دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

پیوند مغز و سر و چالشهای پیش رو

بحثي در مورد مقاله پیوند سر در انسان و چالشهای پیش رو از دکتر میر شهرام صفاری

پیوند سر، یکی از راه حلهایی است که به زودی برای برخی بیماری های عصب و عضله، پنجره جديدی را برای درمان باز خواهد کرد. بیماری هایی که در آنها محل اصلی آسیب عضلات و یا اعصاب محيطي است و اختلالی در عملکرد مغز وجود ندارد. برخی از این بیماران در همان سنین جوانی ناتوان از راه رفتن و حتی حرکت دستها میشوند و در موارد پیشرفته آن، حتی عضلات دهان و غذا خوردن و تنفس را هم درگیر میکند به گونه ای که فرد، بدون کمک دستگاه های کمکی قادر نیست تنفس کند. تا زمانی که درمان مناسبی برای این بیماران کشف گردد، پیوند سر آنها به بدن یک فرد سالم میتواند راه حلی قابل قبول باشد(البته در صورتی که هويت دهنده سر پس از پیوند مشابه همان فرد قبل از پیوند باشد!!)و زندگی پر از رنج آنها را با وجود یک بدن سالم، بسیار دگرگون کند..

مقاله ای درباره پیوند سر از دکتر ميرشهرام صفاری نوشته شده است که به دلیل اهمیت مطلب فوق و مطالب ايشان، لازم می دانم بحث بیشتری را در این مورد داشته باشم.

در تاریخ ۱۷ نوامبر ۲۰۱۷ گزارشی در رسانه های بین المللی منتشر شد مبنی بر انجام موفق اولین پیوند سر انسان روی جسد. ادعا شده در این جراحی ۱۸ ساعته نخاع و اعصاب و عروق گردنی از جسد یک انسان به انسان دیگری پیوند زده شده است و این عمل جراحی با توجه به پاسخهای مشاهده شده در اندامها با تحریک الکتریکی نواحی عصبی مرکزی، موفقیت آمیز بوده است. انتشار خبر توسط جراح و دانشمند ایتالیایی سرجیو کاناوارو بوده و جراحی با همکاری تیم پزشکی در چین صورت گرفته است

اول صحبتهای جالب سرجیو کاناوارو را در روز مصاحبه خبری بخوانیم که جنجال اخیر را به پا کرده است:

“طبیعت برای زمانی بیش از حد طولانی، قوانین خود را به ما تحمیل کرده است.

“ما متولد می شویم، رشد می کنیم، پیر می شویم و می میریم.

برای میلیونها سال انسانها تکامل یافته و ۱۱۰ میلیارد انسان تاکنون در این روند حیات، جان خود را از دست داده اند.

این یک نسل کشی در مقیاسی وسیع بوده است.

ما وارد دورانی تاریخی شده ایم که سرنوشتمان را در دستان خودمان بگیریم.

این، همه چیز را تغییر خواهد داد. این موفقیت شما را در هر سطحی تغییر خواهد داد.

پیوند اولیه سر انسان در روی انسان، تحقق یافته است. عمل جراحی ۱۸ ساعت طول کشید و مقاله آن در چند روز آینده منتشر خواهد شد.

همه می گفتند این کار غیرممکن است، اما جراحی موفقیت آمیز بود موفقیت در مدلهای حیوانی کامل و پایدار نبوده است، نه ارتباط عملکردی کاملی بین سر پیوند زده شده و بدن در مدلهای حیوانی ایجاد شده و نه این حیوانات توانسته اند برای مدتی طولانی زنده بمانند.

در سال ۱۹۷۰ روبرت وایت توانست سر یک میمون را به میمونی دیگر پیوند بزند و میمون ۹ روز زنده بوده است و به علت پس زدن ارگان پیوندی توسط بدن جدید، میمون مرده است. میمون پیوند زده شده توسط کاناوارو بعد از پیوند توانایی دیدن، حرکت دادن چشمها و خوردن را داشته است ولی به خاطر پیوند نزدن نخاع، از گردن به پایین فلج بوده است.

همچنین دانشمندی روس در سال ۱۹۵۰ همچنین با پیوند زدن عروق گردن یک سگ به سر سگ دیگری دانشمندان توانست به مدت ۲۹ روز سر جدا شده سگ را زنده و دارای واکنش نگه دارند.

شباهت بین بدن انسان و حیوان کاملا مشخص است و در همه آزمایشات بالینی، مرحله اول آزمایشات روی حيوان انجام میشود و رسیدن به نتایجی این چنینی، نویدی از انجام آن روی انسان است و نشان ميدهد که اين کار، شدنی است و فقط به گذر زمان، نیازمند است . و مانند دیگر غیر ممکن هایی که با گذر زمان ممکن شده است، این هم با گذر زمان انجام خواهد شد. به خصوص که خود این جراحی، روی انسان مرده انجام شده و موفقیت آمیز بوده است.

تفاوت جسم انسان مرده و زنده، فقط در نبود محرکی است که کارهای سلولهای بدن را سامان دهد. و برای به دست آوردن مهارتهاي لازم، برای انجام این جراحی پیچیده باید چندین بار روي اجساد، تمرین کرد.

1- مشکلی که مطرح میشود چگونگی اتصال نخاع قطع شده است. امروزه بیماران قطع نخاعی، با پیشرفت کند، در درمان مواجهند که چند علت دارد:

1- بافت نخاعی آسیب دیده معمولا به صورت اورژانسي ترمیم نمیشود و به مرور زمان، بافت تخریب شده تغییر شکل میدهد و با سلولهای حمایتی پر میشود . و فيبروز، شکل میگیرد به علاوه بافت نخاع آسیب دیده مگر در مواردي که کاملا با چاقو بریده شده باشد، معمولا له شده است که یا به دلیل تصادفات رانندگی و یا سقوط از ارتفاع یا برخورد گلوله به نخاع است. این بافت له شده و متلاشی، قابل مقایسه با بافتی که بسیار تمیز و دقیق توسط جراح ماهر مغز و اعصاب بریده میشود، نیست و شاید واقعا یکی از علل نا موفق بودن ترميم نخاع، پس از قطع شدن آن، له شدگی شدیدی باشد که معمولا در بافت نخاع قطع شده وجود دارد.
@salmanfatemi

2-میلیونها عصب، ارتباط بین مغز و اندامها را از طریق نخاع برقرار می کنند که اتصال دقیق مجدد آنها در صورت قطع شدن هنوز میسر نشده است. این مشکل بزرگی است و میلیونها راه که از مغز خارج ميشودو از طریق نخاع به دیگر قسمت های بدن میرسد، باید با دقتی بسیار بالا پیوند شوند که کاری بسیار ظریف و دقیق را ميطلبد ولي باید توجه داشت اگر برش دقیق، روی نخاع داده شود و بافتها تقریبا در محل های مشابه قرار گیرند، مواد شيميایی مشابه در سلولها در دو منطقه مشابه هم، میتوانند اجزای مشابه را در کنار هم قرار دهد. مشابه اين حالت، در ترمیم با سلولهای بنیادی مثلا در قلب دچار سکته مغزی مشاهده شده است، توصیه میشود مقاله اي در همین کانال تحت عنواندانشمندان ، سلولهاي بنیادی قلب را تولید میکنندمطالعه شود. یا مثلا در مقاله ای با عنوان تزریق سلولهای mesenchymal stem cells (MSCs)
در درمان بیماران دچار سکته مغزی در همين کانال، نقش سلول های بنیادی در ترمیم سلولهای تخریب شده عصبی وقتی در مجاورت آن قرار گرفته اند، بیان شده است.

