دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

پیوند مغز و سر و چالشهای پیش رو

بحثي در مورد مقاله پیوند سر در انسان و چالشهای پیش رو از دکتر میر شهرام صفاری

پیوند سر، یکی از راه حلهایی است که به زودی برای برخی بیماری های عصب و عضله، پنجره جديدی را برای درمان باز خواهد کرد. بیماری هایی که در آنها محل اصلی آسیب عضلات و یا اعصاب محيطي است و اختلالی در عملکرد مغز وجود ندارد. برخی از این بیماران در همان سنین جوانی ناتوان از راه رفتن و حتی حرکت دستها میشوند و در موارد پیشرفته آن، حتی عضلات دهان و غذا خوردن و تنفس را هم درگیر میکند به گونه ای که فرد، بدون کمک دستگاه های کمکی قادر نیست تنفس کند. تا زمانی که درمان مناسبی برای این بیماران کشف گردد، پیوند سر آنها به بدن یک فرد سالم میتواند راه حلی قابل قبول باشد(البته در صورتی که هويت دهنده سر پس از پیوند مشابه همان فرد قبل از پیوند باشد!!)و زندگی پر از رنج آنها را با وجود یک بدن سالم، بسیار دگرگون کند..

مقاله ای درباره پیوند سر از دکتر ميرشهرام صفاری نوشته شده است که به دلیل اهمیت مطلب فوق و مطالب ايشان، لازم می دانم بحث بیشتری را در این مورد داشته باشم.

در تاریخ ۱۷ نوامبر ۲۰۱۷ گزارشی در رسانه های بین المللی منتشر شد مبنی بر انجام موفق اولین پیوند سر انسان روی جسد. ادعا شده در این جراحی ۱۸ ساعته نخاع و اعصاب و عروق گردنی از جسد یک انسان به انسان دیگری پیوند زده شده است و این عمل جراحی با توجه به پاسخهای مشاهده شده در اندامها با تحریک الکتریکی نواحی عصبی مرکزی، موفقیت آمیز بوده است. انتشار خبر توسط جراح و دانشمند ایتالیایی سرجیو کاناوارو بوده و جراحی با همکاری تیم پزشکی در چین صورت گرفته است

اول صحبتهای جالب سرجیو کاناوارو را در روز مصاحبه خبری بخوانیم که جنجال اخیر را به پا کرده است:

“طبیعت برای زمانی بیش از حد طولانی، قوانین خود را به ما تحمیل کرده است.

“ما متولد می شویم، رشد می کنیم، پیر می شویم و می میریم.

برای میلیونها سال انسانها تکامل یافته و ۱۱۰ میلیارد انسان تاکنون در این روند حیات، جان خود را از دست داده اند.

این یک نسل کشی در مقیاسی وسیع بوده است.

ما وارد دورانی تاریخی شده ایم که سرنوشتمان را در دستان خودمان بگیریم.

این، همه چیز را تغییر خواهد داد. این موفقیت شما را در هر سطحی تغییر خواهد داد.

پیوند اولیه سر انسان در روی انسان، تحقق یافته است. عمل جراحی ۱۸ ساعت طول کشید و مقاله آن در چند روز آینده منتشر خواهد شد.

همه می گفتند این کار غیرممکن است، اما جراحی موفقیت آمیز بود موفقیت در مدلهای حیوانی کامل و پایدار نبوده است، نه ارتباط عملکردی کاملی بین سر پیوند زده شده و بدن در مدلهای حیوانی ایجاد شده و نه این حیوانات توانسته اند برای مدتی طولانی زنده بمانند.

در سال ۱۹۷۰ روبرت وایت توانست سر یک میمون را به میمونی دیگر پیوند بزند و میمون ۹ روز زنده بوده است و به علت پس زدن ارگان پیوندی توسط بدن جدید، میمون مرده است. میمون پیوند زده شده توسط کاناوارو بعد از پیوند توانایی دیدن، حرکت دادن چشمها و خوردن را داشته است ولی به خاطر پیوند نزدن نخاع، از گردن به پایین فلج بوده است.

همچنین دانشمندی روس در سال ۱۹۵۰ همچنین با پیوند زدن عروق گردن یک سگ به سر سگ دیگری دانشمندان توانست به مدت ۲۹ روز سر جدا شده سگ را زنده و دارای واکنش نگه دارند.

شباهت بین بدن انسان و حیوان کاملا مشخص است و در همه آزمایشات بالینی، مرحله اول آزمایشات روی حيوان انجام میشود و رسیدن به نتایجی این چنینی، نویدی از انجام آن روی انسان است و نشان ميدهد که اين کار، شدنی است و فقط به گذر زمان، نیازمند است . و مانند دیگر غیر ممکن هایی که با گذر زمان ممکن شده است، این هم با گذر زمان انجام خواهد شد. به خصوص که خود این جراحی، روی انسان مرده انجام شده و موفقیت آمیز بوده است.

تفاوت جسم انسان مرده و زنده، فقط در نبود محرکی است که کارهای سلولهای بدن را سامان دهد. و برای به دست آوردن مهارتهاي لازم، برای انجام این جراحی پیچیده باید چندین بار روي اجساد، تمرین کرد.

1- مشکلی که مطرح میشود چگونگی اتصال نخاع قطع شده است. امروزه بیماران قطع نخاعی، با پیشرفت کند، در درمان مواجهند که چند علت دارد:

1- بافت نخاعی آسیب دیده معمولا به صورت اورژانسي ترمیم نمیشود و به مرور زمان، بافت تخریب شده تغییر شکل میدهد و با سلولهای حمایتی پر میشود . و فيبروز، شکل میگیرد به علاوه بافت نخاع آسیب دیده مگر در مواردي که کاملا با چاقو بریده شده باشد، معمولا له شده است که یا به دلیل تصادفات رانندگی و یا سقوط از ارتفاع یا برخورد گلوله به نخاع است. این بافت له شده و متلاشی، قابل مقایسه با بافتی که بسیار تمیز و دقیق توسط جراح ماهر مغز و اعصاب بریده میشود، نیست و شاید واقعا یکی از علل نا موفق بودن ترميم نخاع، پس از قطع شدن آن، له شدگی شدیدی باشد که معمولا در بافت نخاع قطع شده وجود دارد.
@salmanfatemi

2-میلیونها عصب، ارتباط بین مغز و اندامها را از طریق نخاع برقرار می کنند که اتصال دقیق مجدد آنها در صورت قطع شدن هنوز میسر نشده است. این مشکل بزرگی است و میلیونها راه که از مغز خارج ميشودو از طریق نخاع به دیگر قسمت های بدن میرسد، باید با دقتی بسیار بالا پیوند شوند که کاری بسیار ظریف و دقیق را ميطلبد ولي باید توجه داشت اگر برش دقیق، روی نخاع داده شود و بافتها تقریبا در محل های مشابه قرار گیرند، مواد شيميایی مشابه در سلولها در دو منطقه مشابه هم، میتوانند اجزای مشابه را در کنار هم قرار دهد. مشابه اين حالت، در ترمیم با سلولهای بنیادی مثلا در قلب دچار سکته مغزی مشاهده شده است، توصیه میشود مقاله اي در همین کانال تحت عنواندانشمندان ، سلولهاي بنیادی قلب را تولید میکنندمطالعه شود. یا مثلا در مقاله ای با عنوان تزریق سلولهای mesenchymal stem cells (MSCs)
در درمان بیماران دچار سکته مغزی در همين کانال، نقش سلول های بنیادی در ترمیم سلولهای تخریب شده عصبی وقتی در مجاورت آن قرار گرفته اند، بیان شده است.

