دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

ژن هوش و ساختارهای حیاتی مغز از مادر به فرزند میرسد

اشخاص باهوش باید از مادرانشان تشکر کنند زیرا اساسا مادران ، عامل انتقال ژنهای هوش هستند . و لازم است مردان ، هوش را به عنوان جزئی اساسی از جذابیت زنان لحاظ کنند .(دانشمندان به این نتیجه رسیده اند که هر چه هوش زن بالاتر برود ، میزان جذابیت ظاهری او برای مردان کمتر میشود .!! ) این اندیشه اساسا به عنوان ژنهای شرطي شده (conditioned gene ، شناخته ميشود . (این ژنها، ژن هایی هستند که به شکلهای متفاوت مورد مصرف قرار میگیرند ) و این ژنها نوعی نشانه بيوشيميايي دارند که اجازه جستجوی اصل و ريشه آن را ميدهد.

(ژنهای شرطی شده ، ژن هایی هستند که فقط اگر از یکی از پدر یا مادر منتقل شوند فعال ميگردند . مثلا ژنهای مربوط به هوش به نظر میرسد فقط وقتی فعال میشوند که از مادر به ارث برسند ) و آنچه مورد توجه است آنکه برخی از این ژنها فقط وقتی از طرف مادر بیاید قابليت عملکرد دارد و اگر از طرف پدر باشد، فعالیتی نشان نمیدهد و به این ترتيب ژنهای دیگری هست که عملکردی نیست مگر وقتی از طرف پدر بیاید و اگر از طرف مادر باشد ,عملش متوقف میگردد . ژنهای مادر مستقیما به قشر مغز میرود در حالی که ژنهای پدر به سیستم ليمبيک وارد میگردد ..

ما میدانیم که هوش یک جنبه ارثی دارد ولی حتی در گذشته فکر میکرديم که بسیاری از جنبه هاي هوش از والدین به صورت مشترک به ارث میرسد . ولی تعدادی از مطالعات نشان میدهد که کودکان ، هوش را از مادر به ارث میبرند زیرا ژنهای هوش روی کروموزومهای ایکس است. مطالعه اول در این مورد در سال 1984 در دانشگاه کامبريج انجام شد و مطالعات بسیار دیگري پس از آن انجام گرفت . در این مطالعات تحلیل تکامل مشترک مغز و کیفیت ژنوم انجام شد و اینطور نتیجه گیری کردند که ژنهای مادر بیشتر از ديگر ژنها در تکامل مراکز فکر در مغز موثر است . در تجربه اول ، محققان جنينهاي موشها را از ژنهای پدر یا مادر میگرفتند . ولی وقتی زمان انتقال آنها به رحم موش بزرگ مادر فرا می رسید ،جنینها ميمردند .(تولید حیوانات کلونی یعنی اینکه هسته یکی از سلولهای غیر جنسي حیوان ،خارج میشود و داخل سیتوپلاسم یک تخمک بدون هسته قرار میگیرد . در اینجا ما یک سلول تخم داریم که به جای ترکیب اسپرم و تخمک ، حاوی کروموزمهاي کامل یک سلول غیر جنسی است . سپس با تحریکاتی ، این سلول تخم به تکثیر وادار میشود و بعد تبدیل به جاندار کامل میشود که از نظر ژنتیکی کاملا مشابه والد خود است)

به نظر ميرسد ژن هایی conditioned وجود دارد که فقط وقتی فعال است که از طرف مادر به ارث رسیده باشد. و این ژنها برای رشد سالم جنین حیاتی ست. و از طرف دیگر ژنهايي هستند که فقط وقتی فعالند که از طرف پدر به ارث برسد و برای رشد بافتهايي براي تشکیل پرده های دور جنين مهم است . در آن زمان محققان تصور کردند که این ژنها در رشد جنین مهم هستند و ترجيحا نقش مهمی را در زندگی حيوانات و انسانها بازی میکند و شاید برخی وظایف مغز را هم انجام دهند . ولی مشکل ، چگونگی اثبات این عقیده بود زیرا جنینهايی که از یکی از والدین تشکیل ميشوند ،به سرعت میميرند . ولی محققان راه حلی را پیدا کردند : آنها یافتند اگر در برابر سلولهای جنیني مضر و مهاجم ، محافظتی ایجاد شود و دیگر سلولها را به کار بگيرند میتوان جنينها را زنده نگه داشت .

