دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

ارتباط شگفت مغز انسان و فیزیک کوانتوم

ارتباط شگفت انگیز مغز انسان و فیزیک کوانتوم

کسی نمی داند هوشیاری چیست و چگونه عمل می کند! کسی مکانیک کوانتوم را هم نمی فهمد. آیا ممکن است اینها همه تصادفی باشد؟ نمی توانم مشکل حقیقی را مشخص کنم زیرا تصور میکنم معماي حقیقی ای وجود ندارد ولی من تاکید نمیکنم که معمای حقیقی ای وجود ندارد این چیزی است که ریچارد فاینمان درباره معماها و تفاوت ها در مکانیک کوانتوم- که دانشمندان فیزیک برای توصیف کوچکترین چیزها در کیهان به کار می برند- بیان می کند ولی او شاید درباره معمای بی حاصل و مشابه هم سخن میگوید و آن معماي هوشیاری است!

برخی دانشمندان، اعتقاد دارند که ما در عمل می فهمیم هوشیاری و خودآگاهی چیست یا فقط توهم است، ولی ديگر دانشمندانی هستند که احساس می کنند ما اساسا درک نمی کنیم هوشیاری از کجا آمد.

معمای هوشیاری ابدی، برخی پژوهشگران را به اینجا کشانده است تا از فیزیک کوانتوم بخواهند آن را تشریح کند ولی این اندیشه، همیشه با شک پاسخ داده می شود و این شگفت انگیز نیست؛ زیرا حکیمانه نیست که یکی از معماها با معمای دیگر حل شود!

ولی واضح است که اين افکار، ابلهانه و از روي دلخواه نیست. یکی از دلایلی که عقل را شگفت ترین چیز براي فیزیک دان ها می کند، آن است که در نظریه کوانتوم ابتدایی اسیر می شود. فقط این، نیست بلکه مورد انتظار است که کامپیوترهای کوانتومی بتوانند چیزهایی را ایجاد کنند که برای کامپیوترهای عادی انجام آن ممکن نیست و این ما را تذکر می دهد که مغزهای ما می توانند چیزهایی را انجام دهند که از قدرت هوش مصنوعی، بسیار فراتر می رود.

مکانیک کوانتوم برترین نظریه برای توصیف عام هستي در سطح اتم و ذرات کوچک تر از اتم است و شاید خصوصیت مشهورتر در ابهام آن، این حقیقت باشد که در آزمایش کوانتومی، بر اساس انتخاب ما یا عدم انتخاب ما در روشهاي اندازه گیری، ممکن است برخی خصوصیت های اتم های مربوطه تغییر کند. وقتی نخستین پرچمداران مکانیک کوانتوم، تاثیر فرد جستجو کننده یا مراقب را بر نتایج آزمایشات دیدند بسیار شگفت زده شدند و به نظر رسید که فرض اساسی موجود در پیدایش جهان را از بین می برد که بدون توجه به نگاه ما جهانی در بیرون وجود دارد و وقتی روشي که جهان رفتار میکند، متوقف به کیفیت نگاه ما به آن است پس واقعیت دقیقا به چه معنی است؟

و برخی از این پژوهشگران احساس کردند، مجبورند این نتیجه را بگیرند که قرارداد جهان، فقط توهم است و باید هوشیاری، نقشی فعال را در نظریه کوانتوم داشته باشد. اما از نظر دیگران این مطلب، معنی خاصی ندارد.

بدون شک اینشتاین یک بار احتجاج کرد و آن زمانی بود که گفت من تا وقتی به یک ماه نگاه نکنم نتيجه نمی گیرم، قمری وجود دارد. و امروز برخی فیزیک دان ها شک می کنند که آیا هوشیاری بر مکانیک کوانتوم، تاثیر دارد یا نه.

در حقیقت احتمال دارد هوشیاری به دلیل فیزیک کوانتوم ایجاد شده باشد. تا جایی که اعتقاد دارند نظریه کوانتوم برای فهم کیفیت عمل مغز به صورت کامل، ضروری است و مشابه اجسام کوانتومی ای است که میتواند یک لحظه در دو مکان وجود داشته باشد، پس مغز کوانتومی می تواند همزمان دو نوع از افکار تبادلی را حمل کند. این افکار، تخمینی است و روشن شده است که فیزیک کوانتوم، نقشی اساسي در سطح عمل مغز و بر عمل آن، ندارد.

پس چیز دیگری وجود ندارد و این احتمالات، نشان میدهد چگونه نظریه شگفت انگیز کوانتوم ما را وادار میکند، فکر کنیم.

مشهورترین تاثیر عقل بر مکانیک کوانتوم در آزمایش دوشکاف، نمایان می شود: تصور کن بخشی از شعاع نورانی، بر پرده ای بتابد که دو شکاف نزدیک به هم و موازی دارد. بخشی از نور از دو شکاف می گذرد و بر پرده دیگر، برخورد می کند. میتوان نور را به عنوان نوعی از موج تصور کرد و وقتی موج ها از دو شکاف می گذرند، می توانند با هم تداخل کند. وقتی قله های موج همزمان باشند همدیگر را تقویت می کنند در حالي که اگر قله با کف موج نور، همزمان باشد همدیگر را محو می کنند و به این در هم رفتن موجی، پراش یا انکسار می گویند(diffraction)و سلسله ای متناوب از نوارهای تاریک و روشن بر پرده پشتی شکل می گيرد . واین، در زمانی است که موج های نور یا همدیگر را تقویت کنند یا همدیگر را محو بسازند. و قابل فهم است که این خصوصیت از خصوصیت های رفتار موج، از دویست سال قبل یعنی قبل از پیدایش نظریه کوانتوم بوده است. و میتوان این آزمایش دوشکاف را همچنین بر ذرات کوانتومی دیگر مانند الکترون ها اجرا کرد که ذراتی کوچک و باردار و از اجزای تشکیل دهنده اتم هستند. آنچه باعث جدال می شوند اینکه این ذرات میتوانند رفتاری مانند موج نشان دهند و این یعنی میتوانند وقتی دسته ای از الکترون ها از طریق دو شکاف بگذرد و تولید الگوی تداخل کند، در معرض انکسار یا پراش قرار گیرد.

اکنون، تصور کن ذرات کوانتومی از طریق شکاف ها یکی پس از دیگری میگذرد و نیز یکی پس از دیگری بر پ

رده، نمایش داده می شود و چیز ديگري هم در مسیر، وجود ندارد تا با هر ذره در طول مسیر خود تداخل کند. با اين همه، الگوی ذراتی که در گذر زمان با هم تراکم می کنند از تداخل، پرده برمی دارد. به نظر می رسد هر ذره از هر دو شکاف به صورت همزمان می گذرد و با خودش تداخل میکند و این حالت انباشته شدن بر هم(superposition)نامیده می شود.

این حقیقتا چیزی شگفت انگیز است.

اگر کسی را درون یا بیرون از یکی از شکاف ها قرار دهیم می توانیم کشف کنیم آیا ذره ای معین، از طریق شکاف می گذرد یا نه ولی در این حالت، تداخل و در هم رفتن، از بین می رود!

خیلی ساده! در زمان بررسی مسیر ذرات- حتی اگر این مراقبت، فشاری بر حرکت ذرات وارد نکند- ما نتیجه را تغییر می دهیم!

فیزيک دانی به نام پاسکال جوردن که با استاد کوانتوم نیلز بور در کپنهاگ در دهه بیستم قرن گذشته، کار میکرد، میگوید: توجه ما- بر اساس آنچه میتوان اندازه گیری کرد- فشاری را بر ذره وارد نمی کند و آن را به سمتی نمی راند. بلکه آن را تولید می کند! ما ذرات کوانتومی را وادار میکنیم موضعی مشخص بگیرند!

به عبارت دیگر ما نتایج اندازه گیری ها را خودمان تولید می کنیم.

اگر امر اینگونه است، به نظر می رسد واقعیت وضع شده، فقط یک سراب است و وقتی طبیعت، بر اساس اینکه آن را نگاه کنیم یا نکنیم، رفتار خود را تغییر می دهد شگفت انگیزتر هم می شود.

