دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

مبانی ذهنی سیاه و سفید

مبانی ذهنی دوقطبی اجتماعی

نوروسافاری | همه روزه مطالب متعددی در رسانه ها می خوانیم که بیشتر آنها در تلاش برای سیاه یا سفید نشان دادن وضعیت یا شرایط خاصی هستند.

چرا تعداد مطالب تحلیلی که با لحاظ کردن همه جوانب و متغیرهای تاثیرگذار به بررسی دقیق و کارشناسی یک موضوع می پردازند بسیار کم است؟

بخشی از چنین قضاوتهایی ممکن است عامدانه و با اشراف دقیق به همه جوانب باشد ولی آیا این مساله می تواند از یک ویژگی ذاتی ذهن و مغز ما هم نشات بگیرد؟ در این مقاله سعی داریم جواب این سوال را پیدا کنیم.

یافته های دانشمندان نشان می دهد ذهن ما به طور ذاتی به طبقه بندی ساده اطلاعات دنیای پیرامون علاقه مند و از چالش گریزان است. به تصویر بالا نگاه کنید، ممکن است شما تمرکزتان بر قسمت سفید تصویر باشد و یک جام ببینید یا بر قسمتهای سیاه و تصویر دو نیمرخ. مساله مهم این است که در هر حالت به طور همزمان یک تصویر را دیده و تصویر دومی را نمی بینید. ذهن ما به گونه ای تکامل یافته است که در هر لحظه تلاش کند از مجموعه محرکهای دریافتی درکی واحد را از دنیای پیرامون برای ما فراهم سازد و به گونه ای در حال ساده سازی جهان اطراف برای ماست.

در زندگی اجتماعی هم ذهن ما تمایل به ساده سازی بیش از حد پدیده ها و مشکلات اجتماعی دارد. تمایل داریم افراد را در گروه یا خارج گروه خودمان تعریف کنیم، گروههایی بر اساس گرایش، نژاد، زبان و …. مطالعات نشان داده اند که رفتار افراد با کسانی که آنها را به نحوی در گروه خودشان تعریف کرده اند کاملا فرق می کند و دوستانه و حمایتگر است. این مساله از نظر تکاملی منافع اجتماعی برای اجداد ما داشته است که با طبقه بندی ساده افراد می توانستند با تصمیم گیریهای موثر اجتماعی از کمک و حمایت افرادی که در یک گروه قرار می گرفتند برخوردار شوند.

فواید و مضرات جستجوی سادگی

ساده اندیشی در ادراکات اجتماعی می تواند منشا مشکلات بزرگی در دنیای امروزه باشد. درک تفاوتهای جزیی و پیچیدگیهای رفتارهای اجتماعی نیاز به مهارت و دانش دارد ولی سیاه و سفید دیدن پدیده ها کار ساده ایست که ذهن را دچار چالش نمی کند. حقیقت این است که هیچ کس از هر طبقه، گروه، نژاد، زبان، ملیت و … سیاه یا سفید مطلق نیست.

به عنوان مثال برای ما راحت تر است تا کسی را به سادگی “خودشیفته” بنامیم تا اینکه نظرمان این باشد که “فرد مورد نظر نسبت به میانگین افراد آن جامعه اندکی بیشتر رفتارهای خودشیفتگی از خود بروز می دهد”. یا فردی را “ریاکار” بنامیم به جای اینکه دقیقا تحلیل کنیم “آن فرد نسبت به متوسط افراد جامعه چه قدر انحراف در ثبات کلام، افکار و رفتار دارد؟”.

افزایش افسردگی با تفکر سیاه و سفید

تفکر سیاه و سفید منجر به ایجاد نیازهای مصنوعی در زندگی ما شده و منجر به ایجاد یاس و افسردگی می گردد. این تفکر ما را دچار بایدها می کند، باید فلان گونه باشم، باید فلان چیز را داشته باشم، باید فلان کار را انجام دهم و یا زندگی باید فلان گونه شود و الا مهیب و ناخوشایند خواهد بود. چنین تفکری اجازه نمی دهد اینگونه فکر کنیم که اگر این بایدها محقق نشدند باز ما راهی برای خوشبختی و خوشحالی خواهیم یافت.

