دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

خودآگاهی و هوشیاري

(اصل مقاله در
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=2009905255992269&id=100009184420613
با پاره ای توضیحات اضافی)

خودآگاهی و هوشیاري

نوروسافاری | دانشمندان رموزی را یافته اند که مدت هاست فلاسفه را سردرگم کرده است. “کریستوف کخ”

خودآگاهی یا هوشیاری (consciousness) درواقع هر آن چیزی است که شما تجربه می کنید. نجوایی که در سر شما شنیده میشود، مزه شیرین شکلات خامه ای، دندان دردی که کلافه تان کرده، علاقه شدید شما به فرزندانتان و دانستن این حقیقت تلخ که روزی تمام این احساسات از بین میروند.(قبلا در کانال
@salmanfatemi
طی سلسله مباحثی، حس و ادراک مورد بحث قرار گرفت توصیه ميشود جهت درک بیشتر هوشیاری و خود آگاهی، آن سلسله مباحث هم بررسی شود.)

به گزارش نوروسافاری از ژورنال نچر، منشا و طبیعت این تجربه ها که گاهی به عنوان یک کواليا مطرح میشود از دوران باستان تاکنون مطرح بوده است. بسیاری از فیلسوفان مدرن که به تحلیل ذهن می پردازند، که شاید برجسته ترین آنها دنیل دنت از دانشگاه Tufts باشد، ماهیت خودآگاهی را مانند یک توهین غیرقابل تحمل به باورهایشان میدانند. باور به کوالیا(1)(qualia)دنیا را دنیایی بی معنا و پوچ میداند و آن را یک توهم تعریف می کند. به این ترتیب، آنها یا وجود کوالیا را رد می کنند یا استدلال هایی بیان می کنند که به هیچ وجه نمیتوان آنها را به صورت علمی بررسی کرد.

اگر این ادعاها درست باشد، این مقاله خیلی کوتاه خواهد شد.همه ی آن چیزی که من باید توضیح دهم این است که چرا شما، من و همه افراد دیگر متقاعد شده ایم و بر این باوریم که همیشه احساساتمان را داریم. اگر دندان من آبسه کرده باشد، یک برهان پیچیده که بتواند من را قانع کند که درد یک توهم است و حقیقت ندارد نمیتواند درد من را کاهش دهد. به عنوان کسی که علاقه خیلی خیلی کمی به این استدلال های ناامیدکننده درباره مشکلات ذهن و بدن دارم باید خودم دست به کار شوم و به دنبال پاسخ این سوالات بروم.

اکثریت محققان، خودآگاهی را به عنوان یک چیزی معین پذیرفته و به دنبال درک ارتباط آن با جهان عینی هستند که توسط علم توصیف شده است. بیش از ۲۵ سال پیش فرانسیس کریک (Francis Crick) و من تصمیم گرفتیم بحث های فلسفی را در مورد خودآگاهی کنار بگذاریم (که حداقل از زمان ارسطو دانشمندان به آن مشغول بودند) و به جای آن به دنبال ردپای فیزیکی آن باشیم. چه چیز شگفت انگیزی درباره ماهیت مغز وجود دارد که باعث خودآگاهی میشود؟ هنگامی که ما بتوانیم این موضوع را درک کنیم، امید است که بتوانیم به حل مساله اساسی تر نزدیک شویم.

طراحی مطالعات

ما به طور خاص به دنبال همبستگی نورونی در خودآگاهی ([۲]NCC) هستیم. به بیان دیگر ما به دنبال حداقل مکانیسم ها و ساختارهای نورونی به هم پیوسته ای هستیم که برای درک هر نوع تجربه خاص از خودآگاهی کافی است. برای مثال چه اتفاقی در مغز شما باید رخ بدهد تا شما تجربه دندان درد را داشته باشید و آن را درک کنید؟ آیا باید بعضی سلول های عصبی با فرکانسی خاص و جادویی، نوسان الکتریکی داشته باشند تا این درک انجام شود؟ آیا باید چیز خاصی مثل نورون های خودآگاهی وجود داشته باشند و در آن لحظه فعال شوند؟ این سلول ها در کدام قسمت مغز قرار دارند؟

همبستگی نورونی در خودآگاهی (NCC)

زمانی که NCC را تعریف می کنیم، عبارت حداقلبسیار مهم است. مغز در کل نیز میتواند به عنوان یک NCC مطرح شود زيرا بالاخره مغز در همه حال مشغول بوجود آوردن تجارب متفاوت است. اما جایگاه خودآگاهی میتواند فراتر از این محدوده باشد. نگاهی به طناب نخاعی بیندازید. لوله ای انعطاف پذیر از بافت عصبی با تقریبا ۴۵ سانتی متر طول در درون ستون فقرات و با حدود یک میلیارد سلول عصبی.

اگر طناب نخاعی به وسیله ضربه به ناحیه گردن به طور کامل قطع شود، قربانیان در پاها، بازو و کمر به بالا فلج می شوند، قادر به کنترل روده و مثانه خود نیستند و احساسی نسبت به بدن خود نخواهد داشت. با این حال یک فرد با فلج همه اندامها (tetraplegics [3]) هم میتواند تجربه های گوناگون خود را در زندگی ادامه دهد, آنها می توانند ببینند، بشنوند، بو کنند، احساس کنند و احساسات خود را به همان اندازه که پیش از آن حادثه به یاد می آوردند به یاد بیاورند.

یا مخچه (مغز کوچک) را که در قسمت پایینی پشت سر قرار دارد در نظر بگیرید. یکی از قدیمی ترین مدارهای مغز در دوره تکامل است، که در کنترل حرکتی، وضعیت ایستادن و راه رفتن و اجرای روان توالی های پیچیده در تحرکات موتور حرکتی (motor movements) دخیل است. نواختن پیانو، تایپ کردن، رقص روی یخ یا صخره نوردی همه فعالیت هایی هستند که در آنها مخچه دخیل است. این قسمت دارای شگفت انگیزترین نورون های مغز است که [۴] Purkinje cells نام دارند که دارای شاخه هایی هستند مانند یک مرجان دریایی و دینامیک الکتریکی پیچیده ای دارند. همینطور مخچه دارای بیشترین تعداد نورونها، حدود ۶۹ میلیارد است (بیشتر آنها سلول های گرانولی ستاره ای شکل هستند). (چهار برابر بیشتر از کل نورونها در سا

یر نواحی مغزی).