با این روش میتوان تعدادی از موشها را که از نظر وراثتي پردازش شده اند ایجاد کرد و شگفت آور است که آنها مانند موشهای عادي رشد نکردند .جنینهایي که از ژنهای مادر بودند مغزهايشان بزرگتر و بدنهايشان کوچکتر بود .و آنهایی که از ژنهای پدر بودند ، مغزهایشان کوچک و بدنهایشان بزرگ بود .با تحلیل بیشتر این تفاوتها، محققان سلولهایی را که حاوی ژنهای پدر یا مادر بود در شش قسمت مختلف مغز مشخص کردند و این سلولها وظایف شناختی متفاوتی از جمله عادات تغذیه و حافظه را انجام می دادند ..

طی روزهای نخست رشد جنین ، سلولها در هر جایی از مغز ممکن است نمايان شوند ولی با شکل گیری بیشتر جنین و استمرار در رشد آن ، ژنهای پدری در برخی مراکز عاطفی در مغز مانند هیپوتالاموس ، سیستم ليمبيک , منطقه پره اپتیک و سپتوم تجمع می یابد .و این مناطق بخشی از سيستم احساسی است و مسئول بقای ما است و در وظایفی مانند فعالیت جنسی و غذا و نفرت و دشمنی نقش دارد .. و محققان اثری از ژنهای پدر را در قشر مغز که وظیفه آن, تکامل مسئولیتهای پيشرفته شناختی مانند هوش و فکر و زبان و نقشه ریزی است، پیدا نکردند .

مطالعات جدید ، درخششي جدید درباره هوش
علما به این نظریه رسیده اند:
برای نمونه روبرت ليرک نشان داد بیشتر هوش کودک بر اساس کروموزم ایکس است . و نشان داد زنان دو کرومورزم ایکس دارند پس بيشتر محتمل است ژنهای مربوط به هوش را با خود حمل کنند .حمل کردن ژن هوش به معنی مغز بزرگتر و باهوش تر بودن زنان نیست . بر اساس مطالعات علمی اثبات شده است . که متوسط مغز زنان کمتر از مردان است . حامل ژنی برتر بودن یعنی اینکه این ژن میتواند به نسلهای بعد منتقل شود ولی الزاما در بدن خود حامل ، وظیفه خود را انجام نمیدهد. در قسمتهای قبلی توضیح دادیم که ژنهای زیادی هستند که در شرایط خاص فعال می شوند . پس حامل ژنی بودن به معنی عمل آن ژن در بدن حامل نیست ..

اخیرا محققان از دانشگاه اولم در آلمان ژنهای مسئول تخریب مغز را بررسی کردند و فهمیدند که تعداد زیادی از این ژنها که مرتبط با قدرت شناختی است در کروموزومهای ایکس وجود دارد .یک نتیجه قابل توجه از تحلیلی بزرگ در گلاسکوي اسکاتلند به دست امد. در این مطالعه 12686 فرد جوان که بین 14 و 22 سال بودند بررسی شدند و محققین عوامل متعددی را در نظر گرفتند گرفتنداز جمله :رنگ صورت ، نقش آموزش در رشد اقتصادی و اجتماعی و وضعیت اقتصادی ..و محققان فهمیدند مهمترین تعیین کننده هوش ، متوسط هوش مادر است و فهمیدند هوش جوانان به طور متوسط پانزده درجه با هوش مادر اختلاف دارد ..

ژنها ، تنها عامل نیستند
از جانب ژنها میتوان مطالعات دیگری را ببینیم که نشان میدهد مادر از طریق اتصال جسمی و عاطفی نقش مهمی را در رشد فكرى کودک بازی میکند ..در واقع مطالعات نشان ميدهد که ارتباط امن مادر و کودک ، به صورت برجسته ای با هوش مرتبط است. محققان از دانشگاه مينيسوتا فهمیدند کودکانی که روابط قوي بین خود و مادرانشان را بهتر کردند ، ميتوانستند یادگیری بارهای رمزی پیچیده را بهتر انجام دهند و این کودکان باثبات تر بودند و کمتر در حل مشکلات دچار شکست میشدند.زیرا این ارتباط قوی، به کودکان امنیت لازم را برای کشف عالم و اطمینان در حل مشکلات را میداد بدون آنکه شخصیت خود را از دست بدهند ..

