دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

سفرنامه سفر به بم و جنوب شرق ایران چابهار قسمت اول

سفرنامه سفر به بم و جنوب شرق ایران، چابهار(قسمت اول):

ارگ تاریخی بم، با بیش از 2500 سال قدمت، نقش قابل توجهی در تاریخ و فرهنگ ایران زمین ایفا کرده است و بارها کشور را از گزند متجاوزان در امان نگه داشته است.
این بزرگترین بنای خشتی جهان این روزها سر از ویرانی های زمین لرزه سال 82 بم بلند کرده است و کوچه پس کوچه ها و حصارها و باروهایش پر شده است از مسافران.
ارگ بم یکی از عجایب معماری جهان

ارگ بم بر بلنداي صخره اي سترگ، درجنوب رودخانه پشت رود، جا دارد و شهر بم و ديوار شهربست قديم آن در جنوب ارگ و درفاصله ميان رودخانه پشت رود و رودخانه ديگري شكل گرفته است و امروزه بستر رود به خياباني ميان شهري تبدیل شده است.

ارگ بم عضوي از منظومه اي بزرگ از بناهاي تاريخي است كه آن را در ميان گرفته اند؛ شهر باستاني دارزين با قدمتي در حدود هزاره اول پيش از ميلاد در اراضي شمال غربي بم امروزي برپا بوده و هنوز كوشك هاي ميان محله هاي شهر و تنها روستای كوچكي در حوزه غربي آن آباد است؛ قلعه دختر در شمال رودخانه پشت رود و در جنوب آن بناي چارطاق و ساختمان كوشك و پير علمدار و همچنين در مشرق و نزديكي ارگ، بناي تاريخي مسجد حضرت رسول بر پيرامون فضاي ارگ برپا بوده اند. هرچند كه پيشينه اين بناها به طور دقیق سال يابي نشده است، قدمت آنها، از قرون اوليه دوران اسلامي تا دوره ايلخاني قابل تخمين به نظر مي رسد.

در متون تاريخي؛ پيدايش ارگ بم را به بهمن پسر اسفنديار نسبت داده اند و او را اردشيردرازدست از شاهان دوران هخامنشي قلمداد كرده اند. در سيماي برخي از برش هاي ارگ نيز لايه هاي ساختماني بيشماري نمايان است كه گوياي ساخت و سازهايي مكرر در ارگ و تأييدي بر درستي تخمين قدمت متون تاريخي است.

ارگ بم طي عمر طولاني خود، بارها مورد جنگ ها و محاصره هاي طولاني دشمن و تخريب و ويراني بوده و نشانه هاي شاخصي از ويراني هاي آن در دست است.

ارگ بم تا 150 سال قبل مسکونی بوده است.

ساكنان ارگ بم در حدود يكصد و پنجاه سال پيش، براي آخرين بار ارگ را ترك نموده ودرون باروي شارستان و در ميان باغ ها و نخلستان هاي بيرون از شهر سكني گزيدند. وسعت ارگ بم به بيست هكتار مي رسد. جز باروي شارستان كه درحوزه شمالي به باروي ارگ نزديك است و به فاصله اندكي از باروي ارگ جا دارد. در حوزه جنوبي چهار بارو بخش فراز كوه سنگي را احاطه كرده است كه به احتمال زياد راستاي هر بارو نشان دهنده گسترش حاكم نشين ارگ در دوره اي از تاريخ است.

ساختمان ارگ بم در شكل توسعه يافته اش از دو بخش مردم نشين و حاكم نشين تشكيل شده است. در فضاي شمالي بيرون ارگ، بناي گنبد بزرگ يخدان و در نزديكي آن ديواره رفيع يخ چاوون جا دارد.

بخش حاكم نشين، بر فراز قله صخره و در شمال ارگ جا دارد و متشكل از بناهايي است، همچون؛ برج اصلي، چهارفصل، خانه حاكم، چاه آب، حمام، خانه رئيس سرباز خانه(ساختمان معروف به آسياب بادي)، سرباز خانه ، دروازه (ساساني)و برج و باروي اين مجموعه را شامل مي شود. جز بناي آسياب بادي، ديگر بخش هاي حاكم نشين بر باروهايي سنگي با بلندي نزديك به هفت متر استوار شده كه در زير روكش كاهگلي پنهان مانده است.