یعنی سلول بنیادی یا تا حدي دیگر سلولها در هر محیطی، قرار بگیرد با توجه به مواد شيميایي و واکنشهای موجود در آن محیط، میتواند نقش همان سلول هدف را بازی کند مثلا در قلب به سلول قلب تبدیل شود یا در مغز به سلول مغز تبدیل شود یا در نخاع به سلول نخاع با عملکردهاي سلولهای مجاور آن، تبدیل شود. همین فرآیند میتواند به سادگی همراه مواد شیمیایی ذکر شده توسط دکتر سرجيو کاناوارو استفاده شود، مثلا همراه چسب پروپیلن گليکول یاد شده در ازمايش پیوند نخاع روی موش، از سلولهاي بنیادی هم در فاصله دو نخاع پیوند شده استفاده گردد تا خود سلول بنیادی پر پتانسیل، با قرارگیری در جایگاه خود، تبدیل به سلولهایی مشابه سلولهای مجاور خود شود.(مقاله استفاده از سلولهای بنیادی در ترمیم نخاع موش در قسمت های قبلی اين کانال بیان شد)

و در این صورت شاید نیازی به اتصال ميليونها راه عصبي جدا از هم نباشد. قطعا به فرض که بتوان هزاران راه از آن راهها را به هم متصل کرد، با هزاران راه باقی مانده متصل نشده چه میتوان کرد؟ چرا از هوش درونی سلول های زنده و به خصوص هوش درونی سلول های زنده بنيادي پر پتانسیل با قابلیت های فراوان استفاده نشود؟

3- بیان میشود در صورت میسر شدن پیوند، میزان درد احساس شده توسط دریافت کننده، باور نکردنی خواهد بود. و تجربه ای بدتر از مرگ را برای فرد به همراه خواهد داشت. باید توجه کرد درد به خصوص در ناحيه گردن، در نتیجه ارتباطات وسیع سلولهای حسی عصبی از گردن و از طریق نخاع، به سوی مغز است، بنابراین وقتی برش نخاع قدری بالاتر از برش پوستی روی گردن باشد بیشتر سلولهای حسی که اطلاعات را از نخاع به مغز منتقل میکنند، در مرحله اول جراحي نخاع قطع خواهند شد و کارکرد درستی ندارند و انتظار درد چندانی را در مراحل اوليه بعد از عمل نداریم بنابراین روزهای اولیه پس از عمل بدون درد یا حداقل همراه با دردی اندک است(به شرط رعایت برش پوستی و نخاعی در محل مناسب). در مراحل بعدی هم میتوان از روشهای ضد درد استفاده کرد. اینکه تصور شود آسیب نخاعی همراه با درد است، درست نیست. نخاعی که خوب کار نکند، نه تنها درد چندانی ایجاد نمی کند بلکه باعث میشود دردهای قبلی هم بلوکه شود و حس نگردد.

4- بیان میشود که در صورت امکان پیوند، هیچ مقدار داروی سرکوب کننده ایمنی جهت جلوگیری از رد پیوند کافی نخواهد بود. در این مورد باید گفت اگر بتوان از سلولهای بنيادي خود فرد در محل اتصال سر به بدن استفاده شود و در چسب موجود از آن، کمک گرفت نه تنها احتمال داروی مهار کننده ايمني بیشتر نمیشود بلکه ممکن است اصلا نیازی به داروی ضد ایمنی نباشد.

سلول بنیادی با قابلیت های گوناگون میتواند در مجاورت هر سلولی تبدیل به سلولهای مشابه آن شوند و در مجاورت سلول دهنده بدن، تبدیل به سلولهای مشابه آن و در مجاورت سلولهای فرد گیرنده (یعنی سر) تبدیل به سلولهای مشابه آن شود و استفاده از سلولهای بنیادی شاید راهی بسیار ارزشمند نه تنها در این پیوند بلکه در دیگر پیوندهای اعضای بدن باشد و نیاز به مواد ضد ایمنی را کم کند به خصوص که در آینده اي نه چندان دور، خود اعضای بدن هر فرد را شايد بتوان از روی سلولهای بنيادی او ساخت.

5- بیان میشود کار ایشان اخلاقی نیست و مراکز علمی اروپا و امریکا اجازه انجام این کار را روی انسان به ایشان نداده اند. پیوند سر همانطور که در ابتدای بحث بیان شد روشی بسیارخوب برای درمان بسیاری از بیماری های عصب و عضله است و تا زمانی که درمان مناسب آنها، کشف شود شاید تنها راه پایان دادن به درد و رنج انهاباشد و قطعا تلاش برای یافتن درمان آنها اصلا غیراخلاقی نیست. در اینجا فقط به دو رضایت از طرف دهنده سر و دهنده بدن نیاز است و به چیزی بیشتر نیاز نداریم.

6- شخصیت و طرز فکر فرد اهدا کننده سر روی بدن جدید
@salmanfatemi

با پیوند سر تغییر خواهد یافت. در مورد انتقال نوع خاصی از خاطرات به فرد جدید با پیوند اندامی خاص وجود دارد . این مورد چالش بزرگی است و نظرات، با توجه به اینکه شخصیت فرد جديد، نزدیک به شخصیت دهنده بدن یا فرد دهنده سر باشد، متفاوت است . به درستی مشخص نیست که هویت فرد در مغز است یا در قلب.

همانطور که قبلا در این کانال بیان شد قلب موجودات، خود دارای سیستم خودکاری است که مستقل از مغز و دیگر قسمتهای سیستم عصبی عمل می کند و همین سیستم اوتونوم است که باعث گردش خون در انسان و حیات همه اندامهای او ميشود یعنی بدون این سیستم اوتونوم اصلا مغزی در کار نخواهد بود.