آسیب به دیگران با تفکر سیاه و سفید

آسیبهای چنین تفکری فقط به خود شخص نیست بلکه دیگران هم آسیب خواهند دید. چنین فردی اهل سازش و مصالحه نخواهد بود. فرد به دنبال پیدا کردن علایق مشترک در گروهی که تصور مخالف بودن آنها را دارد، نخواهد رفت. چنین تصوری منجر به تعاریف محدودی از هر مسیر زندگی اجتماعی شده و فرد اجازه انحراف از چنین مسیر تنگی را هم به خود نخواهد داد. چنین تفکری افرادی کله شق، سمج، ستیزه جو و نا امید کننده ای با دیدگاههای جزمی به بار می آورد.

قدرت سازگاری کمتر با تفکر سیاه و سفید

چنین تفکری قدرت سازگاری و تطابق با جهان پیرامون را کاهش می دهد. رشد شخصی را محدود کرده و منجر به چسبیدن فرد به عادتها و الگوهای فکری و رفتاری منسوخ می گردد. باور به اینکه چیز زیادی درباره پدیده های اجتماعی نمی دانیم ما را وادار به یادگیری بیشتر و تجدید نظر مرتب در افکارمان خواهد کرد. اطلاعات و تجربیات جدید به طور مداوم می توانند افکار ما را تعدیل کنند، ذهن بازی برای پذیرش آنها داشته باشیم.

در پایان از نظر بنده هر پدیده ای مملو از ابعاد خاکستری، تناقضات، جنبه های غیر قابل تجمیع، ناشناخته ها و موضوعاتی حتی دشوار برای آوردن در چهارچوب کلام است؛ در چنین دنیایی داشتن تفکر پاسخ به همه مشکلات و مسایل اجتماعی با دسته بندی سیاه و سفید، توهمی بیش نیست.

نویسنده: دکتر میر شهرام صفری عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

منابع:

Billig, M., & Tajfel, H. (1973). Social categorization and similarity in intergroup behaviour. European Journal of Social Psychology, 3, 27۵۲٫

Hasson, U., Hendler, T., Ben Bashat, D., and Malach, R. (2001). Va

se or face? A neural correlate of shape-selective grouping processes in the human brain. J. Cogn. Neurosci. 13, 74 4۷۵۳٫

Paulhus, D. L., & Williams, K.M. (2002). The Dark Triad of Personality. Journal of Research in Personality, 36, 556-563.

https://goo.gl/VKgcFy

با تشکر از استاد عزیز جناب دکتر صفری

توضیح:
نگاه سیاه و سفید، راه را بر تفاهم ها خواهد بست. دو قطبی نگاه کردن راه را بر درک اشتراکات میبندد. حذف کردن اشتراکات مخفی در پس تفاوت های ظاهری، راحت ترین کاری است که یک انسان می تواند بکند.

ولی انسان عاقل، میداند در دنیای ما تفاوت ها هست، اعتقادات مختلف هست، دیدگاه های ضد و نقیض هست و در برابر این کثرت فراوان، به دنبال یافتن راه حل هایی برای استفاده از آن کثرت، بر می آید تا این کثرت ها را نه عامل دشمن و شیطان و ... بداند بلکه آن را وسیله ای برای زایش محصولات نو و تفکرات خلاق و برداشت های درخشان کند.

ولی انسان ساده اندیش خام، راهی ساده تر را بر میگزیند. سیاه و سفید دیدن، ساده است ولی راه را باز گذاشتن برای رسیدن به سفیدی و زدودن سیاهی، دشوار است.

شاید این ساده اندیشی، ریشه در ابتدای خلقت مغز مادی ما دارد. ابزار قدرتمند بقای مادی که همچنان ریشه هایی از دوره حیوانی و گروههای مهاجر حیوانی دارد. ولی انسان باید قدری خود را از این رقابت حلقه های بسته فراتر ببرد.