اگر بخشی از مخچه توسط سکته مغزی یا چاقوی جراح از بین برود، چه اتفاقی برای خودآگاهی می افتد؟ خیلی جزئی! بیمارانی که دارای اختلالات مخچه ای هستند ازبعضی نقائص مینالند, مثلا نواختن درست و روان پیانو و یا تایپ کردن روان با کیبورد اما هیچ وقت در مورد ازدست دادن جنبه ای از خودآگاهی خود شکایتی نمی کنند. آنها به خوبی می شنوند، می بینند و احساس می کنند، حسشان نسبت به خود را حفظ می کنند، رویدادهای گذشته را به یاد می آورند و همچنان قابلیت برنامه ریزی برای آینده را دارند. حتی اگر فردی بدون مخچه متولد شود تاثیری بر تجربه خودآگاهی فرد نمی گذارد.
تمام این دستگاه وسیع مخچه ای ربطی به کسب تجارب ذهنی ندارد . چرا؟ نکات مهمی در مدار آن وجود دارد، که بسیار یکدست (متحد الشکل) و موازی هستند (مانند باتری هایی به صورت موازی متصل می شوند). مخچه تقریبا به طور انحصاری یک مدار تغذیه مستقیم است: مجموعه ای از نورونها، نورونهای بعدی را تغذیه می کنند، که به نوبه خود مجموعه دوم بر مجموعه سوم تاثیر می گذارد.

هیچ حلقه های بازخورد (Feedback loop) پیچیده ای وجود ندارد که با حرکت فعالیت الکتریکی به عقب و جلو منجر به ایجاد نوسانهای مجدد در مدار شود.(با توجه به زمان مورد نیاز برای تکمیل ادراک آگاهانه، اکثر نظریه پردازان نتیجه می گیرند که این پردازش باید شامل حلقه های بازخوردی در مدارهای مغزی باشد.) به علاوه، مخچه عملا به بیش از صدها یا بیشتر ماژول محاسباتی مستقل تقسیم می شود. هر یک از آنها به طور موازی با ورودی ها و خروجی جداگانه و غیر همپوشان کار می کنند و حرکات موتورهای مختلف یا سیستم های شناختی را کنترل می کنند. آنها به ندرت با هم تعامل می کنند ویژگی دیگری که برای خودآگاهی ضروری است. (قبلا در همین کانال
@salmanfatemi
بیان شد که نقش های مخچه بسیار فراتر از کنترل منظم حرکات و توازن است و در فردی که اختلال مخچه پیدا میکند، اختلالات ادراکی بسیار زیادی رخ میدهد. توصیه میشود که مباحث مخچه در این کانال مراجعه شود)

پس جایگاه خودآگاهی، کجاست؟

درس مهمی که از نخاع و مخچه می آموزیم این است که ژن خودآگاهی تنها زمانی که هر بافت عصبی تحریک شود، ظاهر نمی شود. چیزهای بیشتری مورد نیاز است. این عامل اضافی در ماده خاکستری یافت می شود که قشر مغزی، سطح بیرونی مغز را تشکیل می دهد. این یک ورقه لایه لایه از بافت عصبی پیچیده و به هم پیوسته در اندازه و عرض یک پیتزا ۱۴ اینچی است. دو تا از این ورقه ها، به شدت چیندار شده، همراه با صدها میلیون سیمهای ارتباطی آنها (ماده سفید) در درون جمجمه چپانده شده اند.تمام شواهد در دسترس بر ایجاد احساسات توسط بافت قشر مغز دلالت دارد.

ما می توانیم جایگاه خودآگاهی را حتی بیشتر محدود کنیم. به عنوان مثال، آزمایش هایی که در آن محرک های متفاوتی به دو چشم چپ و راست وارد شوند. تصور کنید یک تصویر از دونالد ترامپ فقط برای چشم چپ و یک تصویر از هیلاری کلینتون فقط برای چشم راست شما قابل مشاهده باشد. میتوانیم تصور کنیم که شما ممکن است تصویر مخلوطی از برهم نهی عجیب و غریب Trump و Clinton را مشاهده کنید ولی در واقع شما Trump را برای چند ثانیه خواهید دید، پس از آن او ناپدید خواهد شد و کلینتون ظاهر خواهد شد، پس از آن او نیز میرود و Trump دوباره ظاهر خواهد شد. این دو تصویر در یک چرخش بی پایان، عوض و بدل میشوند. به همین دلیل است که دانشمندان علوم اعصاب به این پدیده رقابت دوچشمی یا (binocular rivalry) میگویند. چون مغز شما یک ورودی مبهم دریافت می کند، نمی تواند تصمیم بگیرد: آیا Trump است، یا کلینتون؟

اگر به طور همزمان، شما در داخل یک اسکنر مغناطیسی که فعالیت مغز را ثبت میکند، دروغ بگویید، آزمایشگران متوجه خواهند شد که مجموعه گسترده ای از مناطق قشری مغز، که به عنوان “منطقه داغ خلفی” یا (posterior hot zone) شناخته شده است، فعال می شوند.این قسمت، بخشهایی از قشرهای آهیانه ای(Pareital) ,پس سری (Occipital) و گیجگاهی (Temporal) در بخش عقبی قشری را شامل می شود و نقش بسیار مهمی را در ردیابی چیزهایی که می بینیم بازی میکند. جالب اینجاست که قشر بصری اولیه که اطلاعات را از چشم دریافت می کند، آن چیزی که سوژه می بیند را مشخص نمیکند. یک همچین سلسله مراتب کاری مشابهی نیز در شنوایی و حس پیکری وجود دارد: قشر شنوایی اولیه و قشر حس پیکری اولیه مستقیما مشارکتی در درک محتوای تجربیات بدست آمده از شنوایی و حس پیکری ندارند. اما در عوض مراحل بعدی پردازش که در ناحیه داغ خلفی یا posterior hot zone انجام میگیرند در این ادراک آگاهانه نقش دارند (از جمله درک تصویر ترامپ و کلینتون در مثال بالا) .