علاوه بر آن ، مادران علاقه مند هستند تا به کودکانشان بالاترین حمایت را برای حل مشکلات بدهند و این، کمک میکند تا تواناييهاي آنها بیشتر شود .و محققان در دانشگاه واشنگتن، اهمميت ارتباط عاطفی را برای تکامل مغز روشن کرده اند ..و برای اولین بار کشف کرده اند که ارتباط با مادر و محبت مادر، امري مهم برای رشد برخی اجزای مغزی است . و دانشمندان روشی را که مادر با کودکانش ارتباط برقرار میکند ،به مدت هفت سال تحلیل کردند . و فهمیدند وقتی مادر از نظر عاطفی پشتيبان کودک است و احتیاجات فکر و عاطفی کودک را به مقدار کافی تحقق میبخشد ، هيپوکمپ در کودکان ده درصد بزرگتر از کودکانی است که از نظر عاطفی از مادر دور بوده اند .

و هيپوکمپ مغز، مربوط به حافظه و قدرت پاسخ دادن به فشارهای روحی است .این به آن معنی نیست که اهمیت ارتباط با پدر را کم کنیم .ولی علت آن ، ساختار اجتماعی اي است که برخی صورتهای رشدی و تکاملی را در دو جنس سبب ميشود . این اختلاف نقش بین دو جنس همیشه هست و معمولا مادر است که بیشتر وقت خود را با کودک می گذراند.

آیا میتوانیم از هوش وراثتي سخن بگوئیم ؟
در واقع بيشتر اندازه گیرها نشان میدهد هوش وراثتي بین 40 تا 60% است و این یعنی اینکه نسبت باقيمانده بر عوامل بسیاري ازجمله محیط زندگی و انگیزش و صفات شخصیتی استوار است .هوش ، قدرت حل مشکلات است و شگفت آورآنکه سیستم ليمبيک نقش مهمی را در حل مشکلات دارد حتی اگر یک مسئله فیزیک یا ریاضی ساده باشد زیرا مغز مانند عضوی یگانه عمل میکند .و به این ترتیب هوش ارتباط عمیقی با قدرت تفکر عقلانی دارد و از سرعت اندیشیدن و عواطف تاثیر ميگيرد.

علاوه بر آن لازم است فراموش نکنیم که حتی اگر معدل هوش کودک بالا باشد لازم است کودک آن هوش را در طول زندگی تحریک کند زیرا هوش اگر با تحریکات جدید تحریک نگردد ، به تدریج رو به قهقهرا میرود .و به رغم تاثیرات ژنها ، شایسته است پدران را تشویق کنیم در تربیت کودکان به خصوص از جنبه عاطفی سهم داشته باشند . هوشی که با آن متولد میشویم مهم است ولی قطعی و ثابت نیست.
: Jennifer Delgado Suárez, "Did you know that intelligence is inherited from mothers?", psychology-spot.com, 22 March 2016 1