اگر در خود، قدری سیاهی نبینیم کوششی هم برای زدودن این سیاهی و نورانی تر کردن خود نخواهیم کرد و راحت بدون دغدغه کمبودهای وجود خود، گردن بر خواهیم افراشت و دیگران را تحقیر خواهیم کرد، ولی دیدن این نقاط سیاه- که در وجود همه ما هست- راه را برای رشد و ارتقا و تکاملی قدرتمندتر از تکامل ماده و جسم، فراهم میکند، حتی در دید صرفا مادی هم لزوم تکامل و ارتقا، دیدن همین نقصها و کوشش برای زدودن آنهاست.

شاید در گذشته های دور اجتماع های تنگ خانوادگی و عشیره ای و تعصبات قومی و نژادی میتوانست در بقای ژن های فرد، کمک کند ولی هر چه از ابتدای خلقت، گذشته، نگاه بر ژن های خودخواه کمتر شده است تا آنجا که دانشمند ماده گرا و ملحدی مانند ریچارد دوکینز هم امروز به رغم پایبندی به اصول مبارزاتی ژن های خودخواه مادی، توصیه میکند انسان لازم است این درد یعنی درد نگاه صرف به خود و خانواده و اهل و عیال را رها کند و این کوشش را ارزشمند میداند. و روزی خواهد آمد که این ارزش ها در همه جوامع، نهادینه شود.

