دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

چرا حجم مغز گونه انسان در گذر زمان رو به کاهش است

چرا حجم مغز گونه انسان در گذر زمان رو به کاهش است ؟
آیا مغز بزرگ برای انسان سودمند نبوده است تا در گذر تاریخ برای او باقی بماند و بزرگتر شود ؟
آیا کمبودهایی در زندگی بشری وجود داشته است که مانع از رشد بیشتر مغز شده است ؟
آیا اگر این خلا رفع شود مغز انسان باز هم بزرگتر میشود ؟

بحثی تحلیلی و علمی را در زیر با هم مرور کنیم
اگر انسان مدرن باهوش است چرا مغزهای ما در حال کوچکتر شدن است ؟ چند تئوری در مورد اینکه چرا مغز انسان کوچکتر از عصر حجر شده است ، وجود دارد.ژان هاوکز در میانه تحقيقاتش درباره تکامل مغز است و او یک خبر تکان دهنده را منتشر میکند . (نگاه به تغییراتی که در اسکلت بدن و جمجمه ما از زمان عصر حجر تاکنون رخ داده است روشن ميکند که مغز در حال کوچک شدن است )(من قبلا فکر میکردم که مغز به تدریج بزرگ میشود ( این در مورد دو میلیون سال از تکامل ما درست است . پس از آن، برعکس رخ داده است )

او چند عدد را ارائه میکند : طی 20000 سال ، حجم متوسط مغز مردان از 1500 سانتی متر مکعب به 1350 سی سی رسیده است و به اندازه یک توپ تنیس از اندازه آن کاسته شده است . مغز زنان به همان نسبت کاهش یافته است. کاهش سایز و کاهش حجم در طی تکامل ، در چین و اروپا و آفریقا و هرجا که بنگریم ، هست .اگر حجم مغزهای ما با همان سرعت گذشته کاهش یابد در بیست هزار سال آینده ، مغزهای ما به اندازه مغز هموارکتوس که حدودا یک میلیون سال قبل میزیسته است ،ميرسد و حجم مغز فقط به 1100 سی سی خواهد رسيد. آیا ما گنگتر و کندتر میشویم ؟

هاوکز که شبیه خرس و گرد و دوست داشتنی است به من با مهربانی نگاه می کند و می گوید : ( این مطلب به تو یک تصور متفاوت درباره سودمندی مغز میدهد. !!) پس از ديدن هاوکز ، من به سوی دیگر متخصصان رفتم و نظر آنها را درباره مغز در حال کوچک شدن پرسیدم .متخصصان ژنتیک که تکامل ژنوم انسان را بررسی میکنند آنها هم مانند من شگفت زده بودند و جواب معمول آنها این بود که بچه دار نشوید !!همانطور که من دیده ام، یک حلقه دوستانه فسيل شناسی ، این مطلب برایشان اسرار آمیز است و حتی آنها در این مورد گیج شده اند .

تئوری های آنها درباره علل کوچک شدن مغز انسان در حال عرضه است .برخی معتقدند که تخریب ماده خاکستری ، یعنی اينکه انسانهای جدید در حال کودن شدن هستند . دیگر نویسندگان ، عکس این نظر را دارند : وقتی مغز کوچک میشود ، اتصالات آن سودمند تر میگردد و ما را تیزتر و اندیشمند تر میکند .برخی دیگر اعتقاد دارند که کاهش اندازه مغز یعنی اینکه، ما خود را رام کرده ایم همانطور که ما گوسفندان و خوکها و گاوها را رام کرده ایم و همه آنها مغزشان از شکلهای وحشی این حیوانات کوچکتر است .آنچه بیشتر آموختم و بیشتر مرا گیج کرد، آن است که گزارشات کوچک شدن مغزهای ما به خصوص نزد دانشمندان خیلی بی اهمیت تلقی میشود