می توانیم بکوشيم طبیعت را در کشف قصد نیت آن، بفريبيم! برای این کار میتوانیم مشخص کنیم ذرات، در زمان گذر از طریق این دو شکاف چه مسیری دارند ولی به مجرد اينکه بخواهد از شکاف عبور میکنند، لازم است تصمیم بگیرد از یکی از شکاف ها یا هر دوی آنها بگذرد.

آزمایش در سال 1960، از طرف فیزیک دان آمریکایی جان ویلر مطرح شد و به آن، آزمایش انتخاب تاخیری گفته شد و در دوره هاي بعدی تکرار شد و تکنیک های هوشمند براي اندازه گيری، بر مسیر ذرات کوانتومی، به صورت عام و ذرات نور به نام فتون ها به طور خاص، به کار گرفته شد و این پس از آن بود که انتخاب می شد مسیری واحد یا ترکیبی از هر دو را انتخاب کند. بور به صورت قابل اعتمادی پیشگویی کرد و بیان نمود، تفاوتی بین تاخیر اندازه گیری یا عدم تاخیر، وجود ندارد.

تا زمانی که ما مسیر فتون را پیش از ثبت آن، به شکل نهایی در زمان رسیدن آن به بیننده مشخص کنیم ما پدیده انکسار یا پراش را از دست می دهیم! گویا طبیعت می فهمید ما فقط نگاه نکرده ایم بلکه حتی برای نگاه کردن، نقشه هم ریخته ایم!

در این آزمایش هرگاه مسیر ذره کوانتومی را کشف کنیم مجموعه مسیرهای ممکن به یک حالت شناخته شده، فرو میریزد.

بیشتر از این، آزمایش انتخاب زود و سریع و نه تاخيري است یعنی انجام توجه- که از اندازه گیری شروع و نتیجه می شود- می تواند بیشتر از هر جنبش فیزیکی، باعث فروریختن شود.

ولی آیا این،يعني فروریختن حقیقی رخ نمي دهد، مگر در زمانی- که نتیجه اندازه گیری به هوشیاری ما برسد؟

فیزیک دان مجارستانی یگین وینگر در دهه سی، به اين احتمال اعتراف کرده است و می گوید: بیان می شود، توصیف کوانتومی اشیا، تحت تاثیر کپی هایی است که وارد هوشیاری می شود و ایمان به خود، به صورت منطقی همراه با مکانیک کوانتوم کنونی است. ویلر اعتقاد دارد که وجود موجودات زنده توانا برای مشاهده، - آنچه را در گذشته بوده- تغییر داده است و حوادث کوانتومی قبلی را به یک تاریخ قابل لمس، تبدیل کرده است. او می گوید: ما در تکامل کیهان از زمان ابتدای آن، شریک بوده ایم و این، یعنی ما در کیهانی مشارکتي، زندگی می کنیم تا امروز فیزیک دان ها بر روشی بهتر برای تفسیر این آزمون های کوانتومی توافق نکرده اند ولی دشوار است از آنچه بر آن مترتب است یعنی نوعی ارتباط بین هوشیاری با مکانیک کوانوم، دوری کنیم.

در ابتدای دهه هشتاد، فیزیک دان انگلیسی روگر پنروز مطرح کرد که ارتباط، در جهت دیگری عمل کرده است. شاید مکانیک کوانتوم مشارکتی در خوآگاهی و هوشیاری ما داشته باشد؛ چه هوشیاری بر مکانیک کوانتوم تاثیر بگذارد یا نه. و پنروز می پرسد اگر ساختارهایی مولکولی، در مغزهای ما باشد و بتواند حالت خود را در پاسخ به یک حادثه کوانتومی تغییر دهد، چه می شود؟ و آیا این ترکیبات می تواند حالت بر هم فرو رفتن کوانتومی را کاملا مانند رفتار ذرات در آزمایش دوشکاف، بنا سازد؟ و آیا در روش هایی- که تحریک سلول های عصبی برای ارتباط، از طریق پيام های الکتریکی انجام می شود- در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) رخ میدهد؟ پنروز می گوید توانایی ما برای حمل حالات ذهنی ناموافق از نظر ظاهری، خطای در ادراک، نيست و این، تاثیر حقیقی فیزیک کوانتوم است.

در نتیجه به نظر میرسد، مغز انسان می تواند با فرایند های معرفتی ای تعامل کند- که همچنان بسیار فراتر از قدرت های تجهیزات کامپیوتری عددی است. شاید بتوانیم حتی وظیفه محاسبه ای را انجام دهیم- که از طر

یق تجهیزات کامپیوترهای عادی و بر اساس منطق عددی کلاسیک، اجرای آن ممکن نیست. پنروز برای اولین بار، در کتاب خود در سال 1989 با عنوان عقل جدید امپراتور “the emperor’s new mind” فرض کرد که مکانیک کوانتوم بر ادراک بشری تاثیر می گذارد به گونه ای که پنروز تصور میکند فروریختن تداخل کوانتومی و محو در هم فرورفتن کوانتومی فرایندی حقیقی و فرایندی فیزیکی مانند انفجار شديد باشد و این پدیده را (orch-or)(orchestrated objective reduction) کاهش واقعي هماهنگ شده نامید.اندیشه
orch-or)
سبب شد پنروز بفهمد جاذبه مسؤول عدم آشکار شدن تاثیر مکانیک کوانتوم بر موارد روزانه مانند ستارگان و سیارات است. او اعتقاد دارد که در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، در اشيايي که حجم آن، بزرگتر از ذرات است امکان ندارد.

زیرا تاثیر جاذبه آن، لازم ميکند دو حالت زمان-مکان با هم در جایی نباشند.پنروز این تفکر را در همراهی با پزشک آمریکایی استوارت هامروف، پیشرفت و توسعه داد به گونه ای که در کتاب خودسایه های عقلدر سال 1994، مطرح کرد ساختارهایی که در درک کوانتومی شرکت دارد، از پروتيين هایی به نام ميکروتوبول تشکیل مي شود و این ميکروتوبول ها در بیشتر سلول های ما از جمله سلول های عصبی مغزی وجود دارد و پنروز و هامروف، استدلال کردند جنبش های این ميکروتوبول ها ممکن است بر اساس اصل در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، باشد ولی دلیلی بر آن نیست.

اشاره شده است که اندیشه در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) ميکروتوبول ها، بر اساس آزمونهایی در سال 2013 تایید شده است ولی در واقع این پژوهش ها به آثار کوانتومی اشاره نکرده است. علاوه بر آن، بیشتر پژوهشگران اعتقاد دارند اندیشه orch-or بر اساس پژوهشی- که در سال 2000 انجام شد- از نظرها دور شد.

فیزیک دانی به نام مارک تيگمارک بیان کرد، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) مولکول های دخیل در ارسال پیام های عصبي، امکان ندارد حتی در بخشی از زمان لازم بر رسیدن این پیام ها به مکان خاصی ادامه یابد. تاثیر های کوانتومی مانند در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، با اصلی به نام جداسازی ارتباط کوانتومی(decoherence) به سادگی از بین ميرود و این، به واکنش ذرات کوانتومی با منطقه اطراف- که از طریق آن، خصوصیات کوانتومی از مجموعه محو میشود- باز می گردد. انتظار می رود جدا شدن ارتباط کوانتومی در محیط های مرطوب و گرم، مانند سلول زنده بسیار سریع شود. پیام های عصبی، پالس هاي الکتریکی است که از عبور ذرات باردار از غشای سلولهای عصبی ایجاد می شود. اگر یکی از این ذرات در، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، باشد و با سلول های عصبی برخورد کند، لازم است آنطور کهتيگمارکمي گويد در کمتر از میلیارد ميليارد صدم ثانیه از بین برود و این کار، حداقل ده هزار تریلیون بار تکرار میشود تا زمانی که سلول های عصبی پیام را خالی کند. نتیجه آنکه شک وابهام زیادی در مورد اندیشه تاثیر مکانیک کوانتومی بر مغز وجود دارد، ولی پنروز به این دلایل توجهی نمیکند و فرضیه(orch-or) را مطرح میسازد. به رغم بیان تيگمارکدر مورد جداکردن بسیار سریع ارتباط کوانتومی در سلول ها، محققان دیگری آثار کوانتومی را در سلول های زنده دیده اند.