اینکه چقدر این سیستم اوتونوم در بخشیدن هویت به فرد نقش دارد مشخص نیست . آنچه بیشتر محتمل است آنکه هویت فرد، وابسته به مغز او باشد و هویت این افراد، شبیه فرد دهنده سر باشد و این، با کنترل بدنی که سالها زیر سلطه مغز دیگری بوده است اصلا آسان نیست.

7- بیان میشود مغز با همراهی و هماهنگی بدن، عملکردهای خود را شکل می دهد. این هماهنگی به هم خواهد ریخت. مثلا مغز یک موسیقیدان در بدن یک کارگر ساختمانی ممکن است توانایی بروز مهارتهای موسیقیایی را نداشته باشد. خوب این معضل هم معضل بزرگی است، بدنی که سالها یک مهارت خاص را آموخته است، و مغز خود را با آن مهارتها هماهنگ کرده است، قابلیت پذيرش بدني با مهارتهای دیگر را به سختی به دست می آورد . در این زمینه شاید بتوان به جای بدنی از فرد دیگر از روشهای دیگری مانند ساخت بدن از روی سلولهای بنيادي یا حداقل انتخاب بدن های مشابه از نظر شغلی و مرتبه اجتماعی و توانایی ها استفاده کرد. کلون سازی و همانند سازي از روی سلولهاي بنيادي هرچند یک راه حل احتمالی است ولی با مشکلات زیادی در انسان مواجه خواهد بود . اولا اگر بشود یک بدن کاملا جدید و مشابه را ساخت چرا نتوان سر آنرا هم تولید کرد و این یک همانند سازی کامل است مانند همان کاری که مشابه آن در مورد برخی حیوانات انجام شده است.

نکته دوم: به فرض بتوان با همانند سازی، بدنی که از نظر ژنتیکی عین فرد قبلی است تولید کرد چند سال باید صبر نمود تا بدن ساخته شده دوباره به اندازه پیش از جراحی پیوند سر برسد و مثلا سر جوانی 36 ساله را بتوان به بدن همان فرد در 10 سالگی یا حداقل 20 سالگي پیوند کرد ؟
به نظر میرسد استفاده از روشهای کلونی سازی تفاوتي آنچنانی با پیوند سر یک نفر روی یک نفر دیگر نداشته باشد و حتی شاید انتخاب دو فرد با جنسیت و سن و ساختار بدنی مشابه روشی عملی تر در پیوند سر باشد. ولی هر چقدر شباهتها بین دو نفر بر قرار باشد مثلا در دوقلو های تک تخمکی، باز ساختارهای مغزی دو فرد مشابه نخواهد بود، برای بررسی بیشتر این مطلب به مقاله مغز هر فرد ، منحصر به فرد است در همین کانال مراجعه شود. بر اساس این مقاله، نقشه نورونها و ارتباطات مغز، هر یکصد روز، 13% تغییر می یابد که نشان دهنده تاثیر محیط زندگی هر فرد، روی این ارتباطات مغزی است.

به نظر میرسد یک دوره طولانی برای افرادی که تحت این جراحی قرار می گیرند باید سپری شود تا بتوانند بدن خود را با مغز جدید یا مغز خود را با بدن جدید، هماهنگ سازند و این، نیازمند دوره های طولانی روان درمانی و يا حتي کاشت الکترودها و پیس ميکرها و باطری های مصنوعی در اطراف مغز و بدن است

8- بیان می شود عوارض دراز مدت انجام چنین جراحی اي قابل پیش بینی نیست.
در مورد این عوارض، مفصلا در قسمتهای گذشته مطالبي بیان شد. در اینجا بر روی عوارض احتمالی روانی ناشی از بدنی غریبه یا سری غریبه روی یک فرد، بحث میشود . باید توجه کرد که آیا محرک انسان و در حقیقت، نیرو بخش او در بخشی از مغز است؟!

این احتمال هست ولی فرض کنید، شما رويايي را مشاهده می کنید و در این رویا خودتان را در حال انجام کاری می بینید یا فراتر از این، فرض کنید شما در رويايي آینده خودتان را مشاهده کنید. آیا این فردی که در رویا دیده میشود و من فرد است درون سلولهای مغزی او جا دارد؟

سلولهای مغزی هم مانند همه اجزای عالم مادی، محدود به زمان و مکان خویش است و محدود به قیدهای عالم ماده است. اینکه فراتر از زمان خود برود ، این مطلبی است که در عالم ماده نمی گنجد و منظور مراتب خیلی بالایی هم نیست بلکه یک قدم که از عالم ماده فراتر برویم، دیگر نه خورشیدی هست نه ماه و نه شب و روز.
در اینجا دیگر امروز و فردا مطرح نیست( مقاله بيوسنتريسم در این کانال مطالعه شود ) و سلول عصبی محدود به عالم مادي ماست و اگر بتواند اطلاعاتی را هم از آینده و گذشته به دست بیاورد، به خاطر خود آن نيست بلکه به دلیل منبعی از انرژی، خارج از سلول عصبی است و در اینجاست که با گنجینه ای و انباری از اطلاعات، فراتر از زمان و مکان مواجهيم که در اجزای عالم مادی نیست و هویت فرد، با همین انبار اطلاعات شناخته میشود.

به نظر میرسد اگر اجزای بدن فردی تغییر کند،

@salmanfatemi

هویت او تغییر نمیکند یعنی هویت فرد وابسته به اجزای بدن مادی او نیست. و این تصور که مغز فرمانده همه بدن میباشد هم درست نیست و برای نمونه به سیستم اوتونوم و خودکار گره های خودکار عصبی در قلب اشاره شد و اگر لحظه ای از کار بیفتد، کم شدن خون مغز منجر به عوارض شدید حتی مرگ ميشود. پس هویت فرد در اجزای بدن او نیست . شاید در قلب و یا در مغز باشد.

پس در پیوند مغز هویت فرد دهنده بدن، مشابه خودش مي شود یا مشابه سری که روی آن قرار میگیرد؟ باید منظر ماند و مشاهده کرد و یک دانشمند و محقق، تا چیزی را زیر مشاهده خود نبیند به قطعیت آن حکم نمی دهد و مشاهدات ماست که جهان را می آفریند.

9- مي گویند جاودانه شدن یک انسان اخلاقی نیست. فعلا بحث بر سر کشف روشی جدید برای بیمارانی است که از کارافتاده و ناتوان هستند و بدن آنها هیچ کارايي ای ندارد و طرف دیگر قضیه افرادی دچار مرگ مغزی هستند- که اگر بدن سالم آنها به سر سالم دیگری پیوند، نشود- برگشت نخواهند داشت. پس تا اینجای کار اصلا قضیه غیر اخلاقی ای مطرح نیست . مساله احتمالا غیر اخلاقی در آینده این است که مثلا سر فرد پیری روی بدن فردی جوان پیوند شود که در این صورت دقیقا نمی توانیم هویت فرد جدید را پیشگویی کنیم، احتمالا بیشتر شبیه دهنده سر است ولی باید منتظر ماند و این تجربه را در عمل دید.