(به اينجا می رسيم که منطقه ادراکی اوليه، نقشی اساسي در خودآگاهی ما از ادراکات روزانه ندارد. و اکنون منطقه ثانویه ای برای این ادراکات تعریف می شود، ولی نکته ظریف آنجاست که گاهي مسیر فراي

ند ادراک اصلا برعکس است و آن، مواردی است که روياهاي پیشگویی کننده رخ میدهد.

در اينجا آنچه را که شما پیش از وقوعش با چشم یا گوش خود درک میکنید، اصلا ربطی به چشم و گوش مادی شما ندارد و این منبع، اطلاعات خود را از طریق چشم و گوش مادی به دست نمی آورد بلکه از مسیری برعکس، اطلاعات را به مرکز درکی مغز می رساند.

از این هم فراتر، پیش گویی هایی است که توسط بسیاری از انسانهای بزرگ و یا انبیا اتفاق می افتد که گاهی هزاران سال با حادثه، اختلاف زمانی دارد.

اینها نشان دهنده منبع اطلاعاتی حتی فراتر از مناطق ثانویه اداکي است. توصیه مي شود به مباحث حس و ادراک در کانال
@salmanfatemi
مراجعه شود)

شواهد بالینی

روشنگر بیشتر این مساله، شواهدي از دو منبع بالینی هستند: تحریک الکتریکی بافت قشری

و مطالعه بیماران پس از دست دادن مناطق خاص مغزی ناشی از آسیب یا بیماری.

قبل از برداشتن تومور مغزی یا محل تشنج صرعی بیمار، برای مثال در عمل جراحی مغز و اعصاب, نقشه فعالیتی نواحی قشری نزدیک به محل ضایعه توسط تحریک مستقیم با الکترود ها ترسیم می
شود. تحریک ناحیه داغ خلفی (posterior hot zone) موجب وقوع احساسات و حسهای متنوعی میشود.این محسوسات ميتواند چشمک زدن نور، دیدن اشکال هندسی، اعوجاج چهره ها، توهم شنوایی یا بصری، احساس آشنایی یا غیرواقعی بودن، تمایل به حرکت اندام خاص و غیره باشد. تحریک قشر جلوتر مغزی اما موضوع متفاوتی است: به طور کلی تجربه ی مستقیمی را ایجاد نمی کند.

منبع دوم، بینش به دست آمده از بیماران مغز و اعصاب است که از نیمه اول قرن بیستم شکل گرفت. جراحان گاهی مجبور می شدند کمربند بزرگی از قشر پیش-پیشانی(prefrontal) را برای حذف تومورها یا برای مقابله با تشنج های صرعی بردارند. نکته قابل توجه آن که چگونه این بیماران، غیرعادی میشدند.از دست دادن بخشی از لوب پیشانی اثرات مخرب خاصی داشت: بیماران، اختلالاتی مانند عدم مهار احساسات یا اقدامات نامناسب، اختلال در اعمال حرکتی یا تکرار غیرقابل کنترل اعمال یا کلمات خاص را از خود نشان می دهند. اگرچه، پس از انجام این عمل جراحی، بدون هیچ شواهدی مبنی بر اینکه حذف وسیع بافت پیشانی به طور قابل توجهی بر تجربه ی آگاهانه آن فرد تاثیر گذار باشد, شخصیت و IQ آنها بهبود می یافت و آنها برای سالهای طولانی زندگی می کردند.

برعکس، حذف مناطق حتی کوچکی از کورتکس خلفی- که منطقه داغ در آن قرار دارد- می تواند منجر به از دست رفتن کل انواع محتوای آگاهانه شود: بیماران قادر به تشخیص چهره یا دیدن حرکات، رنگ یا مکان نخواهند بود.

بنابراین به نظر می رسد که مناظر، صداها و سایر محسوسات زندگی، طوری که تجربه می کنیم، توسط مناطق درون قشر خلفی ایجاد می شوند.تا آنجا که می توان گفت، تقریبا تمام تجربیات آگاهانه، منشاشان آنجاست. گاهي مسیر فرايند ادراک اصلا برعکس است و آن، مواردی است که روياهاي پیشگویی کننده رخ میدهد.

در اينجا آنچه را که شما پیش از وقوعش با چشم یا گوش خود درک میکنید، اصلا ربطی به چشم و گوش مادی شما ندارد و این منبع، اطلاعات خود را از طریق چشم و گوش مادی به دست نمی آورد بلکه از مسیری برعکس، اطلاعات را به مرکز درکی مغز می رساند.

از این هم فراتر، پیش گویی هایی است که توسط بسیاری از انسانهای بزرگ و یا انبیا اتفاق می افتد که گاهی هزاران سال با حادثه، اختلاف زمانی دارد.

اینها نشان دهنده منبع اطلاعاتی حتی فراتر از مناطق ثانویه اداکي است.
(منشأ اطلاعات ما فراتر از مغز مادی است و محدود کردن منشأ آن به مغز، نارسايي هاي فراواني دارد و در تضاد با بسیاری از مشاهدات بشری قرار می گيرد که در بالا مفصلا بیان شد. توصیه میشود به مباحث مربوط به رویا در فصل ششم کتاب توهم بی خدایی نوشته احمد الحسن مراجعه شود
almahdyoom.co/doa.html
)

اختلاف اساسی بین مناطق خلفی با بیشتر قشر پیش-پیشانی چیست که به طور مستقیم در محتوای ذهنی و انتزاعی مشارکت ندارند؟ حقیقت این است که هنوز نمی دانیم. با این وجود هیجان انگیزتر این است که یافته های اخیر نشان می دهد که دانشمندان علوم اعصاب ممکن است به دانستن آن نزدیکتر شده باشند.