دلایلی اشاره میکند نظام بیولوژیک، در جوانب مختلفی از اصول مکانيک کوانتوم بهره میبرد. به عنوان نمونه، فرایند ساختن با نور است و تاثیرات کوانتومی در تبدیل اشعه خورشید به کربوهيدرات ها در فرایند فتوسنتز نقش دارد. دانشمندان همچنین دیدند پرندگان مهاجر، قطب نمای کوانتومی مخصوصی دارند که به آنها اجازه استفاده از ميدان مغناطيسي زمين و هوانوردي را میدهد و احساس بویایی در انسان هم بر اساس یکی از مهمترین خصوصیات فیزیک کوانتوم انجام می شود.

علاوه براینها، به ناچار باید پذیرفت مغز از حیله های کوانتومی استفاده میکند و برهانهایی کاملا متفاوت وجود دارد.

فیزیک دانی به نام ماتيو فیشر از دانشگاه کالیفرنیا مقاله ای را در سال 2015 منتشر کرد و مطرح کرد مغز مولکولهايي دارد که میتواند، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) را به شکلی درست، حفظ کند و به شکل مشخص، هسته های ذرات فسفر این توانایی را دارد. ذرات فسفر در همه جا درون سلول ها هستند و معمولا شکل يونی آن، با چهار مولکول اکسیژن ترکیب می شود. این یون ها واحد اساسی نیرو درون سلول ها هستند. بخش بزرگی ازنیروی سلول، در مولکول هایی به نام ATP ، ذخیره می شود که زنجیره هایی تشکیل شده از سه مجموعه از فسفات است و مرتبط با مولکول ساختاری است و در زمان قطع شدن یکی از مجموعه های فسفات، نیروی سلول آزاد میشود تا استفاده شود. سلول ها مکانیسم هایی مولکولی برای جمع کردن یون های فسفات در مجموعه دارد و بار دیگر، آن را می شکنند. فیشر نقشه ای را طرح کرد ک

ه میشد در آن، دو بخش از یون های فسفات را در نوع خاصی از در هم رفتن کوانتومی، به نام همبستگي كوانتومي (entangled state) قرار داد. هسته هاي فسفر خاصيت كوانتومي دارد که چرخش دوکی کوانتومی (spin) خوانده می شود و آن را تا حدی مشابه مغناطیس کوچک با قطب هایی میکند که به جهت های معینی اشاره دارد.

در حالت در هم فرورفتن؛ لرزش دوکی یا اسپین یکی از هسته های فسفر بر اساس دیگر هسته ها است به عبارت دیگر حالت های همبستگی حقیقتا حالت های در هم فرورفتن کوانتومی است که بیشتر از یک ذره کوانتومی واحد را در بر می گیرد.

فیشر می گوید رفتار مکانیکی کوانتومی چرخش دوکی این هسته ها می تواند در دوره های طولانی ای- که توسط بشر قابل ملاحظه است- به شکل معقولی در برابر جداسازی ارتباط، مقاومت کند. او با تیگمارک، اتفاق نظر دارد که جنبش های کوانتومی به شدت ازمحیط، تاثیر می پذیرد همانطور که پنروز و هامیروف تصور کردند و جداسازی همبستگی، تقریبا به صورت فوری حاصل می شود ولی چرخش دوکی کوانتومی هسته ها به شدت با محیط خود واکنش نشان نمی دهد. به رغم اینها رفتار کوانتومی، در چرخش دوکی کوانتومی هسته های فسفر، مصون از جداسازي همبستگی است.

فیشر می گوید وقتی ذرات فسفر در ساختاری بزرگتر به بنام مولکول های پوسنر قرار داده شود، چنین چیزی رخ می دهد. و اینها مجموعه ای تشکیل شده از شش یون فسفات است که با نه یون کلسیم ارتباط دارد و نشانه هایی بر امکان پذیر بودن وجود این مولکول ها در سلول های زنده هست به رغم آنکه اکنون دلیل قاطعی ندارد.

فیشر می گوید چرخش دوکی کوانتومی فسفر در برابر جدا شدن همبستگی یک روز یا تقریبا یک روز حتی در سلول های زنده مقاومت می کند و این، یعنی میتواند بر چگونگی عمل مغز تاثیر بگذارد. این نظر مطرح است که مولکول های پوسنر میتواند از طرف سلول های عصبی، بلعیده شود. و مولوکول های پوسنر هر طور در داخل باشند، می توانند سلول های عصبی را تحریک کنند تا پیامی را از طریق جدا سازی و آزاد کردن یون های کلسیم، به سلول دیگر برساند. و به دلیل همبستگی در مولکول های پوسنر دو تا از این پیام ها به نوبه خود به عنوان نوعی از همبستگی کوانتومی افکار با هم مرتبط میشود. فیشر می گوید: پس پردازش های کوانتومی دارای چرخش دوکی کوانتومی هسته ای، در عمل در مغز وجود دارد و اين امری بسیار شایع خواهد بود و در هر زمان رخ میدهد.

فیشر اولا وقتی شروع به تفکر در بیماران عقلی میکند، به اين نتیجه ميرسد زیرا می گوید: وقتی پیش از سه تا چهار سال قبل تصمیم گرفتم کشف کنم چگونه یون لیتیم میتواند مانند این تاثیر بزرگ را در درمان بیماران عقلی داشته باشد در شیمی زیستی مغز وارد شدم.

چون دوای لیتیم به مقدار وسیع در درمان اختلال دو قطبی استفاده میشود. این دارو عمل میکند ولی کسی نمی داند دقیقا چگونه عمل می کند. فیشر درباره تفسیر کوانتومی بحث نمیکند ولی پس از آن، مقاله ای پژوهشی را ارائه کرد که نشان میداد داروی لیتیوم تاثیرات مختلفی بر رفتار موش ها دارد که بر اساس لیتیوم مورد استفاده است. در نگاه اول این از ناحیه شیمیایی، شگفت انگیز است که نظیرهای مختلف واجب است به صورت تقریبا مطابق با هم، رفتار کنند پس وقتی لیتیوم به عنوان درمانی سنتی استفاده شده است باید روی موارد مشابه، همان تاثیر را داشته باشد ولی فیشر فهمید هسته ذرات مشابه لیتیوم، متفاوت است و ممکن است نقشی مختلف داشته باشد و این خاصیت کوانتومی به روش عمل دوای لیتیوم تاثیر می گذارد. برای نمونه اگر لیتیوم به جای کلسیم در مولکول های پوستر جایگزین شود چرخش دوکی کوانتومی لیتیوم بر چرخش دوکی کوانتومی ذرات فسفر تاثیر می گذارد و در نتیجه در همراهی با همبستگی کوانتومی آن وارد می شود.

اگر این مطلب درست باشد به تفسیر آنچه لیتیوم در درمان بیماری دو قطبی به کار میبرد، کمک میکند.

در این مرحله طرح فیشر بیشتر از نظری قابل توجه، نیست ولی راه های بسیاری هست که میتوان درستی آن را آزمود و از این فکر شروع میشود که چرخش دوکی کوانتومی فسفر در مولکل های پوسنر، میتواند همبستگی کوانتومی را در دوره های طولانی حفظ کند و این چیزی است که فیشر بعدا به آن می پردازد.

به رغم اینها او در این بیان محتاط است و افکار قبلی درباره هوشیاری و ادراک کوانتومی، در بهترین حالات با هم برخورد دارد.

فیزیک دان ها، بیشتر آرزوی آنها این است که هوشیاری و مغز بتواند دور از نظریه کوانتوم باقی بماند و شاید بر عکس هم باشد و بعد از همه اینها حتی نمی دانیم هوشیاری چیست و نظریه ای برای توصف آن هم نیست. نتیجه اینکه فیزیک دان ها غالبا همین که عبارت کوانتوم و هوشیاری در یک جمله بیان میشود، احساس ناتوانی می کنند.

