دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

ابزار بقا از نخستین همانند سازها تا مغز، از مغز تا ویروس کرونا قسمت چهل و چهارم

ابزار بقای موجود زنده از نخستین همانند سازها تا مغز، از مغز تا ابزارهای بقای ویروس کرونا(قسمت چهل و چهارم)

نقش سلول های بنیادی در پژوهش های ویروس شناسی و تولید واکسن و دارو

سلول های بنیادی با قابلیت تبدیل شدن به انواع سلول های بدن، به عنوان پایه ی بسیاری از پژوهش ها از جمله مطالعات روی نوع خاصی از سلول ها برای بررسی واکنش آنها به عنوان میزبان ویروس، سودمند است. تولید مصنوعی اندام و آلوده کردن آن با ویروس و بررسی های ریز در سطح مولکولی، کمک میکند نحوه ی عملکرد و تاثیر ویروس بر بافت و واکنش بافت به ویروس کاملا شناخته شود.( مطالعات روی بافت مصنوعی تولید شده از سلول های بنیادی، قابل قبول تر از تست عوامل بیماری زا روی انسان است.)

واکسن و دارو سازی مدرن، فقط رونمایی از جعبه واکسن و ماده ی اصلی آن نیست بلکه باید واکسن ها را آزمود و ارتقا داد. آزمودن سودمندی واکسن ها از طریق بررسی آنتی بادی های خنثی کننده، لازم است زیرا ویروس در نزاعی تکاملی با میزبان و واکسن ها دائما جهش میکند و واکسن های قدیمی تاثیر خود را از دست می دهند یا تاثیر آنها کم میشود. آزمودن رفتار داروها و واکسن ها- که میتواند باعث عوارض زیادی روی انسان ها شود- روی اندام های مصنوعی، اخلاقی تر و پذیرفته شده تر است. پیشرفت های فراوان علم امروز، دست انسان را برای دقیق ترین و اخلاقی ترین پژوهش ها در سطح سلولی و مولکولی باز کرده است. در چنین جهانی کاملا مورد انتظار است، از همان ابتدای همه گیری کووید 19، سودمندترین واکسن ها و داروها ساخته شود و نتایج واکسیناسیون وسیع و مفید در برخی کشورها خیلی زود نمایان شود. واکسن سازی سنتی قدیمی روشی طولانی و زمان گیر است. اورگانوئیدها ممکن است کمک کند اهداف مولکولی ممکن برای طراحی واکسن را بشناسیم ولی به تنهایی نمیتواند برای واکسن سازی استفاده شود زیرا سیستم ایمنی میزبان را ندارد.

پیشرفت های علمی و نتایج آن را که در کنترل آمار ابتلا و مرگ و میر کووید19 نمایان است باید قدر نهاد و از آن استفاده کرد.

بررسی عفونت زایی ویروس کرونا و پاسخ های درمانی با ارگانوئیدهای پیچیده(اورگانوئید: ساختارهای سلولی که ازروی سلول های بنیادی ساخته میشود.)

خلاصه: درمان بیماران با عوارض شدید COVID-19، به دلیل نبود داروهای سودمند و شکست در کنترل طبیعت چند جانبه و هتروژن بیماری با روش های سنتی، با چالش مواجه شده است. در این پژوهش، نقش مهم اورگانوئیدهای پیچیده در مطالعه ی عفونت SARS-CoV-2، مدلسازی از پاتولوژی بیماری کووید 19 و تست دارو و ابداع واکسن و آنتی بادی مورد بررسی قرار میگیرد. دراین مقاله چالش های پژوهش بر کووید 19 و چالش های باقیمانده در کاربرد اورگانوئیدها بحث میشود.

مطلب:

عفونت کووید 19 تاکنون باعث مرگ تایید شده ی 3,530,582 نفر در سطح جهانی شده است(البته مقدار مرگ و میر تایید نشده طبیعتا چندین برابر است به خصوص در کشورهای توسعه پیدا نکرده و کشورهای دیگری که از دید امنیتی، آمارها را دستکاری میکنند). واکسن ها برای جلوگیری از عفونت استفاده می شود ولی تا امروز داروی ضد ویروس اختصاصی برای مهار بیماری وجود ندارد.

درمان بالینی بیماران با کووید 19 اساسا بر بهبود علایم، بهبود عملکرد ریه، جلوگیری از افزایش حاد وناگهانی سیتوکین های در گردش خون(جلوگیری از طوفان سیتوکینی) و کنترل عفونت های سوار شده، استوار است. کارآزمایی های بالینی سریعی در حال انجام است تا چرخه ی عفونت SARS-CoV-2 و فرایندهای پاتوفیزیولوژیک مربوطه را مهار کند. با این همه اندکی در مورد زمینه های ژنتیکی بیماران دچار کووید 19 که بر شدت علایم می افزاید می دانیم. به طور مشابه اینکه واکنش های ویروس با گیرنده های میزبان ممکن است بر اساس سن، جنس، و نژاد بیماران تغییر کند، شناخته شده نیست. بنابراین طراحی واکسن های سودمند و داروهای ضد ویروس چالش زا بوده است.

پیشرفت در ارزیابی ها بر اساس اورگانوئید- که از سلول های بنیادی با قابلیت زیاد در انسان (hPSCs)و یا سلول های بنیادی بالغین ASCs به دست می آید- امکان توسعه گونه های مختلف اورگانوئیدها را در پژوهش بیومدیکال میدهد.

بر این اساس کشت دوبعدی سلول و اورگانوئیدهای سه بعدی برای بررسی عفوت کووید 19 استفاده میشود. این مطالعات نشان میدهد لازم است نقش اورگانوئیدهای تولید شده از سلول بنیادی در پژوهش های کووید 19 تعریف شود. در این مطالعه چرخه ی عفونت ویروس کرونا و استراتژی های مداخله ای مربوط به آن، توضیح داده می شود. همچنین ارزیابی های کنونی کووید 19 با تمرکز بر قدرت و محدودیت های احتمالی این روش ها ارزیابی شده است. همچنین نقش انواع سلول های تنفسی و اورگانوئیدهای ریه و دیگر اورگانوئیدها را- که از hPSCs and ASCs به دست می آید- در ارزیابی حساسیت به کووید 19 توضیح میدهد. در نهایت ما سودمندی اورگانوئیدها را در مطالعه ی پاتوفیزیولوژی القا شده به وسیله ی SARS-CoV-2 و نتایج درمانی را آزمایش می کنیم.

چرخه ی عفونت کووید 19 و استراتژی های مداخله ای مربوط

SARS-CoV-2 یک بتاکرونا ویروس با زنجیره ی تک رشته ای RNA مثبت است و احتمالا از کرونا ویروس خفاش تکامل یافته باشد. تنوع ژنومی این ویروس در بیماران با کووید 19 مشاهده شده است. ولی ژنوم محیطی این ویروس تا حدی ثابت است. ژنوم ساختاری SARS-CoV-2 بر مناطق عملکردی پروتئین های ویروس- که از نظر تکاملی حفظ شده اند- اشاره میکند. به علاوه این ویروس چرخه ی عفونی مشابهی با ویروس عامل مرس و دیگر ویروس های خانواده ی سارس دارد.

چرخه ی عفونت SARS-CoV-2

مانند ویروس سارس، این ویروس هم از چندین فرایند هماهنگ برای ورود به سلول میزبان استفاده میکند. چرخه ی عفونت SARS-CoV-2 از ورود به سلول میزبان با ادغام غشایی و اندوسیتوز شروع میشود تا نهایتا ویروس بالغ را آزاد کند. در بیماران کووید 19 چرخه ی عفونت، بار ویروسی را در بافت های ریه، کلیه و روده افزایش میدهد. القا و ترشح ستوکین های سلولی(طوفان سیتوکینی)ممکن است باعث القای طیف وسیعی از پاسخ های التهابی و ایمونولوژیک در این بافت ها شود. طوفان های سیتوکینی معمولا منجر به تخریب آلوئول های ریه، آسیب حاد ریه و کاهش تبادل گاز و نارسایی ریوی و تخریب چند اندام و نهایتا افزایش مرگ و میر میشود.

چرخه ی عفونت، شامل اتصال S-gp به گیرنده ی ACE2 و شکست آن به وسیله ی پروتئاز سلولی میزبان است تا به دو بخش S1 و S2 تبدیل شود و این با پروتئاز سرین، مدیریت میشود. فعالیت S2 باعث ترکیب با غشای سلولی میشود. در داخل سلول میزبان، RNA ترجمه میشود تا پروتئین های غشا و پوشش و نوکلئوکپسید تولید شود.

پاسخ ایمنی از طریق عرضه ی آنتی ژن ویروس به ماکروفاژها باعث ترشح سیتوکین ها میشود. B cells آنتی بادی های خنثی کننده را برای حمایت از ریه تولید میکند؛ همچنین میتواند باعث تخریب ریه ناشی از سیتوکین از طریق افزایش التهاب وابسته به آنتی بادی و تحت مدیریت FcγR شود. درمان ها و واکسن های تولید شده باید بتواند در مسیر ایجاد عفونت، روی واسطه ها تاثیر بگذارد.