نگاه تنگ، به خود و جامعه و فرهنگ و علم و برداشت خود، به زودی رنگ خواهد باخت و در آن زمان کسانی از میان خواهند رفت که در میان رنگین کمان هفت رنگ عالم هستی، به نیم نقطه رنگ خود نگاه کردند.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
بخش دیگری در وجود انسان هدرمان جدید میگرن با انتی هزینه ای که برای اندیشیدتکامل ابزار هوش ، راه پر زبان و تکلم برخی بیماریهمبانی ذهنی سیاه و سفیدکایروپاکتیک چیستتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش داروهاي مختلف معروف آیا امکان بازسازی اندامهپیامهای کاربراناضطراب و ترسحس و ادراک قسمت چهارمچرا در مغز انسان، فرورفتایا بدون زبان میتوانیم تبرنامه و ساختار پیچیده مدرمانهای بیماری پارکینسفلج بل، فلجی ترسناک که آنهستي مادي ای که ما کوچکترتکامل ساختار رگهای مغزی زبان و شناخت حقیقت قسمت چمجموعه های پر سلولی بدن مکاربرد روباتهای ريزنانوساخت شبکه عصبی مصنوعی با ارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش روزه داری در سالم و جآیا انسان با مغز بزرگش اخسایتهای دیگراطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک قسمت پنجمچراروياها را به یاد نمی آایا تکامل هدفمند استبرین نت به جای اینترنتدرک فرد دیگر و رفتارهای افلج خوابهستی ما پس از شروعی چگال تکامل شناخت انسان با کشفزبان و شناخت حقیقت قسمت امحل درک احساسات روحانیکاربرد روباتهای ريز، در سریعترین کامپیوتر موجودارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا احتمال دارد رویا از آاطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک قسمت سومچراروياها را به یاد نمی آایرادهای موجود در خلقت ببرای پیش بینی آینده مغز ددرک و احساسفلج خواب چیستویتامین E برای فعالیت صحتئوری تکامل امروز در درمزبان و شناخت حقیقت قسمت دمحل درک احساسات روحانی دکجای مغز مسئول پردازش تجسرگیجه از شایعترین اختلاارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا احتمال دارد رویا از آبلندی در ذهن ما درک بلندیحساسیت روانی متفاوتنزاع بین جهل و علم رو به پاگر نعمت فراموشی نبود بسبرخی اثرات مضر ویتامین ددرک احساسات و تفکرات دیگفیلمی بسیار جالب از تغییویتامین E در چه مواد غذایتئوری تکامل در پیشگیری و زبان و شناخت حقیقت قسمت سمحدودیت های حافظه و حافظکشف مکانیسم عصبی خوانش پسردرد و علتهای آنارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش غذاها و موجودات درياآیا برای تولید مثل همیشه به زودی شبکه مغزی به جای خلاصه ای از مطالب همایش منظریه تکامل در درمان بیماگر نعمت فراموشی نبود بسبرخی اختلالات عصبی مثانهدرک تصویر و زبان های مخلتفیزیکدانان ماشینی برای تویتامین دی گنجینه ای بزرتا 20 سال آینده مغز شما به زبان، وسیله شناسایی محیطمخچه ، فراتر از حفظ تعادلکشف مکانیسمی پیچیده در بسردرد تنشنارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر رو ح و روان بر جسمنقش غذاها و موجودات درياآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبوزون هیگز چیستخواندن ، یکی از شستشو دهنهفت چیز که عملکرد مغز تو اگر تلاش انسان امروز براابزار هوش در حال ارتقا ازبرخی بیماری ها که در آن بدرک عمیق در حیواناتفراموشی همیشه هم بد نیستواکنش های ناخودآگاه و تقتاثیر مشاهده بر واقعیت بسفر نامه سفر به بم و جنوب مخچه ابزاري که وظیفه آن فکشف ارتباط جدیدی از ارتبسردرد سکه ایارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقش غذاها و موجودات درياآیا تکامل و تغییرات ژنتیبیماری گیلن باره و بیمارخواب سالم عامل سلامتیهفت سین یادگاری از میراث ابزارهای بقای موجود زندبرخی توجهات در ببمار پاردرگیری اعصاب به علت میتوفرایند حذف برخی اجزای مغواسطه ها د رمسیر ایجاد مغتاثیر ویتامین دی بر بیماسفرنامه سفر به بم و جنوب