این اندیشه تاریخی طولانی دارد و این از زمانی است که تاثیر ناظر و عقل در مکانیک کوانتوم در نخستین روزها مطرح شد و انکار ارتباط بین هوشیاری و مکانیک ک

وانوم بسیار سخت است. در سال 2016 آدریان کینت از دانشگاه کمبریج که یکي از محترم ترین فیلسوفان کوانتومی است، پیشگویی کرد هوشیاری، رفتار نظام کوانتومی را به روشی پیچیده تغییر داده است ولی میتوان آن را کشف کرد. کینت در مورد این اندیشه بسیار هشدار داد و اعتراف کرد: در اصول، دلیلی قانع کننده براي اعتقاد به اینکه نظریه کوانتوم، نظریه درستی است- که می خواهد براي نظریه هوشیاری دستورسازی کند- وجود ندارد و نمي تواند کامل بيان کند ارتباطی مشترک بین معماهاي نظریه کوانتوم، با معماهاي هوشیاری هست. ولی او می گوید تفسیر همه خصوصیاتی- که هوشیاری، بر اساس فیزیک کلاسیک و قبل از نظریه کوانتوم دارد- دشوار است.

یکی از سوالات حیرت انگیز به صورت خاص، آن است که چگونه عقل های هوشیار ما می تواند احساسات یگانه ای در نوع خود مانند رنگ قرمز یا بوی گوشت ترد و سرخ شده خوک را تجربه کند؟ با چشم پوشی از افرادی- که از ناتوانی های چشمی رنج می برند- همه رنگ قرمز را می شناسیم ولی وسیله ای برای رساندن احساس نداریم و هیچ چیزی در فیزیک نیست که به ما بگوید چه چیزی، بر اساس آن، وجود دارد. احساسات از این نوع، کوالیا یا کیفیت های قابل حس (qualia)نامیده می شود. ما آنها را اینگونه تصور می کنیم که از خصوصیات یگانه در همه جای جهان هستند ولی در حقیقت اینها فقط نتایج هوشیاری ما هستند و این امر، تفسیرش دشوار است.

کینت می گوید هر زنجیره از افکار درباره ارتباط هوشیاری با فیزیک منجر به معمایی بی نتیجه می شود و این، چیزی است که او را وادار کرد، این اندیشه را مطرح کند که ما میتوانیم پیشرفت در فهم معمای تکامل هوشیاری را به دست بیاوریم و این، در صورتی است که فرض کنیم هوشیاری، احتمالات کوانتومی را تغییر مي
میدهد هرچند بسیار اندک باشد.

به عبات دیگر، عقل ممکن است به شکل حقیقی بر نتایج اندازه گیری، تاثیر بگذارد. دقیقا مشخص نیست چه چیزی حقیقی است ولی این فرصت هست که همه حقایق ممکن و قابل به دست آوردن از طرف مکانیک کوانتوم، همان مراقبتی باشد که در واقعیت به روشی انجام می دهیم؛ به گونه ای که میتوان آن را پیشگویی کرد.

کینت می گوید: 15% ایمان دارم که چیزی در هوشیاری، به صورت مشخص سبب انحرافات در نظریه کوانتوم میشود و شاید از طریق تجربی، طی 50 سال آینده کشف شود و اگر چنین چیزی رخ دهد، این نظر ما را درباره همه فیزیک و عقل، تغییر خواهد داد و این فرصت، باید کشف شود.

http://www.bbc.com/earth/story/20170215-the-strange-link-between-the-human-mind-and-quantum-physics?fref=gc&dti=1886495461598044