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
آیا دلفین ها می تواند از تاثیر عصاره تغلیظ شده گینقش داروهاي مختلف معروف ارتوکين تراپی روشی جديد در مانهای کمر دردهوش مصنوعی الفاگوبحث درباره پیدایش و منشازبان و شناخت حقیقت قسمت چکودکان خود را مشابه خود تتوصیه هایی در مصرف ماهیعصب حقوق نورولوومنابع انرژي پاک سرچشمه حآیاما مقهور قوانین فیزیکتبدیل سلولهای محافط به سنقش زبان در سلطه و قدرت اارتباط میکروب روده و پاردر چه مرحله ای از خواب ، رهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبحثی در مورد نقش ویتامينزبان و شناخت حقیقت قسمت اکوری گذرای ناشی از موبایتوضیحی ساده در مورد هوش معضلانی که طی سخن گفتن چقدمولتیپل اسکلروز در زنان موجودات مقهور ژنها هستندافراد آغاز حرکت خودشان رتشنج چیستنقش زبان در سلطه و قدرت اارتباط چاقی و کاهش قدرت بدرمان های بیماری آلزایمرهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبحثی جالب درباره محدودیتزبان و شناخت حقیقت قسمت دکاهش التهاب ناشی از بیماتکامل ابزار هوش ، راه پر مقالاتمیهمانهای ناخوانده عامل امیوتروفیک لترال اسکلروتغییر زودتر اتصالات مغزینقش غذاها و موجودات درياارتباط شگفت مغز انسان و فدرمان های رایج ام اسهوش مصنوعی درمانگر کامپیبحثی در مورد نقش کلسیم و زبان و شناخت حقیقت قسمت سکایروپاکتیک چیستتکامل ساختار رگهای مغزی تاثیر ویتامین دی بر بیمامیدان مغناطيسي زمین بشر امگا سه عامل مهم سلامتتغییر عمودی سر انسان از پنقش غذاها و موجودات درياارتباط شگفت انگیز مغز اندرمان جدید میگرن با انتی هوش مصنوعی درخدمت خلق وحبحثی در مورد عملکرد لوب فسلولهای بنیادی مصنوعی درکاربرد روباتهای ريزنانوتئوری تکامل امروز در درمصفحه اصلیما انسانها چه اندازه نزدامروز دانش ژنتیک هیچ ابهثبت امواج الکتریکی در عصنقش غذاها و موجودات درياارتباط غیرکلامی بین انسادرمانهای بیماری پارکینسهوش احساسیبحثی درباره هوش و تفاوتهسلسله مباحث هوش مصنوعیکاربرد روباتهای ريز، در تئوری تکامل در پیشگیری و سوالات پزشکیما انسانها چه اندازه نزدانگشت نگاری مغز نشان میدجهش های ژنتیکی مفید در سانقشه مغزی هر فرد منحصر بهارتروز یا خوردگی و التهادرک فرد دیگر و رفتارهای اهوش احساسیبحثی درباره هوش و تفاوتهسم زنبور ، کلیدی برای وارکجای مغز مسئول پردازش تجتاثیر ویتامین دی بر بیماپیامهای کاربرانما تحت کنترل ژنها هستیم یانسان جدید از چه زمانی پاحافظه و اطلاعات در کجاست چندین ماده غذایی که ماننارزش حقیقی زبان قسمت اولدرک و احساسهوش عاطفی بیشتر در زنانبحثی درباره هوش و تفاوتهسودمندی موجودات ابزی بر کشف مکانیسمی پیچیده در بتاثیر کپسول نوروهرب بر نسایتهای دیگرمبانی ذهنی سیاه و سفیدانسان عامل توقف رشد مغزحافظه و اطلاعات در کجاست چهار میلیارد سال تکامل بارزش حقیقی زبان قسمت دومدرک احساسات و تفکرات دیگهاوکينگ پیش از مرگش رسالبحثی درباره هوش و تفاوتهسیاره ابلهانگنجینه ای به نام ویتامین تاثیر کپسول نوروهرب بر تمجموعه های پر سلولی بدن مانعطاف پذیری مکانیسمی علحافظه و اطلاعات در کجاستنورون هاي مصنوعی می توانارزش حقیقی زبان قسمت سومدرک تصویر و زبان های مخلتهدف از تکامل مغزبحثی درباره هوش و تفاوتهسیاره ابلهانگامی در درمان بیماریهای تاثیر کپسول نوروهرب بر سمحل درک احساسات روحانیاولین مورد پیوند سر در انحس چشایی و بویایینوروپلاستیسیتی چیستاز نظر علم اعصاب یا نرووسدرک عمیق در حیواناتهزینه ای که برای اندیشیدبحثی درباره احساسات متفاسیستم