دانشمند فسيل شناس در موزه آثار طبیعی لندن، کریستوفر استرينگر اینگونه میگوید که ( این شگفت آور است ، من هم همین نظر را دارم )(دانشمندان توجهی به این موضوع ندارند یا آن را ناديده مي گیرند . )استرينگر میگوید هر چه گوشت بیشتر روی استخوان داشته باشید ، مغز شما هم برای بلوک کردن عضلانی ، باید بزرگتر باشد.مغز فیل برای نمونه چهار برابر مغز انسان است . به همین ترتیب هیچ کس متعجب نمیشود که چرا نئاندرتالها که حدود سی هزار سال قبل منقرض شدند ، مغز بزرگتري داشته اندهموساپينس با بزرگترین مغز ، حدود 20000 تا 30000 سال قبل در اروپا میزیسته اند، به آنها کروماگنون می گفتند و سینه های برجسته و بزرگ و دندانهاي فراوان و آرواره های برجسته ای داشتند .

در نتيجه ، مغز های بزرگ آنها به دلیل هیکل عضلانی و نه به خاطر لاغر بودن آنهاست . در تایید این ادعا یک مطالعه نشان داد که ميزان حجم مغز به توده بدن که ثابت مغزی شدن EQ نام دارد در مورد کروماگنون و ما یکی است .بر این ساس، استرينگر میگوید اجداد ما به نظر میرسد قدرت ذهنی خام مشابه ما داشته اند .اکنون بسیاری از باستان شناسان در مورد این ثابت، دوباره فکر میکنند . . علت اکنون مشخص نیست.روحش نیست که ايا در عصر حجر EQ ، به طرف عقب برميگردد یا نه

مطالعات اخیر از فسیل انسان نشان میدهد که مغز در زمان های اخير، بیشتر از اندازه بدن رو به کوچک شدن میرود .مهمتر آنکه آنالیز ژنوم ،شکی درباره این عقیده باقی نمی گذارد که انسانهای جدید ظریفتر هستند .طی زمان طولانی ، مغز ما کوچکتر شده است و DNA، جهشهای تطابقی فراواني را که مربوط با تکامل مغز و سیستم نووترانسميتري است ، درون خود جمع کرده است و این نشان میدهد هرچند اندام کوچکتر شده است ، عملکرد درونی آن تغییر کرده است . تاثیر این جهشها مشخص نیست

ولی بسیاری از دانشمندان مي گويند ممکن است که خلق و قدرت استدلال ما هم در نتیجه ، تغییر کرده باشد .بسیاری از متخصصان نمی دانند چرا اندام هوش ما در حال تحلیل است ولی پس از مدتی طولانی از نادیده گرفتن موضوع ، برخی از آنها فهمیده اند که این موضوع ارزش بررسی بيشتر را دارد.و آنها برخی نتیجه گیریها را انجام داده اند .

Dumbing down
برای بررسی و توضیح کاهش سایز جمجمه ما ، برخی دانشمندان به گرمتر شدن زمین اشاره می کنند که از حدود 20000 سال قبل شروع شد . چون بدنهای بزرگ و عضلانی، گرما را بهتر نگه میدارد ، برخي محققان معتقدند ،تغيیرات رو به گرم شدن از 20 هزار سال قبل ، منجر به کوچکتر شدن بدن شده است و هیکلهای بزرگتر در آب و هوای سرد ، باقی می ماندند.وقتی زمین گرمتر شد ، انتخاب طبیعی سبب شد تا هيکلها ظریفتر شود . پس اسکلت و جمجمه ها کوچکتر شدند و مغز هم به همین ترتیب کوچکتر شد .استرینگر میگوید این مطلب محتمل است ولی قطعی نیست. آنگونه که او فهمید دوره های گرم چندین بار طی دو میلیون سال اخیر رخ داده است ولی با این حال ، بدن و مغز به تدريج بزرگتر شده است.