استراتژی های درمانی :

هرچند درک ناکاملی از چرخه ی زندگی ویروس وجود دارد فرایندهای شناخته شده در ویروس می تواند به عنوان مداخله های مولکولی، ایمونولوژیک و دارویی مورد استفاده قرار بگیرد. چنین مداخله های بالینی و آزمایشی در این عفونت گزارش شده است.

مهار ورودی ویروس به سلول میزبان میتواند سودمند باشد و از عفونت به طور کلی جلوگیری کند. مهار اتصال (spike glycoprotein (S-gp به گیرنده ی انسانی ACE2 با استفاده از ACE2 مصنوعی(ریکامبینانت) قابل حل انسانی (hrsACE2)باعث کاهش رشد ویروس در میزان تا 1000 تا 500 برابر میشود. البته این مولکول مصنوعی، خاص هر گونه است و مورد تولید شده در موش، در انسان تاثیری ندارد.

Transmembrane serine protease 2 ((TMPRSS2 میتواند به وسیله مهاز کننده ی پروتئاز به نام کاموستات مهار شود. سرم بیماران بهبود یافته از کووید 19 هم میتواند به جلوگیری از ورود ویروس کمک کند.

CR3022 که یک آنتی بادی مهار کننده و جدا شده از بیماران بهبود یافته از کووید 19 است به بخش اتصال به گیرنده ی S-gp متصل میشود.

سازمان غذا و داروی آمریکا FDA ایورمکتین را تایید کرده است. این دارو باعث مهار تکثیر ویروس کرونا در مدل آزمایشگاهی میشود. داروی ضد ویروس رمدیسیویر که یک آنالوگ آدنوزین است همچنین تکثیر ویروس را مهار میکند. این دارو نخستین داروی تایید شده FDA در این بیماری است. با این حال سازمان بهداشت جهانی گزارش کرد این دارو باعث کاهش مرگ و میر و کاهش دوره ی بیماری نمیشود. مهمتر اینکه حدود 20% موارد کووید 19 شدید وابسته به طوفان سیتوکینی است که با مهار ترشح سیتوکین و تشدید پاکسازی سیتوکین در سلول های هدف قابل مهاراست. توسیلیزوماب یک آنتی بادی منوکلونال که باعث مهار اینترلوکین 6 میشود برای درمان طوفان سیتوکینی در بیماران کووید 19 استفاده شده است.

کورتون سیستمیک مرگ و میر 28 روزه ی این بیماران را کاهش داد. ولی در بیمارانی- که نیاز به اکسیژن اضافی نداشتند- بی فایده بود. سازمان های مهم بهداشتی کورتون را در کووید 19 شدید توصیه می کنند. تاثیر دگزامتازون در این بیماران ممکن است مهار عوامل پیش التهابی مانند NF-κB باشد. با این همه، تجربه های بالینی پیشنهاد میدهد طوفان سیتوکینی عامل ایجاد آسیب به بافت ریه و نارسایی چند اندام در کووید 19 است.

عوامل دیگری که بر چرخه ی عفونت تاثیر میگذارد:

چرخه ی عفونت SARS-CoV-2 با ویژگی های بالینی متنوعی در بیماران با کووید 19 همراه است؛ ازجمله ی آنها بیماری حاد ریه و یا علایم خفیف یا شدید در دیگر اندام هاست. برخی بیماران بی علامت و یافته های منفی در سی تی اسکن دارند. این، نشان دهنده ی بار اندک ویروس و پاسخ های ایمونولوژیک و التهابی اندک در ریه هاست.

تقریبا 80% عفونت ها بی علامت یا خفیف هستند؛ 15% بیماری شدید دارند و نیازمند کمک تنفسی و 5% بیماران در شرایط اورژانسی هستند. در این زمان غیر ممکن است بتوان پیشبینی کرد کدام بیمار، جزو این 5% آخر است و نیاز به تنفس کمکی دارد. در کودکان معمولا عفونت به شکل بی علامت است. این عفونت زنان را کمتر درگیر میکند و این به دلیل تاثیر هورمون آندروژن در بالا بردن سطوح گیرنده ی ACE2 است. سطوح بالای آندروژن در ارتباط با خطر بالای عفونت و شدت بیماری در مردان است. سطح بالای مرگ و میر در سیاهان آمریکایی مشاهده میشود هرچند علل اولیه نامشخص و چند جانبه است.

سیگار با تولید بیشتر تظاهر ACE2 باعث تشدید بیماری میشود. تظاهر همزمانmRNA ACE2 و TMPRSS2تا حد زیادی وابسته به سن و جنس بیماران است و در بیماران سیگاری تشدید میشود.

در بیماران کووید 19 سن و جنس در تعیین سودمندی داروها و آنتی بادی های ضد ویروس باید لحاظ شود.

مدل های سنتی بررسی کووید 19 به چند دسته تقسیم میشود روش های بیوشیمیایی، ارزیابی های ویروس زنده و شبه واقعی.

در مطالعه ی اخیر بر مدل های کشت سلولی تاکید میشود.

مدل های کشت سلولی برای ارزیابی کووید از نظر تئوریک برای همه ی فرایندهای سلولی چرخه ی عفونت کووید 19 و ارزیابی های عفونت زایی ویروس و غربالگری دارویی استفاده میشود. در اینجا ما سه سیستم اصلی را در مطالعه ی کووید 19 استفاده کردیم: کشت سلول تک لایه دو بعدی، روش های سازگار شده سطح هوا مایع دو بعدی ALI assays و اورگانوئیدها سه بعدی

کشت تک لایه ی دو بعدی

این کشت ها از نسل های متفاوت سلولی برای ارزیابی ورود ویروس کرونا و تست داروها استفاده میکند.

سلول TMPRSS2-expressingکه ساختار ACE2 مشابه سلول های انسانی دارد خیلی مستعد عفونت کووید 19 است.

ارزیابی های ALI assays: کشت ALI از محیط راه هوایی در طبیعت تقلید میکند و برای ارزیابی بلوغ و ارزیابی عملکردی اپیتلیوم راه هوایی استفاده میشود. ارزیابی های ALI بخش قاعده ای اپیتلیوم را توانمند میکند تا با هوا تماس پیدا کند و به طرف دیگرش این امکان را میدهد با یک غشا با سوراخ های ریز به محیط تمایز، دسترسی پیدا کند. این روش دوبعدی عموما برای ارزیابی ارتباط ها بین پاتولوژی بیماری ریه که از طریق هوا منتقل میشود و حساسیت بیمار به کووید 19 شدید، مناسب است. محدودیت های این روش ناتوانی آن در تولید بافت های پیچیده تر مانند آلوئول هاست.

کشت سه بعدی و اورگانوئیدها

برخلاف کشت دو بعدی، کشت سلولی سه بعدی یک پلاتفورم مصنوعی است که از محیط طبیعی سلول های زنده و بافت ها تقلید میکند. سلول ها معمولا در محیط واسطه ی مناسب یا ماتریکس خارج سلولی در سوسپانسیون ها رشد میکند تا خوشه های سه بعدی تولید کند. ترکیبات ماتریکس خارج سلولی و نیروهای فیزیکی، نقشی حیاتی در تنظیم رفتار سلولی دارند. پروتکل های اورگانوئید جاری، محیط های سه بعدی سلولی را در محیط طبیعی بازآرایی میکند و تظاهرات ژنتیکی و اپی ژنتیک سلول های انسانی را نگه میدارد. و در بیماری های عفونی قابل استفاده است. اورگانوئیدهای سه بعدی میتواند جدا شود و با کشت های دو بعدی ALI سازگار شود تا تمایز جهت دار سلول های بنیادی و پیشساز راه هوایی را به سلول های بالغ تسهیل کند.

اورگانوئیدهای منشاگرفته از سلول های بنیادی با قابلیت تمایز زیاد hiPSCs در پژوهش های سندرم کووید 19

اورگانوئیدها میتواند از hiPSCs و سلول های بنیادی جنینی ESCs ایجاد شود و به عنوان بافت سه بعدی که میتواند در محیط آزمایشگاه خود را بازسازی کند باقی میماند. آنها برای مدلسازی از بیماری ها و تست داروها مفیداست.

مدل سازی از کووید 19

آزمایشات دارای مدرک مثبت، نشان می دهد ویروس این بیماری، اورگانوئیدهای کلیه و عروق خونی انسان را درگیر میکند. و این بیماری با استفاده از ACE2 مصنوعی قابل مهار است. گزارش های بعدی تایید کرد انواع متفاوتی از اورگانوئیدهای منشا گرفته از hPSC شامل اورگانوییدهای ریه، شبکه ی کوروئید، مغز ، قلب و روده میتواند به عنوان مدل های بیماری و مطالعه ی ویروس کووید 19 و غربال داروها استفاده شود. اورگانوییدهای ریه به طور خاص، حساس هستند زیرا سلول های اپیتلیوم راه های هوایی و آلوئول ها هم تاثیرگذار و هم هدف عفونت کووید 19 هستند.