چنين به نظر مي رسد كه در لايه هاي مانده در محدوده باروي سنگي به ويژه در سطوح زيرين آن كهنه ترين بخش حاكم نشين باشد. در بخش شرقي حاكم نشين دروازه مسدود شده اي است كه آن را كد كرم (خانه كرم) مي خواندند و

وجود اين پديده را سندي بر جا مانده از داستان هفتواد تلقي نموده اند.

فضاي مردم نشين يا عامه نشين با حصاري بلند در راستاي شرقي غربي از بخش حاكم نشين جداشده و دسترسي اين دو بخش به يكديگر از راه دروازه اي است كه از شمال بناي مير آخور به سرباز خانه حاكم نشين مي رسد. بخش مردم نشين را به دوره اي از گسترش ارگ نسبت داده اند، با اين حال اين دو بخش در ميان باروي حصيني با 38 برج بزرگ و كوچك جاي دارد كه يكپارچه به نظر ميرسد وتنها دروازه اين مجموعه در ميان باروي جنوبي مردم نشين جاسازي شده است.

فضاي مردم نشين شامل دروازه ورودي، بناي سردروازه، راسته بازار، مسجد جامع، بناي زورخانه (مقبره)، ساباط و خانه جهودا، ميدان تكيه، مسجد پيامبر، حمام، مدرسه (خانقاه)، اصطبل، بناي ميراخور و محله هاي مسكوني است.

در كاوش هاي سالهاي اخير در فضاي دروازه اسپيكان كه در باروي شارستان و در شمال غربي ارگ واقع است، تاسيسات آب رساني مخفي ارگ آشكار شد. آب دو رشته قنات در ساختمان پخشگاه همجوار با اين دروازه، چند بخش شده و بخشي از آن از طريق تنبوشه به ساختمان شترگلو واقع در خندق غربي مي رسيده و به ميان ارگ هدايت مي شده و در ساختمان حمام بخش غربي مردم نشين، ظاهر مي گرديده است.

امروز همة قسمتهاي اين ارگ، به صورت آثار باستاني نگهداري مي شود، و قسمتي از شمال آن بازسازي شده است. شهر قديمي ظاهراً تا 1253 مسكوني بوده، و پس از آن بتدريج از سكنه خالي شده است.

فردوسی نیز در شاهنامه از این بنا یاد می کند به نوشتة فردوسي، هفتواد پس از كشتن يكي از امراي محلي، بر سر كوهي نزديك كجاران دژي ساخت كه احتمالا نخستين پايه هاي قلعة بم بود، چون در آن نزديكي جز كوه سنگي كه امروزه ارگ بم بر روي آن است، كوهي ديده نمي شود.

فردوسي رويداد تاريخي لشكركشي اردشير را با افسانة شگفت انگيزي در هم آميخته است؛ براي مثال از دختر هفتواد اختر (بخت و اقبال)سخن گفته كه به پنبه ريسي مي پرداخته است.

او با پرورش كرمي در دوكدان و استفاده از فَره «اختر» (اقبال) كرم، توانسته بود طرازي فراوان بريسد كه سبب ثروتمند شدن هفتواد شده بود. بنابر مطالب شاهنامه قلمرو هفتواد- كه شاه آن منطقه شمرده مي شد- از درياي چين تا كرمان بود.

طبق مطالب كارنامة اردشير بابكان، هنگام لشكركشي اردشير به گذاران، هفتواد بر بومِ سِند و مكران و درياي پارس نيز فرمانروايي داشت. اردشير بي شك از راه سيرجان دارزين يا جيرفت دارزين به بم لشكر كشيده است. چون لشكر دوازده هزار نفري او نمي توانسته است از مسير بدون آب و چمنزار پيشروي كند، در شاهنامه بارها از واژة آبگير در مسير اين لشكركشي سخن به ميان آمده كه ظاهرا مقصود هليل رود يا رود لاله زار است.

ارگ بم در برگ برگ تاریخ ایران زمین نقش داشته است و امروز نیز نگینی درخشان است بر پیشانی استان پهناور و تاریخی کرمان.

داستان آقا محمدخان قاجار و لطفعلی خان در ارگ بم/ ببندید که دستان ایران را بستید

لطفعلی خان زمانی که از کرمان به سمت بم فرار کرد سه نفر همراه وی بودند، یکی از سه همراه لطفعلی خان، جهانگیرخان سیستانی پسر حاکم بم بود که امید بسیار و وعده یاری از طرف پدرش به او داده بود. جهانگیرخان در طوفان شن گم شد. دو روز بعد در سحرگاه وقتی لطفعلی خان به تنهایی دروازه ارگ بم را کوفت و به درون رفت، محمدحسین خان حاکم بم سراغ پسرش را از او گرفت و شنید که جهانگیرخان به دنبال او خواهد رسید.