تئوری مرسوم دیگر ،کوچک شدن را به ورود کشاورزی ربط ميدهد . کشاورزی اوليه به صورت معکوس منجر به بدتر کردن تغذیه شد. بسیار ساده ، کشاورزان اولیه خیلی موفق نبودند تا بتوانند انرژی فراوانی از محصولات زمین خود به دست بیاورند و محصولات پر از غلات، میزان پروتئین و ويتامين اندکی داشت. در حالی که پروتئین و ویتامن، برای رشد بدن و مغز لازم است.در پاسخ به سوء تغذیه مزمن ، بدن و مغز ما ممکن است کوچکتر شده باشد .بسیاری از باستان شناسها با شک به این مطلب می نگرند . . علت آن است که تکامل کشاورزی تا زمان معاصر به استرالیا و آفریقای جنوبی نرسید با این حال حجم مغز از زمان عصر حجر در آن مکانها هم کاهش یافته است .

دیوید جري از دانشگاه میسوری میگوید این چیزی است که ما را نگران میکند و شاید بسیاری از ما نخواهیم آن را بشنويم که مغز ما در حال کوچک شدن است ولی من فکر میکنم بهترین تئوری برای کاهش اندازه مغز ما تئوری ايديوکراسي است .چری به فیلم مايک جادج در سال 2006 اشاره میکند که در آن پسری خواب طولانی اي را در قرن 21 تحمل میکند و پانصد سال بعد بیدار میشود و او در آن زمان باهوش ترین فرد در میان جمعیتی گنگ و خرفت است .او میگوید این شاید چیز اندکی باشد که برای ما اتفاق می افتد
http://discovermagazine.com/2010/sep/25-modern-humans-smart-why-brain-shrinking