http://ibelieveinsci.com/?p=38339


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
سفر تجهیزات ناسا به مریخ هوش مصنوعی از عروسک بازی پیوند سر، یکی از راه حلهامغز زنان جوانتر از مغز مرابزار بقای موجود زنده از تاثیر کپسول نوروهرب بر نبیان ژن های اسکیزوفرنی ددانشمندان پاسخ کوانتومی سوپاپ ها یا ترانزیستورهاهوش عاطفی در زنان بیشتر افرضیه ای جدید توضیح میدهآیا هوش مصنوعی زندگی بشرنقش انتخاب از طرف محیط، ناخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد وبحثی در مورد عملکرد لوب فداستانها و مفاهیمی اشتباسخن پاک و ثابتوقت نهيب هاي غير علمي گذشمقاومت به عوارض فشار خون آیا جهش های ژنتیکی، ویرونقش غذاها و موجودات درياارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکبرخی مرزهای اخلاق و علومدرمان ام اس(مولتیپل اسکلشواهدی از نوع جدیدی از حاواکسنی با تاثیر دوگانه امنبع هوشیاری کجاست؟(قسمافزایش قدرت ادراکات و حسنوروپلاستیسیتی چیستاز نخستین همانند سازها تتاثیر رژیم گیاهخواری بر بزرگ شدن مغز محدود به دوردرگیری مغزی در سندرم کووطوفان فقر و گرسنگی و بی سیادگیری مهارت های جدید دمیهمانهای ناخوانده عامل انسان جدید از چه زمانی پانگاه انسان محدود به ادرااز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پتقلید مرحله ای نسبتا پیشروح رهاییعسل طبیعی موثر در کنترل بکوچک شدن مغز از نئاندرتامحدودیت های حافظه و حافظایندرالچرا در مغز انسان، فرورفتاز تکینگی تا مغز از مغز تحقیقت تنها چیزی است که شاتوهم لیلیپوتی(ریزبینی)رژیم های غذایی و نقش مهم کرونا چه بر سر مغز می آورمشکلات نخاعیابزار بقا از نخستین همانهمیشه عسل با موم بخوریماستفاده از هوش مصنوعی در خونریزی مغز در سندرم کووتکامل زبانزبان مشترک ژنتیکی موجوداگامی در درمان بیماریهای مغز انسان برای ایجاد تمدابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی از عروسک بازی بی عدالتی در توزیع واکسن دلایلی که نشان میدهد ما بسفرنامه سفر به بم و جنوب هوش مصنوعی از عروسک بازی فلج بل، فلجی ترسناک که آنپیام های ناشناخته بر مغز مغزهای کوچک بی احساسابزار بقای موجود زنده از تاثیر کپسول نوروهرب بر تبیست تمرین ساده برای جلودانشمندان اولین سلول مصنسودمندی موجودات ابزی بر هوش عاطفی در زنان بیشتر اقیچی ژنتیکیآیا هوش ارثی دریافتی از پنقش اتصالات بین سلولهای اخلاق پایه تکامل و فرهنگتاثیر گیاه خواری بر رشد وبحثی درباره هوش و تفاوتهدر مانهای کمر دردسرنوشتوقتی فهمیدی خطا کردی برگمقابله با کرونا با علم اسآیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجنقشه مغزی هر فرد منحصر بهارتباط هوش ساختار مغز و ژتاثیر درجه حرارت بر عملکبرخی نکات از گاید لاین پردرمان تومورهای مغزی با اشواهدی از دنیسوان(شبه نئواسطه ها د رمسیر ایجاد مغمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمافزایش مرگ و میر سندرم کونوشیدن چای برای مغز مفید از نخستین همانند سازها تتاثیر عصاره تغلیظ شده گیبزرگ شدن تقریبا ناگهانی درگیری اعصاب به علت میتوطی یکصد هزار سال اخیر هرچیادآوری خواب و رویامیگرن سردردی ژنتیکی که بانسان عامل توقف رشد مغزنگاه از درون مجموعه با نگاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییرات منطقه بویایی مغزتلقین اطلاعات و حافظهروزه داری متناوب، مغز را عصب حقوق نورولووکووید نوزده و خطر بیماریمخچه فراتر از حفظ تعادلایا کوچک شدن مغزانسان الچراروياها را به یاد نمی آاز تکینگی تا مغز از مغز تحقیقت خواب و رویاتوهم چیسترژیم غذایی حاوی تخم مرغ وکریستال زمان(قسمت اولمشکلات بین دو همسر و برخیابزار بقا از نخستین همانهمراهی نوعی سردرد میگرنیاستفاده از سلول های بنیاخواندن ، یکی از شستشو دهنتکامل ساختار رگهای مغزی زبان چهار حرفی حیات زمینگامی در درمان بیماریهای مغز انسان برای شادمانی طهوش مصنوعی از عروسک بازی بیمار 101 ساله، مبتلا به سدنیای شگفت انگیز کوانتومدندان ها را مسواک بزنید تسفرنامه سفر به بم و جنوب هوش مصنوعی از عروسک بازی فلج خوابپیشینیان انسان از هفت میمغزتان را در جوانی سیم کشابزارهای بقای موجود زندتاثیر کپسول نوروهرب بر سبیش از نیمی از موارد انتقدانشمندان تغییر میدان مغسیلی محکم محیط زیست بر انهوشیاری کوانتومیقیچی ژنتیکی تهدید یا فرصآیا هوش سریعی که بدون احسنقش حفاظتی مولکول جدید داختلال خواب فرد را مستعد تاثیر گیاهخواری بر رشد و بحثی درباره هوش و تفاوتهدر محل کار ارزش خودت را بسریعترین کامپیوتر موجودویتنام نوعی کرونا ویروس ملاحظات بیهوشی قبل از جرآیا خداباوری محصول تکاملنقشه های مغزی جدید با جزیارتباط انسانی، محدود به تاثیر درجه حرارت بر عملکبرخی اثرات مضر ویتامین ددرمان تشنجشگفتی های زنبور عسلوبینار اساتید نورولوژی دمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمافسردگی و اضطراب در بیمانوعی سکته مغزی ، وحشتناک از نشانه ها و آثار درک شدتاریخ همه چیز را ثبت کردهبزرگترین خطایی که مردم مدستورالعمل مرکز کنترل بیظهور امواج مغزی در مغز مصژن هوش و ساختارهای حیاتی میگرن شدید قابل درمان اسانعطاف پذیری مکانیسمی علنگاهی بر قدرت بینایی درااز تکینگی تا مغز از مغز تتغییرات آب و هوایی که به تلاش هایی در بیماران قطع روزه داری و بیمار ی ام اس عضلانی که طی سخن گفتن چقدکودک ایرانی که هوش او از مخچه ، فراتر از حفظ تعادلایا این جمله درست است کسیچراروياها را به یاد نمی آاز تکینگی تا مغز از مغز تحقیقت راستین انسان علم بتوانایی مغز و دیگر اجزای راه های جدید برای قضاوت رکریستال زمان(قسمت دوم)مشکلات روانپزشکی پس از سابزار بقا از نخستین همانهوموارکتوس ها ممکن است داستیفن هاوکینگ در مورد هخواب سالم عامل سلامتیتکامل شناخت انسان با کشفزبان و کلمه حتی برای کسانگاهی لازم است برای فهم و مغز انسان برای شادمانی طابزار بقا از نخستین همانبیماری های مغز و اعصاب و دو ویژگی انتزاع و قدرت تجسفرنامه سفر به بم و جنوب هوش مصنوعی از عروسک بازی فلج خواب چیستپیشرفت های جدید علوم اعصمغزتان را در جوانی سیمکشابزارهای پیشرفته ارتباط تاثیر کپسول نوروهرب بر سبیشتر کمردردها نیازی به دانشمندان روش هاي جدیدی سیاهچاله و تکینگی ابتدایهوش، ژنتیکی است یا محیطیقانون مندی نقشه ژنتیکی مآیا هشیاری کوانتومی وجودنقش حیاتی تلومر دی ان آ داختلال در شناسایی حروف و تاثیر انتخاب از طرف محیط بحثی درباره هوش و تفاوتهدر چه مرحله ای از خواب ، رسرگیجه از شایعترین اختلاویتامین E برای فعالیت صحممانتین یا آلزیکسا یا ابآیا دلفین ها می تواند از نقص در تشخیص هیجانات عامارتباط از بالا به پایین متاثیر درجه حرارت بر عملکبرخی اختلالات عصبی مثانهدرمان جدید میگرن با انتی شاهکار قرنوراپامیل در بارداریمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمالکتروتاکسی(گرایش و حرکنیاز به آموزش مجازی دیجیاز نظر علم اعصاب یا نرووستازه های اسکیزوفرنی(جنوبسیاری از بیماری های جدیذهن ما از در هم شکستن منبعلم به ما کمک میکند تا موژن یا نقشه توسعه مغز و نقمیدان مغناطيسي زمین بشر اولین هیبرید بین انسان ونگاهی بر توانایی اجزاي باز تکینگی تا مغز از مغز تتغییرات تکاملی سر انسان تلاشی برای درمان قطع نخاروزه داری سلول های بنیادمقالاتکودکان میتوانند ناقل بی مخچه ابزاري که وظیفه آن فایا ابزار هوشمندی یا مغز نزاع بین جهل و علم رو به پاز تکینگی تا مغز از مغز تحمله ویروس کرونا به مغزتوازن مهمتر از فعالیت زیراه های جدید برای قضاوت رکریستال زمان(قسمت سوم)مشکلات روانپزشکی در عقب ابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی می تواند بر احاستیفن هاوکینگ در تفسیر خواب سالم عامل سلامتی و یزبان و بیان نتیجه ساختماگاهی مغز بزرگ چالش استمغز انسان رو به کوچک تر شابزار بقا از نخستین همانتأثیر نگاه انسان بر رفتابیماری گیلن باره و بیماربیماری ای شبیه آلزایمر و دو برابر شدن خطر مرگ و میسفرنامه سفر به بم و جنوب هوش مصنوعی از عروسک تا کمفلج دوطرفه عصب 6 چشمپیشرفتی مستقل از ابزار هنقش قهوه در سلامتیابزارهای بقا از نخستین هتاثیر کتامین در درمان پابا هوش مصنوعی خودکار روبدانشمندان روشی برای تبدیسیاره ابلهانهیچگاه از فشار و شکست نترقانون جنگلآیا واکنش های یاد گرفته ونقش خرچنگ های نعل اسبی دراختلال در شناسایی حروف و تاثیر احتمالی عصاره تغلیبحثی درباره هوش و تفاوتهدر هم تنیدگی کوانتومی و پسربازان ما محققا غلبه می ویتامین E در چه مواد غذایمنابع انرژي پاک سرچشمه حآیا دلفین ها میتوانند بانقطه بی بازگشتارتباط بین هوش طبیعی و هوتاثیر درجه حرارت بر عملکبرخی بیماری ها که در آن بدرمان جدید کنترل مولتیپلشبیه سازی میلیون ها جهان ورزش هوازی مرتب خیلی به قمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمالتهاب شریان تمپورالچیزی خارج از مغزهای ما نیاز نظر علم اعصاب اراده آزتازه های بیماری پارکینسوبسیاری از بیماری های جدیذهن چند جانبه نیازمند نگعلایم کمبود ویتامین E را ژنها نقشه ایجاد ابزار هومیدازولام در درمان تشنج اولین مورد PML به دنبال تکناتوانی از درمان برخی ویاز تکینگی تا مغز از مغز تثبت امواج الکتریکی در عصتلاشی تازه برای گشودن معروش مقابله مغز با محدودیتاثیر ویتامین دی بر بیماکودکان خود را مشابه خود تمدارک ژنتیکی چگونه انسانایا بیماری ام اس (مولتیپنزاع بین علم و نادانی رو از تکینگی تا مغز از مغز تحوادث روزگار از جمله ویرتوسعه هوش مصنوعی قادر اسراه پیروزی در زندگی چیستکشف مکانیسم عصبی خوانش پمشاهده آینده از روی مشاهابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی و کشف زبان هایاستخوان های کشف شده، ممکخواب عامل دسته بندی و حفطگذر زمان کاملا وابسته به مغز انسان رو به کوچکتر شدابزار بقا از نخستین همانتئوری تکامل امروز در درمبیماری ای شبیه ام اس مولتدو برابر شدن خطر مرگ و میسفری به آغاز کیهانهوش مصنوعی از عروسک تا کمفناوری هوش مصنوعی نحوه خپاسخ گیاهان در زمان خوردنقش مهاجرت در توسعه نسل اابزارهای بقا ازنخستین همتاثیر گیاه خواری بر رشد وبار سنین ابزار هوشمندی اداروهای مصرفی در ام اسسیاره ابلهانهاوکينگ پیش از مرگش رسالقانونمندی و محدودیت عالمآیا گذشته، امروز وآینده نقش داروهاي مختلف معروف اختلالات مخچهتاثیر ترکیبات استاتین (سبحثی درباره هوش و تفاوتهدر هم تنیدگی کوانتومی و دسردرد میگرن در کودکانویتامین دی گنجینه ای بزرمنابع انرژی از نفت و گاز آیا دست مصنوعی به زودی قاچند نرمش مفید برای کمردرارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر درجه حرارت بر عملکبرخی بیماری های خاص که بددرمانهای بیماری پارکینسشبیه سازی سیستم های کوانورزش هوازی ، بهترین تمریمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمامیوتروفیک لترال اسکلروچگونه مغز پیش انسان یا هماز نظر علم اعصاب اراده آزتبدیل تراکت صوتی مصنوعی بعد از کرونارفتار اجتماعی انسان، حاصعلایم کمبود ویتامین E را ژنها ، مغز و ارادهمکانیزمهای دفاعی در براباولین مورد پیوند سر در انناتوانی در شناسایی چهره از تکینگی تا مغز از مغز تجمجمه انسان های اولیهتلاشی جدید در درمان ام اسروش های صرفه جویی در ایجاصفحه اصلیکوری گذرای ناشی از موبایمروری بر تشنج و درمان هایایا بدون زبان میتوانیم تنزاع بین علم و جهل رو به پاز تکینگی تا مغز از مغز تحافظه و اطلاعات در کجاست توسعه برخی شغل ها با هوش راست دستی و چپ دستیکشف مکانیسمی پیچیده در بمطالعه ای بیان میکند اهدابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاستروژن مانند سپر زنان دخودآگاهی و هوشیاريزبان و بیان، در سایه پیشرگربه شرودینگر و تاثیر مشمغز ایندگان چگونه استابزار بقا از نخستین همانتئوری تکامل در پیشگیری و تا 20 سال آینده مغز شما به بیماری اضطراب عمومیدوچرخه سواری ورزشی سبک و سقوط درون جاذبه ای خاص، چهوش مصنوعی به کمک هوش طبیفیلمی بسیار جالب از تغییپختگی پس از چهل سالگي به نقش میدان مغناطیسی زمین ابزارهای بقای از نخستین تاثیر گیاه خواری بر رشد وبارداری بدون رحمداروهای ام اسسیر آفرینش از روح تا مغز هاوکينگ پیش از مرگش رسالقارچ بی مغز در خدمت موجودآیا آگاهی پس از مرگ از بینقش ذهن و شناخت در حوادث اختلالات حرکتی در انسانتاثیر دوپامین و سروتونینبحثی درباره احساسات متفادر کمتر از چند ماه سوش جدسردرد و علتهای آنویرایش DNA جنین انسان، برمنابع انرژی از نفت و گاز آیا رژیم غذایی گیاهی سلاچند جهانیارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکبرخی توجهات در ببمار پاردرک فرد دیگر و رفتارهای اشبکه های مصنوعی مغز به درورزش و میگرنمنبع هوشیاری در کجاست؟ قامید نیکو داشته باش تا آنچگونه هموساپينس بر زمین از آغاز خلقت تا نگاه انساتبدیل سلولهای محافط به سبعد از کرونارقیبی قدرتمند در برابر معلت خواب آلودگی بعد از خوژنهای مشترک بین انسان و وما انسانها چه اندازه نزداولین تصویر در تاریخ از سنخاع ما تا پایین ستون فقراز تکینگی تا مغز از مغز تجنسیت و تفاوت های بیناییتمایل زیاد به خوردن بستنروش هایی ساده برای کاهش اسوالات پزشکیکی غایب شدی تا نیازمند دلمرکز هوشیاری، روح یا بدن ایا تکامل هدفمند استنشانه های گذشته در کیهان از تکینگی تا مغز- از مغز حافظه و اطلاعات در کجاست توصیه های سازمان بهداشت رجزخوانی هایی که امروز بکشف ارتباط جدیدی از ارتبمعنی روزهابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاسرار بازسازی اندام هاخودآگاهی و هوشیاريزبان و تکلم برخی بیماریهگزیده ای از وبینار یا کنفمغز ابزار بقای برتر مادیابزار بقای موجود زنده از تاثیر مشاهده بر واقعیت ببیماری بیش فعالیديدن با چشم بسته در خواب سلول های بنیادی منابع و اهوش مصنوعی در کامپیوترهافیزیک مولکولها و ذرات در پرورش مغز مینیاتوری انسانقش محیط زندگی و مهاجرت دابزارهای دفاعی و بقای موتاثیر گیاه خواری بر رشد وبازگشت از آثار به سوی خداداروهای ضد بیماری ام اس وسیستم تعادلی بدنهدف یکسان، در مسیرهای متقبل از انفجار بزرگآیا امکان بازسازی اندامهنقش روزه داری در سالم و جاختلالات صحبت کردن در انتاثیر دپاکین بر بیماری مبحثی درباره احساساتی غیردر آستانه ی موج پنجم کوویسردرد تنشنواکنش های ناخودآگاه و تقمنابع انرژی از نفت و گاز آیا رژیم غذایی گیاهی سلاچندین ماده غذایی که ماننارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکبرخی توصیه ها برای واکسیدرک و احساسشباهت مغز با کیهان مادیورزش بهترین درمان بیش فعمنبع هوشیاری در کجاست؟