تعادلی بدنگزارش یک مورد جالب لخته وتاثیر کپسول نوروهرب بر سمحل درک احساسات روحانی دايندگان چگونه خواهند دیدحس و ادراک (قسمت اول )چیزی خارج از مغزهای ما نیاز نظر علم اعصاب اراده آزدرگیری اعصاب به علت میتوهستي مادي ای که ما کوچکتربحثی درباره احساساتی غیرسکته مغزیگشایش دروازه جدیدی از طرتاثیر گیاه خواری بر رشد ومخچه ، فراتر از حفظ تعادلايا اراده آزاد توهم است یحس و ادراک (قسمت دوم )چگونه مغز پیش انسان یا هماز نظر علم اعصاب اراده آزرقیبی قدرتمند در برابر مهستی ما پس از شروعی چگال بخش دیگری در وجود انسان هساخت شبکه عصبی با الفبایپنج اکتشاف شگفت آور در موتاثیر گیاه خواری بر رشد ومخچه ابزاري که وظیفه آن فايا اراده آزاد توهم است یحس و ادراک قسمت چهارمچگونه هموساپينس بر زمین استفاده از هوش مصنوعی در رمز و رازهای ارتباط غیر کویتامین E برای فعالیت صحبرای پیش بینی آینده مغز دساخت شبکه عصبی مصنوعی با پیوند مغز و سر و چالشهای تاثیر گیاه خواری بر رشد ومدارک ژنتیکی چگونه انسانایا کوچک شدن مغزانسان الحس و ادراک قسمت پنجمچگونه آن شکری که می خوریماستیفن هاوکینگ در مورد هرویای شفافویتامین E در چه مواد غذایبرخی اثرات مضر ویتامین دسریعترین کامپیوتر موجودپیوند سر، یکی از راه حلهاتاثیر گیاه خواری بر رشد ومرگ انتقال است یا نابود شایا ابزار هوشمندی یا مغز حس و ادراک قسمت سومچگونه جمعیت های بزرگ شکل اضطراب و ترسروبات های ریز در درمان بیویتامین دی گنجینه ای بزربرخی بیماری ها که در آن بسردرد و علتهای آنپیشرفتی مستقل از ابزار هتاثیر گیاه خواری بر رشد ومزایای شکلات تلخ برای سلایا بیماری ام اس (مولتیپخلاصه ای از مطالب همایش مچگونه جمعیت های بزرگ شکل اطلاعاتی عمومی در مورد مروزه داری و بیمار ی ام اس واکنش های ناخودآگاه و تقبرخی توجهات در ببمار پارسردرد تنشنپختگی پس از چهل سالگي به تاثیر گیاه خواری بر رشد ومشکلات نخاعیایا تکامل هدفمند استخواندن ، یکی از شستشو دهنچگونه حافظه را قویتر کنیاطلاعاتی عمومی در مورد مروش مقابله مغز با محدودیواسطه ها د رمسیر ایجاد مغبرخی سيناپسها طی تکامل و سرعت فکر کردن چگونه استپرورش مغز مینیاتوری انساتاثیر دپاکین بر بیماری ممغز ما کوچکتر از نیم نقطهایرادهای موجود در خلقت بخواب سالم عامل سلامتینگاهی بر قدرت بینایی درابلندی در ذهن ما درک بلندیروش صحبت کردن در حال تکامورزش هوازی مرتب خیلی به قبررسي علل احتمالي تغيير شنا در ابهای گرم جنوب نیآیا ما تنها موجودات زنده تاثیر داروهای ضد التهاب مغز آیندگان چگونه است ؟اگر نعمت فراموشی نبود بسخواب سالم عامل سلامتی و ینگاهی بر توانایی اجزاي ببه زودی شبکه مغزی به جای روشهای نو در درمان دیسک بورزش هوازی ، بهترین تمریبررسی و اپروچ جدید بر بیمشاهکار قرنآیا مغز تا بزرگسالی توسعتاثیر داروی ضد تشنج سدیم مغز انسان ایا طبیعتا تمااگر نعمت فراموشی نبود بسخواب عامل دسته بندی و حفطنخاع ما تا پایین ستون فقربوزون هیگز چیستروشهای شناسایی قدرت شنواورزش و میگرنبررسی سیستم تعادلی بدن اشباهت زیاد بین سلول هاي عآیا هوش ارثی دریافتی از پتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ایندگان چگونه استاگر تلاش انسان امروز براخودآگاهی و هوشیارينرمش های مفید در سرگیجهبیماری گیلن باره و بیمارروشی برای بهبود هوش عاطفورزش بهترین درمان بیش فعبررسی علل کمر درد در میانشباهت زیاد بین سلول هاي عآیا هوش سریعی که بدون احستاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ابزار برتر بقااثر مضر مصرف