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
بحث درباره پیدایش و منشادی متیل فومارات(زادیوا)(نقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا ما تنها موجودات زنده تلاشی جدید در درمان ام اسروش های صرفه جویی در ایجاچرا حیوانات سخن نمی گویناولین مورد پیوند سر در انتاثیر گیاه خواری بر رشد وشاهکار قرنهوش، ژنتیکی است یا محیطیاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پمبانی ذهنی سیاه و سفیدکندر در بیماریهای التهاببحثی در مورد نقش ویتاميندژا وو یا اشنا پندارینقش داروهاي مختلف معروف آیا مغز تا بزرگسالی توسعتمایل زیاد به خوردن بستنروش هایی ساده برای کاهش ازبان و شناخت حقیقت قسمت دچرا حجم مغز گونه انسان دراولین تصویر در تاریخ از ساخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد وفلج بل، فلجی ترسناک که آنشباهت زیاد بین سلول هاي عهاوکينگ پیش از مرگش رسالاز تکینگی تا مغز از مغز تثبت امواج الکتریکی در عصمجموعه های پر سلولی بدن مکودک ایرانی که هوش او از بحثی جالب درباره محدودیتدژاوو یا آشناپندارینقش روزه داری در سالم و جآیا هوش ارثی دریافتی از پتمدن قدیمی ای در جنوب ایرروش صحبت کردن در حال تکامزبان و شناخت حقیقت قسمت سچرا در مغز انسان، فرورفتايندگان چگونه خواهند دیداختلال در شناسایی حروف و تاثیر گیاه خواری بر رشد وفلج خوابشباهت زیاد بین سلول هاي عهاوکينگ پیش از مرگش رسالاز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییمحل درک احساسات روحانیکودکان خود را مشابه خود تبحثی در مورد نقش کلسیم و دانشمندان ژنی از مغز انسنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هوش سریعی که بدون احستمساح حد واسط میان مغز کوروشهای نو در درمان دیسک بزبان، وسیله شناسایی محیطچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یاختلالات مخچهتاثیر گیاه خواری بر رشد وفلج خواب چیستشش مرحله تکامل چشمهدف از تکامل مغزاز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییمحل درک احساسات روحانی دکوری گذرای ناشی از موبایبحثی در مورد عملکرد لوب فدانشمندان روش هاي جدیدی نقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هشیاری کوانتومی وجودتنفس هوازی و میتوکندریروشهای شناسایی قدرت شنواسفر نامه سفر به بم و جنوب چراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یاختلالات حرکتی در انسانتاثیر گیاه خواری بر رشد وفیلمی بسیار جالب از تغییصرع و درمان های آنهزینه ای که برای اندیشیداز تکینگی تا مغز- از مغزتجهش های ژنتیکی مفید در سامحدودیت های حافظه و حافظکی غایب شدی تا نیازمند دلبحثی درباره هوش و تفاوتهدانشمندان روشی برای تبدینقش غذاها و موجودات درياآیا واکنش های یاد گرفته وتنفس هوازی و میتوکندریروشی برای بهبود هوش عاطفسفرنامه سفر به بم و جنوب نزاع بین جهل و علم رو به پایا کوچک شدن مغزانسان الاختلالات صحبت کردن در انتاثیر انتخاب از طرف محیط فیزیکدانان ماشینی برای تضررهای مصرف شکر و قند بر هستي مادي ای که ما کوچکتراز تکینگی تا مغز، از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادفمخچه ، فراتر از حفظ تعادلکاهش التهاب ناشی از بیمابحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای مصرفی در ام اسنقش غذاها و موجودات درياآیا آگاهی پس از مرگ از بیتو دی ان ای خاص ميتوکندريروشی جدید در درمان قطع نخسفرنامه سفر به بم و جنوب نزاع بین علم و نادانی رو ایا ابزار هوشمندی یا مغز ادامه بحث تکامل چشمتاثیر ترکیبات استاتین (سفراموشی همیشه هم بد نیستضررهای شکر بر سلامت مغزهستی ما پس از شروعی چگال ازدواج های بین گونه ای، رجهشهای مفید و ذکاوتی که دمخچه ابزاري که وظیفه آن فکایروپاکتیک چیستکاربرد روباتهای ريزنانوبحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای ضد بیماری ام اس ونقش غذاها و موجودات درياآیا امکان بازسازی اندامهتولید سلولهای جنسی از سلروشی جدید در درمان سکته مسفرنامه سفر به بم و جنوب نظریه تکامل در درمان بیمایا بیماری