یعنی سلول بنیادی یا تا حدي دیگر سلولها در هر محیطی، قرار بگیرد با توجه به مواد شيميایي و واکنشهای موجود در آن محیط، میتواند نقش همان سلول هدف را بازی کند مثلا در قلب به سلول قلب تبدیل شود یا در مغز به سلول مغز تبدیل شود یا در نخاع به سلول نخاع با عملکردهاي سلولهای مجاور آن، تبدیل شود. همین فرآیند میتواند به سادگی همراه مواد شیمیایی ذکر شده توسط دکتر سرجيو کاناوارو استفاده شود، مثلا همراه چسب پروپیلن گليکول یاد شده در ازمايش پیوند نخاع روی موش، از سلولهاي بنیادی هم در فاصله دو نخاع پیوند شده استفاده گردد تا خود سلول بنیادی پر پتانسیل، با قرارگیری در جایگاه خود، تبدیل به سلولهایی مشابه سلولهای مجاور خود شود.(مقاله استفاده از سلولهای بنیادی در ترمیم نخاع موش در قسمت های قبلی اين کانال بیان شد)

و در این صورت شاید نیازی به اتصال ميليونها راه عصبي جدا از هم نباشد. قطعا به فرض که بتوان هزاران راه از آن راهها را به هم متصل کرد، با هزاران راه باقی مانده متصل نشده چه میتوان کرد؟ چرا از هوش درونی سلول های زنده و به خصوص هوش درونی سلول های زنده بنيادي پر پتانسیل با قابلیت های فراوان استفاده نشود؟

3- بیان میشود در صورت میسر شدن پیوند، میزان درد احساس شده توسط دریافت کننده، باور نکردنی خواهد بود. و تجربه ای بدتر از مرگ را برای فرد به همراه خواهد داشت. باید توجه کرد درد به خصوص در ناحيه گردن، در نتیجه ارتباطات وسیع سلولهای حسی عصبی از گردن و از طریق نخاع، به سوی مغز است، بنابراین وقتی برش نخاع قدری بالاتر از برش پوستی روی گردن باشد بیشتر سلولهای حسی که اطلاعات را از نخاع به مغز منتقل میکنند، در مرحله اول جراحي نخاع قطع خواهند شد و کارکرد درستی ندارند و انتظار درد چندانی را در مراحل اوليه بعد از عمل نداریم بنابراین روزهای اولیه پس از عمل بدون درد یا حداقل همراه با دردی اندک است(به شرط رعایت برش پوستی و نخاعی در محل مناسب). در مراحل بعدی هم میتوان از روشهای ضد درد استفاده کرد. اینکه تصور شود آسیب نخاعی همراه با درد است، درست نیست. نخاعی که خوب کار نکند، نه تنها درد چندانی ایجاد نمی کند بلکه باعث میشود دردهای قبلی هم بلوکه شود و حس نگردد.

4- بیان میشود که در صورت امکان پیوند، هیچ مقدار داروی سرکوب کننده ایمنی جهت جلوگیری از رد پیوند کافی نخواهد بود. در این مورد باید گفت اگر بتوان از سلولهای بنيادي خود فرد در محل اتصال سر به بدن استفاده شود و در چسب موجود از آن، کمک گرفت نه تنها احتمال داروی مهار کننده ايمني بیشتر نمیشود بلکه ممکن است اصلا نیازی به داروی ضد ایمنی نباشد.

سلول بنیادی با قابلیت های گوناگون میتواند در مجاورت هر سلولی تبدیل به سلولهای مشابه آن شوند و در مجاورت سلول دهنده بدن، تبدیل به سلولهای مشابه آن و در مجاورت سلولهای فرد گیرنده (یعنی سر) تبدیل به سلولهای مشابه آن شود و استفاده از سلولهای بنیادی شاید راهی بسیار ارزشمند نه تنها در این پیوند بلکه در دیگر پیوندهای اعضای بدن باشد و نیاز به مواد ضد ایمنی را کم کند به خصوص که در آینده اي نه چندان دور، خود اعضای بدن هر فرد را شايد بتوان از روی سلولهای بنيادی او ساخت.

5- بیان میشود کار ایشان اخلاقی نیست و مراکز علمی اروپا و امریکا اجازه انجام این کار را روی انسان به ایشان نداده اند. پیوند سر همانطور که در ابتدای بحث بیان شد روشی بسیارخوب برای درمان بسیاری از بیماری های عصب و عضله است و تا زمانی که درمان مناسب آنها، کشف شود شاید تنها راه پایان دادن به درد و رنج انهاباشد و قطعا تلاش برای یافتن درمان آنها اصلا غیراخلاقی نیست. در اینجا فقط به دو رضایت از طرف دهنده سر و دهنده بدن نیاز است و به چیزی بیشتر نیاز نداریم.

6- شخصیت و طرز فکر فرد اهدا کننده سر روی بدن جدید
@salmanfatemi

با پیوند سر تغییر خواهد یافت. در مورد انتقال نوع خاصی از خاطرات به فرد جدید با پیوند اندامی خاص وجود دارد . این مورد چالش بزرگی است و نظرات، با توجه به اینکه شخصیت فرد جديد، نزدیک به شخصیت دهنده بدن یا فرد دهنده سر باشد، متفاوت است . به درستی مشخص نیست که هویت فرد در مغز است یا در قلب.

همانطور که قبلا در این کانال بیان شد قلب موجودات، خود دارای سیستم خودکاری است که مستقل از مغز و دیگر قسمتهای سیستم عصبی عمل می کند و همین سیستم اوتونوم است که باعث گردش خون در انسان و حیات همه اندامهای او ميشود یعنی بدون این سیستم اوتونوم اصلا مغزی در کار نخواهد بود.

اینکه چقدر این سیستم اوتونوم در بخشیدن هویت به فرد نقش دارد مشخص نیست . آنچه بیشتر محتمل است آنکه هویت فرد، وابسته به مغز او باشد و هویت این افراد، شبیه فرد دهنده سر باشد و این، با کنترل بدنی که سالها زیر سلطه مغز دیگری بوده است اصلا آسان نیست.

7- بیان میشود مغز با همراهی و هماهنگی بدن، عملکردهای خود را شکل می دهد. این هماهنگی به هم خواهد ریخت. مثلا مغز یک موسیقیدان در بدن یک کارگر ساختمانی ممکن است توانایی بروز مهارتهای موسیقیایی را نداشته باشد. خوب این معضل هم معضل بزرگی است، بدنی که سالها یک مهارت خاص را آموخته است، و مغز خود را با آن مهارتها هماهنگ کرده است، قابلیت پذيرش بدني با مهارتهای دیگر را به سختی به دست می آورد . در این زمینه شاید بتوان به جای بدنی از فرد دیگر از روشهای دیگری مانند ساخت بدن از روی سلولهای بنيادي یا حداقل انتخاب بدن های مشابه از نظر شغلی و مرتبه اجتماعی و توانایی ها استفاده کرد. کلون سازی و همانند سازي از روی سلولهاي بنيادي هرچند یک راه حل احتمالی است ولی با مشکلات زیادی در انسان مواجه خواهد بود . اولا اگر بشود یک بدن کاملا جدید و مشابه را ساخت چرا نتوان سر آنرا هم تولید کرد و این یک همانند سازی کامل است مانند همان کاری که مشابه آن در مورد برخی حیوانات انجام شده است.

نکته دوم: به فرض بتوان با همانند سازی، بدنی که از نظر ژنتیکی عین فرد قبلی است تولید کرد چند سال باید صبر نمود تا بدن ساخته شده دوباره به اندازه پیش از جراحی پیوند سر برسد و مثلا سر جوانی 36 ساله را بتوان به بدن همان فرد در 10 سالگی یا حداقل 20 سالگي پیوند کرد ؟
به نظر میرسد استفاده از روشهای کلونی سازی تفاوتي آنچنانی با پیوند سر یک نفر روی یک نفر دیگر نداشته باشد و حتی شاید انتخاب دو فرد با جنسیت و سن و ساختار بدنی مشابه روشی عملی تر در پیوند سر باشد. ولی هر چقدر شباهتها بین دو نفر بر قرار باشد مثلا در دوقلو های تک تخمکی، باز ساختارهای مغزی دو فرد مشابه نخواهد بود، برای بررسی بیشتر این مطلب به مقاله مغز هر فرد ، منحصر به فرد است در همین کانال مراجعه شود. بر اساس این مقاله، نقشه نورونها و ارتباطات مغز، هر یکصد روز، 13% تغییر می یابد که نشان دهنده تاثیر محیط زندگی هر فرد، روی این ارتباطات مغزی است.