(قامید درمان کرونا با همانچگونه واکسن کرونا را توزاز انفجار بزرگ تا انفجار تری فلوپرازینبعد از کرونا دلخوشی بیهورموزی از نخستین تمدن بشرعوامل موثر در پیدایش زباژنهای هوش ، کدامندما انسانها چه اندازه نزداولین سلول مصنوعینخستین تصویر از سیاهچالهاز تکینگی تا مغز از مغز تجنسیت و تفاوت های بیناییتمدن قدیمی ای در جنوب ایرروش صحبت کردن در حال تکامپیامهای کاربرانکیست کلوئید بطن سوممرکز حافظه کجاستایرادهای موجود در خلقت بنظام مثبت زندگیاز تکینگی تا مغز- از مغز حافظه و اطلاعات در کجاستتوصیه های غیر دارویی در سرشته نوروایمونولوژی و نقکشف جمجمه ای درکوه ایرهومغز فکر میکند مرگ برای دیابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی الفاگواصول سلامت کمرخورشید مصنوعیزبان و شناخت حقیقت قسمت چگزارش یک مورد جالب لخته ومغز ابزار برتر بقاابزار بقای موجود زنده از ابزار بقای موجود زنده از تاثیر نگاه ناظر هوشیار ببیماری تی تی پیدی متیل فومارات(زادیوا)(سلول عصبی شاهکار انطباق هوش مصنوعی در خدمت خلق وحفیزیکدانان ماشینی برای تآلودگی هوا و ویروس کرونانقش نگاه از پایین یا نگاهاثر مضر مصرف طولانی مدت رتاثیر گیاه خواری بر رشد وبازگشت به ریشه های تکاملداروی فامپیریدین یا نورلسیستم دفاعی بدن علیه مغز هدف از تکامل مغزقدم زدن و حرکت دید را تغیآیا انسان با مغز بزرگش اخنقش رژیم غذایی بر رشد و ااختراع جدید اینترنت کوانتاثیر داروهای ضد التهاب بخش بزرگتر کیهان ناشناختدر درمان بیماری مولتیپل سردرد سکه ایواکسن های شرکت فایزر آمرمناطق خاصی از مغز در جستجآیا راهی برای رفع کم آبی چه زیاد است بر من که در ایارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر درجه حرارت بر عملکبرخی روش های تربیتی کودکدرک احساسات و تفکرات دیگشباهت زیاد بین سلول هاي عورزش در کمر دردمنبع خواب و رویاامگا سه عامل مهم سلامتچگونه آن شکری که می خوریماز بحث های کنونی در ویروستری فلوپرازینبعد از کرونا دلخوشی بیهورمز و رازهای ارتباط غیر کعوامل ایجاد لغت انسانی و ژنهای حاکم بر انسان و انسما با کمک مغز خود مختاريماوکرلیزوماب داروی جدید شنرمش های مفید در سرگیجهاز تکینگی تا مغز از مغز تجهان کاملی در اطراف ما پرتمدن بشری و مغز اخلاقیروشهای نو در درمان دیسک بسایتهای دیگرکاهش مرگ و میر ناشی از ابمرکز حافظه کجاستاگر نعمت فراموشی نبود بسنظریه ی تکامل در درمان بیاز تکینگی تا مغز- از مغزتحس چشایی و بویاییتوصیه هایی در مصرف ماهیرشد مغز علت تمایل انسان بگمان میکنی جرمی کوچکی در مغز ما کوچکتر از نیم نقطهابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی از عروسک تا کاضطراب و ترسخانواده پایدارزبان و شناخت حقیقت قسمت اگشایش دروازه جدیدی از طرمغز از بسیاری حقایق می گرابزار بقای موجود زنده از تاثیر نگاه و مشاهده ناظر بیماری دویکدژا وو یا اشنا پنداریسلولهای ایمنی القا کنندههوش مصنوعی در خدمت خلق وحفرگشت و تکامل تصادفی محض آلزایمرنقش نظام غذایی در تکامل ماثرات فشار روحی شدیدتاثیر گیاه خواری بر رشد وبازسازي مغز و نخاع چالشی داروی لیراگلوتیدسکته مغزیهدف از خلقت رسیدن به ابزاقدرت انسان در نگاه به ابعآیا احتمال دارد رویا از آنقش رژیم غذایی در رشد و اادامه بحث تکامل چشمتاثیر داروی ضد تشنج سدیم بخش دیگری در وجود انسان هدرمان های اسرار آمیز در آسرعت فکر کردن چگونه استواکسن کووید 19 چیزهایی که منبع هوشیاری کجاست؟ (قسمآیاما مقهور قوانین فیزیکنهایت معرفت و شناخت درک عارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر درجه حرارت بر عملکبرخی سلولهای عصبی در تلادرک تصویر و زبان های مخلتشباهت زیاد بین سلول هاي عوزوز گوشمنحنی که ارتباط بین معرفامروز دانش ژنتیک هیچ ابهچگونه انتظارات بر ادراک از تلسکوپ گالیله تا تلسکتسلیم شدن از نورون شروع متفکر خلا ق در برابر توهم رویا و خبر از آیندهعواملی که برای ظهور لغت اکلرال هیدرات برای خوابانما تحت کنترل ژنها هستیم یايندگان چگونه خواهند دیدنرمشهای مهم برای تقویت عاز تکینگی تا مغز از مغز تجهش های ژنتیکی مفید در ساتمساح حد واسط میان مغز کوروشهای شناسایی قدرت شنواکاهش التهاب ناشی از بیمامرکز خنده در کجای مغز استاگر نعمت فراموشی نبود بسنظریه تکامل در درمان بیماز تکینگی تا مغز، از مغز حس و ادراک (قسمت اول )توضیحی ساده در مورد هوش مزمین زیر خلیج فارس تمدنی گنجینه ای به نام ویتامین مغز مادران و کودکان در زمابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی از عروسک تا کاطلاعات حسی ما از جهان، چخارق العاده و استثنایی بزبان و شناخت حقیقت قسمت دپمبرولیزوماب در بیماری چمغز به تنهایی برای فرهنگ مغز برای فراموشی بیشتر کابزار بقای موجود زنده از تاثیر نگاه انسان بر رفتابیماری ضعف عضلات نزدیک بدژاوو یا آشناپنداریسلولهای بنیادی مصنوعی درهوش مصنوعی درمانگر کامپیفراموش کارها باهوش تر هسآمارهای ارائه شده در سطح نقش نظریه تکامل در شناسااثرات مفید قهوهتاثیر گیاه خواری بر رشد وبحتی علمی درباره تمایل بداروی تشنجی دربارداریسانسور از روی قصد بسیاری هزینه ای که برای اندیشیدلوب فرونتال یا پیشانی مغآیا احتمال دارد رویا از آنقش زنجبیل در جلوگیری از اداراوون تنها داروی تاییتاثیر درجه حرارت بر عملکبرنامه و ساختار پیچیده مدرمان های بیماری آلزایمرشلیک فراموشیواکسن کرونا و گشودن پنجرمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتآزمون ذهنی گربه شرودینگرچهار میلیارد سال تکامل بارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر درجه حرارت بر عملکبرخی سيناپسها طی تکامل و درک حقیقت نردبان و مسیری شرکت نورالینک ویدیویی ازیک پیشنهاد خوب برای آسان منشأ اطلاعات و آموخته ها انفجار و توقف تکاملی نشاچگونه باغبانی باعث کاهش از تلسکوپ گالیله تا تلسکتشنج چیستتفاوت مغز انسان و میمون هرویا بخشی حقیقی از زندگی عوارض ازدواج و بچه دار شدکمردرد و علل آنماه رجبايا اراده آزاد توهم است یچرا مغزهای ما ارتقا یافت از تکینگی تا مغز از مغز تجهش های ژنتیکی غیر تصادفتنفس هوازی و میتوکندریروشی برای بهبود هوش عاطفکاهش دوپامین عامل بیماریمرگ انتقال است یا نابود شاگر تلاش انسان امروز برانظریه تکامل در درمان بیماز تکینگی تا مغز، از مغز حس و ادراک (قسمت دوم )تکنولوژی جدید که سلول‌هزندگی هوشمند در خارج از زگویید نوزده و ایمنی ساکتمغز چون ابزار هوش است دلیابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی از عروسک تا کاطلاعاتی عمومی در مورد مخدا موجود استزبان و شناخت حقیقت قسمت سپنج اکتشاف شگفت آور در موپوست ساعتی مستقل از مغز دمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟ابزار بقای موجود زنده از تاثیر نگاه انسان بر رفتابیماریهای تحلیل عضلانی ادگرگونی های نژادی و تغییسلسله مباحث هوش مصنوعیهوش مصنوعی درخدمت خلق وحفراموشی همیشه هم بد نیستآن چیزی که ما جریان زمان نقش هورمون های تیروئید داثرات مضر ماری جواناتاثیر گیاه خواری بر رشد وبحث درباره پیدایش و منشاداروی جدید s3 در درمان ام سانسور بر بسیاری از حقایهزینه سنگین انسان در ازالایو دوم دکتر سید سلمان فآیا برای تولید مثل همیشه نقش زبان در سلطه و قدرت اادغام میان گونه های مختلتاثیر درجه حرارت بر عملکبرنامه ی مسلط ژنها در اختدرمان های جدید میگرنشلیک فراموشیواکسن کرونا از حقیقت تاتمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتآسيب میکروواسکولاریا آسچهار ساعت پس از کشتار خوکارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر درجه حرارت بر عملکبرداشت مغز ما از گذر زماندرک عمیق در حیواناتشش مرحله تکامل چشمیک آلل ژنتیکی که از نئاندمهندسی ژنتیک در حال تلاش انواع سکته های مغزیچگونه تکامل مغزهای کنونیاز تکنیکی تا مغز از مغز تتشنج و حرکات شبه تشنجی قاتفاوت ها و تمایزها کلید برویا تخیل یا واقعیتعید نوروز مبارککمردرد با پوشیدن کفش مناماپروتیلینايا اراده آزاد توهم است یچرا پس از بیدار شدن از خواز تکینگی تا مغز از مغز تجهشهای مفید و ذکاوتی که دتنفس هوازی و میتوکندریروشی جدید در درمان قطع نخکاهش سن بیولوژیکی، تنها مراحل ارتقای پله پله کیهابزار هوش در حال ارتقا ازنظریه تکامل در درمان بیماز تکینگی تا مغز، از مغز حس و ادراک قسمت چهارمتکنولوژی جدید که سلول‌هزونا به وسیله ویروس ابله گوشه بیماری اتوزومال رسسمغز چگونه صداها را فیلتر ابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی از عروسک تا کاطلاعاتی عمومی در مورد مخطا در محاسبات چیزی کاملزبان شناسی مدرن در سطح سلپیموزایدمغز بزرگ چالش است یا منفعابزار