مدارک ژنتیکی چگونه انسانکشف جمجمه ای درکوه ایرهوسرعت فکر کردن چگونه استارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا خداباوری محصول تکاملبیماری ای شبیه ام اس مولتخواب سالم عامل سلامتی و یهمیشه عسل با موم بخوریمهوش مصنوعی می تواند بر احابزارهای دفاعی و بقای موبرخی سيناپسها طی تکامل و رقیبی قدرتمند در برابر مفرد حساس از نظر عاطفی و بوراپامیل در بارداریتاثیر ژنها بر اختلالات خسفرنامه سفر به بم و جنوب مرگ انتقال است یا نابود شگنجینه ای به نام ویتامین شنا در ابهای گرم جنوب نیارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر رژیم گیاه خواری بر چندین ماده غذایی که ماننآیا دلفین ها می تواند از بیماری بیش فعالیخواب عامل دسته بندی و حفطهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاثر مضر مصرف طولانی مدت ربررسي علل احتمالي تغيير رمز و رازهای ارتباط غیر کقانون مندی نقشه ژنتیکی مورزش هوازی مرتب خیلی به قتاثیر کپسول نوروهرب بر نسفرنامه سفر به بم و جنوب مزایای شکلات تلخ برای سلگیاه خواری و گوشت خوار کدشناخت و معرفت، و نقش آن دارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر رژیم گیاهخواری بر چه زیاد است بر من که در ایآیا راهی برای رفع کم آبی بیماری تی تی پیخودآگاهی و هوشیاريهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاثرات مفید قهوهبررسی و اپروچ جدید بر بیمرویای شفافقارچ بی مغز در خدمت موجودورزش هوازی ، بهترین تمریتاثیر کپسول نوروهرب بر تسفرنامه سفر به بم و جنوب مشکلات نخاعیگالکانزوماب، دارویی جدیشواهدی از دنیسوان(شبه نئارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر عصاره تغلیظ شده گیچهار میلیارد سال تکامل بآیاما مقهور قوانین فیزیکبیماری ضعف عضلات نزدیک بخودآگاهی و هوشیاريهوش مصنوعی الفاگواثرات مضر ماری جوانابررسی سیستم تعادلی بدن اروبات های ریز در درمان بیلوب فرونتال یا پیشانی مغورزش و میگرنتاثیر کپسول نوروهرب بر سسلولهای بنیادی مصنوعی درمغز ما کوچکتر از نیم نقطهگامی در درمان بیماریهای شاهکار قرنارزش حقیقی زبان قسمت دومتبدیل تراکت صوتی مصنوعی چهار ساعت پس از کشتار خوکإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبیماریهای تحلیل عضلانی اخطا در محاسبات چیزی کاملهوش مصنوعی از عروسک تا کاجزای پر سلولی بدن انسان بررسی علل کمر درد در میانروزه داری و بیمار ی ام اس لبخند بزن شاید صبح فردا زورزش بهترین درمان بیش فعتاثیر کپسول نوروهرب بر سسلسله مباحث هوش مصنوعیمغز چون ابزار هوش است دلیگاهی لازم است برای فهم و شباهت زیاد بین سلول هاي عارزش حقیقی زبان قسمت سومتبدیل سلولهای محافط به سنورون هاي مصنوعی می توانافراد آغاز حرکت خودشان ربیوگرافیخطا در محاسبات چیزی کاملهوش مصنوعی از عروسک تا کاجزایی ناشناخته در شکل گبزرگ شدن مغز محدود به دورروش مقابله مغز با محدودیلرزش ناشی از اسیب به عصبورزش در کمر دردتاثیر گیاه خواری بر رشد وسم زنبور ، کلیدی برای وارمغز آیندگان چگونه است ؟گاهی مغز بزرگ چالش استشباهت زیاد بین سلول هاي عاز نظر علم اعصاب یا نرووستری فلوپرازیننوروپلاستیسیتی چیستافزایش قدرت ادراکات و حسبیوگرافیدفاع در برابر تغییر ساختهوش مصنوعی از عروسک تا کاخلاق و علوم اعصابتفاوت مغز انسان و میمون هروش های صرفه جویی در ایجالزوم سازگاری قانون مجازاوزوز گوشتاثیر گیاه خواری بر رشد وسودمندی موجودات ابزی بر مغز انسان ایا طبیعتا تماگزارش یک مورد جالب لخته وشش مرحله تکامل چشماز نظر علم اعصاب اراده آزتشنج چیستچیزی خارج از مغزهای ما نیالکتروتاکسی(گرایش و حرکبیست تمرین ساده برای جلودلایلی که نشان میدهد ما بهوش مصنوعی از عروسک تا کاختلال در شناسایی حروف و تفاوتهای جنسیتی راهی براروش هایی ساده برای کاهش الزوم سازگاری قانون مجازایک پیشنهاد خوب برای آسان