لطفعلی خان خسته و پریشان در تالار ارگ سر به بالین گذاشت. با شیهه ناگهان غران اسبی که به اندازه شبدیز شهره ی تاریخ است، سراسیمه برخاست از پنجره رفیع به درون اصطبل جهید و به پشت اسب نشست تا بگریزد. ولي تمام بام های اطراف و درهای اصطبل پر از مردان ستیزه جو با شمشیر او را در محاصره داشتند.

حاکم به تصور دستگیری پسرش جهانگیرخان توسط آغامحمدخان، قصد گرفتاری لطفعلی خان و معاوضه او با پسرش داشت. لطفعلی درمانده، با اسب به بلندی سکوی میان اصطبل جهید. شمشیر بران نیاکان را برکشید و نبردی بی امان و کم نظیر را در تاریخ یک تنه با صدها مرد کینه جو آغاز کرد.

به روایتی مشکوک تا غروب در اطراف سکوی اصطبل از کشته پشته ساخت اما با آن دلاوری پرآوازه می توان جنگیدن او را تا صلات ظهر پذیرفت؛ تا وقتی که حاکم از فراز عمارت حکومتی فریاد برآورد و اسب او را نشان داد. غرّان یاور و شفیق دیرینه لطفعلی خان با آن خیزش های معروف و چرخش های جنگاورانه ناگهان بر روی پا فرود آمد. تیغی تیز، پی ستبر غران را درید و آن شمشیرزن بزرگ فروغلتید. دیگر توانی برای رزم بدون غرّان بر خود نمی دید. معصومانه و غریب دستانش را پیش آورد. این جمله معروف و به یادماندنی از اوست: - ببندید، که دستان ایران را بسته اید.

لطفعلی خان که به حاکم بم پناه برد باز دچار خیانت گردید. خان جوان زنددر روز چهارشنبه پنجم ربیع الثانی سال ۱۲۰۹ پس از روبرو شدن با حمله یاران حاکم بم و در حالی که تنها و بی یاور مانده بود به مبارزه ای دلیرانه برخاست و سرانجام هنگامی که بر اسبش نشست تا از مهلکه بگریزد دشمنان، بر پاهای اسب محبوب او با شمشیر زدند،حیوان به زانو افتاد ولی سوارش که از سرنوشتش آگاه نبود او را هی کرد، اسب روی پای بریدهاش ایستاد ولی از درد تاب نیاورد و به زمینافتاد.

دیدن صحنه قطع شدن پاهای اسب چنان در روحیه شاه جوان تأثیر سهمگینی گذاشت

شاه نشین ارگ بم انعکاس صدا

در قسمت حاکم در ارگ بم، منطقه ای به طول حدود 36 متر و عرض کمتر، بدون سقف وجود دارد که اگر در قسمت وسط آن در فاصله 36 متری با صدای آرام، سخنی بگوئیم فردی در انتهای دیگر تالار آن را می شنود و این یک شگفتی است که چگونه مردمان حدود سه هزار سال قبل در کشور ما با اصول خاص امواج صوتی آشنا بودند. و شگفتی وقتی بیشتر میشود که بدانیم این تالار بدون سقف است. پیشینیان ما بدون علم نبودند و تاریخ علوم و فرهنگ از زمان اروپای جدید شروع نشده است. دورانی که آن را به عنوان دوران سیاه تاریخ می دانیم دوران سیاه نیست. پیشینیان، وارث فرهنگ و علومی پیچیده بوده اند و امروز ما در سایه پیشرفت های علمی با برخی از آن علوم آشنایی داریم.