به نظر میرسد یک دوره طولانی برای افرادی که تحت این جراحی قرار می گیرند باید سپری شود تا بتوانند بدن خود را با مغز جدید یا مغز خود را با بدن جدید، هماهنگ سازند و این، نیازمند دوره های طولانی روان درمانی و يا حتي کاشت الکترودها و پیس ميکرها و باطری های مصنوعی در اطراف مغز و بدن است

8- بیان می شود عوارض دراز مدت انجام چنین جراحی اي قابل پیش بینی نیست.
در مورد این عوارض، مفصلا در قسمتهای گذشته مطالبي بیان شد. در اینجا بر روی عوارض احتمالی روانی ناشی از بدنی غریبه یا سری غریبه روی یک فرد، بحث میشود . باید توجه کرد که آیا محرک انسان و در حقیقت، نیرو بخش او در بخشی از مغز است؟!

این احتمال هست ولی فرض کنید، شما رويايي را مشاهده می کنید و در این رویا خودتان را در حال انجام کاری می بینید یا فراتر از این، فرض کنید شما در رويايي آینده خودتان را مشاهده کنید. آیا این فردی که در رویا دیده میشود و من فرد است درون سلولهای مغزی او جا دارد؟

سلولهای مغزی هم مانند همه اجزای عالم مادی، محدود به زمان و مکان خویش است و محدود به قیدهای عالم ماده است. اینکه فراتر از زمان خود برود ، این مطلبی است که در عالم ماده نمی گنجد و منظور مراتب خیلی بالایی هم نیست بلکه یک قدم که از عالم ماده فراتر برویم، دیگر نه خورشیدی هست نه ماه و نه شب و روز.
در اینجا دیگر امروز و فردا مطرح نیست( مقاله بيوسنتريسم در این کانال مطالعه شود ) و سلول عصبی محدود به عالم مادي ماست و اگر بتواند اطلاعاتی را هم از آینده و گذشته به دست بیاورد، به خاطر خود آن نيست بلکه به دلیل منبعی از انرژی، خارج از سلول عصبی است و در اینجاست که با گنجینه ای و انباری از اطلاعات، فراتر از زمان و مکان مواجهيم که در اجزای عالم مادی نیست و هویت فرد، با همین انبار اطلاعات شناخته میشود.

به نظر میرسد اگر اجزای بدن فردی تغییر کند،

@salmanfatemi

هویت او تغییر نمیکند یعنی هویت فرد وابسته به اجزای بدن مادی او نیست. و این تصور که مغز فرمانده همه بدن میباشد هم درست نیست و برای نمونه به سیستم اوتونوم و خودکار گره های خودکار عصبی در قلب اشاره شد و اگر لحظه ای از کار بیفتد، کم شدن خون مغز منجر به عوارض شدید حتی مرگ ميشود. پس هویت فرد در اجزای بدن او نیست . شاید در قلب و یا در مغز باشد.

پس در پیوند مغز هویت فرد دهنده بدن، مشابه خودش مي شود یا مشابه سری که روی آن قرار میگیرد؟ باید منظر ماند و مشاهده کرد و یک دانشمند و محقق، تا چیزی را زیر مشاهده خود نبیند به قطعیت آن حکم نمی دهد و مشاهدات ماست که جهان را می آفریند.

9- مي گویند جاودانه شدن یک انسان اخلاقی نیست. فعلا بحث بر سر کشف روشی جدید برای بیمارانی است که از کارافتاده و ناتوان هستند و بدن آنها هیچ کارايي ای ندارد و طرف دیگر قضیه افرادی دچار مرگ مغزی هستند- که اگر بدن سالم آنها به سر سالم دیگری پیوند، نشود- برگشت نخواهند داشت. پس تا اینجای کار اصلا قضیه غیر اخلاقی ای مطرح نیست . مساله احتمالا غیر اخلاقی در آینده این است که مثلا سر فرد پیری روی بدن فردی جوان پیوند شود که در این صورت دقیقا نمی توانیم هویت فرد جدید را پیشگویی کنیم، احتمالا بیشتر شبیه دهنده سر است ولی باید منتظر ماند و این تجربه را در عمل دید.

در مطالعه ای روی 47 بیمار تحت جراحی قلب، مشاهده شد که 79% آنها تغییر شخصیتی پس از عمل جراحی را بيان نمی کنند با این حال، در مصاحبه با آنها یک حالت دفاع و مقاومت شدید یا واکنشهای شدید انکاری و مسخره کردن سوال، مشاهده میشد. در حدود شش درصد آنها تغییر شدید در شخصیت ذکر شد به طوری که باعث تغییر احسسات و واکنشهایی شبیه دهنده قلب گرديد.

( https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/1299456/)

با توجه به تغييراتي در شخصیت پس از پیوند، فرضیه حافظه سلولی در اندامی که پیوند زده ميشود مطرح گردید. در حال حاضر بیشترین تغییرات شخصیتی در پیوند قلب، مشاهده ميشود که آن را مرتبط با حافظه ذخیره شده درون سلولهای عصبی اطراف قلب می دانند. محققان دانشکده پرستاري هاوايي بررسی کردند که آیا تغییرات شخصیتی، در پیوند قلب، مشابه شخصیت فرد دهنده پیوند است یا نه. آنها دیدند دو تا پنج مورد از خصوصيات رفتاري کاملا مشابه شخصیت فرد دهنده، ایجاد میشود و این شباهت ها بیشتر در هنر، غذا و موسیقی و رابطه جنسی و تفریحات است.

در یک مورد، فردی که با گلوله به صورت کشته شده بود، پيوند دهنده قلب بود و فرد گیرنده، دائما یک امواج الکتريکي فلاش مانند پررنگ را روی صورت خود تجربه میکرد

فرد دیگری به نام کلير سيلويا از یک مرد 18 ساله که بر اثر تصادف رانندگی با موتور سیکلت کشته شده بود، قلب دریافت کرد. و پس از پیوند، رویاهایی در مورد مردی به نام تيم لي میدید و بعد که بررسی کرد فهميد فردی که قلب را اهدا کرده است همین نام را داشته است.
( http://www.medicaldaily.com/can-organ-transplant-change-recipients-personality-cell-memory-theory-affirms-yes-247498)
پس، به نظر میرسد پیوند سر، به تنهایی هویتی مشابه فرد دهنده سرايجاد نمی کند و با یک جریان پیچیده مواجهيم، سیستم اتونوم و عصبی قلب، با خاطرات ذخیره شده درونش میتواند صاحب سر را با تضادهای فراوان مواجه کند، به خصوص در رفتارهایی که در مقاله بالا بیان شد و آنها عبارت بودند از تفریحات و تمایلات جنسی و هنر و غذا و موسیقی.

و اگر موارد دیگری مانند تمایلات مذهبی، دین یا افکار فلسفی هم در مطالعه بررسی میشد، نتایج احتمالا مشابهی به دست می آمد. پس بهتر است منتظر باشیم و پس از چند پیوند موفقیت آمیز سر و تجربیات فرد صاحب سر و یا فرد دهنده بدن، به نتیجه ای تجربي با مشاهده ای دقیق برسیم!

10- بیان میشود به علت تفاوتهای بیوشیمیایی در مغز جدید با مغز قبلی، احتمالا هوشیاری معمول در مغز پیوند شده به وجود نخواهد آمد. باید صبر کرد و نتایج را به صورت کامل شناخت و لمس نمود.

11- بیان میشود که چسب به کار رفته جهت چسباندن نخاع (ترکیبی از پلی اتیلن گلیکول) برای پیوند نخاع کارایی ندارد. ### در موش کوچک آزمایشگاهی روش به کار رفته موفق بوده است و حیوان توانایی راه رفتن را بعد از ۲ روز به دست آورده است. استفاده از سلولهای بنیادی میتواند تا حدی بر موفقیت آمیز بودن این اتصال کمک کند. در مورد اين سلولها مفصلا در قسمتهاي بالا صحبت شد .