اورگانوئیدهای ریه

ریه ی انسان اندامی پیچیده با سلول های ظریفی است که هوا را به کیسه های هوایی دورتر منتقل میکند. هربخش ریه شامل سلول های اپیتلیوم، سلول های عروقی و سلول های ایمنی است. سلول های اپیتلیوم راه هوایی از hPSCs تولید میشود تا اورگانوئیدهای ریه را تولید کند و تکامل و ایجاد ریه را بازسازی نماید. در ابتدا اندودرم مشخص با activin از روی hPSCs ساخته می شود. بعدا اندودرم جلویی فورگات با مهار BMP4, TGF-β and GSK3β و در حضور FGF4 تشکیل می شود. بعدا با مهار FGF7, ATRA and GSK3β اورگانویدهای پیش ساز ایجاد می شود. در نهایت اورگانوئیدهای پیچیده ی ریه- که دارای ساختار لوله های هوایی سلول های شبیه مزانشیم و پیش سازهای آلوئولی هستند- تشکیل می شود.

کشف داروها:

اورگانوئیدهای آلوئولی منشا گرفته از hPSCs در ارزیابی ها در عفونت با ویروس SARS-CoV-2 و غربالگری تاثیرداروها استفاده شده است. برای نمونه مهار کننده های گیرنده ی آندروژن مانندفیناستراید و دوتاستراید با کم کردن سطوح ACE2 and TMPRSS عفونت زایی ویروس را در اورگانوئیدهای آلوئولی ریه- که از سلول های بنیادی جنینی انسان منشا گرفته است- کم میکند. این اورگانوئید ها برخی داروها مانند imatinib, mycophenolic acid and quinacrine dihydrochloride را در جلوگیری از ورود ویروس موثر تشخیص داده است؛ همچنین ACE2 blocking antibody از ورود ویروس به مدل ارگانوئید، جلوگیری میکند.

با وجود این نتایج امیدبخش ابتدایی، اورگانوئیدها برخی محدودیت ها را دارند. hPSC ها مستعد ناپایداری ژنومی در درازمدت در محیط آزمایشگاه هستند. همچنین تفاوت ها بین پروتکل ها و بین آزمایشگاه ها باعث تفاوت در نتایج آزمایشگاهی میشود و نهایتا تمایز نابالغ اوگانوئیدهای ریه است زیرا شرایط نامناسب کشت، موضوعی حل نشده باقی میماند. اوگرانوئیدهای انسانی معمولا بافت های جنینی غیربالغ را با سرعت تکثیر زیادتر ایجاد میکند. سلول های اپیتلیال از اورگانوئیدهایی که از سلول های بنیادی جنینی ایجاد میشود مارکرهای ابتدایی NKX2.1 and SOX917 را ایجاد می کند.

به طور خلاصه اورگانوئیدها بر اساس پایه ی hPSC در پزشکی و مدلسازی از بیماری ها استفاده می شود. تظاهر ژنهای سازگار به SARS-CoV-2 در اورگانوئید ریه آنها را مدلی ایده آل برای مطالعه عفونت زایی کرده است. با این همه ما توصیه میکنیم نتایجی که از ارگانوئیدهای ناشی از hPSC در مدل های حیوانی ایجاد میشود با اورگانوئیدهای ساخته شده از ASC انسان مقایسه شود.

اورگانوئیدهای ناشی شده از ASC در پژوهش کووید 19

تعریف ASCs در بیان علمی متفاوت است زیرا خصوصیات سلولی متفاوتی دارد که شامل دینامیک سلولی، هتروژنیتی و قابلیت انعطاف است. به علاوه دشوار است بین ASCs و سلول های زایا افتراق داده شود. این مقاله این سلولها را به عنوان سلول های غیر فعال با قابلیت های فراوان معرفی میکند که در سلول های بالغین یافت میشود. آنها می توانند به صورت طولانی خود را بازسازی کنند و با پتانسیل بازسازی خود، سلول های میانی (زایا و پیش ساز) تولید کنند و به سلول های خاص بافت تمایز یابند.

ASCs میتواند از بافت بالغ، جدا شود و در بافت سلولی به طور نامحدود باقی بماند. این سلول ها به عنوان جایگزین مناسب hPSC مطرح هستند که منبع خوبی از سلول های کاملا بالغ را برای تحلیل عملکردی فراهم میکند.

اورگانوئیدهای روده ای و بینی

اورگانوئیدهای روده ای و توده های کره ای بینی از بیوپسی های دهنده، مشتق میشوند و قبلا برای پیشگویی از پاسخ های دارویی در بیماران با فیروز سیستیک استفاده می شدند. سلول های روده ای تمایز یافته، ACE2 and TMPRSS2 را نشان می دهند و مقدار قابل توجهی از اجزای SARS-CoV-2 در سلول های روده ای در اورگانوئیدهای روده ای شناسایی شده است. تحلیل ترجمه ای پاسخ قوی ویروسی را در حضور مقادیر زیادی CXCL10 and CXCL11 mRNAs13 نشان می دهد که بسیاری نزدیک به طوفان سیتوکینی است. این مطالعه از استفاده از اورگانوئیدهای ASC در مطالعه ی آزمایشگاهی پاتوفیزیولوژی SARS-CoV-2 حمایت میکند.

جالب توجه اینکه مخاط بینی همچنین مقادیر زیادی از ACE2 and TMPRSS2109 را نشان میدهد که همراه با بار زیاد اجزای SARS-CoV-2 در حفره ی بینی بیماران دچار کووید 19 است و مخاط بینی، اپیتلیوم خارجی مشابه اپیتلیوم راه هوایی تنفسی فوقانی دارد

اورگانوئیدهای ریه

مدارک، پیشنهاد میدهد هر دوی سلول های شبیه ASC و پیش سازها در اجزای متفاوت ریه حضور دارد. سلول های شبیه ASC و پیش سازها در ریه های انسانی بالغ مشاهده شده است.

اورگانوئیدهای آلوئولی انسانی برای ارزیابی عفونت با ویروس کرونا ساخته شده است. اورگانوئیدهای آلوئولی آلوده شده با SARS-CoV-2 بسیاری از تظاهرات کووید 19 را بازآرایی میکند و اینها شامل ترشح سیتوکین، پاسخ ایمنی، پاسخ اینترفرون، کاهش پروتئین های سرفاکتانت و مرگ سلولی است. ژنهایی که در ارتباط با مرگ سلولی، اتصال سلولی و پروتئین های سورفاکتانت هستند همچنین در موارد عفونی شده با ویروس کرونا زیاد میشود. پیامرسانی التهابی با واسطه ی اینترفرون، پاسخ مشخص به عفونت با ویروس کرونا در این مطالعات است. افزایش پاسخ اینترفرون در ارتباط با سطح پایین تر SARS-CoV-2 است. درمان اورگانوئید آلوئولی با مقدار کم IFN-α and IFN-γ، تکثیر ویروس کرونا را کاهش داد. برعکس مهار اینترفرون باعث تشدید تکثیر ویروس شد.

درمان اورگانوئیدهای آلوئولی با اینترفرون بتا همچنین تظاهر ژن آر ان ای ویروسی را که نوکلئوپروتئین سارس کووی 2 را کدگذاری میکند کاهش داد. این یافته ها پیشنهاد میدهد اینترفرون ها ممکن است به عنوان یک وسیله ی پیشگیری از عفونت در بیماران شدیدا عفونی شده با ویروس به کار برود. مهار دارویی ویروس با مولکول های کوچک قابل توجه است. یک مطالعه نشان میدهد رمدیسیویرتظاهر ژن ان SARS-CoV-2 را سودمندتر از اینترفرون بتا یا هیدروکسی کلروکین در اورگانوئیدهای آلوئولی آلوده شده کاهش میدهد. این در تعارض با یافته های بالینی جدیدی است که بر عدم سودمندی رمدسیویر تاکید دارد. عدم همراهی نتایج از اورگانوئیدهای آلوئولی و کارآزمایی های بالینی باید بیشتر بررسی شود.