در مطالعه ای روی 47 بیمار تحت جراحی قلب، مشاهده شد که 79% آنها تغییر شخصیتی پس از عمل جراحی را بيان نمی کنند با این حال، در مصاحبه با آنها یک حالت دفاع و مقاومت شدید یا واکنشهای شدید انکاری و مسخره کردن سوال، مشاهده میشد. در حدود شش درصد آنها تغییر شدید در شخصیت ذکر شد به طوری که باعث تغییر احسسات و واکنشهایی شبیه دهنده قلب گرديد.

( https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/1299456/)

با توجه به تغييراتي در شخصیت پس از پیوند، فرضیه حافظه سلولی در اندامی که پیوند زده ميشود مطرح گردید. در حال حاضر بیشترین تغییرات شخصیتی در پیوند قلب، مشاهده ميشود که آن را مرتبط با حافظه ذخیره شده درون سلولهای عصبی اطراف قلب می دانند. محققان دانشکده پرستاري هاوايي بررسی کردند که آیا تغییرات شخصیتی، در پیوند قلب، مشابه شخصیت فرد دهنده پیوند است یا نه. آنها دیدند دو تا پنج مورد از خصوصيات رفتاري کاملا مشابه شخصیت فرد دهنده، ایجاد میشود و این شباهت ها بیشتر در هنر، غذا و موسیقی و رابطه جنسی و تفریحات است.

در یک مورد، فردی که با گلوله به صورت کشته شده بود، پيوند دهنده قلب بود و فرد گیرنده، دائما یک امواج الکتريکي فلاش مانند پررنگ را روی صورت خود تجربه میکرد

فرد دیگری به نام کلير سيلويا از یک مرد 18 ساله که بر اثر تصادف رانندگی با موتور سیکلت کشته شده بود، قلب دریافت کرد. و پس از پیوند، رویاهایی در مورد مردی به نام تيم لي میدید و بعد که بررسی کرد فهميد فردی که قلب را اهدا کرده است همین نام را داشته است.
( http://www.medicaldaily.com/can-organ-transplant-change-recipients-personality-cell-memory-theory-affirms-yes-247498)
پس، به نظر میرسد پیوند سر، به تنهایی هویتی مشابه فرد دهنده سرايجاد نمی کند و با یک جریان پیچیده مواجهيم، سیستم اتونوم و عصبی قلب، با خاطرات ذخیره شده درونش میتواند صاحب سر را با تضادهای فراوان مواجه کند، به خصوص در رفتارهایی که در مقاله بالا بیان شد و آنها عبارت بودند از تفریحات و تمایلات جنسی و هنر و غذا و موسیقی.

و اگر موارد دیگری مانند تمایلات مذهبی، دین یا افکار فلسفی هم در مطالعه بررسی میشد، نتایج احتمالا مشابهی به دست می آمد. پس بهتر است منتظر باشیم و پس از چند پیوند موفقیت آمیز سر و تجربیات فرد صاحب سر و یا فرد دهنده بدن، به نتیجه ای تجربي با مشاهده ای دقیق برسیم!

10- بیان میشود به علت تفاوتهای بیوشیمیایی در مغز جدید با مغز قبلی، احتمالا هوشیاری معمول در مغز پیوند شده به وجود نخواهد آمد. باید صبر کرد و نتایج را به صورت کامل شناخت و لمس نمود.

11- بیان میشود که چسب به کار رفته جهت چسباندن نخاع (ترکیبی از پلی اتیلن گلیکول) برای پیوند نخاع کارایی ندارد. ### در موش کوچک آزمایشگاهی روش به کار رفته موفق بوده است و حیوان توانایی راه رفتن را بعد از ۲ روز به دست آورده است. استفاده از سلولهای بنیادی میتواند تا حدی بر موفقیت آمیز بودن این اتصال کمک کند. در مورد اين سلولها مفصلا در قسمتهاي بالا صحبت شد .

12- بیان میشود این کار را نمی توان، پیوند سر نامید بلکه فعلا باید اسم آنرا پیوند بدن گذاشت. با توجه به مطالب بالا در مورد هویت فرد پس از پیوند مورد نظر، میتوان نام دقیق آن را تعیین کرد. ديدیم که پس از پیوند قلب، تغییرات زیادی در شخصیت فرد گیرنده، رخ میدهد تا حدی که در خیلی رفتارها شبیه فرد دهنده میشود و این اثر به خاطر حافظه درون سلولی است..

@salmanfatemi

13- با توجه به اینکه هنوز نمی دانیم پس از این پیوند هویت حقیقی فرد چگونه خواهد بود، مشکلات زیاد در وضع قوانین مربوط به زندگی پس از پیوند، وجود خواهد داشت. مهارتهای شغلی فقط در اندامها یا فقط در مغز نیست. به همين ترتیب عشق و محبت، فقط در قلب یا فقط در مغز نیست. تغییر عشق و محبت و علاقه ها و انتخاب شغل پس از پیوند از ابهامات زیادی است که باید حل شود. به خصوص در مسائل مذهبی مانند محرم و نامحرم یا زن و شوهر ابهامات زیادی هست که باید حل شود مثلا فرض کنید بدن یک زن، روی سر یک زن دیگر قرار گیرد، شوهر سابق کدام یک از زنها بر زن جدید حلال است؟

فرض کنيم کودکی از زن جدید متولد شود، خوب! مي دانيم که سلول تخمک او حاوی کروموزومهای زنی است که بدن را اهدا کرده است و فرزند حاصل هم پیوند اسپرم مردی با این تخمک خواهد بود.. شرایط پس از پیوند در مورد ارث و قوانین مادر و فرزندي و پدری چگونه خواهد بود؟ یا در شرایط دشوار اگر سر زنی روي بدن مردی پیوند شود ادامه روابط زندگی او چگونه خواهد بود و آیا فرد جدید زن است یا مرد و در هر صورت آیا میتوان جراحيهاي تغییر جنسیت را روی بدن او انجام داد یا نه؟ مثلا فرض کنیم تعیین جنسیت از روی اندامهای تناسلی است و فرض کنید سر مردی بر بدن خانمی پیوند شود وضعیت جنسیت تو چگونه خواهد بود؟!

باید منتظر آینده ماند!!