تاثیر گیاه خواری بر رشد وسیاهچاله و تکینگی ابتدایمغز انسان رو به کوچکتر شدگشایش دروازه جدیدی از طرصرع و درمان های آناز نظر علم اعصاب اراده آزتغییر الگوی رشد مغزی با زچگونه مغز پیش انسان یا همامیوتروفیک لترال اسکلروبیشتر کمردردها نیازی به ديدن با چشم بسته در خواب هوش مصنوعی از عروسک تا کاختلالات مخچهتقلید مرحله ای نسبتا پیشروش صحبت کردن در حال تکامممانتین یا آلزیکسا یا ابیکی از علل محدودیت مغز امتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیاره ابلهانمغز ایندگان چگونه استپنج اکتشاف شگفت آور در موضررهای مصرف شکر و قند بر از تلسکوپ گالیله تا تلسکتغییر زودتر اتصالات مغزیچگونه هموساپينس بر زمین امگا سه عامل مهم سلامتبا هوش مصنوعی خودکار روبدی متیل فومارات(زادیوا)(هوش مصنوعی از عروسک تا کماختلالات حرکتی در انسانتلاش هایی در بیماران قطع روشهای نو در درمان دیسک بمنابع انرژي پاک سرچشمه حیادگیری مهارت های جدید دتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیاره ابلهانمغز ابزار برتر بقاپیموزایدضررهای شکر بر سلامت مغزاز تکنیکی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پچگونه آن شکری که می خوریمامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبارداری بدون رحمدژا وو یا اشنا پنداریهوش مصنوعی در کامپیوترهااختلالات صحبت کردن در انتلاشی برای درمان قطع نخاروشهای شناسایی قدرت شنوامولتیپل اسکلروز در زنان یادآوری خواب و رویاتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیستم تعادلی بدنمغز برای فراموشی بیشتر کپیوند مغز و سر و چالشهای طی یکصد هزار سال اخیر هرچاز تکینگی تا مغز و از مغز ثبت امواج الکتریکی در عصچگونه جمعیت های بزرگ شکل انفجار و توقف تکاملی نشابازسازي مغز و نخاع چالشی دژاوو یا آشناپنداریهوش مصنوعی در خدمت خلق وحادامه بحث تکامل چشمتلاشی جدید در درمان ام اسروشی برای بهبود هوش عاطفمواد کوانتومی جدید، ممکنژن هوش و ساختارهای حیاتی تاثیر گیاه خواری بر رشد وسیستم دفاعی بدن علیه مغز مغز بزرگ چقدر مفید هست ؟پیوند سر، یکی از راه حلهاعلم به ما کمک میکند تا مواز تکینگی تا مغز از مغز تجنسیت و تفاوت های بیناییچگونه جمعیت های بزرگ شکل انگشت نگاری مغز نشان میدبحتی علمی درباره تمایل بدانشمندان ژنی از مغز انسهوش مصنوعی در خدمت خلق وحادغام میان گونه های مختلتمایل زیاد به خوردن بستنروشی جدید در درمان قطع نخموجود بی مغزی که می تواندژن یا نقشه توسعه مغز و نقتاثیر گیاه خواری بر رشد وسکته مغزیمغز بزرگ چالش است یا منفعپیشینیان انسان از هفت میعلایم کمبود ویتامین E را از تکینگی تا مغز از مغز تجنسیت و تفاوت های بیناییچگونه حافظه را قویتر کنیاندوهگین نباش اگر درب یا بحث درباره پیدایش و منشادانشمندان روش هاي جدیدی دانشمندان روشی برای تبدیهوش مصنوعی درمانگر کامپیادغام دو حیطه علوم مغز و تمدن قدیمی ای در جنوب ایرروشی جدید در درمان سکته مموجودات مقهور ژنها هستندژنها نقشه ایجاد ابزار هوتاثیر گیاه خواری بر رشد وساخت شبکه عصبی با الفبایمغز بزرگ چالشهای پیش روپیشرفتی مستقل از ابزار هعلایم کمبود ویتامین E را از تکینگی تا مغز از مغز تجهش های ژنتیکی مفید در سانگاهی بر قدرت بینایی دراانسان جدید از چه زمانی پابحثی در مورد نقش ویتامينداروهای مصرفی در ام اسهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتمساح حد واسط میان مغز کوريتوکسيمب در درمان ام اسمیهمانهای ناخوانده عامل ژنها ، مغز و ارادهتاثیر انتخاب از طرف محیط مغز حریص برای خون، کلید تپاسخ گیاهان در زمان خوردعوارض ازدواج و بچه دار شداز تکینگی تا مغز- از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادفنگاهی بر توانایی اجزاي بانسان عامل توقف رشد مغزبحثی جالب درباره محدودیتبحثی در مورد نقش کلسیم و داروهای ضد بیماری ام