12- بیان میشود این کار را نمی توان، پیوند سر نامید بلکه فعلا باید اسم آنرا پیوند بدن گذاشت. با توجه به مطالب بالا در مورد هویت فرد پس از پیوند مورد نظر، میتوان نام دقیق آن را تعیین کرد. ديدیم که پس از پیوند قلب، تغییرات زیادی در شخصیت فرد گیرنده، رخ میدهد تا حدی که در خیلی رفتارها شبیه فرد دهنده میشود و این اثر به خاطر حافظه درون سلولی است..

@salmanfatemi

13- با توجه به اینکه هنوز نمی دانیم پس از این پیوند هویت حقیقی فرد چگونه خواهد بود، مشکلات زیاد در وضع قوانین مربوط به زندگی پس از پیوند، وجود خواهد داشت. مهارتهای شغلی فقط در اندامها یا فقط در مغز نیست. به همين ترتیب عشق و محبت، فقط در قلب یا فقط در مغز نیست. تغییر عشق و محبت و علاقه ها و انتخاب شغل پس از پیوند از ابهامات زیادی است که باید حل شود. به خصوص در مسائل مذهبی مانند محرم و نامحرم یا زن و شوهر ابهامات زیادی هست که باید حل شود مثلا فرض کنید بدن یک زن، روی سر یک زن دیگر قرار گیرد، شوهر سابق کدام یک از زنها بر زن جدید حلال است؟

فرض کنيم کودکی از زن جدید متولد شود، خوب! مي دانيم که سلول تخمک او حاوی کروموزومهای زنی است که بدن را اهدا کرده است و فرزند حاصل هم پیوند اسپرم مردی با این تخمک خواهد بود.. شرایط پس از پیوند در مورد ارث و قوانین مادر و فرزندي و پدری چگونه خواهد بود؟ یا در شرایط دشوار اگر سر زنی روي بدن مردی پیوند شود ادامه روابط زندگی او چگونه خواهد بود و آیا فرد جدید زن است یا مرد و در هر صورت آیا میتوان جراحيهاي تغییر جنسیت را روی بدن او انجام داد یا نه؟ مثلا فرض کنیم تعیین جنسیت از روی اندامهای تناسلی است و فرض کنید سر مردی بر بدن خانمی پیوند شود وضعیت جنسیت تو چگونه خواهد بود؟!

باید منتظر آینده ماند!!

اصل مقاله از دکتر میر شهرام صفاری

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1895470537435742&id=100009184420613