اصل مقاله از دکتر میر شهرام صفاری

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1895470537435742&id=100009184420613

@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
پیامهای کاربرانپختگی پس از چهل سالگي به از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وما با کمک مغز خود مختاريمرویا بخشی حقیقی از زندگی هوش مصنوعی گوگل به کمک تشآیا برای تولید مثل همیشه از تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر درجه حرارت بر عملکمرکز خنده در کجای مغز استروشی جدید در درمان سکته مهوش احساسیافسردگی و اضطراب در بیمابیماری گیلن باره و بیمارتاریخ همه چیز را ثبت کردهمغز ناتوان از توجیه پیدازیرفون داروی ضد ام اسو هر کس تقوای خدا پیشه کناولین مورد پیوند سر در انبازگشت از آثار به سوی خداجنسیت و تفاوت های بیناییمغز بزرگ چالشهای پیش روسفرنامه سفر به بم و جنوب ورزش در کمر درداگر نعمت فراموشی نبود بسبرنامه و ساختار پیچیده محس و ادراک (قسمت اول )نقش حفاظتی مولکول جدید دساخت شبکه عصبی مصنوعی با کنفرانس تشنج هتل کوثر اصابزارهای پیشرفته ارتباط بزرگ شدن مغز محدود به دورخطا در محاسبات چیزی کاملچندین ماده غذایی که ماننشاهکار قرنکاربرد روباتهای ريز، در اختلالات حرکتی در انسانتنفس هوازی و میتوکندریفراموش کارها باهوش تر هسداروی فامپیریدین یا نورلچگونه جمعیت های بزرگ شکل علت خواب آلودگی بعد از خوگاهی مغز بزرگ چالش استارتروز یا خوردگی و التهاتا 20 سال آینده مغز شما به لزوم سازگاری قانون مجازادرمان جدید میگرن با انتی چرا حیوانات سخن نمی گوینسایتهای دیگرپرورش مغز مینیاتوری انسااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وما تحت کنترل ژنها هستیم یرویا تخیل یا واقعیتهوش مصنوعی الفاگوآیا بزرگ شدن مغز فقط در داز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر درجه حرارت بر عملکمرگ انتقال است یا نابود شريتوکسيمب در درمان ام اسهوش عاطفی بیشتر در زنانالکتروتاکسی(گرایش و حرکبیماری ای شبیه آلزایمر و تبدیل تراکت صوتی مصنوعی مغز و سیر تکامل ان دلیلی زبان مشترک ژنتیکی موجوداوقت نهيب هاي غير علمي گذشاولین تصویر در تاریخ از سبازسازي مغز و نخاع چالشی جنسیت و تفاوت های بیناییمغز بزرگ و فعال یا مغز کوسفری به آغاز کیهانوزوز گوشاگر تلاش انسان امروز برابرین نت به جای اینترنتحس و ادراک (قسمت دوم )نقش حیاتی تلومر دی ان آ دساختار شبکه های مغزی ثابکنگره بین المللی سردرد دابزارهای بقا از نخستین هبزرگ شدن تقریبا ناگهانی خطرات هوش مصنوعیچه زیاد است بر من که در ایشبیه سازی میلیون ها جهان کجای مغز مسئول پردازش تجاختلالات صحبت کردن در انتو دی ان ای خاص ميتوکندريفراموشی همیشه هم بد نیستداروی تشنجی دربارداریچگونه جمعیت های بزرگ شکل عوامل موثر در پیدایش زباگذر زمان کاملا وابسته به ارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر مشاهده بر واقعیت بممانتین یا آلزیکسا یا ابدرمانهای بیماری پارکینسچرا حجم مغز گونه انسان دردرک فرد دیگر و رفتارهای اچرا در مغز انسان، فرورفتآلزایمراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وماه رجبرویاها از مغز است یا ناخوهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا تکامل و تغییرات ژنتیاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر درجه حرارت بر عملکمراحل ارتقای پله پله کیهریواستیگمینهوش عاطفی در زنان بیشتر االتهاب شریان تمپورالبیماری ای شبیه ام اس مولتتبدیل سلولهای محافط به سمغز آیندگان چگونه است ؟زبان چهار حرفی حیات زمینوقتی فهمیدی خطا کردی برگاولین سلول مصنوعیبحتی علمی درباره تمایل بجهش های ژنتیکی مفید در سامغز حریص برای خون، کلید تسلولهای بنیادی مصنوعی دریک پیشنهاد خوب برای آسان ابزار هوش در حال ارتقا ازبرای پیش بینی آینده مغز دحس و ادراک قسمت چهارمنقش خرچنگ های نعل اسبی درسازگاری با محیط بین اجزاکنگره بین المللی سردرد دابزارهای بقا ازنخستین همبسیاری از بیماری های جدیدفاع در برابر تغییر ساختچهار میلیارد سال تکامل بشبیه سازی سیستم های کوانکرونا چه بر سر مغز می آورادامه بحث تکامل چشمتولید سلولهای جنسی از سلفرایند تکامل و دشواری هاداروی جدید s3 در درمان ام چگونه حافظه را قویتر کنیعوامل ایجاد لغت انسانی و گربه شرودینگر و تاثیر مشارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر نگاه ناظر هوشیار بمنابع انرژي پاک سرچشمه حدرک و احساسچراروياها را به یاد نمی آآیا ممکن است موش کور بی ماز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وماپروتیلینرویاهای پر رمز و حیرتی درهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا جهش های ژنتیکی، ویروازدواج های بین گونه ای، رتاثیر درجه حرارت بر عملکمزایای شکلات تلخ برای سلریسدیپلام تنها داروی تایهوش عاطفی در زنان بیشتر اامیوتروفیک لترال اسکلروبیماری بیش فعالیتری فلوپرازینمغز انسان ایا طبیعتا تمازبان و کلمه حتی برای کسانویتامین E برای فعالیت صحاوکرلیزوماب داروی جدید شبحث درباره پیدایش و منشاجهش های ژنتیکی غیر تصادفمغز زنان جوانتر از مغز مرسلسله مباحث هوش مصنوعییکی از علل محدودیت مغز امابزار بقای موجود زنده از برخی نکات از گاید لاین پرحس و ادراک قسمت پنجمنقش داروهاي مختلف معروف سخن پاک و ثابتکندر در بیماریهای التهابابزارهای بقای از نخستین تفاوت مغز انسان و میمون هدقیق ترین تصاویر از مغز اچهار ساعت پس از کشتار خوکشباهت زیاد بین سلول هاي عکشف مکانیسم عصبی خوانش پاداراوون تنها داروی تاییتوانایی مغز و دیگر اجزای فرایند حذف برخی اجزای