به طور خلاصه اورگانوئیدهای ریوی که از ریه های بالغ انسانی منشا می گیرد سلول های اپیتلیوم ریوی با بلوغ کامل درمقایسه با اورگانوئیدهای منشا گرفته از hPSC تولید میکند و برای مطالعات کووید 19 مناسب هستند. ارگانوئیدهای منشا گرفته از ASC یا سلول های زایا قابلیت بازسازی محدودی از خود دارند (کمتر از 5 نسل)

بهبود ترمیم و بازسازی ریه:

اندکی در مورد بازسازی آلوئول ها میدانیم. اورگانوئیدهای ریه نشان میدهد آلوئول های آلوده شده با ویروس مکانیسم های ترمیمی را برای رقابت با آسیب نشان می دهد. و اینها شامل ترشح سیتوکین، مقاومت به آپوپتوز و پیر شدن سلولی است. فرایندهای سلولی مشابه پاسخ های ترمیمی در موش و مدل های آسیب انسانی است. با وجود مکانیسم های ترمیمی درونی، گروهی از افراد که از کووید 19 بهبود یافته اند به درمان نیاز دارند تا عملکرد ریوی از دست رفته و آسیب به سلول های آلوئول را دوباره به دست بیاورند. جایگزین کردن سلول های آلوئولی با Alveolar type II epithelial cells (AECII) ممکن است روشی ممکن برای بهبود عملکرد ریه باشد. امیدبخش اینکه AECII بالغ موش و انسان میتواند به ریه های آسیب دیده ی موش، پیوند شود. پیوندهای مشابه که از سلول های اپیتلیوم ریه منشا گرفته از اورگانوئید استفاده میکند ممکن است برای درمان بیماران کووید 19 با آسیب شدید اپیتلیوم استفاده شود.

ارزیابی های پیچیده ی اورگانوئید

چالش باقیمانده ی مهم در به کار بردن اورگنوئیدها پیچیده نبودن و فقدان واکنش های بین سلولی وسیع در مقایسه با شرایط طبیعی است. اورگانوئیدها از راه های هوایی پیچیده برای مطالعه واکنش های سلولی مربوط به بیماری، میتواند از سلول های اپیتلیال برونشی و فیبروپلاست های ریه با سلول های اندوتلیال میکروواسکولار ایجاد شود.

سلول های اندوتلیال میتواند پس از آسیب حاد پیام هایی را از AECI دریافت کند و ساخت آلوئول را از طریق فاکتورهای پیامی متعددی مانند فاکتورهای آنژیوکرین که از اندوتلیوم منشا گرفته است و فاکتور منشا گرفته از پلاکت، افزایش دهد. سلول های اندوتلیال هم فاکتور رشد اندوتلیال عروقی و هم IL-6 and IL-8 ترشح میکند که همه ی آنها طوفان سیتوکینی را تشدید میکند. به این دلایل، اورگانوئیدهای عروقی ریه باید نگاهی ارزشمند به آسیب ریوی ناشی از ویروس کرونا و ترمیم آن ایجاد کند. این اورگانوئیدهای پرعروق هنوز شاخته نشده است.

چالش دیگر نبود فاکتورهای میزبانی، سلول های ایمنی و پاسخ های التهابی در ارزیابی های اورگانوئیدی موجود است. تاثیر آنتی بادی و دارو که در این مطالعات مشاهده میشود ممکن است در بدن بیمارانی- که شرایط پزشکی همراه دارند مانند بیماران قلبی عروقی یا دیابت و باعث تغییر رفتار سلولی میشود- اینگونه نباشد. اورگانوئیدها باید انواع سلول ها را داشته باشد تا از نزدیک در محیط طبیعی و پیچیدگی عوارض ناشی از التهاب زیاد را در بیماران تقلید کند. علاوه بر ساختارهای سه بعدی، ما اورگانوئیدهای چهار بعدی را پیشنهاد میدهیم. اورگانوئیدهای پنج بعدی فاکتورهای خارجی را به کار میبرد تا پیام های التهابی، ایمنی و محیطی میزبان را همسان سازی کند و اینها در کشت های اورگانوئید کنونی وجود ندارد.

در آینده اورگانوئیدها میتواند نقشی در واکسن سازی داشته باشد. واکسن سازی سنتی قدیمی روشی طولانی و زمان گیر است. اورگانوئیدها ممکن است کمک کند اهداف مولکولی ممکن برای طراحی واکسن را بشناسیم ولی به تنهایی نمیتواند برای واکسن سازی استفاده شود زیرا سیستم ایمنی میزبان را ندارد. ولی ارزیابی ها با اورگانوئیدها ممکن است داده های ارزشمندی را در مورد ارتباط های بین سلولی بین پروتئین های ویروس و گیرنده های میزبان فراهم کند و سودمندی آنتی بادی های خنثی کننده را در افراد واکسینه شده معین کند. از این دیدگاه اورگنوئیدها ممکن است تولید واکسن را درهمه ی مراحل، تسریع کند.

خوشبختانه تولید اورگانوئیدهای تولید شده از سلول های ایمنی شامل سلول های ایمنی بی و تی از hiPSC ساده و امکان پذیر است وجود T cells, B cells and macrophages ها در اورگانوئید ممکن است ارزیابی های واکسن را در آینده بهبود بخشد.

مهم اينكه كنار هم آوردن همه ي انواع سلول ها با محدوديت هاي تكاملي براي بافت معيني در محيط خاصی محدود ميشود.

نكته نهايي:

تفاوت های وراثتي جمعيت های انساني چالش بزرگي را در ارزيابی هاي نتايج درمانی و استعداد فردي به بیماري ها دارد. اورگانوئید منشا گرفته از سلول های بنيادي آن را الگوي مناسبي براي ارزيابی های جاري كرده است. اورگانوئیدهای داراي چند بافت از دهنده ها و بیماران امکان ارزیابی های مولکولی در پاسخ بیمار به درمان ها در کووید 19 شدید را میدهد. ما تصور می کنیم ترکیب ارزیابی های جاری با اورگانوئیدهای پیچیده باعث توسعه ی پژوهش بر کووید 19 و درمان آن می شود و درس های مفیدی برای مطالعه ی دیگر بیماری های ویروسی فراهم میکند.

برخی توضیحات از دکتر سلمان فاطمی

https://www.nature.com/articles/s41556-021-00721-x?utm_source=facebook&utm_medium=social&utm_content=organic&utm_campaign=NGMT_USG_JC01_GL_NRJournals&fbclid=IwAR1nipLDozHKoyPbKWDZenUZ9iT82DoRggqIrEpf5yPjhRDHK7RTg9ZYB9k