ترجمه: علی زارعی وبسایت نوروسافاری
(اصل مقاله در
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=2009905255992269&id=100009184420613
با پاره ای توضیحات اضافی)

۱- qualia:کیفیات ذهنی یا تجربهی حقیقی چیزهابه ویژگیهای کیفی یا احساسی وضعیت ذهن اشاره میکند. به عنوان مثال تجربهی مستقیم رنگها، درد، بو، خشم مثالهایی از کیفیات ذهنی میباشند.

اگر چه به نظر میآید که حداقل برخی از حالات ذهنی ما وضعیت کیفی دارند، وجود آنها سؤالات فلسفیای را بر میانگیزد: ماهیت کیفیات ذهنی چیست و چه چیزی آنها را تشکیل میدهد؟ بسیاری از نظریهپردازان تفاوت عمدهای بین کیفیات ذهنی و معیارهای فیزیکی مانند طول، جرم، حجم دیده و این سؤال را مطرح کردهاند

که آیا امکان دارد که کیفیات ذهنی کاملاً با این ویژگیهای فیزیکی یکسان باشند؟ سؤال دیگری که مطرح میباشد این است که آیا دریافت مستقیم ما نسبت به این حالات ذهنی لغزشناپذیر است و آیا این ادراکات دارای اعتبار هستند؟

کیفیات ذهنی به عنوان استدلالی علیه فیزیکالیسم(دیدگاهی که بر اساس آن هیچ چیز غیر فیزیکی در عالم وجود ندارد) به کار رفته است.

۲- Neural correlates of consciousness

۳- فلج چهاراندام، که کوادریپلژی(Quadriplegia) و تتراپلژی هم نامیده میشود نوعی از فلج است که در این حالت، انسان حس و کنترل در دستها و پاهای خود را از دست میدهد.فلج چهاراندام در پی آسیبهای شدید به مغز یا نخاع پدید میآید. نخاع مجموعهای از اعصاب است که پیامهای مغز را به دیگر اعضای بدن میرسانند. در حالت فلج چهاراندام معمولاً قطع نخاع در نیمه بالایی مهرههای گردن (در بالای c3-c4) رخ دادهاست. این گسیختگی نخاع ممکن است در اثر یک آسیب ضربهای (شکستن گردن، برای مثال در پی شیرجه در آب کمعمق) یا فشرده شدن بند نخاع توسط یک تومور یا کمخونی موقت اندام (ایسکمی) پس از بروزآنفارکتوس پدید بیاید.