این شهر در سال 1382 در زلزله ای در هم کوبیده شد و دو سوم جمعیت شهر وفات یافتند ولی هنوز نخلستان ها و درختان کهنسال اوکالیپتوس آن پا برجاست و این دو درخت به عنوان مظاهر شهر به حساب می آید. بوی خوش برگ اوکالیپتوس و طعم خوش خرمای بم در میان ویرانه هایی- که هنوز از زلزله بم باقی مانده است- نشان از مقاومت شهری است که هنوز داغ زلزله آن، در دل تک تک افراد میانسال آن جای دارد.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
بحث درباره پیدایش و منشامیدان مغناطيسي زمین بشر حساسیت روانی متفاوتهوش احساسیعلایم کمبود ویتامین E را انسان عامل توقف رشد مغزبرخی نکات از گاید لاین پرمروری بر تشنج و درمان هایديدن با چشم بسته در خواب واکنش های ناخودآگاه و تقایا تکامل هدفمند استتقلید مرحله ای نسبتا پیشمغز انسان برای ایجاد تمددر مانهای کمر دردژنها نقشه ایجاد ابزار هواختلال در شناسایی حروف و توصیه هایی در مصرف ماهینقش قهوه در سلامتیرمز و رازهای ارتباط غیر ککایروپاکتیک چیستارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر کپسول نوروهرب بر ننقش غذاها و موجودات دريارژیم غذایی حاوی تخم مرغ وگزیده ای از وبینار یا کنفاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب چگونه هموساپينس بر زمین زبان و شناخت حقیقت قسمت سآیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر رژیم گیاهخواری بر چرا حیوانات سخن نمی گوینسیستم تعادلی بدنبیماری ای شبیه ام اس مولتقارچ بی مغز در خدمت موجودجنسیت و تفاوت های بیناییهوش مصنوعی گوگل به کمک تششناسایی سلول های ایمنی اآیاما مقهور قوانین فیزیکآزمون ذهنی گربه شرودینگربحثی در مورد نقش ویتامينمکانیزمهای دفاعی در برابخلاصه ای از مطالب همایش مهوش عاطفی بیشتر در زنانعلت خواب آلودگی بعد از خوانعطاف پذیری مکانیسمی علبرخی اثرات مضر ویتامین دمرکز خنده در کجای مغز استدی متیل فومارات(زادیوا)(واکسن سرطانایرادهای موجود در خلقت بتلقین اطلاعات و حافظهمغز انسان برای شادمانی طدر چه مرحله ای از خواب ، رژنها ، مغز و ارادهاختلالات مخچهتوضیحی ساده در مورد هوش منقش مهاجرت در توسعه نسل ارویای شفافکاربرد روباتهای ريزنانوارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر کپسول نوروهرب بر تنقشه مغزی هر فرد منحصر بهراه های جدید برای قضاوت رگزارش یک مورد جالب لخته واز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروی ضد تشنج سدیم چگونه آن شکری که می خوریمزبان، وسیله شناسایی محیطآیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر عصاره تغلیظ شده گیچرا حجم مغز گونه انسان درسیستم دفاعی بدن علیه مغز بیماری بیش فعالیقدم زدن و حرکت دید را تغیجهش های ژنتیکی مفید در ساهوش مصنوعی الفاگوشواهدی از دنیسوان(شبه نئإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبحثی جالب درباره محدودیتما انسانها چه اندازه نزدخواندن ، یکی از شستشو دهنهوش عاطفی در زنان بیشتر اعوارض ازدواج و بچه دار شداولین هیبرید بین انسان وبرخی اختلالات عصبی مثانهمرگ انتقال است یا نابود شدژا وو یا اشنا پنداریواسطه ها د رمسیر ایجاد مغاگر نعمت فراموشی نبود بستلاش هایی در بیماران قطع مغز انسان برای شادمانی طدر هم تنیدگی کوانتومی و پژنهای هوش ، کدامنداختلالات حرکتی در انسانتکامل چشمنقش هورمون های تیروئید دروبات های ریز در درمان بیکاربرد روباتهای ريز، در ارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر کپسول نوروهرب بر سنقص در تشخیص هیجانات عامراه های جدید برای قضاوت رگشایش دروازه جدیدی از طراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه انتظارات بر ادراک سفر نامه سفر به بم و جنوب آیا همه جنایت ها نتیجه بیازدواج های بین گونه ای، رتاریخ همه چیز را ثبت کردهچرا در مغز