@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
در چه مرحله ای از خواب ، رآیا واکنش های یاد گرفته وسرگیجه از شایعترین اختلااختلال در شناسایی حروف و قبل از انفجار بزرگبحثی درباره هوش و تفاوتهنقش روزه داری در سالم و جتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین E در چه مواد غذایدرمان جدید میگرن با انتی آیا دلفین ها میتوانند باشاهکار قرنارتباط بین هوش طبیعی و هومنابع انرژی از نفت و گاز برخی بیماری ها که در آن بچندین ماده غذایی که ماننتازه های اسکیزوفرنی(جنوورزش هوازی مرتب خیلی به قذهن ما از در هم شکستن منبالتهاب شریان تمپورالعلم به ما کمک میکند تا مواز نظر علم اعصاب اراده آزمنبع هوشیاری در کجاست؟(قبسیاری از بیماری های جدیچگونه واکسن کرونا را توزتغییرات تکاملی سر انسان ژنها نقشه ایجاد ابزار هوروزه داری سلول های بنیاداولین مورد PML به دنبال تکمقالاتاز تکینگی تا مغز از مغز تما انسانها چه اندازه نزدتلاشی تازه برای گشودن معنخستین تصویر از سیاهچالهحمله ویروس کرونا به مغزکودکان خود را مشابه خود تراه های جدید برای قضاوت رایا بیماری ام اس (مولتیپاز تکینگی تا مغز از مغز تمرکز حافظه کجاستتوسعه هوش مصنوعی قادر اسنظام مثبت زندگیخواب سالم عامل سلامتی و یکشف مکانیسم عصبی خوانش پزبان و بیان نتیجه ساختماابزار بقا از نخستین هماناستخوان های کشف شده، ممکمغز فکر میکند مرگ برای دیتأثیر نگاه انسان بر رفتاهوش مصنوعی الفاگودو ویژگی انتزاع و قدرت تجگذر زمان کاملا وابسته به سفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبیماری ای شبیه آلزایمر و مغز ابزار برتر بقاتاثیر کپسول نوروهرب بر سهوش مصنوعی از عروسک تا کمدانشمندان روش هاي جدیدی پیشرفتی مستقل از ابزار هسیاهچاله و تکینگی ابتدایابزارهای بقا از نخستین هفیزیک مولکولها و ذرات در با هوش مصنوعی خودکار روبنقش محیط زندگی و مهاجرت دتاثیر انتخاب از طرف محیط هیچگاه از فشار و شکست نتردر هم تنیدگی کوانتومی و پآیا گذشته، امروز وآینده سربازان ما محققا غلبه می اختلالات مخچهقدم زدن و حرکت دید را تغیبحثی درباره هوش و تفاوتهنقش رژیم غذایی بر رشد و اتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین دی گنجینه ای بزردرمان جدید کنترل مولتیپلآیا دست مصنوعی به زودی قاشبیه سازی میلیون ها جهان ارتباط شگفت مغز انسان و فمناطق خاصی از مغز در جستجبرخی بیماری های خاص که بدچه زیاد است بر من که در ایتازه های بیماری پارکینسوورزش هوازی ، بهترین تمریذهن چند جانبه نیازمند نگامیوتروفیک لترال اسکلروعلایم کمبود ویتامین E را از نظر علم اعصاب اراده آزمنبع خواب و رویابعد از کروناچگونه آن شکری که می خوریمثبت امواج الکتریکی در عصژنها ، مغز و ارادهروش مقابله مغز با محدودیاولین مورد پیوند سر در انتاثیر ویتامین دی بر بیمااز تکینگی تا مغز از مغز تما با کمک مغز خود مختاريمتلاشی جدید در درمان ام اسنرمش های مفید در سرگیجهحوادث روزگار از جمله ویرکوری گذرای ناشی از موبایراه پیروزی در زندگی چیستایا بدون زبان میتوانیم تاز تکینگی تا مغز از مغز تمرکز حافظه کجاستتوسعه برخی شغل ها با هوش نظریه ی تکامل در درمان بیخواب عامل دسته بندی و حفطکشف مکانیسمی پیچیده در بابزار بقا از نخستین هماناستروژن مانند سپر زنان دمغز ما کوچکتر از نیم نقطهتئوری تکامل امروز در درمهوش مصنوعی از عروسک تا کدو برابر شدن خطر مرگ و میگربه شرودینگر و تاثیر مشسفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبیماری ای شبیه ام اس مولتمغز از بسیاری حقایق می گرتاثیر کتامین در درمان پاهوش مصنوعی از عروسک تا کمدانشمندان روشی برای تبدیپاسخ گیاهان در زمان خوردسیاره ابلهانابزارهای بقا ازنخستین همفیزیکدانان ماشینی برای تبار سنین ابزار هوشمندی انقش نگاه از پایین یا نگاهتاثیر احتمالی عصاره تغلیهاوکينگ پیش از مرگش رسالهاوکينگ پیش از مرگش رسالدر هم تنیدگی کوانتومی و دآیا آگاهی پس از مرگ از بیسردرد میگرن در کودکاناختلالات حرکتی در انسانقدرت انسان در نگاه به ابعبحثی درباره احساسات متفانقش رژیم غذایی در رشد و اتاثیر درجه حرارت بر عملکویرایش DNA جنین انسان، بردرمانهای بیماری پارکینسآیا رژیم غذایی گیاهی سلاشبیه سازی سیستم های کوانارتباط شگفت انگیز مغز انمنبع هوشیاری کجاست؟ (قسمبرخی توجهات در ببمار پارنهایت معرفت و شناخت درک عتبدیل تراکت صوتی مصنوعی ورزش و میگرنرفتار اجتماعی انسان، حاصامید نیکو داشته باش تا آنعلایم کمبود ویتامین E را از آغاز خلقت تا نگاه انسامنحنی که ارتباط بین معرفبعد از کروناچگونه انتظارات بر ادراک جمجمه انسان های اولیهژنهای مشترک بین انسان و وروش های صرفه جویی در ایجااولین تصویر در تاریخ از سصفحه اصلیاز تکینگی تا مغز از مغز تما تحت کنترل ژنها هستیم یتمایل زیاد به خوردن بستننرمشهای مهم برای تقویت عحافظه و اطلاعات در کجاست کی غایب شدی تا نیازمند دلراست دستی و چپ دستیایا تکامل هدفمند استاز تکینگی تا مغز- از مغز مرکز خنده در کجای مغز استتوصیه های سازمان بهداشت نظریه تکامل در درمان بیمخودآگاهی و هوشیاريکشف ارتباط جدیدی از ارتبزبان و بیان، در سایه پیشرابزار بقا از نخستین هماناسرار بازسازی اندام هامغز مادران و کودکان در زمتئوری تکامل در پیشگیری و هوش مصنوعی از عروسک تا کدو برابر شدن خطر مرگ و میگزیده ای از وبینار یا کنفسفری به آغاز کیهانابزار بقای موجود زنده از بیماری اضطراب عمومیمغز به تنهایی برای فرهنگ تاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی به کمک هوش طبیداروهای مصرفی در ام اسپختگی پس از چهل سالگي به سیاره ابلهانابزارهای بقای از نخستین فرگشت و تکامل تصادفی محض بارداری بدون رحمنقش نظام غذایی در تکامل متاثیر ترکیبات استاتین (سهدف یکسان، در مسیرهای متدر کمتر از چند ماه سوش جدآیا امکان بازسازی اندامهسردرد و علتهای آناختلالات صحبت کردن در انلوب فرونتال یا پیشانی مغبحثی درباره احساساتی غیرنقش زنجبیل در جلوگیری از تاثیر درجه حرارت بر عملکواکنش های ناخودآگاه و تقدرک فرد دیگر و رفتارهای اآیا رژیم غذایی گیاهی سلاشبکه های مصنوعی مغز به درارتباط شگفت انگیز مغز انمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتبرخی توصیه ها برای واکسیچهار میلیارد سال تکامل بتبدیل سلولهای محافط به سورزش بهترین درمان بیش فعرقیبی قدرتمند در برابر مامید درمان کرونا با همانعلت خواب آلودگی بعد از خواز انفجار بزرگ تا انفجار منشأ اطلاعات و آموخته ها بعد از کرونا دلخوشی بیهوچگونه باغبانی باعث کاهش جنسیت و تفاوت های بیناییژنهای هوش ، کدامندروش هایی ساده برای کاهش ااولین سلول مصنوعیسوالات پزشکیاز تکینگی تا مغز از مغز تماه رجبتمدن قدیمی ای در جنوب ایرچرا مغزهای ما ارتقا یافت حافظه و اطلاعات در کجاست کیست کلوئید بطن سومرجزخوانی هایی که امروز بایرادهای موجود در خلقت باز تکینگی تا مغز- از مغز مرگ انتقال است یا نابود شتوصیه های غیر دارویی در سنظریه تکامل در درمان بیمخودآگاهی و هوشیاريکشف جمجمه ای درکوه ایرهوزبان و تکلم برخی بیماریهابزار بقا از نخستین هماناصول سلامت کمرمغز چون ابزار هوش است دلیتا 20 سال آینده مغز شما به هوش مصنوعی از عروسک تا کدوچرخه سواری ورزشی سبک و گزارش یک مورد جالب لخته وسقوط درون جاذبه ای خاص، چابزار بقای موجود زنده از بیماری بیش فعالیمغز برای فراموشی بیشتر کتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی در کامپیوترهاداروهای ام اسپرورش مغز مینیاتوری انساسیر آفرینش از روح تا مغز ابزارهای دفاعی و بقای موفراموش کارها باهوش تر هسبازگشت از آثار به سوی خدانقش نظریه تکامل در شناساتاثیر دوپامین و سروتونینتاثیر دپاکین بر بیماری مهدف از تکامل مغزدر آستانه ی موج پنجم کوویآیا انسان