۴- یاختههای پورکینیه یا نورونهای پورکینیه لایه میانی قشر مخچه را تشکیل میدهند. این سلولها نسبتاً بزرگ بوده عملکردی مؤثر در پردازش اطلاعات دارند. میانجی عصبی مؤثر بر این یاختهها گاما آمینوبوتیریک اسید است و این نوع نورونها توسط یک کالبدشناس اهل چک بنام یان پورکینیه کشف شدهاند.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
از تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان برای شادمانی طریواستیگمینویتامین دی گنجینه ای بزرالتهاب شریان تمپورالبیماری ای شبیه ام اس مولتتبدیل سلولهای محافط به سمغزتان را در جوانی سیمکشزبان چهار حرفی حیات زمینیادگیری مهارت های جدید داولین سلول مصنوعیبحتی علمی درباره تمایل بجهش های ژنتیکی مفید در سانقش رژیم غذایی بر رشد و اسلولهای بنیادی مصنوعی درکووید نوزده و خطر بیماریابزار هوش در حال ارتقا ازبرای پیش بینی آینده مغز دحس و ادراک قسمت چهارمسازگاری با محیط بین اجزانورون هاي مصنوعی می توانابزارهای بقا ازنخستین همبسیاری از بیماری های جدیقیچی ژنتیکیدفاع در برابر تغییر ساختشبیه سازی سیستم های کواننگاهی بر قدرت بینایی دراکرونا چه بر سر مغز می آورادامه بحث تکامل چشمتولید سلولهای جنسی از سلمولتیپل اسکلروز در زنان داروی جدید s3 در درمان ام عوامل ایجاد لغت انسانی و نزاع بین جهل و علم رو به پگربه شرودینگر و تاثیر مشارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر نگاه ناظر هوشیار بمجموعه های پر سلولی بدن مدرک فرد دیگر و رفتارهای اهوش مصنوعی از عروسک تا کآلزایمراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومشکلات نخاعیرویاها از مغز است یا ناخوهوش، ژنتیکی است یا محیطیآیا تکامل و تغییرات ژنتیازدواج های بین گونه ای، رتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان برای شادمانی طریسدیپلام تنها داروی تایواکنش های ناخودآگاه و تقامیوتروفیک لترال اسکلروبیماری بیش فعالیتری فلوپرازیننقش قهوه در سلامتیزبان و کلمه حتی برای کسانیادآوری خواب و رویااوکرلیزوماب داروی جدید شبحث درباره پیدایش و منشاجهش های ژنتیکی غیر تصادفنقش رژیم غذایی در رشد و اسلسله مباحث هوش مصنوعیکودک ایرانی که هوش او از ابزار بقای موجود زنده از برخی نکات از گاید لاین پرحس و ادراک قسمت پنجمسخن پاک و ثابتنورون های ردیاب حافظهابزارهای بقای از نخستین تفاوت مغز انسان و میمون هقانون مندی نقشه ژنتیکی مدقیق ترین تصاویر از مغز اشباهت زیاد بین سلول هاي عنگاهی بر توانایی اجزاي بکشف مکانیسم عصبی خوانش پاداراوون تنها داروی تاییتوانایی مغز و دیگر اجزای مواد کوانتومی جدید، ممکنداروی جدید ضد میگرنعواملی که برای ظهور لغت انزاع بین علم و نادانی رو گزیده ای از وبینار یا کنفارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر نگاه انسان بر رفتامحل درک احساسات روحانیدرک و احساسهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا ممکن است موش کور بی ماز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومشکلات بین دو همسر و برخیرویاهای پر رمز و حیرتی درهیچگاه از فشار و شکست نترآیا جهش های ژنتیکی، ویرواستفاده از هوش مصنوعی در تاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان رو به کوچک تر شرژیم های غذایی و نقش مهم واکسن کرونا از حقیقت تاتامید درمان کرونا با همانبیماری تی تی پیتری فلوپرازیننقش مهاجرت در توسعه نسل ازبان و بیان نتیجه ساختماژن هوش و ساختارهای حیاتی ايندگان چگونه خواهند دیدبحثی در مورد نقش ویتامينجهشهای مفید و ذکاوتی که دنقش زبان در سلطه و قدرت اسم زنبور ، کلیدی برای وارکودکان میتوانند ناقل بی ابزار بقای موجود زنده از برخی اثرات مضر ویتامین دحس و ادراک قسمت سومسریعترین کامپیوتر موجودنوروپلاستیسیتی چیستابزارهای دفاعی و بقای موتفاوتهای جنسیتی راهی براقانونمندی و محدودیت عالمدلایلی که نشان میدهد ما بشباهت زیاد بین سلول هاي عناتوانی از درمان برخی ویکشف مکانیسمی پیچیده در بادغام میان گونه های مختلتوازن مهمتر از فعالیت زیموجود بی مغزی که می تواندداروی ضد تشنج با قابليت تعوارض ازدواج و بچه دار شدنزاع بین علم و جهل رو به پگزارش یک مورد جالب لخته واز نشانه ها و آثار درک شدتاثیر نگاه انسان بر رفتامحل درک احساسات روحانی ددرک احساسات و تفکرات دیگهوش مصنوعی از عروسک تا کمآیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومشکلات روانپزشکی پس از سرویای شفافهاوکينگ پیش از مرگش رسالآیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجاستیفن هاوکینگ در مورد هتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان رو به کوچکتر شدرژیم غذایی حاوی تخم مرغ وواکسن سرطانامگا سه عامل مهم سلامتبیماری ضعف عضلات نزدیک بتسلیم شدن از نورون شروع منقش محیط زندگی و مهاجرت دزبان و بیان، در سایه پیشرژن یا نقشه توسعه مغز و نقايا اراده آزاد توهم است یبحثی جالب درباره محدودیتجهشهای مفید و ذکاوتی که دنقش زبان در سلطه و قدرت اسودمندی موجودات ابزی بر کودکان خود را مشابه خود تابزار بقای موجود زنده از برخی اختلالات عصبی مثانهحساسیت روانی متفاوتسرگیجه از شایعترین اختلانوشیدن چای برای مغز مفید اثر مضر مصرف طولانی مدت رتقلید مرحله ای نسبتا پیشقارچ بی مغز در خدمت موجوددندان ها را مسواک بزنید تشش مرحله تکامل چشمناتوانی در شناسایی چهره کشف ارتباط جدیدی از ارتبادغام دو حیطه علوم مغز و توسعه برخی شغل ها با هوش موجودات مقهور ژنها هستندداروی ضد تشنج با قابليت تعید نوروز مبارکنظام مثبت زندگیگشایش دروازه جدیدی از طراز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر ویتامین دی بر بیمامحدودیت های حافظه و حافظدرک تصویر و زبان های مخلتهوش مصنوعی از عروسک تا کمآیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومشکلات روانپزشکی در عقب روبات های ریز در درمان بیهاوکينگ پیش از مرگش رسالآیا خداباوری محصول تکاملآیا دلفین ها می تواند از استیفن هاوکینگ در تفسیر تاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ایندگان چگونه استراه های جدید برای قضاوت رواکسنی با تاثیر دوگانه اامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبیماریهای تحلیل عضلانی اتشنج چیستنقش نظام غذایی در تکامل مزبان و تکلم برخی بیماریهژنها نقشه ایجاد ابزار هوايا اراده آزاد توهم است یبحثی در مورد نقش کلسیم و جاذبه و نقش آن در شکلگیرینقش سجده بر عملکرد مغزسیاهچاله و تکینگی ابتدایکوری گذرای ناشی از موبایابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری ها که در آن بخلاصه ای از مطالب همایش مسردرد میگرن در کودکاننوعی سکته مغزی ، وحشتناک اثرات فشار روحی شدیدتلقین اطلاعات و حافظهقبل از انفجار بزرگدو ویژگی انتزاع و قدرت تجششمین کنگره بین المللی سنخاع ما تا پایین ستون فقرکشف جمجمه ای درکوه ایرهوارتقا و تکامل سنت آفرینش توصیه های غیر دارویی در سمیهمانهای ناخوانده عامل داستانها و مفاهیمی اشتباعامل کلیدی در کنترل کارآنظریه تکامل در درمان بیمپمبرولیزوماب در بیماری چاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر ویروس کرونا بر مغز مخچه فراتر از حفظ تعادلدرک عمیق در حیواناتهوش مصنوعی در کامپیوترهاآیا همه جنایت ها نتیجه بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومشاهده آینده از روی مشاهروح رهاییهدف یکسان، در مسیرهای متآیا دست مصنوعی به زودی قااستخوان های کشف شده، ممکتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ابزار برتر بقاراه های جدید برای قضاوت رواسطه ها د رمسیر ایجاد مغانفجار و توقف تکاملی نشابیهوش کردن در جراحی و بیمتشنج و حرکات شبه تشنجی قانقش هورمون های تیروئید دزبان و شناخت حقیقت قسمت چژنها ، مغز و ارادهای آنکه نامش درمان و یادشبحثی در مورد عملکرد لوب فحقیقت قربانی نزاع بین بی نقش غذاها و موجودات درياسیاره ابلهانکی غایب شدی تا نیازمند دلابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری های خاص که بدفلج بل، فلجی ترسناک که آنخواندن ، یکی از شستشو دهنسردرد و علتهای آنچیزی خارج از مغزهای ما نیاثرات مفید قهوهتلاش هایی در بیماران قطع قدم زدن و حرکت دید را تغیديدن با چشم بسته در خواب صرع و درمان های آننخستین تصویر از سیاهچالهگنجینه ای به نام ویتامین ارتوکين تراپی روشی جديد توصیه هایی در مصرف ماهیمیگرن سردردی ژنتیکی که بدر مانهای کمر دردعارضه جدید ویروس کرونا سهفت چیز که عملکرد مغز تو پنج اکتشاف شگفت آور در مواز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر ژنها بر اختلالات خمخچه ، فراتر از حفظ تعادلدرگیری قلب در بیماری ویرهوش مصنوعی در خدمت خلق وحآیا هوش ارثی دریافتی از پاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومعنی روزهروزه داری و بیمار ی ام اس هدف از تکامل مغزهدف از خلقت رسیدن به ابزاآیا رژیم غذایی گیاهی سلااصول سلامت کمرتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز از بسیاری حقایق می گرراه پیروزی در زندگی چیستوراپامیل در بارداریانواع سکته های مغزیبیوگرافیتشنج عدم توازن بین نورون نقش هورمون زنانه استروژنزبان و شناخت حقیقت قسمت اژنهای مشترک بین انسان و وایندرالبحثی درباره هوش و تفاوتهحقیقت خواب و رویانقش غذاها و موجودات درياسیاره ابلهانابزار بقای موجود زنده از برخی توجهات در ببمار پارفلج خوابخواب سالم عامل سلامتیسردرد تنشنچگونه مغز پیش انسان یا هماثرات مضر ماری جواناتلاشی برای درمان قطع نخاقدرت انسان در نگاه به ابعدی متیل فومارات(زادیوا)(ضررهای مصرف شکر و قند بر نرمش های مفید در سرگیجهگویید نوزده و ایمنی ساکتارتباط میکروب روده و پارتوضیحی ساده در مورد هوش ممیگرن شدید قابل درمان اسدر چه مرحله ای از خواب ، رعدم توقف تکامل در یک انداهفت سین یادگاری از میراث پوست ساعتی مستقل از مغز داز آغاز خلقت تا نگاه انساتاثیر کلام در آیات کلام بمخچه ابزاري که وظیفه آن فدرگیری مغز در بیماری کویهوش مصنوعی در خدمت خلق وحآیا هوش سریعی که بدون احساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز فکر میکند مرگ برای دیروش مقابله مغز با محدودیهزینه ای که برای اندیشیدآیا رژیم غذایی گیاهی سلااضطراب و ترستاثیر درجه حرارت بر عملکمغز به تنهایی برای فرهنگ راست دستی و چپ دستیورزش هوازی مرتب خیلی به قانگشت نگاری مغز نشان میدبیوگرافیتغییر الگوی رشد مغزی با زنقش ژنتیک در درمان اختلازبان و شناخت حقیقت قسمت دژنهای هوش ، کدامندایا کوچک شدن مغزانسان البحثی درباره هوش و تفاوتهحقیقت راستین انسان علم بنقش غذاها و موجودات درياسیر آفرینش از روح تا مغز ابزار بقای موجود زنده از برخی سلولهای عصبی در تلافلج خواب چیستخواب سالم عامل سلامتی و یسردرد سکه ایچگونه هموساپينس بر زمین اجزای پر سلولی بدن انسان تلاشی تازه برای گشودن معلوب فرونتال یا پیشانی مغدژا وو یا اشنا پنداریضررهای شکر بر سلامت مغزنرمشهای مهم برای تقویت عگوشه بیماری اتوزومال رسسارتباط چاقی و کاهش قدرت بتکامل چشممیدان مغناطيسي زمین بشر در هم تنیدگی کوانتومی و پعسل طبیعی موثر در کنترل بهمیشه عسل با موم بخوریمپیموزایداز انفجار بزرگ تا انفجار تاثیر کپسول نوروهرب بر نمدارک ژنتیکی چگونه انساندرگیری مغز در بیماران مبهوش مصنوعی درمانگر کامپیآیا هشیاری کوانتومی وجوداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز ما کوچکتر از نیم نقطهروش های صرفه جویی در ایجاهزینه سنگین انسان در ازاآیا راهی برای رفع کم آبی اطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر رو ح و روان بر جسممغز برای فراموشی بیشتر کرشته نوروایمونولوژی و نقورزش هوازی ، بهترین تمریاندوهگین نباش اگر درب یا بیان ژن های اسکیزوفرنی دتغییر زودتر اتصالات مغزینقش آتش در رسیدن انسان بهزبان و شناخت حقیقت قسمت سکلرال هیدرات برای خوابانایا ابزار هوشمندی یا مغز بحثی درباره هوش و تفاوتهحمله ویروس کرونا به مغزنقشه مغزی هر فرد منحصر بهسیستم تعادلی بدنابزار بقای موجود زنده از برخی سيناپسها طی تکامل و فیلمی بسیار جالب از تغییخواب عامل دسته بندی و حفطسرعت فکر کردن چگونه استچگونه آن شکری که می خوریماجزایی ناشناخته در شکل گتلاشی جدید در درمان ام اسلبخند بزن شاید صبح فردا زدژاوو یا آشناپنداریطوفان فقر و گرسنگی و بی سچرا مغزهای ما ارتقا یافت گوشت خواری یا گیاه خواریارتباط هوش ساختار مغز و ژتکامل ابزار هوش ، راه پر مکانیزمهای دفاعی در برابدرمان های بیماری آلزایمرعصب حقوق نورولووهوموارکتوس ها ممکن است دپیچیدگی های مغزی در درک زاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر کپسول نوروهرب بر تمروری بر تشنج و درمان هایدرگیری اعصاب به علت میتوهوش مصنوعی درخدمت خلق وحآیا واکنش های یاد گرفته واز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاهخواری بر رشد و مغز مادران و کودکان در زمروش هایی ساده برای کاهش اروش صحبت کردن در حال تکامهستي مادي ای که ما کوچکترآیاما مقهور قوانین فیزیکاطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز بزرگ چقدر مفید هست ؟رشد مغز علت تمایل انسان بورزش و میگرنانسان قدیم در شبه جزیره عبیست تمرین ساده برای جلوتغییر عمودی سر انسان از پنقش انتخاب از طرف محیط، نزبان، وسیله شناسایی محیطکمردرد و علل آنایا بیماری ام اس (مولتیپبحثی درباره هوش و تفاوتهحوادث روزگار از جمله ویرنقص در تشخیص هیجانات عامسیستم دفاعی بدن علیه مغز ابزار بقای موجود زنده از بررسي علل احتمالي تغيير فیزیکدانان ماشینی برای تخودآگاهی و هوشیاريشلیک فراموشیچگونه انتظارات بر ادراک احساس گذر سریعتر زمانتمایل زیاد به خوردن بستنلرزش ناشی از اسیب به عصبدانشمندان ژنی از مغز انسطی یکصد هزار سال اخیر هرچچرا پس از بیدار شدن از خوگیاه خواری و گوشت خوار کدارتباط انسانی، محدود به تکامل زبانما انسانها چه اندازه نزددرمان های جدید میگرنعضلانی که طی سخن گفتن چقدهوش مصنوعی می تواند بر احپیوند مغز و سر و چالشهای از تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر کپسول نوروهرب بر سمرکز هوشیاری، روح یا بدن ذهن چند جانبه نیازمند نگهوش مصنوعی ساخته هوش طبیآیا آگاهی پس از مرگ از بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر انتخاب از طرف محیط مغز چون ابزار هوش است دلیمغز چگونه صداها را فیلتر روشهای نو در درمان دیسک بهستی ما پس از شروعی چگال آزمون ذهنی گربه شرودینگربلندی در ذهن ما درک بلندیتاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز بزرگ چالش است یا منفعزمین زیر خلیج فارس تمدنی ورزش بهترین درمان بیش فعانسان جدید از چه زمانی پابیشتر کمردردها نیازی به تغییرات منطقه بویایی مغزنقش اتصالات بین سلولهای سفر نامه سفر به بم و جنوب کمردرد با پوشیدن کفش مناایا بدون زبان میتوانیم تبحثی درباره هوش و تفاوتهحافظه و اطلاعات در کجاست چند جهانیسکته مغزیابزار بقای موجود زنده از بررسی و اپروچ جدید بر بیمفرگشت و تکامل تصادفی محض خودآگاهی و هوشیاريشنا در ابهای گرم جنوب نیچگونه باغبانی باعث کاهش کاهش التهاب ناشی از بیمااخلاق و علوم اعصابتمدن قدیمی ای در جنوب ایرلزوم سازگاری قانون مجازادانشمندان روش هاي جدیدی ظهور امواج مغزی در مغز مصچرا بیماری های تخریبی مغگالکانزوماب، دارویی جدیارتباط شگفت مغز انسان و فتکامل ساختار رگهای مغزی ما انسانها چه اندازه نزددرمان های جدید در بیماری مقالاتهوش مصنوعی گوگل به کمک تشپیوند سر، یکی از راه حلهااز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر سمرکز حافظه کجاسترقیبی قدرتمند در برابر مهوش احساسیآیا امکان بازسازی اندامهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ترکیبات استاتین (سمغز ناتوان از توجیه پیداروشهای شناسایی قدرت شنواو هر کس تقوای خدا پیشه کنإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبه زودی شبکه مغزی به جای تاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز بزرگ چالشهای پیش روزندگی هوشمند در خارج از زورزش در کمر دردانسان عامل توقف رشد مغزبا هوش مصنوعی خودکار روبتغییرات تکاملی سر انسان نقش حفاظتی مولکول جدید دسفرنامه سفر به بم و جنوب کنفرانس تشنج هتل کوثر اصایا تکامل هدفمند استبحثی درباره احساسات متفاحافظه و اطلاعات در کجاست چندین ماده غذایی که ماننسانسور از روی قصد بسیاری ابزار بقای موجود زنده از فراموش کارها باهوش تر هسخانواده پایدارشناخت و معرفت، و نقش آن دچگونه جمعیت های بزرگ شکل کاهش دوپامین عامل بیماریاخلاق پایه تکامل و فرهنگتمدن بشری و مغز اخلاقیلزوم سازگاری قانون مجازادانشمندان روشی برای تبدیعلم به ما کمک میکند تا موچرا حیوانات سخن نمی گوینگامی در درمان بیماریهای ارتباط شگفت انگیز مغز انتکامل شناخت انسان با کشفما با کمک مغز خود مختاريمدرمان های رایج ام استاثیر ویتامین دی بر بیماهوش مصنوعی گوگل به کمک تشپیشینیان انسان از هفت میاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومرکز خنده در کجای مغز استرموزی از نخستین تمدن بشرهوش احساسیآیا انسان با مغز بزرگش اخاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر دپاکین بر بیماری ممغز و سیر تکامل ان دلیلی روشی برای بهبود هوش عاطفوقت نهيب هاي غير علمي گذشافراد آغاز حرکت خودشان ربوزون هیگز چیستتاثیر رژیم گیاهخواری بر مغز بزرگ و فعال یا مغز کوزونا به وسیله ویروس ابله وزوز گوشانعطاف پذیری مکانیسمی علبار سنین ابزار هوشمندی اثبت امواج الکتریکی در عصنقش حیاتی تلومر دی ان آ دسفرنامه سفر به بم و جنوب کنگره بین المللی سردرد دایرادهای موجود در خلقت ببحثی درباره احساساتی غیرحافظه و اطلاعات در کجاستچه زیاد است بر من که در ایساخت شبکه عصبی با الفبایابزار بقای موجود زنده از بررسی سیستم تعادلی بدن افراموشی همیشه هم بد نیستخدا موجود استشناسایی سلول های ایمنی اچگونه جمعیت های بزرگ شکل کایروپاکتیک چیستاختلال در شناسایی حروف و تمساح حد واسط میان مغز کوممانتین یا آلزیکسا یا ابداروهای مصرفی در ام اسعلایم کمبود ویتامین E را چرا حجم مغز گونه انسان درگامی در درمان بیماریهای ارتباط شگفت انگیز مغز انتئوری تکامل امروز در درمما تحت کنترل ژنها هستیم یدرمان های علامتی در ام اسصفحه اصلیهوش مصنوعی الفاگوپیشرفتی مستقل از ابزار هاز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد ومرگ انتقال است یا نابود شرمز و رازهای ارتباط غیر کهوش عاطفی بیشتر در زنانآیا احتمال دارد رویا از آاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب تاثیر داروی ضد تشنج سدیم مغز آیندگان چگونه است ؟روشی جدید در درمان قطع نخوقتی فهمیدی خطا کردی برگافزایش قدرت ادراکات و حسبیماری های مغز و اعصاب و تاثیر عصاره تغلیظ شده گیمغز حریص برای خون، کلید تزیباترین چیز در افزایش سیک پیشنهاد خوب برای آسان اولین هیبرید بین انسان وبارداری بدون رحمجمجمه انسان های اولیهنقش خرچنگ های نعل اسبی درسفرنامه سفر به بم و جنوب کنگره بین المللی سردرد داگر نعمت فراموشی نبود بسبخش دیگری در وجود انسان هحس چشایی و بویاییچهار میلیارد سال تکامل بابزارهای بقای موجود زندبررسی علل کمر درد در میانفرایند تکامل و دشواری هاخطا در محاسبات چیزی کاملشواهدی از دنیسوان(شبه نئچگونه حافظه را قویتر کنیکاربرد روباتهای ريزنانواختلالات مخچهتنفس هوازی و میتوکندریمنابع انرژي پاک سرچشمه حداروهای ضد بیماری ام اس وعلایم کمبود ویتامین E را چرا در مغز انسان، فرورفتگاهی لازم است برای فهم و ارتباط غیرکلامی بین انساتئوری تکامل در پیشگیری و ماه رجبدرمان ژنتیکی برای نوآوریسوالات پزشکیهوش مصنوعی از عروسک تا کپاسخ گیاهان در زمان خورداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومراحل ارتقای پله پله کیهرویا و خبر از آیندههوش عاطفی در زنان بیشتر اآیا احتمال دارد رویا از آاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان ایا طبیعتا تماروشی جدید در درمان سکته مویتامین E برای فعالیت صحافسردگی و اضطراب در بیمابیماری گیلن باره و بیمارتاریخ همه چیز را ثبت کردهمغز زنان جوانتر از مغز مرزیرفون داروی ضد ام اسیکی از علل محدودیت مغز اماولین مورد پیوند سر در انبازگشت از آثار به سوی خداجنسیت و تفاوت های بینایینقش داروهاي مختلف معروف سفرنامه سفر به بم و جنوب کندر در بیماریهای التهاباگر نعمت فراموشی نبود بسبرنامه و ساختار پیچیده محس و ادراک (قسمت اول )ساخت شبکه عصبی مصنوعی با چهار ساعت پس از کشتار خوکابزارهای پیشرفته ارتباط بزرگ شدن مغز محدود به دورفرایند حذف برخی اجزای مغخطا در محاسبات چیزی کاملشاهکار قرننگاه محدود و تک جانبه، مشکاربرد روباتهای ريز، در اختلالات حرکتی در انسانتنفس هوازی و میتوکندریمنبع خواب و رویاداروی فامپیریدین یا نورلعلت خواب آلودگی بعد از خوچراروياها را به یاد نمی آگاهی مغز بزرگ چالش استارتروز یا خوردگی و التهاتا 20 سال آینده مغز شما به ماپروتیلیندرمان جدید میگرن با انتی پیامهای کاربرانهوش مصنوعی از عروسک تا کپختگی پس از چهل سالگي به از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومزایای شکلات تلخ برای سلرویا بخشی حقیقی از زندگی هوش عاطفی در زنان بیشتر اآیا برای تولید مثل همیشه از تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان برای ایجاد تمدريتوکسيمب در درمان ام اسویتامین E در چه مواد غذایالکتروتاکسی(گرایش و حرکبیماری ای شبیه آلزایمر و تبدیل تراکت صوتی مصنوعی مغزهای کوچک بی احساسزبان مشترک ژنتیکی موجودایافته های نوین علوم پرده اولین تصویر در تاریخ از سبازسازي مغز و نخاع چالشی جنسیت و تفاوت های بینایینقش روزه داری در سالم و جسفری به آغاز کیهانکوچک شدن مغز از نئاندرتااگر تلاش انسان امروز برابرین نت به جای اینترنتحس و ادراک (قسمت دوم )ساختار شبکه های مغزی ثابنوار مغزی روشی مهم در تشخابزارهای بقا از نخستین هبزرگ شدن تقریبا ناگهانی فرد حساس از نظر عاطفی و بخطرات هوش مصنوعیشبیه سازی میلیون ها جهان نگاه انسان محدود به ادراکجای مغز مسئول پردازش تجاختلالات صحبت کردن در انتو دی ان ای خاص ميتوکندريمنشأ اطلاعات و آموخته ها داروی تشنجی دربارداریعوامل موثر در پیدایش زباچراروياها را به یاد نمی آگذر زمان کاملا وابسته به ارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر مشاهده بر واقعیت بمبانی ذهنی سیاه و سفیددرمانهای بیماری پارکینسسایتهای دیگرهوش مصنوعی از عروسک تا کپرورش مغز مینیاتوری انسااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومسیر دشوار تکامل و ارتقارویا تخیل یا واقعیتهوشیاری کوانتومیآیا بزرگ شدن مغز فقط در داز تکینگی تا مغز- از مغزت