طولانی مدت رخودآگاهی و هوشیارينرمشهای مهم برای تقویت عبیماری ای شبیه ام اس مولتروشی جدید در درمان قطع نخورزش در کمر دردتفاوت مغز انسان و میمون هصرع و درمان های آنفلج خوابآیا هشیاری کوانتومی وجودتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟اثرات مفید قهوهدلایلی که نشان میدهد ما بچرا حیوانات سخن نمی گوینبیماری تی تی پیروشی جدید در درمان سکته موزوز گوشتلاشی برای درمان قطع نخاضررهای مصرف شکر و قند بر فلج خواب چیستآیا واکنش های یاد گرفته وتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز بزرگ چالشهای پیش رواثرات مضر ماری جواناديدن با چشم بسته در خواب چرا حجم مغز گونه انسان دربیماریهای تحلیل عضلانی اريتوکسيمب در درمان ام اسیکی از علل محدودیت مغز امتلاشی جدید در درمان ام اسضررهای شکر بر سلامت مغزفیلمی بسیار جالب از تغییآیا آگاهی پس از مرگ از بیتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز زنان جوانتر از مغز مراجزای پر سلولی بدن انسان دژا وو یا اشنا پنداریچراروياها را به یاد نمی آبیوگرافیراه های جدید برای قضاوت ریادگیری مهارت های جدید دتمدن قدیمی ای در جنوب ایرطی یکصد هزار سال اخیر هرچفراموشی همیشه هم بد نیستآیا امکان بازسازی اندامهتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش قهوه در سلامتیاخلاق و علوم اعصابدژاوو یا آشناپنداریچراروياها را به یاد نمی آبیوگرافیراه های جدید برای قضاوت ریادآوری خواب و رویاتنفس هوازی و میتوکندریعلم به ما کمک میکند تا موفرایند حذف برخی اجزای مغآیا انسان با مغز بزرگش اختاثیر درجه حرارت بر عملکنقش هورمون های تیروئید داختلال در شناسایی حروف و دانشمندان روش هاي جدیدی هفت چیز که عملکرد مغز تو بیست تمرین ساده برای جلوراه پیروزی در زندگی چیستژن هوش و ساختارهای حیاتی تنفس هوازی و میتوکندریعلایم کمبود ویتامین E را قارچ بی مغز در خدمت موجودآیا احتمال دارد رویا از آتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش ژنتیک در درمان اختلااختلالات مخچهداروهای مصرفی در ام اسهمیشه عسل با موم بخوریمبیشتر کمردردها نیازی به رشد مغز علت تمایل انسان بژن یا نقشه توسعه مغز و نقتو دی ان ای خاص ميتوکندريعلایم کمبود ویتامین E را لوب فرونتال یا پیشانی مغآیا برای تولید مثل همیشه تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش اتصالات بین سلولهای اختلالات حرکتی در انسانداروی ضد تشنج با قابليت تهوش مصنوعی می تواند بر احبا هوش مصنوعی خودکار روبزمین زیر خلیج فارس تمدنی ژنها نقشه ایجاد ابزار هوتولید سلولهای جنسی از سلعوارض ازدواج و بچه دار شدلرزش ناشی از اسیب به عصبآیا بزرگ شدن مغز فقط در دتاثیر درجه حرارت بر عملکتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقش حفاظتی مولکول جدید داختلالات صحبت کردن در انداروی ضد تشنج با قابليت تهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبارداری بدون رحمزندگی هوشمند در خارج از زژنهای هوش ، کدامندتوانایی مغز و دیگر اجزای عید نوروز مبارکلزوم سازگاری قانون مجازاآیا تکامل و تغییرات ژنتیتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقش حیاتی تلومر دی ان آ دادامه بحث تکامل چشمداستانها و مفاهیمی اشتباهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبازسازي مغز و نخاع چالشی زبان چهار حرفی حیات زمینکندر در بیماریهای التهابتوصیه های غیر دارویی در سعامل کلیدی در کنترل کارآلزوم سازگاری قانون مجازاآیا خداباوری محصول تکامل