بقای موجود زنده از تاثیر ویتامین دی بر بیمابیهوش کردن در جراحی و بیمدانشمندان موفق به بازگردسم زنبور ، کلیدی برای وارهوش مصنوعی ساخته هوش طبیفرایند پیچیده ی خونرسانیآیا ممکن است موش کور بی منقش هورمون زنانه استروژناجزای پر سلولی بدن انسان تاثیر گیاه خواری بر رشد وبحثي درباره هوش و تفاوتهداروی جدید میاستنی گراویساخت شبکه عصبی با الفبایهزاران سال چشم های بینا ولبخند بزن شاید صبح فردا زآیا بزرگ شدن مغز فقط در دنقش زبان در سلطه و قدرت اادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر درجه حرارت بر عملکبرین نت به جای اینترنتدرمان های جدید در بیماری شنا در ابهای گرم جنوب نیواکسن کرونا ساخته شده تومنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتآسیب ها ناشی از آلودگی هونوآوری ای شگفت انگیز دانارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر رو ح و روان بر جسمبررسي علل احتمالي تغيير درگیری قلب در بیماری ویرششمین کنگره بین المللی سیک جهش ممکن است ذهن انسانمولتیپل اسکلروز در زنان انگشت نگاری مغز نشان میدچگونه جمعیت های بزرگ شکل از تکینگی تا مغز از مغز تتشنج عدم توازن بین نورون تفاوت های بین زن و مرد فقرویاها از مغز است یا ناخوعامل کلیدی در کنترل کارآکنفرانس تشنج هتل کوثر اصمبانی ذهنی سیاه و سفیدای آنکه نامش درمان و یادشچرا بیماری های تخریبی مغاز تکینگی تا مغز از مغز تجهشهای مفید و ذکاوتی که دتو دی ان ای خاص ميتوکندريروشی جدید در درمان سکته مکایروپاکتیک چیستمرز مرگ و زندگی کجاستابزار بقا از نخستین همانهفت چیز که عملکرد مغز تو از تکینگی تا مغز، از مغز حس و ادراک قسمت پنجمتکامل مادی تا ابزار هوشمزیباترین چیز در افزایش سگوشت خواری یا گیاه خواریمغز ناتوان از توجیه پیداابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی از عروسک تا کبلندی در ذهن ما درک بلندیخطا در محاسبات چیزی کاملزبان شناسی نوین نیازمند پیچیدگی های مغزی در درک زمغز بزرگ چالشهای پیش روابزار بقای موجود زنده از تاثیر ویروس کرونا بر مغز بیهوشی در بیماران دچار ادانشمندان نورون مصنوعی سسندرم کووید طولانیهوش احساسیفرایند تکامل و دشواری هاآیا ما تنها موجودات زنده نقش ژنتیک در درمان اختلااجزایی ناشناخته در شکل گتاثیر گیاه خواری بر رشد وبحثی در مورد نقش ویتامينداروی جدید ضد میگرنساخت شبکه عصبی مصنوعی با هستي مادي ای که ما کوچکترلرزش ناشی از اسیب به عصبآیا تکامل و تغییرات ژنتینقش سجده بر عملکرد مغزارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر درجه حرارت بر عملکبرای پیش بینی آینده مغز ددرمان های رایج ام اسشناخت و معرفت، و نقش آن دواکسن دیگر کرونا ساخته شمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَنوار مغزی روشی مهم در تشخارزش خود را چگونه میشناستاثیر رژیم گیاه خواری بر بررسی و اپروچ جدید بر بیمدرگیری مغز در بیماری کویصرع و درمان های آنیک رژیم غذایی جدید، می تومواد کوانتومی جدید، ممکناندوهگین نباش اگر درب یا چگونه جمعیت های بزرگ شکل از تکینگی تا مغز و از مغز تصویربرداری فضاپیمای آمتفاوت های تکاملی در مغز ورویاهای پر رمز و حیرتی درعادت کردن به نعمتکنگره بین المللی سردرد دمجموعه های پر سلولی بدن مایمپلانت نخاعی میتواند دچرا حیوانات سخن نمی گویناز تکینگی تا مغز از مغز تجواب دانشمند سوال کننده تولید پاک و فراوان انرژیريتوکسيمب در درمان ام اسکاربرد روباتهای ريزنانومرز بین انسان و حیوان کجاابزار بقا از نخستین همانهفت سین یادگاری از میراث از روده تا مغزحس و ادراک قسمت سومتکامل مداومزیر فشار کووید چه باید کرگیلگمش باستانی کیستمغز و سیر تکامل ان دلیلی ابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی از عروسک بازی به خودت مغرور نشوخطرات هوش مصنوعیزبان، وسیله شناسایی محیطپیوند مغز و سر و چالشهای مغز بزرگ و فعال یا مغز کوابزار بقای موجود زنده از تاثیر ژنها بر اختلالات خبیوگرافیدانشمندان یک فرضیه رادیکسوپاپ ها یا ترانزیستورهاهوش احساسیفرایند حذف برخی اجزای مغآیا مغز تا بزرگسالی توسعنقش گرمایش آب و هوا در هماحیای بینایی نسبی یک بیمتاثیر گیاه خواری بر رشد وبحثی جالب درباره محدودیتداروی ضد تشنج با قابليت تساختار شبکه های مغزی ثابهستی ما پس از شروعی چگال لزوم سازگاری قانون مجازاآیا جنین انسان، هوشمندی نقش غذاها و موجودات درياارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکبرای اولین بار دانشمنداندرمان های علامتی در ام اسشناسایی تاریخچه ی تکاملیواکسن دیگری ضد کرونا از دمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتافت فشار خون ناگهانی در ونورون هاي مصنوعی می تواناز نخستین همانند سازها تتاثیر رژیم گیاه خواری بر بررسی سیستم تعادلی بدن ادرگیری مغز در بیماران مبضررهای مصرف شکر و قند بر یکی از علل محدودیت مغز امموجود بی مغزی که می تواندانسان قدیم در شبه جزیره عچگونه حافظه را قویتر کنیاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر الگوی رشد مغزی با زتفاوت های زبانی سرمنشا ترویای شفافعارضه جدید ویروس کرونا سکنگره بین المللی سردرد دمحل درک احساسات روحانیاینکه به خاطرخودت زندگی چرا حجم مغز گونه انسان دراز تکینگی تا مغز از مغز تجاذبه و نقش آن در شکلگیریتولید سلولهای جنسی از سلریواستیگمینکاربرد روباتهای ريز، در مزایای شکلات تلخ برای سلابزار بقا از نخستین همانهم نوع خواری در میان پیشیازدواج های بین گونه ای، رحساسیت روانی متفاوتتکامل چشمزیرفون داروی ضد ام اسگیاه خواری و گوشت خوار کدمغز آیندگان چگونه است ؟ابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی از عروسک بازی به زودی شبکه مغزی به جای دفاع در برابر تغییر ساختسفر نامه سفر به بم و جنوب پیوند سر آیا ممکن استمغز حریص برای خون، کلید تابزار بقای موجود زنده از تاثیر کلام در آیات کلام ببیوگرافیدانشمندان ژنی از مغز انسسوپاپ ها یا ترانزیستورهاهوش عاطفی بیشتر در زنانفرد حساس از نظر عاطفی و بآیا همه جنایت ها نتیجه بینقش آتش در رسیدن انسان بهاحساس گذر سریعتر زمانتاثیر گیاه خواری بر رشد وبحثی در مورد نقش کلسیم و داروی ضد تشنج با قابليت تسازگاری با محیط بین اجزاو هر کس تقوای خدا پیشه کنلزوم سازگاری قانون مجازاآیا جهان ذهن و افکار ما منقش غذاها و موجودات درياارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکبرخی ملاحظات در تشنج های درمان ژنتیکی برای نوآوریشناسایی سلول های ایمنی اواکسن سرطانمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمافراد آغاز حرکت خودشان رنورون های ردیاب حافظهاز نخستین همانند سازها تتاثیر رژیم گیاه خواری بر بررسی علل کمر درد در میاندرگیری مغزی در سندرم کووضررهای شکر بر سلامت مغزیافته های نوین علوم پرده موجودات مقهور ژنها هستندانسان ها می توانند میدان نگاه محدود و تک جانبه، مشاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر زودتر اتصالات مغزیتفاوتهای جنسیتی راهی براروبات های ریز در درمان بیعدم توقف تکامل در یک انداکندر در بیماریهای التهابمحل درک احساسات روحانی داینکه خانواده ات سالم باچرا خشونت و تعصباز تکینگی تا مغز از مغز تحقیقت قربانی نزاع بین بی تومورها و التهاب مغزی عاریسدیپلام تنها داروی تایکجای مغز مسئول پردازش تجمسیر دشوار تکامل و ارتقاابزار بقا از نخستین همانهمیشه اطمینان تو بر خدا باستفاده از مغز، وزن را کمخلاصه ای از مطالب همایش متکامل ابزار هوش ، راه پر زاوسکا درمان گوشرگالکانزوماب، دارویی جدیمغز انسان ایا طبیعتا تماابزار بقا از نخستین همانهوش مصنوعی از عروسک بازی بوزون هیگز چیستدقیق ترین تصاویر از مغز اسفر به مریخ در 39 روز