ام اس (مولتیپادغام میان گونه های مختلتاثیر دپاکین بر بیماری مفرایند حذف برخی اجزای مغطی یکصد هزار سال اخیر هرچو هر کس تقوای خدا پیشه کناستفاده از هوش مصنوعی در جهشهای مفید و ذکاوتی که دمدارک ژنتیکی چگونه انسانکاربرد روباتهای ريز، در بحثی درباره هوش و تفاوتهداروی فامپیریدین یا نورلنقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا انسان با مغز بزرگش اختوانایی مغز و دیگر اجزای ريتوکسيمب در درمان ام اسسفرنامه سفر به بم و جنوب هفت چیز که عملکرد مغز تو ایا بدون زبان میتوانیم تادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر داروهای ضد التهاب فرد حساس از نظر عاطفی و بعلم به ما کمک میکند تا موویتامین E برای فعالیت صحاستیفن هاوکینگ در مورد هجاذبه و نقش آن در شکلگیریمرگ انتقال است یا نابود شمزایای شکلات تلخ برای سلکجای مغز مسئول پردازش تجبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی تشنجی دربارداریچندین ماده غذایی که ماننآیا احتمال دارد رویا از آتوازن مهمتر از فعالیت زیراه های جدید برای قضاوت رسلولهای بنیادی مصنوعی درهفت سین یادگاری از میراث ایا تکامل هدفمند استارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر داروی ضد تشنج سدیم قانون مندی نقشه ژنتیکی معلایم کمبود ویتامین E را ویتامین E در چه مواد غذایاستیفن هاوکینگ در تفسیر حافظه و اطلاعات در کجاست مشکلات نخاعیکشف مکانیسم عصبی خوانش پبحثی درباره احساسات متفاداروی ضد تشنج با قابليت تچه زیاد است بر من که در ایآیا احتمال دارد رویا از آتوسعه برخی شغل ها با هوش راه های جدید برای قضاوت رسلسله مباحث هوش مصنوعیهمیشه عسل با موم بخوریمایرادهای موجود در خلقت بارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکقارچ بی مغز در خدمت موجودعلایم کمبود ویتامین E را ویتامین دی گنجینه ای بزراستخوان های کشف شده، ممکحافظه و اطلاعات در کجاست مغز ما کوچکتر از نیم نقطهکشف مکانیسمی پیچیده در ببحثی درباره احساساتی غیرداروی ضد تشنج با قابليت تچهار میلیارد سال تکامل بآیا برای تولید مثل همیشه توصیه های غیر دارویی در سراه پیروزی در زندگی چیستسم زنبور ، کلیدی برای وارهوش مصنوعی می تواند بر احاگر نعمت فراموشی نبود بسارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکلوب فرونتال یا پیشانی مغعوارض ازدواج و بچه دار شدواکنش های ناخودآگاه و تقاصول سلامت کمرحافظه و اطلاعات در کجاستمغز چون ابزار هوش است دلیکشف ارتباط جدیدی از ارتببخش دیگری در وجود انسان هداستانها و مفاهیمی اشتباچهار ساعت پس از کشتار خوکآیا بزرگ شدن مغز فقط در دتوصیه هایی در مصرف ماهیرشته نوروایمونولوژی و نقسودمندی موجودات ابزی بر هوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر نعمت فراموشی نبود بسارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکلبخند بزن شاید صبح فردا زعید نوروز مبارکواسطه ها د رمسیر ایجاد مغاضطراب و ترسحس چشایی و بویاییمغز آیندگان چگونه است ؟کشف جمجمه ای درکوه ایرهوبرنامه و ساختار پیچیده مدر مانهای کمر دردنوار مغزی روشی مهم در تشخآیا تکامل و تغییرات ژنتیتوضیحی ساده در مورد هوش مرشد مغز علت تمایل انسان بسیاهچاله و تکینگی ابتدایهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر تلاش انسان امروز براارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر درجه حرارت بر عملکلرزش ناشی از اسیب به عصبعامل کلیدی در کنترل کارآوراپامیل در بارداریاطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت اول )مغز انسان ایا طبیعتا تماگنجینه ای به نام ویتامین برین نت به جای اینترنتدر چه مرحله ای از خواب ، رنورون هاي مصنوعی می توانآیا خداباوری محصول تکاملتکامل چشمزمین زیر خلیج فارس تمدنی سیاره ابلهانهوش مصنوعی الفاگوابزار هوش در حال ارتقا ازارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکلزوم سازگاری قانون مجازاعسل طبیعی موثر در کنترل بورزش هوازی مرتب خیلی به قاطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت دوم )مغز انسان برای شادمانی طگیاه خواری و گوشت خوار کدبرای پیش بینی آینده مغز ددرمان های بیماری آلزایمرنوروپلاستیسیتی چیستآیا دلفین ها می تواند از تکامل ابزار هوش ، راه پر زندگی هوشمند در خارج از زسیاره ابلهانهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای بقای موجود زندارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکلزوم سازگاری قانون مجازاعصب حقوق نورولووورزش هوازی ، بهترین تمریبلندی در ذهن ما درک بلندیحس و ادراک قسمت چهارممغز انسان رو به کوچکتر شدگالکانزوماب، دارویی جدیبرخی نکات از گاید لاین پردرمان های رایج ام اسچیزی خارج از مغزهای ما نیآیا دست مصنوعی به زودی قاتکامل ساختار رگهای مغزی زیباترین چیز در افزایش سسیستم تعادلی بدنهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای دفاعی و بقای موارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر درجه حرارت بر عملکممانتین یا آلزیکسا یا ابعضلانی که طی سخن گفتن چقدورزش و میگرنبه زودی شبکه مغزی به جای حس و ادراک قسمت پنجممغز ایندگان چگونه استگامی در درمان بیماریهای برخی اثرات مضر ویتامین ددرمان جدید میگرن با انتی چگونه مغز پیش انسان یا همآیا راهی برای رفع کم آبی تکامل شناخت انسان با کشفزبان چهار حرفی حیات زمینسیستم دفاعی بدن علیه مغز هوش مصنوعی از عروسک تا کاثر مضر مصرف طولانی مدت رارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر درجه حرارت بر عملکمنابع انرژي پاک سرچشمه حمقالاتورزش بهترین درمان بیش فعبوزون هیگز چیستحس و ادراک قسمت سوممغز ابزار برتر بقاگاهی لازم است برای فهم و برخی اختلالات عصبی مثانهدرمانهای بیماری پارکینسچگونه هموساپينس بر زمین آیاما مقهور قوانین فیزیکتئوری تکامل امروز در درمزبان و بیان، در سایه پیشرسکته مغزیهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مفید قهوهارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر درجه حرارت بر عملکمولتیپل اسکلروز در زنان تاثیر ویتامین دی بر بیماورزش در کمر دردبیماری گیلن باره و بیمارحساسیت روانی متفاوتمغز برای فراموشی بیشتر کگاهی مغز بزرگ چالش استبرخی بیماری ها که در آن بدرک فرد دیگر و رفتارهای اچگونه آن شکری که می خوریمإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَتئوری تکامل در پیشگیری و زبان و تکلم برخی بیماریهساخت شبکه عصبی با الفبایهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مضر ماری جواناارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر درجه حرارت بر عملکمواد کوانتومی جدید، ممکنصفحه اصلیوزوز گوشبیماری ای شبیه ام اس مولتخلاصه ای از مطالب همایش ممغز بزرگ چقدر مفید هست ؟گزیده ای از وبینار یا کنفبرخی توجهات در ببمار پاردرک و احساسچگونه جمعیت های بزرگ شکل افراد آغاز حرکت خودشان رتا 20 سال آینده مغز شما به زبان و شناخت حقیقت قسمت چساخت شبکه عصبی مصنوعی با هوش مصنوعی از عروسک تا کماجزای پر سلولی بدن انسان ارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر رو ح و روان بر جسمموجود بی مغزی که می تواندسوالات پزشکییک پیشنهاد خوب برای آسان بیماری بیش فعالیخواندن ، یکی از شستشو دهنخواب سالم عامل سلامتیمغز بزرگ چالش است یا منفعگزارش یک مورد جالب لخته وبرخی سيناپسها طی تکامل و درک احساسات و تفکرات دیگچگونه جمعیت های بزرگ شکل افزایش قدرت ادراکات و حستاثیر مشاهده بر واقعیت بزبان و شناخت حقیقت قسمت اساختار شبکه های مغزی ثابهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزایی ناشناخته در شکل گاز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر رژیم گیاه خواری بر موجودات مقهور ژنها هستندپیامهای کاربرانیکی از علل محدودیت مغز امبیماری تی تی پیخواب سالم عامل سلامتی و یمغز بزرگ چالشهای پیش روگشایش دروازه جدیدی از طربررسي علل احتمالي تغيير درک تصویر و زبان های مخلتچگونه حافظه را قویتر کنیالکتروتاکسی(گرایش و حرکتاثیر ویتامین دی بر بیماسریعترین