انسان، فرورفتسکته مغزیآیا واکنش های یاد گرفته وبیماری تی تی پیقدرت انسان در نگاه به ابعجهش های ژنتیکی غیر تصادفهوش مصنوعی از عروسک تا کشاهکار قرنافراد آغاز حرکت خودشان ربحثی در مورد نقش کلسیم و ما انسانها چه اندازه نزدخواب سالم عامل سلامتیهوشیاری کوانتومیعید نوروز مبارکاولین مورد پیوند سر در انبرخی بیماری ها که در آن بمراحل ارتقای پله پله کیهدژاوو یا آشناپنداریوراپامیل در بارداریاگر نعمت فراموشی نبود بستلاشی برای درمان قطع نخامغز انسان رو به کوچک تر شدرمان های بیماری آلزایمرکلرال هیدرات برای خواباناختلالات صحبت کردن در انتکامل ابزار هوش ، راه پر نقش ژنتیک در درمان اختلاروح رهاییکجای مغز مسئول پردازش تجارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر کپسول نوروهرب بر سچند جهانیراه پیروزی در زندگی چیستپمبرولیزوماب در بیماری چاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه باغبانی باعث کاهش سفرنامه سفر به بم و جنوب آیا هوش ارثی دریافتی از پاستفاده از هوش مصنوعی در چراروياها را به یاد نمی آساخت شبکه عصبی با الفبایآیا آگاهی پس از مرگ از بیبیماری ضعف عضلات نزدیک بلوب فرونتال یا پیشانی مغجهشهای مفید و ذکاوتی که دهوش مصنوعی از عروسک تا کشبیه سازی میلیون ها جهان افزایش قدرت ادراکات و حسبحثی در مورد عملکرد لوب فما با کمک مغز خود مختاريمخواب سالم عامل سلامتی و یهوش، ژنتیکی است یا محیطیعامل کلیدی در کنترل کارآاولین تصویر در تاریخ از سبرخی بیماری های خاص که بدمزایای شکلات تلخ برای سلدانشمندان ژنی از مغز انسورزش هوازی مرتب خیلی به قاگر تلاش انسان امروز براتلاشی جدید در درمان ام اسمغز انسان رو به کوچکتر شددرمان های جدید میگرنکمردرد و علل آنادامه بحث تکامل چشمتکامل زباننقش انتخاب از طرف محیط، نروزه داری و بیمار ی ام اس کشف مکانیسم عصبی خوانش پارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر گیاه خواری بر رشد وچندین ماده غذایی که ماننرشته نوروایمونولوژی و نقپنج اکتشاف شگفت آور در مواز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه جمعیت های بزرگ شکل سفرنامه سفر به بم و جنوب آیا هوش سریعی که بدون احساستیفن هاوکینگ در مورد هتبدیل تراکت صوتی مصنوعی چراروياها را به یاد نمی آساخت شبکه عصبی مصنوعی با آیا امکان بازسازی اندامهبیماریهای تحلیل عضلانی البخند بزن شاید صبح فردا زجهشهای مفید و ذکاوتی که دهوش مصنوعی از عروسک تا کشبیه سازی سیستم های کوانافسردگی و اضطراب در بیمابحثی درباره هوش و تفاوتهما تحت کنترل ژنها هستیم یخواب عامل دسته بندی و حفطهیچگاه از فشار و شکست نترعسل طبیعی موثر در کنترل باولین سلول مصنوعیبرخی توجهات در ببمار پارمسیر دشوار تکامل و ارتقادانشمندان روش هاي جدیدی ورزش هوازی ، بهترین تمریابزار هوش در حال ارتقا ازتمایل زیاد به خوردن بستنمغز ایندگان چگونه استدرمان های رایج ام اسکمردرد با پوشیدن کفش مناادغام میان گونه های مختلتکامل ساختار رگهای مغزی نقش اتصالات بین سلولهای روش مقابله مغز با محدودیکشف مکانیسمی پیچیده در باز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر گیاه خواری بر رشد وچه زیاد است بر من که در ایرشد مغز علت تمایل انسان بپوست ساعتی مستقل از مغز داز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه جمعیت های بزرگ شکل سفرنامه سفر به بم و جنوب آیا هشیاری کوانتومی وجوداستیفن هاوکینگ در تفسیر فلج بل، فلجی ترسناک که آنتبدیل سلولهای محافط به سنزاع بین جهل و علم رو به پساختار شبکه های مغزی ثابآیا انسان با مغز بزرگش اخبیهوش کردن در جراحی و بیملرزش ناشی از اسیب به عصبجاذبه و نقش آن در شکلگیریهوش مصنوعی از عروسک تا کشباهت زیاد بین سلول هاي عالکتروتاکسی(گرایش و حرکبحثی درباره هوش و تفاوتهماه رجبخودآگاهی و هوشیاريهاوکينگ پیش از مرگش رسالعصب حقوق نورولوواوکرلیزوماب داروی جدید شبرخی سلولهای عصبی در تلامشکلات نخاعیدانشمندان روشی برای تبدیورزش و میگرنابزارهای بقای موجود زندتمدن قدیمی ای در جنوب ایرمغز ابزار برتر بقادرمان جدید میگرن با انتی کنفرانس تشنج هتل کوثر اصادغام دو حیطه علوم مغز و تکامل شناخت انسان با کشفنقش حفاظتی مولکول جدید دروش های صرفه جویی در ایجاکشف ارتباط جدیدی از ارتباز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وچهار میلیارد سال تکامل بزمین زیر خلیج فارس تمدنی پیموزایداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه حافظه را قویتر کنیسفرنامه سفر به بم و جنوب استخوان های کشف شده، ممکفلج خوابتری فلوپرازیننزاع بین علم و نادانی رو سخن پاک و ثابتآیا احتمال دارد رویا از آبیوگرافیلزوم سازگاری قانون مجازاحقیقت راستین انسان علم بهوش مصنوعی از عروسک تا کشباهت زیاد بین سلول هاي عشش مرحله تکامل چشمالتهاب شریان تمپورالبحثی درباره هوش و تفاوتهماپروتیلینخودآگاهی و هوشیاريهاوکينگ پیش از مرگش رسالعضلانی که طی سخن گفتن چقدايندگان چگونه خواهند دیدبرخی سيناپسها طی تکامل و مشاهده آینده از روی مشاهداروهای مصرفی در ام اسورزش بهترین درمان بیش فعابزارهای پیشرفته ارتباط تمساح حد واسط میان مغز کومغز از بسیاری حقایق می گردرمانهای بیماری پارکینسکنگره بین المللی سردرد دارتقا و تکامل سنت آفرینش تئوری تکامل امروز در درمنقش حیاتی تلومر دی ان آ دروش هایی ساده برای کاهش اکشف جمجمه ای درکوه ایرهواز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وچهار ساعت پس از کشتار خوکزندگی هوشمند در خارج از زپیچیدگی های مغزی در درک زاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنگاهی بر قدرت بینایی دراسفری به آغاز کیهاناصول سلامت کمرفلج خواب چیستتری فلوپرازیننزاع بین علم و جهل رو به پسریعترین کامپیوتر موجودآیا احتمال دارد رویا از آبیوگرافیلزوم سازگاری قانون مجازاحافظه و اطلاعات در کجاست هوش مصنوعی از عروسک تا کمششمین کنگره بین المللی سامیوتروفیک لترال اسکلروبحثی درباره هوش و تفاوتهمبانی ذهنی سیاه و سفیدخانواده پایدارهدف از تکامل مغزمقالاتايا اراده آزاد توهم است یبررسي علل احتمالي تغيير معنی روزهداروهای ضد بیماری ام اس وورزش در کمر دردابزارهای دفاعی و بقای موتنفس هوازی و میتوکندریمغز برای فراموشی بیشتر کدرک فرد دیگر و رفتارهای اکنگره بین المللی سردرد دارتوکين تراپی روشی جديد تئوری تکامل در پیشگیری و نقش داروهاي مختلف معروف روش صحبت کردن در حال تکامگنجینه ای به نام ویتامین از آغاز خلقت تا نگاه انساتاثیر گیاه خواری بر رشد ونوار مغزی روشی مهم در تشخزیباترین چیز در افزایش سپیوند مغز و سر و چالشهای از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنگاهی بر توانایی اجزاي بسلولهای بنیادی مصنوعی دراضطراب و ترسفیلمی بسیار جالب از تغییتسلیم شدن از نورون شروع منظام مثبت زندگیسرگیجه از شایعترین اختلاآیا برای تولید مثل همیشه بیان ژن های اسکیزوفرنی دممانتین یا آلزیکسا یا ابحافظه و اطلاعات در کجاست هوش مصنوعی از عروسک تا کمهوش مصنوعی در کامپیوترهاصرع و درمان های آنامگا سه عامل مهم سلامتبحثی درباره هوش و تفاوتهمجموعه های پر سلولی بدن مخطا در محاسبات چیزی کاملهزینه ای که برای اندیشیدتاثیر ویتامین دی بر بیماايا اراده آزاد توهم است یبررسی و اپروچ جدید بر بیممغز فکر میکند مرگ برای دیداروی فامپیریدین یا نورلوزوز گوشاثر مضر مصرف طولانی مدت رتنفس هوازی و میتوکندریمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟درک و احساسکندر در بیماریهای التهابارتباط میکروب روده و پارتا 20 سال آینده مغز شما به نقش روزه داری در سالم و جروشهای نو در درمان دیسک بگیاه خواری و گوشت خوار