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
تاثیر گیاه خواری بر رشد ومنحنی که ارتباط بین معرفهوش مصنوعی درمانگر کامپیداروی لیراگلوتیدچگونه انتظارات بر ادراک آمارهای ارائه شده در سطح سکته مغزیاثرات مفید قهوهبحتی علمی درباره تمایل بتاثیر داروی ضد تشنج سدیم ما تحت کنترل ژنها هستیم یهزینه ای که برای اندیشیددرمان های اسرار آمیز در آنرمشهای مهم برای تقویت عآیا احتمال دارد رویا از آسرعت فکر کردن چگونه استاداراوون تنها داروی تاییبرنامه و ساختار پیچیده متاثیر درجه حرارت بر عملکمرکز خنده در کجای مغز استواکسن کرونا و گشودن پنجردرک تصویر و زبان های مخلتنظریه تکامل در درمان بیمآزمون ذهنی گربه شرودینگرشباهت زیاد بین سلول هاي عارزش حقیقی زبان قسمت اولبرخی سيناپسها طی تکامل و تسلیم شدن از نورون شروع ممغز مادران و کودکان در زمیک پیشنهاد خوب برای آسان رویا و خبر از آیندههوش مصنوعی از عروسک تا کانفجار و توقف تکاملی نشاعواملی که برای ظهور لغت ااز تلسکوپ گالیله تا تلسکتفاوت مغز انسان و میمون هجهش های ژنتیکی مفید در سامغز به تنهایی برای فرهنگ کمردرد و علل آنروشهای شناسایی قدرت شنواايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز از مغز تتنفس هوازی و میتوکندریفرگشت و تکامل تصادفی محض حس و ادراک (قسمت اول )نقش نظام غذایی در تکامل مکاهش دوپامین عامل بیماریزمین زیر خلیج فارس تمدنی اگر تلاش انسان امروز برااز تکینگی تا مغز، از مغز تکنولوژی جدید که سلول‌هقدرت انسان در نگاه به ابعخارق العاده و استثنایی بنقش رژیم غذایی در رشد و اگویید نوزده و ایمنی ساکتزبان و شناخت حقیقت قسمت دابزار بقا از نخستین هماناطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر نگاه و مشاهده ناظر منبع هوشیاری کجاست؟ (قسمدژا وو یا اشنا پندارینهایت معرفت و شناخت درک عپنج اکتشاف شگفت آور در موسلولهای ایمنی القا کنندهابزار بقای موجود زنده از بیماری ضعف عضلات نزدیک ببیماریهای تحلیل عضلانی اتاثیر گیاه خواری بر رشد ومنشأ اطلاعات و آموخته ها هوش مصنوعی درخدمت خلق وحداروی تشنجی دربارداریچگونه باغبانی باعث کاهش آن چیزی که ما جریان زمان سانسور از روی قصد بسیاری اثرات مضر ماری جوانابحث درباره پیدایش و منشاتاثیر درجه حرارت بر عملکماه رجبهزینه سنگین انسان در ازادرمان های بیماری آلزایمرچرا مغزهای ما ارتقا یافت آیا برای تولید مثل همیشه شلیک فراموشیادغام میان گونه های مختلبرنامه ی مسلط ژنها در اختتاثیر درجه حرارت بر عملکمرگ انتقال است یا نابود شواکسن کرونا از حقیقت تاتدرک حقیقت نردبان و مسیری نظریه تکامل در درمان بیمآسيب میکروواسکولاریا آسشرکت نورالینک ویدیویی ازارزش حقیقی زبان قسمت دومبرداشت مغز ما از گذر زمانتشنج چیستمغز چون ابزار هوش است دلییک آلل ژنتیکی که از نئاندرویا بخشی حقیقی از زندگی هوش مصنوعی از عروسک تا کانواع سکته های مغزیعوارض ازدواج و بچه دار شداز تکنیکی تا مغز از مغز تتفاوت ها و تمایزها کلید بجهش های ژنتیکی غیر تصادفمغز برای فراموشی بیشتر ککمردرد با پوشیدن کفش مناروشی برای بهبود هوش عاطفايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز از مغز تتنفس هوازی و میتوکندریفراموش کارها باهوش تر هسحس و ادراک (قسمت دوم )نقش نظریه تکامل در شناساکاهش سن بیولوژیکی، تنها زندگی هوشمند در خارج از زابزار هوش در حال ارتقا ازاز تکینگی تا مغز، از مغز تکنولوژی جدید که سلول‌هلوب فرونتال یا پیشانی مغخدا موجود استنقش زنجبیل در جلوگیری از گوشه بیماری اتوزومال رسسزبان و شناخت حقیقت قسمت سابزار بقا از نخستین هماناطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر نگاه انسان بر رفتامنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتدژاوو یا آشناپنداریچهار میلیارد سال تکامل بپوست ساعتی مستقل از مغز دسلولهای بنیادی مصنوعی درابزار بقای موجود زنده از بیهوش کردن در جراحی و بیمتاثیر گیاه خواری بر رشد ومهندسی ژنتیک در حال تلاش هوش مصنوعی ساخته هوش طبیداروی جدید s3 در درمان ام چگونه تکامل مغزهای کنونیآیا ممکن است موش کور بی مسانسور بر بسیاری از حقایاجزای پر سلولی بدن انسان بحثي درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکماپروتیلینهزاران سال چشم های بینا ودرمان های جدید میگرنچرا پس از بیدار شدن از خوآیا بزرگ شدن مغز فقط در دشلیک فراموشیادغام دو حیطه علوم مغز و برین نت به جای اینترنتتاثیر درجه حرارت بر عملکمراحل ارتقای پله پله کیهواکسن کرونا ساخته شده تودرک عمیق در حیواناتنظریه تکامل در درمان بیمآسیب ها ناشی از آلودگی هوشش مرحله تکامل چشمارزش حقیقی زبان قسمت سومبررسي علل احتمالي تغيير تشنج و حرکات شبه تشنجی قامغز چگونه صداها را فیلتر یک جهش ممکن است ذهن انسانرویا تخیل یا واقعیتهوش مصنوعی از عروسک تا کانگشت نگاری مغز نشان میدعید نوروز مبارکاز تکینگی تا مغز از مغز تتفاوت های بین زن و مرد فقجهشهای مفید و ذکاوتی که دمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟کنفرانس تشنج هتل کوثر اصروشی جدید در درمان قطع نخای آنکه نامش درمان و یادشاز تکینگی تا مغز از مغز تتو دی ان ای خاص ميتوکندريفراموشی همیشه هم بد نیستحس و ادراک قسمت چهارمنقش هورمون های تیروئید دکایروپاکتیک چیستزونا به وسیله ویروس ابله ابزار بقا از نخستین هماناز تکینگی تا مغز، از مغز تکامل مادی تا ابزار هوشملایو دوم دکتر سید سلمان فخطا در محاسبات چیزی کاملنقش زبان در سلطه و قدرت اگوشت خواری یا گیاه خواریزبان شناسی مدرن در سطح سلابزار بقا از نخستین همانبلندی در ذهن ما درک بلندیتاثیر نگاه انسان بر رفتامنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتدگرگونی های نژادی و تغییچهار ساعت پس از کشتار خوکپیموزایدسلسله مباحث هوش مصنوعیابزار بقای موجود زنده از بیهوشی در بیماران دچار اتاثیر گیاه خواری بر رشد ومولتیپل اسکلروز در زنان هوش احساسیداروی جدید میاستنی گراویچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا ما تنها موجودات زنده ساخت شبکه عصبی با الفبایاجزایی ناشناخته در شکل گبحثی در مورد نقش ویتامينتاثیر درجه حرارت بر عملکمبانی ذهنی سیاه و سفیدهستي مادي ای که ما کوچکتردرمان های جدید در بیماری چرا بیماری های تخریبی مغآیا تکامل و تغییرات ژنتیشنا در ابهای گرم جنوب نیارتقا و تکامل سنت آفرینش برای پیش بینی آینده مغز دتاثیر رو ح و روان بر جسممرز مرگ و زندگی کجاستواکسن دیگر کرونا ساخته شدرگیری قلب در بیماری ویرهفت چیز که عملکرد مغز تو إِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَششمین کنگره بین المللی سارزش خود را چگونه میشناسبررسی و اپروچ جدید بر بیمتشنج عدم توازن بین نورون مغز ناتوان از توجیه پیدایک رژیم غذایی جدید، می تورویاها از مغز است یا ناخوهوش مصنوعی از عروسک تا کاندوهگین نباش اگر درب یا عامل کلیدی در کنترل کارآاز تکینگی تا مغز و از مغز تفاوت های تکاملی در مغز وجهشهای مفید و ذکاوتی که دمغز بزرگ چالش است یا منفعکنگره بین المللی سردرد دروشی جدید در درمان سکته مایمپلانت نخاعی میتواند داز تکینگی تا مغز از مغز تتولید پاک و فراوان انرژیفرایند پیچیده ی خونرسانیحس و ادراک قسمت پنجمنقش هورمون زنانه استروژنکاربرد روباتهای ريزنانوزیباترین چیز در افزایش سابزار بقا از نخستین هماناز روده تا مغزتکامل مداوملبخند بزن شاید صبح فردا زخطا در محاسبات چیزی کاملنقش زبان در سلطه و قدرت اگیلگمش باستانی کیستزبان شناسی نوین نیازمند ابزار بقا از نخستین همانبه خودت مغرور