کامپیوتر موجودهوش مصنوعی در کامپیوترهااز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر میهمانهای ناخوانده عامل سایتهای دیگریادگیری مهارت های جدید دبیماری ضعف عضلات نزدیک ببیماریهای تحلیل عضلانی اخواب عامل دسته بندی و حفطمغز حریص برای خون، کلید تپنج اکتشاف شگفت آور در موبررسی و اپروچ جدید بر بیمدرک عمیق در حیواناتنگاهی بر قدرت بینایی دراامیوتروفیک لترال اسکلروتاثیر ژنها بر اختلالات خسرگیجه از شایعترین اختلاهوش مصنوعی در خدمت خلق وحاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر میگرن سردردی ژنتیکی که بیادآوری خواب و رویابیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريمغز زنان جوانتر از مغز مرپیموزایدبررسی سیستم تعادلی بدن ادرگیری اعصاب به علت میتونگاهی بر توانایی اجزاي بامگا سه عامل مهم سلامتتاثیر کپسول نوروهرب بر نسردرد و علتهای آنهوش مصنوعی در خدمت خلق وحاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر رژیم گیاهخواری بر میدان مغناطيسي زمین بشر ژن هوش و ساختارهای حیاتی بیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريمغزهای کوچک بی احساسپیوند مغز و سر و چالشهای بررسی علل کمر درد در میانرقیبی قدرتمند در برابر مناتوانی از درمان برخی ویامروز دانش ژنتیک هیچ ابهتاثیر کپسول نوروهرب بر تسردرد تنشنهوش مصنوعی درمانگر کامپیاز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر عصاره تغلیظ شده گیمکانیزمهای دفاعی در برابژن یا نقشه توسعه مغز و نقبیست تمرین ساده برای جلوخطا در محاسبات چیزی کاملنقش قهوه در سلامتیپیوند سر، یکی از راه حلهابزرگ شدن مغز محدود به دوررموزی از نخستین تمدن بشرناتوانی در شناسایی چهره انفجار و توقف تکاملی نشاتاثیر کپسول نوروهرب بر سسردرد سکه ایهوش مصنوعی درخدمت خلق وحاز تکینگی تا مغز از مغز تتبدیل تراکت صوتی مصنوعی ما انسانها چه اندازه نزدژنها نقشه ایجاد ابزار هوبیشتر کمردردها نیازی به خطا در محاسبات چیزی کاملنقش هورمون های تیروئید دپیشینیان انسان از هفت میتفاوت مغز انسان و میمون هرمز و رازهای ارتباط غیر کنخاع ما تا پایین ستون فقرانگشت نگاری مغز نشان میدتاثیر کپسول نوروهرب بر سسرعت فکر کردن چگونه استهوش مصنوعی ساخته هوش طبیاز تکینگی تا مغز و از مغز تبدیل سلولهای محافط به سما انسانها چه اندازه نزدژنها ، مغز و ارادهبا هوش مصنوعی خودکار روبدفاع در برابر تغییر ساختنقش ژنتیک در درمان اختلاپیشرفتی مستقل از ابزار هتفاوتهای جنسیتی راهی برارویای شفافنخستین تصویر از سیاهچالهاندوهگین نباش اگر درب یا تاثیر گیاه خواری بر رشد وشنا در ابهای گرم جنوب نیهوش احساسیاز تکینگی تا مغز از مغز تتری فلوپرازینما با کمک مغز خود مختاريمژنهای هوش ، کدامندبارداری بدون رحمدقیق ترین تصاویر از مغز انقش انتخاب از طرف محیط، نپاسخ گیاهان در زمان خوردتقلید مرحله ای نسبتا پیشروبات های ریز در درمان بینرمش های مفید در سرگیجهانسان جدید از چه زمانی پاتاثیر گیاه خواری بر رشد وشناخت و معرفت، و نقش آن دهوش احساسیاز تکینگی تا مغز از مغز تتشنج چیستما تحت کنترل ژنها هستیم یکمردرد و علل آنبازسازي مغز و نخاع چالشی دلایلی که نشان میدهد ما بنقش اتصالات بین سلولهای پختگی پس از چهل سالگي به تلاش هایی در بیماران قطع روزه داری و بیمار ی ام اس نرمشهای مهم برای تقویت عانسان عامل توقف رشد مغزتاثیر گیاه خواری بر رشد وشناسایی سلول های ایمنی اهوش عاطفی بیشتر در زناناز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر الگوی رشد مغزی با زماه رجبکمردرد با پوشیدن کفش منابحتی علمی درباره تمایل بديدن با چشم بسته در خواب نقش حفاظتی مولکول جدید دپرورش مغز مینیاتوری انساتلاشی برای درمان قطع نخاروش مقابله مغز با محدودیچرا مغزهای ما ارتقا یافت انعطاف پذیری مکانیسمی علتاثیر گیاه خواری بر رشد وشواهدی از دنیسوان(شبه نئهوش عاطفی در زنان بیشتر ااز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر زودتر اتصالات مغزیماپروتیلینکنفرانس تشنج هتل کوثر اص