با مغز بزرگش اخسردرد تنشناختراع جدید اینترنت کوانلایو دوم دکتر سید سلمان فبخش بزرگتر کیهان ناشناختنقش زبان در سلطه و قدرت اتاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن های شرکت فایزر آمردرک و احساسآیا راهی برای رفع کم آبی شباهت مغز با کیهان مادیارتباط غیرکلامی بین انسامنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتبرخی روش های تربیتی کودکچهار ساعت پس از کشتار خوکتری فلوپرازینورزش در کمر دردرموزی از نخستین تمدن بشرامگا سه عامل مهم سلامتعوامل موثر در پیدایش زبااز بحث های کنونی در ویروسمهندسی ژنتیک در حال تلاش بعد از کرونا دلخوشی بیهوچگونه تکامل مغزهای کنونیجنسیت و تفاوت های بیناییژنهای حاکم بر انسان و انسروش صحبت کردن در حال تکاماوکرلیزوماب داروی جدید شپیامهای کاربراناز تکینگی تا مغز از مغز تماپروتیلینتمدن بشری و مغز اخلاقیچرا پس از بیدار شدن از خوحافظه و اطلاعات در کجاستکاهش مرگ و میر ناشی از ابرشته نوروایمونولوژی و نقاگر نعمت فراموشی نبود بساز تکینگی تا مغز- از مغزتمراحل ارتقای پله پله کیهتوصیه هایی در مصرف ماهینظریه تکامل در درمان بیمخورشید مصنوعیگمان میکنی جرمی کوچکی در زبان و شناخت حقیقت قسمت چابزار بقا از نخستین هماناضطراب و ترسمغز چگونه صداها را فیلتر تاثیر مشاهده بر واقعیت بهوش مصنوعی از عروسک تا کديدن با چشم بسته در خواب گشایش دروازه جدیدی از طرسلول های بنیادی منابع و اابزار بقای موجود زنده از بیماری تی تی پیمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟تاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی در خدمت خلق وحداروهای ضد بیماری ام اس وآلودگی هوا و ویروس کروناسیستم تعادلی بدناثر مضر مصرف طولانی مدت رفراموشی همیشه هم بد نیستبازگشت به ریشه های تکاملنقش هورمون های تیروئید دتاثیر داروهای ضد التهاب هدف از خلقت رسیدن به ابزادر درمان بیماری مولتیپل آیا احتمال دارد رویا از آسردرد سکه ایادامه بحث تکامل چشملبخند بزن شاید صبح فردا زبخش دیگری در وجود انسان هنقش زبان در سلطه و قدرت اتاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن کووید 19 چیزهایی که درک احساسات و تفکرات دیگآیاما مقهور قوانین فیزیکشباهت زیاد بین سلول هاي عارتروز یا خوردگی و التهامنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتبرخی سلولهای عصبی در تلانوآوری ای شگفت انگیز دانتری فلوپرازینوزوز گوشرمز و رازهای ارتباط غیر کامروز دانش ژنتیک هیچ ابهعوامل ایجاد لغت انسانی و از تلسکوپ گالیله تا تلسکمولتیپل اسکلروز در زنان تفکر خلا ق در برابر توهم چگونه جمعیت های بزرگ شکل جهان کاملی در اطراف ما پرکلرال هیدرات برای خوابانروشهای نو در درمان دیسک بايندگان چگونه خواهند دیدسایتهای دیگراز تکینگی تا مغز از مغز تمبانی ذهنی سیاه و سفیدتمساح حد واسط میان مغز کوچرا بیماری های تخریبی مغحس چشایی و بویاییکاهش التهاب ناشی از بیمارشد مغز علت تمایل انسان باگر نعمت فراموشی نبود بساز تکینگی تا مغز، از مغز مرز مرگ و زندگی کجاستتوضیحی ساده در مورد هوش مهفت چیز که عملکرد مغز تو خانواده پایدارگنجینه ای به نام ویتامین زبان و شناخت حقیقت قسمت اابزار بقا از نخستین هماناطلاعات حسی ما از جهان، چمغز ناتوان از توجیه پیداتاثیر نگاه ناظر هوشیار بهوش مصنوعی از عروسک تا کدی متیل فومارات(زادیوا)(پمبرولیزوماب در بیماری چسلول عصبی شاهکار انطباق ابزار بقای موجود زنده از بیماری دویکمغز بزرگ چالش است یا منفعتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی در خدمت خلق وحداروی فامپیریدین یا نورلآلزایمرسیستم دفاعی بدن علیه مغز اثرات فشار روحی شدیدفرایند پیچیده ی خونرسانیبازسازي مغز و نخاع چالشی نقش هورمون زنانه استروژنتاثیر داروی ضد تشنج سدیم هزینه ای که برای اندیشیددرمان های اسرار آمیز در آآیا احتمال دارد رویا از آسرعت فکر کردن چگونه استاداراوون تنها داروی تاییلرزش ناشی از اسیب به عصببرنامه و ساختار پیچیده منقش سجده بر عملکرد مغزتاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن کرونا و گشودن پنجردرک تصویر و زبان های مخلتآزمون ذهنی گربه شرودینگرشباهت زیاد بین سلول هاي عارزش حقیقی زبان قسمت اولمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتبرخی سيناپسها طی تکامل و نوار مغزی روشی مهم در تشختسلیم شدن از نورون شروع میک پیشنهاد خوب برای آسان رویا و خبر از آیندهانفجار و توقف تکاملی نشاعواملی که برای ظهور لغت ااز تلسکوپ گالیله تا تلسکمواد کوانتومی جدید، ممکنتفاوت مغز انسان و میمون هچگونه جمعیت های بزرگ شکل جهش های ژنتیکی مفید در ساکمردرد و علل آنروشهای شناسایی قدرت شنواايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز از مغز تمجموعه های پر سلولی بدن متنفس هوازی و میتوکندریچرا حیوانات سخن نمی گوینحس و ادراک (قسمت اول )کاهش دوپامین عامل بیماریزمین زیر خلیج فارس تمدنی اگر تلاش انسان امروز برااز تکینگی تا مغز، از مغز مرز بین انسان و حیوان کجاتکنولوژی جدید که سلول‌ههفت سین یادگاری از میراث خارق العاده و استثنایی بگویید نوزده و ایمنی ساکتزبان و شناخت حقیقت قسمت دابزار بقا از نخستین هماناطلاعاتی عمومی در مورد ممغز و سیر تکامل ان دلیلی تاثیر نگاه و مشاهده ناظر هوش مصنوعی از عروسک بازی دژا وو یا اشنا پنداریپنج اکتشاف شگفت آور در موسلولهای ایمنی القا کنندهابزار بقای موجود زنده از بیماری ضعف عضلات نزدیک بمغز بزرگ چالشهای پیش روتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی درمانگر کامپیداروی لیراگلوتیدآمارهای ارائه شده در سطح سکته مغزیاثرات مفید قهوهفرایند تکامل و دشواری هابحتی علمی درباره تمایل بنقش ژنتیک در درمان اختلابحث درباره پیدایش و منشانقش گرمایش آب و هوا در همتاثیر درجه حرارت بر عملکهزینه سنگین انسان در ازادرمان های بیماری آلزایمرآیا برای تولید مثل همیشه شلیک فراموشیادغام میان گونه های مختللزوم سازگاری قانون مجازابرنامه ی مسلط ژنها در اختنقش غذاها و موجودات درياتاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن کرونا از حقیقت تاتدرک حقیقت نردبان و مسیری آسيب میکروواسکولاریا آسشرکت نورالینک ویدیویی ازارزش حقیقی زبان قسمت دوممنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتبرداشت مغز ما از گذر زماننورون هاي مصنوعی می توانتشنج چیستیک آلل ژنتیکی که از نئاندرویا بخشی حقیقی از زندگی انواع سکته های مغزیعوارض ازدواج و بچه دار شداز تکنیکی تا مغز از مغز تموجود بی مغزی که می تواندتفاوت ها و تمایزها کلید بچگونه حافظه را قویتر کنیجهش های ژنتیکی غیر تصادفکمردرد با پوشیدن کفش مناروشی برای بهبود هوش عاطفايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز از مغز تمحل درک احساسات روحانیتنفس هوازی و میتوکندریچرا حجم مغز گونه انسان درحس و ادراک (قسمت دوم )کاهش سن بیولوژیکی، تنها زندگی هوشمند در خارج از زابزار هوش در حال ارتقا ازاز تکینگی تا مغز، از مغز مزایای شکلات تلخ برای سلتکنولوژی جدید که سلول‌ههم نوع خواری در میان پیشیخدا موجود استگوشه بیماری اتوزومال رسسزبان و شناخت حقیقت قسمت سابزار بقا از نخستین هماناطلاعاتی عمومی در مورد ممغز آیندگان چگونه است ؟تاثیر نگاه انسان بر رفتاهوش مصنوعی از عروسک بازی دژاوو یا آشناپنداریپوست ساعتی مستقل از مغز دسلولهای بنیادی مصنوعی درابزار بقای موجود زنده از بیماریهای تحلیل عضلانی امغز بزرگ و فعال یا مغز کوتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی درخدمت خلق وحداروی تشنجی دربارداریآن چیزی که ما جریان زمان سانسور از روی قصد بسیاری اثرات مضر ماری جوانافرایند حذف برخی اجزای مغبحثي درباره هوش و تفاوتهنقش آتش در رسیدن انسان بهتاثیر درجه حرارت بر عملکهزاران سال چشم های بینا ودرمان های جدید میگرنآیا بزرگ شدن مغز فقط در دشلیک فراموشیادغام دو حیطه علوم مغز و لزوم سازگاری قانون مجازابرین نت به جای اینترنتنقش غذاها و موجودات درياتاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن کرونا ساخته شده تودرک عمیق در حیواناتآسیب ها ناشی از آلودگی هوشش مرحله تکامل چشمارزش حقیقی زبان قسمت سوممنبع هوشیاری کجاست؟