نشوتاثیر ویتامین دی بر بیمامنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتدانشمندان موفق به بازگردنوآوری ای شگفت انگیز دانپیچیدگی های مغزی در درک زسم زنبور ، کلیدی برای وارابزار بقای موجود زنده از بیوگرافیتاثیر گیاه خواری بر رشد ومواد کوانتومی جدید، ممکنهوش احساسیداروی جدید ضد میگرنچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا مغز تا بزرگسالی توسعساخت شبکه عصبی مصنوعی با احیای بینایی نسبی یک بیمبحثی جالب درباره محدودیتتاثیر درجه حرارت بر عملکمجموعه های پر سلولی بدن مهستی ما پس از شروعی چگال درمان های رایج ام اسچرا حیوانات سخن نمی گوینآیا جنین انسان، هوشمندی شناخت و معرفت، و نقش آن دارتوکين تراپی روشی جديد برای اولین بار دانشمندانتاثیر رژیم گیاه خواری بر مرز بین انسان و حیوان کجاواکسن دیگری ضد کرونا از ددرگیری مغز در بیماری کویهفت سین یادگاری از میراث افت فشار خون ناگهانی در وصرع و درمان های آناز نخستین همانند سازها تبررسی سیستم تعادلی بدن اتصویربرداری فضاپیمای آممغز و سیر تکامل ان دلیلی یکی از علل محدودیت مغز امرویاهای پر رمز و حیرتی درهوش مصنوعی از عروسک بازی انسان قدیم در شبه جزیره ععادت کردن به نعمتاز تکینگی تا مغز از مغز تتفاوت های زبانی سرمنشا تجواب دانشمند سوال کننده مغز بزرگ چالشهای پیش روکنگره بین المللی سردرد دريتوکسيمب در درمان ام اساینکه به خاطرخودت زندگی از تکینگی تا مغز از مغز تتولید سلولهای جنسی از سلفرایند تکامل و دشواری هاحس و ادراک قسمت سومنقش ژنتیک در درمان اختلاکاربرد روباتهای ريز، در زیر فشار کووید چه باید کرابزار بقا از نخستین همانازدواج های بین گونه ای، رتکامل چشملرزش ناشی از اسیب به عصبخطرات هوش مصنوعینقش سجده بر عملکرد مغزگیاه خواری و گوشت خوار کدزبان، وسیله شناسایی محیطابزار بقا از نخستین همانبه زودی شبکه مغزی به جای تاثیر ویروس کرونا بر مغز منبع هوشیاری کجاست؟ قسمتدانشمندان نورون مصنوعی سنوار مغزی روشی مهم در تشخپیوند مغز و سر و چالشهای سندرم کووید طولانیابزار بقای موجود زنده از ابزار بقای موجود زنده از بیوگرافیتاثیر گیاه خواری بر رشد وموجود بی مغزی که می تواندهوش عاطفی بیشتر در زنانداروی ضد تشنج با قابليت تچگونه حافظه را قویتر کنیآیا همه جنایت ها نتیجه بیساختار شبکه های مغزی ثاباحساس گذر سریعتر زمانبحثی در مورد نقش کلسیم و تاثیر درجه حرارت بر عملکمحل درک احساسات روحانیو هر کس تقوای خدا پیشه کندرمان های علامتی در ام اسچرا حجم مغز گونه انسان درآیا جهان ذهن و افکار ما مشناسایی تاریخچه ی تکاملیارتباط میکروب روده و پاربرخی ملاحظات در تشنج های تاثیر رژیم گیاه خواری بر مزایای شکلات تلخ برای سلواکسن سرطاندرگیری مغز در بیماران مبهم نوع خواری در میان پیشیافراد آغاز حرکت خودشان رضررهای مصرف شکر و قند بر از نخستین همانند سازها تبررسی علل کمر درد در میانتغییر الگوی رشد مغزی با زمغز آیندگان چگونه است ؟یافته های نوین علوم پرده رویای شفافهوش مصنوعی از عروسک بازی انسان ها می توانند میدان عارضه جدید ویروس کرونا ساز تکینگی تا مغز از مغز تتفاوتهای جنسیتی راهی براجاذبه و نقش آن در شکلگیریمغز بزرگ و فعال یا مغز کوکندر در بیماریهای التهابریواستیگمیناینکه خانواده ات سالم بااز تکینگی تا مغز از مغز تتومورها و التهاب مغزی عافرایند حذف برخی اجزای مغحساسیت روانی متفاوتنقش گرمایش آب و هوا در همکجای مغز مسئول پردازش تجزیرفون داروی ضد ام اسابزار بقا از نخستین هماناستفاده از مغز، وزن را کمتکامل ابزار هوش ، راه پر لزوم سازگاری قانون مجازادفاع در برابر تغییر ساختنقش غذاها و موجودات درياگالکانزوماب، دارویی جدیسفر نامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبوزون هیگز چیستتاثیر ژنها بر اختلالات خمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتدانشمندان یک فرضیه رادیکنورون هاي مصنوعی می توانپیوند سر آیا ممکن استسوپاپ ها یا ترانزیستورهاابزار بقای موجود زنده از بیان ژن های اسکیزوفرنی دتاثیر گیاه خواری بر رشد وموجودات مقهور ژنها هستندهوش عاطفی در زنان بیشتر اداروی ضد تشنج با قابليت تنگاه محدود و تک جانبه، مشآیا هوش مصنوعی زندگی بشرسازگاری با محیط بین اجزااخلاق و علوم اعصاببحثی در مورد عملکرد لوب فتاثیر درجه حرارت بر عملکمحل درک احساسات روحانی دوقت نهيب هاي غير علمي گذشدرمان ژنتیکی برای نوآوریچرا خشونت و تعصبآیا جهش های ژنتیکی، ویروشناسایی سلول های ایمنی اارتباط چاقی و کاهش قدرت ببرخی مرزهای اخلاق و علومتاثیر رژیم گیاه خواری بر مسیر دشوار تکامل و ارتقاواکسنی با تاثیر دوگانه ادرگیری مغزی در سندرم کووهمیشه اطمینان تو بر خدا بافزایش قدرت ادراکات و حسضررهای شکر بر سلامت مغزاز نخستین همانند سازها تبزرگ شدن مغز محدود به دورتغییر زودتر اتصالات مغزیمغز انسان ایا طبیعتا تمایادگیری مهارت های جدید دروبات های ریز در درمان بیهوش مصنوعی از عروسک بازی انسان جدید از چه زمانی پاعدم توقف تکامل در یک اندااز تکینگی تا مغز از مغز تتقلید مرحله ای نسبتا پیشحقیقت قربانی نزاع بین بی مغز حریص برای خون، کلید تکوچک شدن مغز از نئاندرتاریسدیپلام تنها داروی تایایندرالاز تکینگی تا مغز از مغز تتوهم لیلیپوتی(ریزبینی)فرد حساس از نظر عاطفی و بخلاصه ای از مطالب همایش منقش آتش در رسیدن انسان بهکرونا چه بر سر مغز می آورزاوسکا درمان گوشرابزار بقا از نخستین هماناستفاده از هوش مصنوعی در تکامل زبانلزوم سازگاری قانون مجازادقیق ترین تصاویر از مغز انقش غذاها و موجودات درياگامی در درمان بیماریهای سفر به مریخ در 39 روزابزار بقا از نخستین همانبی عدالتی در توزیع واکسن تاثیر کلام در آیات کلام بمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان ژنی از مغز انسنورون های ردیاب حافظهپیوند سر، یکی از راه حلهاسوپاپ ها یا ترانزیستورهاسوپاپ ها یا ترانزیستورهاابزار بقای موجود زنده از بیست تمرین ساده برای جلوتاثیر گیاه خواری بر رشد ومیهمانهای ناخوانده عامل هوش عاطفی در زنان بیشتر اداستانها و مفاهیمی اشتبانگاه انسان محدود به ادراآیا هوش ارثی دریافتی از پسخن پاک و ثابتاخلاق پایه تکامل و فرهنگبحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکمحدودیت های حافظه و حافظوقتی فهمیدی خطا کردی برگدرمان ام اس(مولتیپل اسکلچرا در مغز انسان، فرورفتآیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجشواهدی از نوع جدیدی از حاارتباط هوش ساختار مغز و ژبرخی نکات از گاید لاین پرتاثیر رژیم گیاهخواری بر مشکلات نخاعیواسطه ها د رمسیر ایجاد مغدرگیری مغزی در سندرم کووهمیشه عسل با موم بخوریمافزایش مرگ و میر سندرم کوطوفان فقر و گرسنگی و بی ساز نخستین همانند سازها تبزرگ شدن تقریبا ناگهانی تغییر عمودی سر انسان از پمغز انسان برای ایجاد تمدیادآوری خواب و رویاروح رهاییهوش مصنوعی از عروسک بازی انسان عامل توقف رشد مغزعسل طبیعی موثر در کنترل باز تکینگی تا مغز از مغز تتلقین اطلاعات و حافظهحقیقت تنها چیزی است که شامغز زنان جوانتر از مغز مرکووید نوزده و خطر بیماریرژیم های غذایی و نقش مهم ایا کوچک شدن مغزانسان الاز تکینگی تا مغز از مغز تتوهم چیستفرضیه ای جدید توضیح میدهخونریزی مغز در سندرم کوونقش انتخاب از طرف محیط، نکریستال زمان(قسمت اولزبان مشترک ژنتیکی موجوداابزار بقا از نخستین هماناستفاده از سلول های بنیاتکامل ساختار رگهای مغزی مقاومت به عوارض فشار خون دلایلی که نشان میدهد ما بنقش غذاها و موجودات درياگامی در درمان بیماریهای سفر تجهیزات ناسا