اس وهوش مصنوعی ساخته هوش طبیتنفس هوازی و میتوکندریراه های جدید برای قضاوت رمیگرن سردردی ژنتیکی که بژنهای هوش ، کدامندتاثیر ترکیبات استاتین (سمغز زنان جوانتر از مغز مرپختگی پس از چهل سالگي به عید نوروز مبارکاز تکینگی تا مغز- از مغز جهشهای مفید و ذکاوتی که دناتوانی از درمان برخی ویانعطاف پذیری مکانیسمی علبحثی در مورد عملکرد لوب فداروی تشنجی دربارداریهوش احساسیتنفس هوازی و میتوکندریراه های جدید برای قضاوت رمیدان مغناطيسي زمین بشر کمردرد با پوشیدن کفش مناتاثیر دپاکین بر بیماری ممغزهای کوچک بی احساسپرورش مغز مینیاتوری انساعامل کلیدی در کنترل کارآاز تکینگی تا مغز- از مغزتجهشهای مفید و ذکاوتی که دناتوانی در شناسایی چهره اولین مورد پیوند سر در انبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی ضد تشنج با قابليت تهوش احساسیتو دی ان ای خاص ميتوکندريراه پیروزی در زندگی چیستمکانیزمهای دفاعی در برابکنفرانس تشنج هتل کوثر اصتاثیر داروهای ضد التهاب نقش قهوه در سلامتیآیا ما تنها موجودات زنده عسل طبیعی موثر در کنترل باز تکینگی تا مغز، از مغز جاذبه و نقش آن در شکلگیرینخاع ما تا پایین ستون فقراولین تصویر در تاریخ از سبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی ضد تشنج با قابليت تهوش عاطفی بیشتر در زنانتولید سلولهای جنسی از سلرشد مغز علت تمایل انسان بما انسانها چه اندازه نزدکندر در بیماریهای التهابتاثیر داروی ضد تشنج سدیم نقش هورمون های تیروئید دآیا مغز تا بزرگسالی توسععصب حقوق نورولووازدواج های بین گونه ای، رحافظه و اطلاعات در کجاست نخستین تصویر از سیاهچالهايندگان چگونه خواهند دیدبحثی درباره هوش و تفاوتهداستانها و مفاهیمی اشتباهوش عاطفی در زنان بیشتر اتوانایی مغز و دیگر اجزای زمین زیر خلیج فارس تمدنی ما انسانها چه اندازه نزدکودک ایرانی که هوش او از تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش ژنتیک در درمان اختلاآیا هوش ارثی دریافتی از پعضلانی که طی سخن گفتن چقداستفاده از هوش مصنوعی در حافظه و اطلاعات در کجاست نرمش های مفید در سرگیجهايا اراده آزاد توهم است یبحثی درباره هوش و تفاوتهدر مانهای کمر دردهوش، ژنتیکی است یا محیطیتوازن مهمتر از فعالیت زیزندگی هوشمند در خارج از زما با کمک مغز خود مختاريمکودکان خود را مشابه خود تتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش انتخاب از طرف محیط، نآیا هوش سریعی که بدون احسمقالاتاستیفن هاوکینگ در مورد هحافظه و اطلاعات در کجاستنرمشهای مهم برای تقویت عايا اراده آزاد توهم است یبحثی درباره هوش و تفاوتهدر چه مرحله ای از خواب ، رهاوکينگ پیش از مرگش رسالتوصیه های غیر دارویی در سزیباترین چیز در افزایش سما تحت کنترل ژنها هستیم یکوری گذرای ناشی از موبایتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش اتصالات بین سلولهای آیا هشیاری کوانتومی وجودتاثیر ویتامین دی بر بیمااستیفن هاوکینگ در تفسیر حس چشایی و بویاییچرا مغزهای ما ارتقا یافت ایا کوچک شدن مغزانسان البحثی درباره احساسات متفادرمان های بیماری آلزایمرهاوکينگ پیش از مرگش رسالتوصیه هایی در مصرف ماهیزبان چهار حرفی حیات زمینماه رجبکی غایب شدی تا نیازمند دلتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش حفاظتی مولکول جدید دآیا واکنش های یاد گرفته وصفحه اصلیاستخوان های کشف شده، ممکحس و ادراک (قسمت اول )چرا حیوانات سخن نمی گوینایا ابزار هوشمندی یا مغز بحثی درباره احساساتی غیردرمان های رایج ام اسهدف از تکامل مغزتوضیحی ساده در مورد هوش مزبان و بیان، در سایه پیشرماپروتیلینکاهش التهاب ناشی از بیماتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا آگاهی پس از مرگ از بیسوالات پزشکیاصول سلامت کمرحس و ادراک (قسمت دوم )چرا حجم مغز گونه انسان درایا بیماری ام اس (مولتیپ