مغداروی جدید ضد میگرننگاه محدود و تک جانبه، مشعواملی که برای ظهور لغت اگزیده ای از وبینار یا کنفارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر نگاه انسان بر رفتامنبع خواب و رویادرک احساسات و تفکرات دیگچراروياها را به یاد نمی آآیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومبانی ذهنی سیاه و سفیدرویای شفافهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجاستفاده از هوش مصنوعی در تاثیر درجه حرارت بر عملکمسیر دشوار تکامل و ارتقارژیم های غذایی و نقش مهم هوشیاری کوانتومیامید درمان کرونا با همانبیماری تی تی پیتری فلوپرازینمغز انسان برای ایجاد تمدزبان و بیان نتیجه ساختماویتامین E در چه مواد غذایايندگان چگونه خواهند دیدبحثی در مورد نقش ویتامينجهشهای مفید و ذکاوتی که دمغزهای کوچک بی احساسسم زنبور ، کلیدی برای واریافته های نوین علوم پرده ابزار بقای موجود زنده از برخی اثرات مضر ویتامین دحس و ادراک قسمت سومنقش روزه داری در سالم و جسریعترین کامپیوتر موجودکوچک شدن مغز از نئاندرتاابزارهای دفاعی و بقای موتفاوتهای جنسیتی راهی برادلایلی که نشان میدهد ما بنوار مغزی روشی مهم در تشخشباهت زیاد بین سلول هاي عکشف مکانیسمی پیچیده در بادغام میان گونه های مختلتوازن مهمتر از فعالیت زیفرد حساس از نظر عاطفی و بداروی ضد تشنج با قابليت تنگاه انسان محدود به ادراعوارض ازدواج و بچه دار شدگزارش یک مورد جالب لخته واز نشانه ها و آثار درک شدتاثیر نگاه انسان بر رفتامنشأ اطلاعات و آموخته ها درک تصویر و زبان های مخلتنزاع بین جهل و علم رو به پآیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومجموعه های پر سلولی بدن مروبات های ریز در درمان بیهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا خداباوری محصول تکاملاستیفن هاوکینگ در مورد هتاثیر درجه حرارت بر عملکمشکلات نخاعیرژیم غذایی حاوی تخم مرغ وهوش، ژنتیکی است یا محیطیامگا سه عامل مهم سلامتبیماری ضعف عضلات نزدیک بتسلیم شدن از نورون شروع ممغز انسان برای شادمانی طزبان و بیان، در سایه پیشرویتامین دی گنجینه ای بزرايا اراده آزاد توهم است یبحثی جالب درباره محدودیتجهشهای مفید و ذکاوتی که دمغزتان را در جوانی سیمکشسودمندی موجودات ابزی بر یادگیری مهارت های جدید دابزار بقای موجود زنده از برخی اختلالات عصبی مثانهحساسیت روانی متفاوتنقش رژیم غذایی بر رشد و اسرگیجه از شایعترین اختلاکووید نوزده و خطر بیماریاثر مضر مصرف طولانی مدت رتقلید مرحله ای نسبتا پیشدندان ها را مسواک بزنید تنورون هاي مصنوعی می توانشش مرحله تکامل چشمکشف ارتباط جدیدی از ارتبادغام دو حیطه علوم مغز و توسعه برخی شغل ها با هوش قیچی ژنتیکیداروی ضد تشنج با قابليت تنگاهی بر قدرت بینایی دراعید نوروز مبارکگشایش دروازه جدیدی از طراز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر ویتامین دی بر بیمامولتیپل اسکلروز در زنان تاثیر ویروس کرونا بر مغز مواد کوانتومی جدید، ممکندرک عمیق در حیواناتنزاع بین علم و نادانی رو آیا همه جنایت ها نتیجه بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومحل درک احساسات روحانیروح رهاییهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا دلفین ها می تواند از استیفن هاوکینگ در تفسیر تاثیر درجه حرارت بر عملکمشکلات بین دو همسر و برخیراه های جدید برای قضاوت رهیچگاه از فشار و شکست نترامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبیماریهای تحلیل عضلانی اتشنج چیستمغز انسان برای شادمانی طزبان و تکلم برخی بیماریهواکنش های ناخودآگاه و تقايا اراده آزاد توهم است یبحثی در مورد نقش کلسیم و جاذبه و نقش آن در شکلگیرینقش قهوه در سلامتیسیاهچاله و تکینگی ابتداییادآوری خواب و رویاابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری ها که در آن بخلاصه ای از مطالب همایش منقش رژیم غذایی در رشد و اسردرد میگرن در کودکانکودک ایرانی که هوش او از اثرات فشار روحی شدیدتلقین اطلاعات و حافظهدو ویژگی انتزاع و قدرت تجنورون های ردیاب حافظهششمین کنگره بین المللی سکشف جمجمه ای درکوه ایرهوارتقا و تکامل سنت آفرینش توصیه های غیر دارویی در سقانون مندی نقشه ژنتیکی مداستانها و مفاهیمی اشتبانگاهی بر توانایی اجزاي بعامل کلیدی در کنترل کارآپمبرولیزوماب در بیماری چاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر ژنها بر اختلالات خموجود بی مغزی که می توانددرگیری قلب در بیماری ویرنزاع بین علم و جهل رو به پآیا هوش ارثی دریافتی از پاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومحل درک احساسات روحانی دروزه داری و بیمار ی ام اس هوش مصنوعی از عروسک تا کمآیا دست مصنوعی به زودی قااستخوان های کشف شده، ممکتاثیر درجه حرارت بر عملکمشکلات روانپزشکی پس از سراه های جدید برای قضاوت رهاوکينگ پیش از مرگش رسالانفجار و توقف تکاملی نشابیهوش کردن در جراحی و بیمتشنج و حرکات شبه تشنجی قامغز انسان رو به کوچک تر شزبان و شناخت حقیقت قسمت چواکسن کرونا از حقیقت تاتای آنکه نامش درمان و یادشبحثی در مورد عملکرد لوب فحقیقت قربانی نزاع بین بی نقش مهاجرت در توسعه نسل اسیاره ابلهانژن هوش و ساختارهای حیاتی ابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری های خاص که بدخواندن ، یکی از شستشو دهننقش زبان در سلطه و قدرت اسردرد و علتهای آنکودکان میتوانند ناقل بی اثرات مفید قهوهتلاش هایی در بیماران قطع ديدن با چشم بسته در خواب نوروپلاستیسیتی چیستصرع و درمان های آنگنجینه ای به نام ویتامین ارتوکين تراپی روشی جديد توصیه هایی در مصرف ماهیقانونمندی