(قسمبررسي علل احتمالي تغيير نورون های ردیاب حافظهتشنج و حرکات شبه تشنجی قایک جهش ممکن است ذهن انسانرویا تخیل یا واقعیتانگشت نگاری مغز نشان میدعید نوروز مبارکاز تکینگی تا مغز از مغز تموجودات مقهور ژنها هستندتفاوت های بین زن و مرد فقنگاه محدود و تک جانبه، مشجهشهای مفید و ذکاوتی که دکنفرانس تشنج هتل کوثر اصروشی جدید در درمان قطع نخای آنکه نامش درمان و یادشاز تکینگی تا مغز از مغز تمحل درک احساسات روحانی دتو دی ان ای خاص ميتوکندريچرا خشونت و تعصبحس و ادراک قسمت چهارمکایروپاکتیک چیستزونا به وسیله ویروس ابله ابزار بقا از نخستین هماناز تکینگی تا مغز، از مغز مسیر دشوار تکامل و ارتقاتکامل مادی تا ابزار هوشمهمیشه اطمینان تو بر خدا بخطا در محاسبات چیزی کاملگوشت خواری یا گیاه خواریزبان شناسی مدرن در سطح سلابزار بقا از نخستین همانبلندی در ذهن ما درک بلندیمغز انسان ایا طبیعتا تماتاثیر نگاه انسان بر رفتاهوش مصنوعی از عروسک بازی دگرگونی های نژادی و تغییپیموزایدسلسله مباحث هوش مصنوعیابزار بقای موجود زنده از بیهوش کردن در جراحی و بیممغز حریص برای خون، کلید تتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی ساخته هوش طبیداروی جدید s3 در درمان ام آیا ممکن است موش کور بی مسانسور بر بسیاری از حقایاجزای پر سلولی بدن انسان فرد حساس از نظر عاطفی و ببحثی در مورد نقش ویتاميننقش انتخاب از طرف محیط، نتاثیر درجه حرارت بر عملکهستي مادي ای که ما کوچکتردرمان های جدید در بیماری آیا تکامل و تغییرات ژنتیشنا در ابهای گرم جنوب نیارتقا و تکامل سنت آفرینش مقاومت به عوارض فشار خون برای پیش بینی آینده مغز دنقش غذاها و موجودات درياتاثیر رو ح و روان بر جسمواکسن دیگر کرونا ساخته شدرگیری قلب در بیماری ویرإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَششمین کنگره بین المللی سارزش خود را چگونه میشناسمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمبررسی و اپروچ جدید بر بیمنوروپلاستیسیتی چیستتشنج عدم توازن بین نورون یک رژیم غذایی جدید، می تورویاها از مغز است یا ناخواندوهگین نباش اگر درب یا عامل کلیدی در کنترل کارآاز تکینگی تا مغز و از مغز میهمانهای ناخوانده عامل تفاوت های تکاملی در مغز ونگاه انسان محدود به ادراجهشهای مفید و ذکاوتی که دکنگره بین المللی سردرد دروشی جدید در درمان سکته مایمپلانت نخاعی میتواند داز تکینگی تا مغز از مغز تمحدودیت های حافظه و حافظتولید پاک و فراوان انرژیچرا در مغز انسان، فرورفتحس و ادراک قسمت پنجمکاربرد روباتهای ريزنانوزیباترین چیز در افزایش سابزار بقا از نخستین هماناز روده تا مغزمشکلات نخاعیتکامل مداومهمیشه عسل با موم بخوریمخطا در محاسبات چیزی کاملگیلگمش باستانی کیستزبان شناسی نوین نیازمند ابزار بقا از نخستین همانبه خودت مغرور نشومغز انسان برای ایجاد تمدتاثیر ویتامین دی بر بیماهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان موفق به بازگردپیچیدگی های مغزی در درک زسم زنبور ، کلیدی برای وارابزار بقای موجود زنده از بیهوشی در بیماران دچار امغز زنان جوانتر از مغز مرتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش احساسیداروی جدید میاستنی گراویآیا ما تنها موجودات زنده ساخت شبکه عصبی با الفبایاجزایی ناشناخته در شکل گفرضیه ای جدید توضیح میدهبحثی جالب درباره محدودیتنقش اتصالات بین سلولهای تاثیر درجه حرارت بر عملکهستی ما پس از شروعی چگال درمان های رایج ام اسآیا جنین انسان، هوشمندی شناخت و معرفت، و نقش آن دارتوکين تراپی روشی جديد مقابله با کرونا با علم اسبرای اولین بار دانشمنداننقشه مغزی هر فرد منحصر بهتاثیر رژیم گیاه خواری بر واکسن دیگری ضد کرونا از ددرگیری مغز در بیماری کویافت فشار خون ناگهانی در وصرع و درمان های آناز نخستین همانند سازها تمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمبررسی سیستم تعادلی بدن انوشیدن چای برای مغز مفید تصویربرداری فضاپیمای آمیکی از علل محدودیت مغز امرویاهای پر رمز و حیرتی درانسان قدیم در شبه جزیره ععادت کردن به نعمتاز تکینگی تا مغز از مغز تمیگرن سردردی ژنتیکی که بتفاوت های زبانی سرمنشا تنگاه از درون مجموعه با نگجواب دانشمند سوال کننده کنگره بین المللی سردرد دريتوکسيمب در درمان ام اساینکه به خاطرخودت زندگی از تکینگی تا مغز از مغز تمخچه فراتر از حفظ تعادلتولید سلولهای جنسی از سلچراروياها را به یاد نمی آحس و ادراک قسمت سومکاربرد روباتهای ريز، در زیر فشار کووید چه باید کرابزار بقا از نخستین همانازدواج های بین گونه ای، رمشکلات بین دو همسر و برخیتکامل چشمهمراهی نوعی سردرد میگرنیخطرات هوش مصنوعیگیاه خواری و گوشت خوار کدزبان، وسیله شناسایی محیطابزار بقا از نخستین همانبه زودی شبکه مغزی به جای مغز انسان برای شادمانی طتاثیر ویروس کرونا بر مغز هوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان نورون مصنوعی سپیوند مغز و سر و چالشهای سندرم کووید طولانیابزار بقای موجود زنده از فلج بل، فلجی ترسناک که آنبیوگرافیمغزهای کوچک بی احساستاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش احساسیداروی جدید ضد میگرنآیا مغز تا بزرگسالی توسعساخت شبکه عصبی مصنوعی با احیای بینایی نسبی یک بیمقیچی ژنتیکیاحساس گذر سریعتر زمانقیچی ژنتیکی تهدید یا فرصبحثی در مورد نقش کلسیم و نقش حفاظتی مولکول جدید دتاثیر درجه حرارت بر عملکو هر کس تقوای خدا پیشه کندرمان های علامتی در ام اسآیا جهان ذهن و افکار ما مشناسایی تاریخچه ی تکاملیارتباط میکروب روده و پارملاحظات بیهوشی قبل از جربرخی ملاحظات در تشنج های نقشه های مغزی جدید با جزیتاثیر رژیم گیاه خواری بر واکسن سرطاندرگیری مغز در بیماران مبافراد آغاز حرکت خودشان رضررهای مصرف شکر و قند بر از نخستین همانند سازها تمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمبررسی علل کمر درد در میاننوعی سکته مغزی ، وحشتناک تغییر الگوی رشد مغزی با زیافته های نوین علوم پرده رویای شفافانسان ها می توانند میدان عارضه جدید ویروس کرونا ساز تکینگی تا مغز از مغز تمیگرن شدید قابل درمان استفاوتهای جنسیتی راهی برانگاهی بر قدرت بینایی دراجاذبه و نقش آن در شکلگیریکندر در بیماریهای التهابریواستیگمیناینکه خانواده ات سالم بااز تکینگی تا مغز از مغز تمخچه ، فراتر از حفظ تعادلتومورها و التهاب مغزی عاچراروياها را به یاد نمی آحساسیت روانی متفاوتکجای مغز مسئول پردازش تجزیرفون داروی ضد ام اسابزار بقا از نخستین هماناستفاده از مغز، وزن را کممشکلات روانپزشکی پس از ستکامل ابزار هوش ، راه پر هوموارکتوس ها ممکن است ددفاع در برابر تغییر ساختگالکانزوماب، دارویی جدیسفر نامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبوزون هیگز چیستمغز انسان برای شادمانی طتاثیر ژنها بر اختلالات خدانشمندان یک فرضیه رادیکپیوند سر آیا ممکن استسوپاپ ها یا ترانزیستورهاابزار بقای موجود زنده از فلج خواببیوگرافیمغزتان را در جوانی سیم کشتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی بیشتر در زنانداروی ضد تشنج با قابليت تآیا همه جنایت ها نتیجه بیساختار شبکه های مغزی ثاباخلاق و علوم اعصابقانون مندی نقشه ژنتیکی مبحثی در مورد عملکرد لوب فنقش حیاتی تلومر دی