کداز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد ونورون هاي مصنوعی می توانزیرفون داروی ضد ام اسپیوند سر، یکی از راه حلهااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکناتوانی از درمان برخی ویسلسله مباحث هوش مصنوعیاطلاعاتی عمومی در مورد مفیزیکدانان ماشینی برای تتشنج چیستنظریه تکامل در درمان بیمسردرد و علتهای آنآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبیست تمرین ساده برای جلومنابع انرژي پاک سرچشمه ححافظه و اطلاعات در کجاستهوش مصنوعی در خدمت خلق وحضررهای مصرف شکر و قند بر امروز دانش ژنتیک هیچ ابهبحثی درباره احساسات متفامحل درک احساسات روحانیخطا در محاسبات چیزی کاملهستي مادي ای که ما کوچکترصفحه اصلیای آنکه نامش درمان و یادشبررسی سیستم تعادلی بدن امغز ما کوچکتر از نیم نقطهداروی تشنجی درباردارییک پیشنهاد خوب برای آسان اثرات مفید قهوهتو دی ان ای خاص ميتوکندريمغز بزرگ چالش است یا منفعدرک احساسات و تفکرات دیگکوچک شدن مغز از نئاندرتاارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر مشاهده بر واقعیت بنقش رژیم غذایی در رشد و اروشهای شناسایی قدرت شنواگالکانزوماب، دارویی جدیاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد ونورون های ردیاب حافظهزبان چهار حرفی حیات زمینپیشینیان انسان از هفت میاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکناتوانی در شناسایی چهره سم زنبور ، کلیدی برای واراطلاعاتی عمومی در مورد مفرگشت و تکامل تصادفی محض تغییر الگوی رشد مغزی با زهفت چیز که عملکرد مغز تو سردرد تنشنآیا تکامل و تغییرات ژنتیبیشتر کمردردها نیازی به مولتیپل اسکلروز در زنان حس چشایی و بویاییحس و ادراک (قسمت اول )هوش مصنوعی در خدمت خلق وحضررهای شکر بر سلامت مغزانفجار و توقف تکاملی نشابحثی درباره احساساتی غیرمحل درک احساسات روحانی ددفاع در برابر تغییر ساختهستی ما پس از شروعی چگال سوالات پزشکیایندرالبررسی علل کمر درد در میانمغز مادران و کودکان در زمداروی جدید s3 در درمان ام یکی از علل محدودیت مغز اماثرات مضر ماری جواناتولید سلولهای جنسی از سلمغز بزرگ چالشهای پیش رودرک تصویر و زبان های مخلتکودک ایرانی که هوش او از ارتباط هوش ساختار مغز و ژتاثیر نگاه ناظر هوشیار بنقش زبان در سلطه و قدرت اروشی برای بهبود هوش عاطفگامی در درمان بیماریهای از تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ونوروپلاستیسیتی چیستزبان و بیان، در سایه پیشرپیشرفتی مستقل از ابزار هاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنخاع ما تا پایین ستون فقرسودمندی موجودات ابزی بر بلندی در ذهن ما درک بلندیفراموش کارها باهوش تر هستغییر زودتر اتصالات مغزیهفت سین یادگاری از میراث سردرد سکه ایآیا خداباوری محصول تکاملبا هوش مصنوعی خودکار روبمواد کوانتومی جدید، ممکنحس و ادراک (قسمت دوم )هوش مصنوعی درمانگر کامپیطی یکصد هزار سال اخیر هرچانگشت نگاری مغز نشان میدبخش دیگری در وجود انسان همحدودیت های حافظه و حافظدقیق ترین تصاویر از مغز او هر کس تقوای خدا پیشه کنپیامهای کاربرانایا کوچک شدن مغزانسان البزرگ شدن مغز محدود به دورمغز چون ابزار هوش است دلیداروی جدید ضد میگرنیادگیری مهارت های جدید داجزای پر سلولی بدن انسان توانایی مغز و دیگر اجزای مغز حریص برای خون، کلید تدرک عمیق در حیواناتکودکان خود را مشابه خود تارتباط انسانی، محدود به تاثیر نگاه انسان بر رفتانقش زبان در سلطه و قدرت اروشی جدید در درمان قطع نخگاهی لازم است برای فهم و از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ونوشیدن چای برای مغز مفید زبان و تکلم برخی بیماریهپاسخ گیاهان در زمان خورداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رو ح و روان بر جسمنخستین تصویر از سیاهچالهسیاهچاله و