و محدودیت عالمدر مانهای کمر دردناتوانی از درمان برخی ویعارضه جدید ویروس کرونا سپنج اکتشاف شگفت آور در مواز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر کلام در آیات کلام بموجودات مقهور ژنها هستنددرگیری مغز در بیماری کوینظام مثبت زندگیآیا هوش سریعی که بدون احساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومحدودیت های حافظه و حافظروش مقابله مغز با محدودیهوش مصنوعی از عروسک تا کمآیا رژیم غذایی گیاهی سلااصول سلامت کمرتاثیر درجه حرارت بر عملکمشکلات روانپزشکی در عقب راه پیروزی در زندگی چیستهاوکينگ پیش از مرگش رسالانواع سکته های مغزیبیوگرافیتشنج عدم توازن بین نورون مغز انسان رو به کوچکتر شدزبان و شناخت حقیقت قسمت اواکسن سرطانایندرالبحثی درباره هوش و تفاوتهحقیقت خواب و رویانقش محیط زندگی و مهاجرت دسیاره ابلهانژن یا نقشه توسعه مغز و نقابزار بقای موجود زنده از برخی توجهات در ببمار پارخواب سالم عامل سلامتینقش زبان در سلطه و قدرت اسردرد تنشنکودکان خود را مشابه خود تاثرات مضر ماری جواناتلاشی برای درمان قطع نخادی متیل فومارات(زادیوا)(نوشیدن چای برای مغز مفید ضررهای مصرف شکر و قند بر گویید نوزده و ایمنی ساکتارتباط میکروب روده و پارتوضیحی ساده در مورد هوش مقارچ بی مغز در خدمت موجوددر چه مرحله ای از خواب ، رناتوانی در شناسایی چهره عدم توقف تکامل در یک انداپوست ساعتی مستقل از مغز داز آغاز خلقت تا نگاه انسااز انفجار بزرگ تا انفجار تاثیر کپسول نوروهرب بر نمیهمانهای ناخوانده عامل درگیری مغز در بیماران مبنظریه تکامل در درمان بیمآیا هشیاری کوانتومی وجوداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومخچه فراتر از حفظ تعادلروش های صرفه جویی در ایجاهوش مصنوعی در کامپیوترهاآیا رژیم غذایی گیاهی سلااضطراب و ترستاثیر درجه حرارت بر عملکمشاهده آینده از روی مشاهراست دستی و چپ دستیهدف یکسان، در مسیرهای متانگشت نگاری مغز نشان میدبیوگرافیتغییر الگوی رشد مغزی با زمغز ایندگان چگونه استزبان و شناخت حقیقت قسمت دواکسنی با تاثیر دوگانه اایا کوچک شدن مغزانسان البحثی درباره هوش و تفاوتهحقیقت راستین انسان علم بنقش نظام غذایی در تکامل مسیر آفرینش از روح تا مغز ژنها نقشه ایجاد ابزار هوابزار بقای موجود زنده از برخی سلولهای عصبی در تلاخواب سالم عامل سلامتی و ینقش سجده بر عملکرد مغزسردرد سکه ایکوری گذرای ناشی از موبایاجزای پر سلولی بدن انسان تلاشی تازه برای گشودن معدژا وو یا اشنا پندارینوعی سکته مغزی ، وحشتناک ضررهای شکر بر سلامت مغزگوشه بیماری اتوزومال رسسارتباط چاقی و کاهش قدرت بتکامل چشمقبل از انفجار بزرگدر هم تنیدگی کوانتومی و پنخاع ما تا پایین ستون فقرعسل طبیعی موثر در کنترل بپیموزایداز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر کپسول نوروهرب بر تمیگرن سردردی ژنتیکی که بدرگیری اعصاب به علت میتوهفت چیز که عملکرد مغز تو آیا واکنش های یاد گرفته واز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاهخواری بر رشد و مخچه ، فراتر از حفظ تعادلروش هایی ساده برای کاهش اهوش مصنوعی در خدمت خلق وحآیا راهی برای رفع کم آبی اطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر رو ح و روان بر جسممعنی روزهرشته نوروایمونولوژی و نقهدف از تکامل مغزاندوهگین نباش اگر درب یا بیان ژن های اسکیزوفرنی دتغییر زودتر اتصالات مغزیمغز ابزار برتر بقازبان و شناخت حقیقت قسمت سواسطه ها د رمسیر ایجاد مغایا ابزار هوشمندی یا مغز بحثی درباره هوش و تفاوتهحمله ویروس کرونا به مغزنقش هورمون های تیروئید دسیستم تعادلی بدنژنها ، مغز و ارادهابزار بقای موجود زنده از برخی سيناپسها طی تکامل و خواب عامل دسته بندی و حفطنقش غذاها و موجودات درياسرعت فکر کردن چگونه استکی غایب شدی تا نیازمند دلاجزایی ناشناخته در شکل گتلاشی جدید در درمان ام اسفلج بل، فلجی ترسناک که آندژاوو یا آشناپنداریچیزی خارج از مغزهای ما نیطوفان فقر و گرسنگی و بی سگوشت خواری یا گیاه خواریارتباط هوش ساختار مغز و ژتکامل ابزار هوش ، راه پر قدم زدن و حرکت دید را تغیدرمان های بیماری آلزایمرنخستین تصویر از سیاهچالهعصب حقوق نورولووپیچیدگی های مغزی در درک زاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر کپسول نوروهرب بر سمیگرن شدید قابل درمان اسذهن چند جانبه نیازمند نگهفت سین یادگاری از میراث آیا آگاهی پس از مرگ از بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر انتخاب از طرف محیط مخچه ابزاري که وظیفه آن فروش صحبت کردن در حال تکامهوش مصنوعی در خدمت خلق وحآیاما مقهور قوانین فیزیکاطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز فکر میکند مرگ برای دیرشد مغز علت تمایل انسان بهدف از خلقت رسیدن به ابزاانسان قدیم در شبه جزیره عبیست تمرین ساده برای جلوتغییر عمودی سر انسان از پمغز از بسیاری حقایق می گرزبان، وسیله شناسایی محیطوراپامیل در بارداریایا بیماری ام اس (مولتیپبحثی درباره هوش و تفاوتهحوادث روزگار از جمله ویرنقش هورمون زنانه استروژنسیستم دفاعی بدن علیه مغز ژنهای مشترک بین انسان و وابزار بقای موجود زنده از بررسي علل احتمالي تغيير خودآگاهی و هوشیارينقش غذاها و موجودات درياشلیک فراموشیاحساس گذر سریعتر زمانتمایل زیاد به خوردن بستنفلج خوابدانشمندان ژنی از مغز انسچگونه مغز پیش انسان یا همطی یکصد هزار سال اخیر هرچگیاه خواری و گوشت خوار کدارتباط انسانی، محدود به تکامل زبانقدرت انسان در نگاه به ابعدرمان های جدید میگرننرمش های مفید در سرگیجهعضلانی که طی سخن گفتن چقدپیوند مغز و سر و چالشهای از تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر سمیدان مغناطيسي زمین بشر رقیبی قدرتمند در برابر مهمیشه عسل با موم بخوریمآیا امکان بازسازی اندامهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ترکیبات استاتین (سمدارک ژنتیکی چگونه انسانروشهای نو در درمان دیسک بهوش مصنوعی درمانگر کامپیآزمون ذهنی گربه شرودینگربلندی در ذهن ما درک بلندیتاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز ما کوچکتر از نیم نقطهزمین زیر خلیج فارس تمدنی هزینه ای که برای اندیشیدانسان جدید از چه زمانی پابیشتر کمردردها نیازی به تغییرات منطقه بویایی مغزمغز به تنهایی برای فرهنگ سفر نامه سفر به بم و جنوب ورزش هوازی مرتب خیلی به قایا بدون زبان میتوانیم تبحثی درباره هوش و تفاوتهحافظه و اطلاعات در کجاست نقش ژنتیک در درمان اختلاسکته مغزیژنهای هوش ، کدامندابزار بقای موجود زنده از بررسی و اپروچ جدید بر بیمخودآگاهی و هوشیارينقش غذاها و موجودات درياشنا در ابهای گرم جنوب نیکاهش التهاب ناشی از بیمااخلاق و علوم اعصابتمدن قدیمی ای در جنوب ایرفلج خواب چیستدانشمندان روش هاي جدیدی چگونه هموساپينس بر زمین ظهور امواج مغزی در مغز مصگالکانزوماب، دارویی جدیارتباط شگفت مغز انسان و فتکامل ساختار رگهای مغزی لوب فرونتال یا پیشانی مغدرمان های جدید در بیماری نرمشهای مهم برای تقویت عمقالاتپیوند سر، یکی از راه حلهاپیشینیان انسان از هفت میاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومکانیزمهای دفاعی در برابرموزی از نخستین تمدن بشرهوموارکتوس ها ممکن است دآیا انسان با مغز بزرگش اخاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر دپاکین بر بیماری ممروری بر تشنج و درمان هایروشهای شناسایی قدرت شنواهوش مصنوعی درخدمت خلق وحإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبه زودی شبکه مغزی به جای تاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز مادران و کودکان در زمزندگی هوشمند در خارج از زهزینه سنگین انسان در ازاانسان عامل توقف رشد مغزبا هوش مصنوعی خودکار روبتغییرات تکاملی سر انسان مغز برای فراموشی بیشتر کسفرنامه سفر به بم و جنوب ورزش هوازی ، بهترین تمریایا تکامل هدفمند استبحثی درباره احساسات متفاحافظه و اطلاعات در کجاست نقش آتش در رسیدن انسان بهسانسور از روی قصد بسیاری کلرال هیدرات برای خوابانابزار بقای موجود زنده از خانواده پایدارنقشه مغزی هر فرد منحصر بهشناخت و معرفت، و نقش آن دکاهش دوپامین عامل بیماریاخلاق پایه تکامل و فرهنگتمدن بشری و مغز اخلاقیفیلمی بسیار جالب از تغییدانشمندان روشی برای تبدیچگونه آن شکری که می خوریمعلم به ما کمک میکند تا موگامی در درمان بیماریهای ارتباط شگفت انگیز مغز انتکامل شناخت انسان با کشفلبخند بزن شاید صبح فردا زدرمان های رایج ام اسچرا مغزهای ما ارتقا یافت تاثیر ویتامین دی بر بیماپیشرفتی مستقل از ابزار هاز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد وما انسانها چه اندازه نزدرمز و رازهای ارتباط غیر کهوش مصنوعی می تواند بر احآیا احتمال دارد رویا از آاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب مرکز هوشیاری، روح یا بدن روشی برای بهبود هوش عاطفهوش مصنوعی ساخته هوش طبیافراد آغاز حرکت خودشان ربوزون هیگز چیستتاثیر رژیم گیاهخواری بر مغز چون ابزار هوش است دلیزونا به وسیله ویروس ابله هستي مادي ای که ما کوچکترانعطاف پذیری مکانیسمی علبار سنین ابزار هوشمندی اثبت امواج الکتریکی در عصمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟سفرنامه سفر به بم و جنوب ورزش و میگرنایرادهای موجود در خلقت ببحثی درباره احساساتی غیرحافظه و اطلاعات در کجاستنقش انتخاب از طرف محیط، نساخت شبکه عصبی با الفبایکمردرد و علل آنابزار بقای موجود زنده از بررسی سیستم تعادلی بدن اخدا موجود استنقص در تشخیص هیجانات عامشناسایی سلول های ایمنی اکایروپاکتیک چیستاختلال در شناسایی حروف و تمساح حد واسط میان مغز کوفیزیکدانان ماشینی برای تداروهای مصرفی در ام اسچگونه انتظارات بر ادراک علایم کمبود ویتامین E را گامی در درمان بیماریهای ارتباط شگفت انگیز مغز انتئوری تکامل امروز در درملرزش ناشی از اسیب به عصبدرمان های علامتی در ام اسچرا پس از بیدار شدن از خوصفحه اصلیپاسخ گیاهان در زمان خورداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وما انسانها چه اندازه نزدرویا و خبر از آیندههوش مصنوعی گوگل به کمک تشآیا احتمال دارد رویا از آاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر داروی ضد تشنج سدیم مرکز حافظه کجاستروشی جدید در درمان قطع نخهوش احساسیافزایش قدرت ادراکات و حسبیماری های مغز و اعصاب و تاثیر عصاره تغلیظ شده گیمغز چگونه صداها را فیلتر زیباترین چیز در افزایش سهستی ما پس از شروعی چگال اولین هیبرید بین انسان وبارداری بدون رحمجمجمه انسان های اولیهمغز بزرگ چالش است یا منفعسفرنامه سفر به بم و جنوب ورزش بهترین درمان بیش فعاگر نعمت فراموشی نبود بسبخش دیگری در وجود انسان هحس چشایی و بویایینقش اتصالات بین سلولهای کمردرد با پوشیدن کفش مناابزارهای بقای موجود زندبررسی علل کمر درد در میانخطا در محاسبات چیزی کاملچند جهانیشواهدی از دنیسوان(شبه نئکاربرد روباتهای ريزنانواختلالات مخچهتنفس هوازی و میتوکندریفرگشت و تکامل تصادفی محض داروهای ضد بیماری ام اس وچگونه باغبانی باعث کاهش علایم کمبود ویتامین E را گاهی لازم است برای فهم و ارتباط غیرکلامی بین انساتئوری تکامل در پیشگیری و لزوم سازگاری قانون مجازادرمان ژنتیکی برای نوآوریچرا بیماری های تخریبی مغسوالات پزشکی