ان آ دتاثیر درجه حرارت بر عملکوقت نهيب هاي غير علمي گذشدرمان ژنتیکی برای نوآوریآیا جهش های ژنتیکی، ویروشناسایی سلول های ایمنی اارتباط چاقی و کاهش قدرت بممانتین یا آلزیکسا یا اببرخی مرزهای اخلاق و علومنقص در تشخیص هیجانات عامتاثیر رژیم گیاه خواری بر واکسنی با تاثیر دوگانه ادرگیری مغزی در سندرم کووافزایش قدرت ادراکات و حسضررهای شکر بر سلامت مغزاز نخستین همانند سازها تمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمبزرگ شدن مغز محدود به دورنیاز به آموزش مجازی دیجیتغییر زودتر اتصالات مغزییادگیری مهارت های جدید دروبات های ریز در درمان بیانسان جدید از چه زمانی پاعدم توقف تکامل در یک اندااز تکینگی تا مغز از مغز تمیدان مغناطيسي زمین بشر تقلید مرحله ای نسبتا پیشنگاهی بر توانایی اجزاي بحقیقت قربانی نزاع بین بی کوچک شدن مغز از نئاندرتاریسدیپلام تنها داروی تایایندرالاز تکینگی تا مغز از مغز تمخچه ابزاري که وظیفه آن فتوهم لیلیپوتی(ریزبینی)نزاع بین جهل و علم رو به پخلاصه ای از مطالب همایش مکرونا چه بر سر مغز می آورزاوسکا درمان گوشرابزار بقا از نخستین هماناستفاده از هوش مصنوعی در مشکلات روانپزشکی در عقب تکامل زبانهوش مصنوعی می تواند بر احدقیق ترین تصاویر از مغز اگامی در درمان بیماریهای سفر به مریخ در 39 روزابزار بقا از نخستین همانبی عدالتی در توزیع واکسن مغز انسان رو به کوچک تر شتاثیر کلام در آیات کلام بهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان ژنی از مغز انسپیوند سر، یکی از راه حلهاسوپاپ ها یا ترانزیستورهاابزار بقای موجود زنده از فلج خواب چیستبیان ژن های اسکیزوفرنی دمغزتان را در جوانی سیمکشتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی در زنان بیشتر اداروی ضد تشنج با قابليت تآیا هوش مصنوعی زندگی بشرسازگاری با محیط بین اجزااخلاق پایه تکامل و فرهنگقانون جنگلبحثی درباره هوش و تفاوتهنقش خرچنگ های نعل اسبی درتاثیر درجه حرارت بر عملکوقتی فهمیدی خطا کردی برگدرمان ام اس(مولتیپل اسکلآیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجشواهدی از نوع جدیدی از حاارتباط هوش ساختار مغز و ژمنابع انرژي پاک سرچشمه حبرخی نکات از گاید لاین پرنقطه بی بازگشتتاثیر رژیم گیاهخواری بر واسطه ها د رمسیر ایجاد مغدرگیری مغزی در سندرم کووافزایش مرگ و میر سندرم کوطوفان فقر و گرسنگی و بی ساز نخستین همانند سازها تمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمبزرگ شدن تقریبا ناگهانی چیزی خارج از مغزهای ما نیتغییر عمودی سر انسان از پیادآوری خواب و رویاروح رهاییانسان عامل توقف رشد مغزعسل طبیعی موثر در کنترل باز تکینگی تا مغز از مغز تمیدازولام در درمان تشنج تلقین اطلاعات و حافظهناتوانی از درمان برخی ویحقیقت تنها چیزی است که شاکووید نوزده و خطر بیماریرژیم های غذایی و نقش مهم ایا کوچک شدن مغزانسان الاز تکینگی تا مغز از مغز تمدارک ژنتیکی چگونه انسانتوهم چیستنزاع بین علم و نادانی رو خونریزی مغز در سندرم کووکریستال زمان(قسمت اولزبان مشترک ژنتیکی موجوداابزار بقا از نخستین هماناستفاده از سلول های بنیامشاهده آینده از روی مشاهتکامل ساختار رگهای مغزی هوش مصنوعی و کشف زبان هایدلایلی که نشان میدهد ما بگامی در درمان بیماریهای سفر تجهیزات ناسا به مریخ بیمار 101 ساله، مبتلا به سمغز انسان رو به کوچکتر شدتاثیر کپسول نوروهرب بر نهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان پاسخ کوانتومی پیام های ناشناخته بر مغز سوپاپ ها یا ترانزیستورهاابزار بقای موجود زنده از فلج دوطرفه عصب 6 چشمبیست تمرین ساده برای جلونقش قهوه در سلامتیتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی در زنان بیشتر اداستانها و مفاهیمی اشتباآیا هوش ارثی دریافتی از پسخن پاک و ثابتآیا هوش سریعی که بدون احسسرنوشتاختلال خواب فرد را مستعد قانونمندی و محدودیت عالمبحثی درباره هوش و تفاوتهنقش داروهاي مختلف معروف تاثیر درجه حرارت بر عملکویتنام نوعی کرونا ویروس درمان تومورهای مغزی با اآیا خداباوری محصول تکاملشواهدی از دنیسوان(شبه نئارتباط انسانی، محدود به منابع انرژی از نفت و گاز برخی اثرات مضر ویتامین دچند نرمش مفید برای کمردرتاثیر عصاره تغلیظ شده گیوبینار اساتید نورولوژی ددرگیری اعصاب به علت میتوافسردگی و اضطراب در بیماطی یکصد هزار سال اخیر هرچاز نشانه ها و آثار درک شدمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمبزرگترین خطایی که مردم مچگونه مغز پیش انسان یا همتغییرات منطقه بویایی مغزژن هوش و ساختارهای حیاتی روزه داری متناوب، مغز را انعطاف پذیری مکانیسمی علعصب حقوق نورولوواز تکینگی تا مغز از مغز تمکانیزمهای دفاعی در برابتلاش هایی در بیماران قطع ناتوانی در شناسایی چهره حقیقت خواب و رویاکودک ایرانی که هوش او از رژیم غذایی حاوی تخم مرغ وایا این جمله درست است کسیاز تکینگی تا مغز از مغز تمروری بر تشنج و درمان هایتوانایی مغز و دیگر اجزای نزاع بین علم و جهل رو به پخواندن ، یکی از شستشو دهنکریستال زمان(قسمت دوم)زبان چهار حرفی حیات زمینابزار بقا از نخستین هماناستیفن هاوکینگ در مورد همطالعه ای بیان میکند اهدتکامل شناخت انسان با کشفهوش مصنوعی گوگل به کمک تشدنیای شگفت انگیز کوانتومگاهی لازم است برای فهم و سفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبیماری های مغز و اعصاب و مغز ایندگان چگونه استتاثیر کپسول نوروهرب بر تهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان اولین سلول مصنپیشینیان انسان از هفت میسودمندی موجودات ابزی بر ابزارهای بقای موجود زندفناوری هوش مصنوعی نحوه خبیش از نیمی از موارد انتقنقش مهاجرت در توسعه نسل اتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوشیاری کوانتومیدر مانهای کمر دردآیا هشیاری کوانتومی وجودسریعترین کامپیوتر موجوداختلال در شناسایی حروف و قارچ بی مغز در خدمت موجودبحثی درباره هوش و تفاوتهنقش ذهن و شناخت در حوادث تاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین E برای فعالیت صحدرمان تشنجآیا دلفین ها می تواند از شگفتی های زنبور عسلارتباط از بالا به پایین ممنابع انرژی از نفت و گاز برخی اختلالات عصبی مثانهچند جهانیتاریخ همه چیز را ثبت کردهوراپامیل در بارداریدستورالعمل مرکز کنترل بیالکتروتاکسی(گرایش و حرکظهور امواج مغزی در مغز مصاز نظر علم اعصاب یا نرووسمنبع هوشیاری در کجاست؟ قبسیاری از بیماری های جدیچگونه هموساپينس بر زمین تغییرات آب و هوایی که به ژن یا نقشه توسعه مغز و نقروزه داری و بیمار ی ام اس اولین هیبرید بین انسان وعضلانی که طی سخن گفتن چقداز تکینگی تا مغز از مغز تما انسانها چه اندازه نزدتلاشی برای درمان قطع نخانخاع ما تا پایین ستون فقرحقیقت راستین انسان علم بکودکان میتوانند ناقل بی راه های جدید برای قضاوت رایا ابزار هوشمندی یا مغز از تکینگی تا مغز از مغز تمرکز هوشیاری، روح یا بدن توازن مهمتر از فعالیت زینشانه های گذشته در کیهان خواب سالم عامل سلامتیکریستال زمان(قسمت سوم)زبان و کلمه حتی برای کسانابزار بقا از نخستین هماناستیفن هاوکینگ در تفسیر معنی روزههوش مصنوعی گوگل به کمک تشدندان ها را مسواک بزنید تگاهی مغز بزرگ چالش استسفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبیماری گیلن باره و بیمارمغز ابزار بقای برتر مادیتاثیر کپسول نوروهرب بر سهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان تغییر میدان مغپیشرفت های جدید علوم اعصسیلی محکم محیط زیست بر انابزارهای پیشرفته ارتباط فیلمی بسیار جالب از تغییبیشتر کمردردها نیازی به نقش میدان مغناطیسی زمین تاثیر گیاهخواری بر رشد و هوش، ژنتیکی است یا محیطیدر محل کار ارزش خودت را ب