تکینگی ابتدایبه زودی شبکه مغزی به جای فراموشی همیشه هم بد نیستتغییر عمودی سر انسان از پهمیشه عسل با موم بخوریمسرعت فکر کردن چگونه استآیا دلفین ها می تواند از بارداری بدون رحمموجود بی مغزی که می تواندموجودات مقهور ژنها هستندحس و ادراک قسمت چهارمهوش مصنوعی درخدمت خلق وحظهور امواج مغزی در مغز مصاندوهگین نباش اگر درب یا برنامه و ساختار پیچیده ممخچه ، فراتر از حفظ تعادلدلایلی که نشان میدهد ما بویتامین E برای فعالیت صحسایتهای دیگرایا ابزار هوشمندی یا مغز بسیاری از بیماری های جدیمغز چگونه صداها را فیلتر داروی ضد تشنج با قابليت تیادآوری خواب و رویااجزایی ناشناخته در شکل گتوازن مهمتر از فعالیت زیمغز زنان جوانتر از مغز مردرگیری اعصاب به علت میتوکوری گذرای ناشی از موبایارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر نگاه انسان بر رفتانقش سجده بر عملکرد مغزروشی جدید در درمان سکته مگاهی مغز بزرگ چالش استاز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر انتخاب از طرف محیط نوعی سکته مغزی ، وحشتناک زبان و شناخت حقیقت قسمت چپختگی پس از چهل سالگي به از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رژیم گیاه خواری بر نرمش های مفید در سرگیجهسیاره ابلهانبوزون هیگز چیستفرایند حذف برخی اجزای مغثبت امواج الکتریکی در عصهوموارکتوس ها ممکن است دشلیک فراموشیآیا دست مصنوعی به زودی قابازگشت از آثار به سوی خدابازسازي مغز و نخاع چالشی میهمانهای ناخوانده عامل حس و ادراک قسمت پنجمهوش مصنوعی ساخته هوش طبیعلم به ما کمک میکند تا موانسان قدیم در شبه جزیره عبرین نت به جای اینترنتمخچه ابزاري که وظیفه آن فدندان ها را مسواک بزنید تویتامین E در چه مواد غذایایا بیماری ام اس (مولتیپتفاوت مغز انسان و میمون همغز آیندگان چگونه است ؟داروی ضد تشنج با قابليت تژن هوش و ساختارهای حیاتی احساس گذر سریعتر زمانتوسعه برخی شغل ها با هوش مغزهای کوچک بی احساسرقیبی قدرتمند در برابر مکی غایب شدی تا نیازمند دلارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ویتامین دی بر بیمانقش غذاها و موجودات درياريتوکسيمب در درمان ام اسگذر زمان کاملا وابسته به از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ترکیبات استاتین (سچیزی خارج از مغزهای ما نیزبان و شناخت حقیقت قسمت اپرورش مغز مینیاتوری انسااز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر نرمشهای مهم برای تقویت عسیاره ابلهانبیماری گیلن باره و بیمارفرد حساس از نظر عاطفی و بجمجمه انسان های اولیههوش مصنوعی می تواند بر احشنا در ابهای گرم جنوب نیآیا رژیم غذایی گیاهی سلابحتی علمی درباره تمایل بمیگرن سردردی ژنتیکی که بحس و ادراک قسمت سومهوش احساسیعلایم کمبود ویتامین E را انسان جدید از چه زمانی پابرای پیش بینی آینده مغز دمدارک ژنتیکی چگونه انساندو ویژگی انتزاع و قدرت تجویتامین دی گنجینه ای بزرایا بدون زبان میتوانیم تتفاوتهای جنسیتی راهی برامغز انسان ایا طبیعتا تماداستانها و مفاهیمی اشتباژن یا نقشه توسعه مغز و نقاخلاق و علوم اعصابتوصیه های غیر دارویی در سمغزتان را در جوانی سیمکشرموزی از نخستین تمدن بشرکاهش التهاب ناشی از بیماارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ژنها بر اختلالات خنقش غذاها و موجودات درياریواستیگمینگربه شرودینگر و تاثیر مشاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر دپاکین بر بیماری مچگونه مغز پیش انسان یا همزبان و شناخت حقیقت قسمت دآلزایمراز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر چرا مغزهای ما ارتقا یافت سیر آفرینش از روح تا مغز بیماری ای شبیه آلزایمر و قانون مندی نقشه ژنتیکی مجنسیت و تفاوت های بیناییهوش مصنوعی گوگل به کمک تششناخت و معرفت، و نقش آن دآیا راهی برای رفع کم آبی