به مریخ بیمار 101 ساله، مبتلا به ستاثیر کپسول نوروهرب بر نمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان پاسخ کوانتومی نوروپلاستیسیتی چیستپیام های ناشناخته بر مغز نوشیدن چای برای مغز مفید پیشینیان انسان از هفت میسودمندی موجودات ابزی بر ابزارهای بقای موجود زندبیش از نیمی از موارد انتقتاثیر گیاه خواری بر رشد ومیگرن سردردی ژنتیکی که بهوشیاری کوانتومیدر مانهای کمر دردنگاه از درون مجموعه با نگآیا هوش سریعی که بدون احسسرنوشتاختلال خواب فرد را مستعد بحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکمخچه فراتر از حفظ تعادلویتنام نوعی کرونا ویروس درمان تومورهای مغزی با اچراروياها را به یاد نمی آآیا خداباوری محصول تکاملشواهدی از دنیسوان(شبه نئارتباط انسانی، محدود به برخی اثرات مضر ویتامین دتاثیر عصاره تغلیظ شده گیمشکلات بین دو همسر و برخیوبینار اساتید نورولوژی ددرگیری اعصاب به علت میتوهمراهی نوعی سردرد میگرنیافسردگی و اضطراب در بیماطی یکصد هزار سال اخیر هرچاز نشانه ها و آثار درک شدبزرگترین خطایی که مردم متغییرات منطقه بویایی مغزمغز انسان برای شادمانی طژن هوش و ساختارهای حیاتی روزه داری متناوب، مغز را هوش مصنوعی از عروسک بازی انعطاف پذیری مکانیسمی علعصب حقوق نورولوواز تکینگی تا مغز از مغز تتلاش هایی در بیماران قطع فلج بل، فلجی ترسناک که آنحقیقت خواب و رویامغزهای کوچک بی احساسکودک ایرانی که هوش او از رژیم غذایی حاوی تخم مرغ وایا این جمله درست است کسیاز تکینگی تا مغز از مغز تتوانایی مغز و دیگر اجزای قیچی ژنتیکیخواندن ، یکی از شستشو دهننقش اتصالات بین سلولهای کریستال زمان(قسمت دوم)زبان چهار حرفی حیات زمینابزار بقا از نخستین هماناستیفن هاوکینگ در مورد هتکامل شناخت انسان با کشفمقابله با کرونا با علم اسدنیای شگفت انگیز کوانتومنقشه مغزی هر فرد منحصر بهگاهی لازم است برای فهم و سفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبیماری های مغز و اعصاب و تاثیر کپسول نوروهرب بر تمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان اولین سلول مصننوعی سکته مغزی ، وحشتناک پیشرفت های جدید علوم اعصسیلی محکم محیط زیست بر انابزارهای پیشرفته ارتباط بیشتر کمردردها نیازی به تاثیر گیاهخواری بر رشد و میگرن شدید قابل درمان اسهوش، ژنتیکی است یا محیطیدر محل کار ارزش خودت را بنگاهی بر قدرت بینایی دراآیا هشیاری کوانتومی وجودسریعترین کامپیوتر موجوداختلال در شناسایی حروف و بحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکمخچه ، فراتر از حفظ تعادلویتامین E برای فعالیت صحدرمان تشنجچراروياها را به یاد نمی آآیا دلفین ها می تواند از شگفتی های زنبور عسلارتباط از بالا به پایین مبرخی اختلالات عصبی مثانهتاریخ همه چیز را ثبت کردهمشکلات روانپزشکی پس از سوراپامیل در بارداریدستورالعمل مرکز کنترل بیهوموارکتوس ها ممکن است دالکتروتاکسی(گرایش و حرکظهور امواج مغزی در مغز مصاز نظر علم اعصاب یا نرووسبسیاری از بیماری های جدیتغییرات آب و هوایی که به مغز انسان برای شادمانی طژن یا نقشه توسعه مغز و نقروزه داری و بیمار ی ام اس اولین هیبرید بین انسان وعضلانی که طی سخن گفتن چقداز تکینگی تا مغز از مغز تتلاشی برای درمان قطع نخافلج خوابحقیقت راستین انسان علم بمغزتان را در جوانی سیم کشکودکان میتوانند ناقل بی راه های جدید برای قضاوت رایا ابزار هوشمندی یا مغز از تکینگی تا مغز از مغز تتوازن مهمتر از فعالیت زیقیچی ژنتیکی تهدید یا فرصخواب سالم عامل سلامتینقش حفاظتی مولکول جدید دکریستال زمان(قسمت سوم)زبان و کلمه حتی برای کسانابزار بقا از نخستین هماناستیفن هاوکینگ در تفسیر ملاحظات بیهوشی قبل از جردندان ها را مسواک بزنید تنقشه های مغزی جدید با جزیگاهی مغز بزرگ چالش استسفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبیماری گیلن باره و بیمارتاثیر کپسول نوروهرب بر سمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان تغییر میدان مغدانشمندان روش هاي جدیدی نیاز به آموزش مجازی دیجیپیشرفتی مستقل از ابزار هسیاهچاله و تکینگی ابتدایابزارهای بقا از نخستین هبا هوش مصنوعی خودکار روبتاثیر انتخاب از طرف محیط میدان مغناطيسي زمین بشر هیچگاه از فشار و شکست نتردر چه مرحله ای از خواب ، رنگاهی بر توانایی اجزاي بآیا واکنش های یاد گرفته وسرگیجه از شایعترین اختلااختلال در شناسایی حروف و بحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکمخچه ابزاري که وظیفه آن فویتامین E در چه مواد غذایدرمان جدید میگرن با انتی نزاع بین جهل و علم رو به پآیا دلفین ها میتوانند باشاهکار قرنارتباط بین هوش طبیعی و هوبرخی بیماری ها که در آن بتازه های اسکیزوفرنی(جنومشکلات روانپزشکی در عقب ورزش هوازی مرتب خیلی به قذهن ما از در هم شکستن منبهوش مصنوعی می تواند بر احالتهاب شریان تمپورالعلم به ما کمک میکند تا مواز نظر علم اعصاب اراده آزبسیاری از بیماری های جدیتغییرات تکاملی سر انسان مغز انسان رو به کوچک تر شژنها نقشه ایجاد ابزار هوروزه داری سلول های بنیاداولین مورد PML به دنبال تکمقالاتاز تکینگی تا مغز از مغز تتلاشی تازه برای گشودن معفلج خواب چیستحمله ویروس کرونا به مغزمغزتان را در جوانی سیمکشکودکان خود را مشابه خود تراه های جدید برای قضاوت رایا بیماری ام اس (مولتیپاز تکینگی تا مغز از مغز تتوسعه هوش مصنوعی قادر اسقانون مندی نقشه ژنتیکی مخواب سالم عامل سلامتی و ینقش حیاتی تلومر دی ان آ دکشف مکانیسم عصبی خوانش پزبان و بیان نتیجه ساختماابزار بقا از نخستین هماناستخوان های کشف شده، ممکتأثیر نگاه انسان بر رفتاممانتین یا آلزیکسا یا ابدو ویژگی انتزاع و قدرت تجنقص در تشخیص هیجانات عامگذر زمان کاملا وابسته به سفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبیماری ای شبیه آلزایمر و تاثیر کپسول نوروهرب بر سمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمهوش مصنوعی از عروسک تا کمدانشمندان روشی برای تبدیچیزی خارج از مغزهای ما نیپاسخ گیاهان در زمان خوردسیاره ابلهانابزارهای بقا ازنخستین همبار سنین ابزار هوشمندی اتاثیر احتمالی عصاره تغلیمیدازولام در درمان تشنج هاوکينگ پیش از مرگش رسالدر هم تنیدگی کوانتومی و پناتوانی از درمان برخی ویآیا گذشته، امروز وآینده سربازان ما محققا غلبه می اختلالات مخچهبحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکمدارک ژنتیکی چگونه انسانویتامین دی گنجینه ای بزردرمان جدید کنترل مولتیپلنزاع بین علم و نادانی رو آیا دست مصنوعی به زودی قاشبیه سازی میلیون ها جهان ارتباط شگفت مغز انسان و فبرخی بیماری های خاص که بدتازه های بیماری پارکینسومشاهده آینده از روی مشاهورزش هوازی ، بهترین تمریذهن چند جانبه نیازمند نگهوش مصنوعی و کشف زبان هایامیوتروفیک لترال اسکلروعلایم کمبود ویتامین E را از نظر علم اعصاب اراده آزبعد از کروناثبت امواج الکتریکی در عصمغز انسان رو به کوچکتر شدژنها ، مغز و ارادهروش مقابله مغز با محدودیاولین مورد پیوند سر در انتاثیر ویتامین دی بر بیمااز تکینگی تا مغز از مغز تتلاشی جدید در درمان ام اسفلج دوطرفه عصب 6 چشمحوادث روزگار از جمله ویرنقش قهوه در سلامتیکوری گذرای ناشی از موبایراه پیروزی در زندگی چیستایا بدون زبان میتوانیم تاز تکینگی تا مغز از مغز تتوسعه برخی شغل ها با هوش قانون جنگلخواب عامل دسته بندی و حفطنقش خرچنگ های نعل اسبی درکشف مکانیسمی پیچیده در بابزار بقا از نخستین هماناستروژن مانند سپر زنان دتئوری تکامل امروز در درممنابع انرژي پاک سرچشمه حدو برابر شدن خطر مرگ و مینقطه بی بازگشتگربه شرودینگر و تاثیر مشسفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبیماری ای شبیه ام اس مولتتاثیر کتامین در درمان پامنبع هوشیاری کجاست؟(قسمهوش مصنوعی از عروسک تا کممنبع هوشیاری کجاست؟(قسمهوش مصنوعی به کمک هوش طبیداروهای مصرفی در ام اسچگونه مغز پیش انسان یا همپختگی پس از چهل سالگي به سیاره ابلهانابزارهای بقای از نخستین بارداری بدون رحمتاثیر ترکیبات استاتین (سمکانیزمهای دفاعی در برابهاوکينگ پیش از مرگش رسالدر هم تنیدگی کوانتومی و دناتوانی در شناسایی چهره آیا آگاهی پس از مرگ از بیسردرد میگرن در کودکاناختلالات حرکتی در انسانبحثی درباره احساسات متفاتاثیر درجه حرارت بر عملکمروری بر تشنج و درمان هایویرایش DNA جنین انسان، بردرمانهای بیماری پارکینسنزاع بین علم و جهل رو به پآیا رژیم غذایی گیاهی سلاشبیه سازی سیستم های کوانارتباط شگفت انگیز مغز انبرخی توجهات در ببمار پارتبدیل تراکت صوتی مصنوعی مطالعه ای بیان میکند اهدورزش و میگرنرفتار اجتماعی انسان، حاصهوش مصنوعی گوگل به کمک تشامید نیکو داشته باش تا آنعلایم کمبود ویتامین E را از آغاز خلقت تا نگاه انسابعد از کروناجمجمه انسان های اولیهمغز ایندگان چگونه استژنهای مشترک بین انسان و وروش های صرفه جویی در ایجااولین تصویر در تاریخ از سصفحه اصلیاز تکینگی تا مغز از مغز تتمایل زیاد به خوردن بستنفناوری هوش مصنوعی نحوه خحافظه و اطلاعات در کجاست نقش مهاجرت در توسعه نسل اکی غایب شدی تا نیازمند دلراست دستی و چپ دستیایا تکامل هدفمند استاز تکینگی تا مغز- از مغز توصیه های سازمان بهداشت قانونمندی و محدودیت عالمخودآگاهی و هوشیارينقش داروهاي مختلف معروف کشف ارتباط جدیدی از ارتبزبان و بیان، در سایه پیشرابزار بقا از نخستین هماناسرار بازسازی اندام هاتئوری تکامل در پیشگیری و منابع انرژی از نفت و گاز دو برابر شدن خطر مرگ و میچند نرمش مفید برای کمردرگزیده ای از وبینار یا کنفسفری به آغاز کیهانابزار بقای موجود زنده از بیماری اضطراب عمومیتاثیر گیاه خواری بر رشد ومنبع هوشیاری در کجاست؟ قهوش مصنوعی در کامپیوترهاداروهای ام اسچگونه هموساپينس بر زمین پرورش مغز مینیاتوری انساسیر آفرینش از روح تا مغز ابزارهای دفاعی و بقای موبازگشت از آثار به سوی خداتاثیر دوپامین و سروتونینما انسانها چه اندازه نزدهدف یکسان، در مسیرهای متدر کمتر از چند ماه سوش جدنخاع ما تا پایین ستون فقرآیا امکان بازسازی اندامهسردرد و علتهای آناختلالات صحبت کردن در انبحثی درباره احساساتی غیرتاثیر درجه حرارت بر عملکمرکز هوشیاری، روح یا بدن واکنش های ناخودآگاه و تقدرک فرد دیگر و رفتارهای انشانه های گذشته در کیهان آیا رژیم غذایی گیاهی سلاشبکه های مصنوعی مغز به درارتباط شگفت انگیز مغز انبرخی توصیه ها برای واکسیتبدیل سلولهای محافط به سمعنی روزهورزش بهترین درمان بیش فعرقیبی قدرتمند در برابر مهوش مصنوعی گوگل به کمک تشامید درمان کرونا با همانعلت خواب آلودگی بعد از خواز انفجار بزرگ تا انفجار بعد از کرونا دلخوشی بیهوجنسیت و تفاوت های بیناییمغز ابزار بقای برتر مادیژنهای هوش ، کدامندروش هایی ساده برای کاهش ااولین سلول مصنوعیسوالات پزشکیاز تکینگی تا مغز از مغز تتمدن قدیمی ای در جنوب ایرفیلمی بسیار جالب از تغییحافظه و اطلاعات در کجاست نقش میدان مغناطیسی زمین کیست کلوئید بطن سومرجزخوانی هایی که امروز بایرادهای موجود در خلقت باز تکینگی تا مغز- از مغز توصیه های غیر دارویی در سقارچ بی مغز در خدمت موجودخودآگاهی و هوشیارينقش ذهن و شناخت در حوادث کشف جمجمه ای درکوه ایرهوزبان و تکلم برخی بیماریهابزار بقا از نخستین هماناصول سلامت کمرتا 20 سال آینده مغز شما به منابع انرژی از نفت و گاز دوچرخه سواری ورزشی سبک و چند جهانیگزارش یک مورد جالب لخته وسقوط درون جاذبه ای خاص، چابزار بقای موجود زنده از بیماری بیش فعالیتاثیر گیاه خواری بر رشد وتاثیر گیاه خواری بر رشد ومنبع هوشیاری در کجاست؟(قهوش مصنوعی در خدمت خلق وحداروهای ضد بیماری ام اس وچگونه واکسن کرونا را توزآلودگی هوا و ویروس کروناسیستم تعادلی بدناثر مضر مصرف طولانی مدت ربازگشت به ریشه های تکاملتاثیر دپاکین بر بیماری مما انسانها چه اندازه نزدهدف از تکامل مغزدر آستانه ی موج پنجم کووینخستین تصویر از سیاهچالهآیا انسان با مغز بزرگش اخسردرد تنشناختراع جدید اینترنت کوانبخش بزرگتر کیهان ناشناختتاثیر درجه حرارت بر عملکمرکز حافظه کجاستواکسن های شرکت فایزر آمردرک و احساسنظام مثبت زندگیآیا راهی برای رفع کم آبی شباهت مغز با کیهان مادیارتباط غیرکلامی بین انسابرخی روش های تربیتی کودکتری فلوپرازینمغز فکر میکند مرگ برای دیورزش در کمر دردرموزی از نخستین تمدن بشرهوش مصنوعی الفاگوامگا سه عامل مهم سلامتعوامل موثر در پیدایش زبااز بحث های کنونی در ویروسبعد از کرونا دلخوشی بیهوجنسیت و تفاوت های بیناییمغز ابزار برتر بقاژنهای حاکم بر انسان و انسروش صحبت کردن در حال تکاماوکرلیزوماب داروی جدید شپیامهای کاربراناز تکینگی تا مغز از مغز تتمدن بشری و مغز اخلاقیفیزیک مولکولها و ذرات در حافظه و اطلاعات در کجاستنقش محیط زندگی و مهاجرت دکاهش مرگ و میر ناشی از ابرشته نوروایمونولوژی و نقاگر نعمت فراموشی نبود بساز تکینگی تا مغز- از مغزتتوصیه هایی در مصرف ماهیقبل از انفجار بزرگخورشید مصنوعینقش روزه داری در سالم و جگمان میکنی جرمی کوچکی در زبان و شناخت حقیقت قسمت چابزار بقا از نخستین هماناضطراب و ترستاثیر مشاهده بر واقعیت بمنابع انرژی از نفت و گاز ديدن با چشم بسته در خواب چندین ماده غذایی که ماننگشایش دروازه جدیدی از طرسلول های بنیادی منابع و اابزار بقای موجود زنده از بیماری تی تی پیتاثیر گیاه خواری بر رشد ومنبع خواب و رویاهوش مصنوعی در خدمت خلق وحداروی فامپیریدین یا نورلچگونه آن شکری که می خوریمآلزایمرسیستم دفاعی بدن علیه مغز اثرات فشار روحی شدیدبازسازي مغز و نخاع چالشی تاثیر داروهای ضد التهاب ما با کمک مغز خود مختاريمهدف از خلقت رسیدن به ابزادر درمان بیماری مولتیپل نرمش های مفید در سرگیجهآیا احتمال دارد رویا از آسردرد سکه ایادامه بحث تکامل چشمبخش دیگری در وجود انسان هتاثیر درجه حرارت بر عملکمرکز حافظه کجاستواکسن کووید 19 چیزهایی که درک احساسات و تفکرات دیگنظریه ی تکامل در درمان بیآیاما مقهور قوانین فیزیکشباهت زیاد بین سلول هاي عارتروز یا خوردگی و التهابرخی سلولهای عصبی در تلاتری فلوپرازینمغز ما کوچکتر از نیم نقطهوزوز گوشرمز و رازهای ارتباط غیر کهوش مصنوعی از عروسک تا کامروز دانش ژنتیک هیچ ابهعوامل ایجاد لغت انسانی و از تلسکوپ گالیله تا تلسکتفکر خلا ق در برابر توهم جهان کاملی در اطراف ما پرمغز از بسیاری حقایق می گرکلرال هیدرات برای خوابانروشهای نو در درمان دیسک بايندگان چگونه خواهند دیدسایتهای دیگراز تکینگی تا مغز از مغز تتمساح حد واسط میان مغز کوفیزیکدانان ماشینی برای تحس چشایی و بویایینقش نگاه از پایین یا نگاهکاهش التهاب ناشی از بیمارشد مغز علت تمایل انسان باگر نعمت فراموشی نبود بساز تکینگی تا مغز، از مغز توضیحی ساده در مورد هوش مقدم زدن و حرکت دید را تغیخانواده پایدارنقش رژیم غذایی بر رشد و اگنجینه ای به نام ویتامین زبان و شناخت حقیقت قسمت اابزار بقا از نخستین هماناطلاعات حسی ما از جهان، چتاثیر نگاه ناظر هوشیار بمناطق خاصی از مغز در جستجدی متیل فومارات(زادیوا)(چه زیاد است بر من که در ایپمبرولیزوماب در بیماری چسلول عصبی شاهکار انطباق ابزار بقای موجود زنده از بیماری دویک