دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

تشنج چیست

تشنج(سيژر و اپی لپسي) چيست؟
تشنج عبارت است از تحریکات غیر طبیعی سلول های عصبی که منجر به فعالیتی غیر طبیعی در قسمتی از مغز میشود. تشنج ميتواند با افت هوشیاری و اختلالات حرکتی باشد. گاهی تشنج، فقط محدود به اختلال هوشیاری بدون اختلالات حرکت می شود و گاهی اختلال حرکتی، بدون اختلال هوشیاری رخ میدهد و اینها وابسته به منطقه ای از مغز است که دچار تشنج میگردد. اگر حمله تشنجي بدون عامل محرک
(unprovoked seizure)
طی 24 ساعت تکرار شود، اپی لپسي نام دارد یا اگر حمله تشنجی رخ دهد ولی احتمال تشنج دوم با توجه به وضعیت بالینی بیمار یا نوار مغز یا ... بسیار زیاد باشد، باز اپی لپسي نام دارد.

( خلاصه ای از کنگره بين المللی تشنج 4-6 بهمن 96 بیمارستان میلاد اصفهان:

تشنج هایی که به دلیل ضایعه مغزی ایجاد میشود، کمتر با اختلالات روانپزشکی بعدی همراه است. در میان اختلالات روانپزشکي در افراد دچار تشنج افسردگي شایع تر از جنون است. تظاهرات این اختلالات، غیر طبیعی است و حملات افسردگی یا جنون، متفاوت از حملات غیر مرتبط با تشنج است. میزان جنون بعدی در افرادی که در سنین پایین تشنج می کنند بیشتر است. این ارتباط بین اختلال رفتاري در سن پایین و تشنج، به دلیل تاثیر تشنج بر مغز در حال تکامل جوانان تازه بالغ است. و این نشان میدهد در افراد جوان لازم است، تشنج به خوبی کنترل شود.

داروی لوتيراستام خطر جنون را بیشتر و کاربامازپين آن را کمتر میکند. اختلال حافظه سمانتيک بیشتر از دیگر حافظه ها در (temporal lobe epilepsy(TLE وجود دارد. گاهی از زمان شروع صرع اختلال حافظه و شناخت وجود دارد. یعنی خود اختلال شناختی میتواند عامل صرع باشد.

صرع و ژنتیک:
در انسان 23000 ژن هست که 90% آنها در مغز عملکرد و تظاهر دارند و عملکرد آنها آشکار مي شود. بیشتر تشنج ها پلی ژنيک هستند. برخی سندرم ها مانند دراوت به صورت تک ژنی هم منتقل ميشوند(ژن SCN1A)

در تستهای ژنتیکی، منفی بودن تست، رد کننده جهش ژنتیکی عامل تشنج، نيست.

تشنج های شدید دوره نوزادی میتواند تشنج ژنتیکی باشد.

درمان تشنج: توجه به زمان شروع درمان، نوع دارو و زمان تغییر دارو مهم است. باید توجه کرد، کی درمان قطع شود و آرامش و آسودگی و وضعیت مالی بیمار هم مهم است.

درمان زودرس مهم است، چون عدم درمان زودرس باعث عوارض تشنج ایجاد ميشود.

معمولا درمان پس از دو تشنج بدون علت، شروع می شود.

در یک بار تشنج، با نوار مغز خیلی مختل و یک بار تشنج با ضایعه مغزی مرتبط با تشنج، درمان بايد شروع شود، در تکرار تشنج حتما باید درمان شروع شود، چون خطر تشنج سوم، به 70% مي رسد.

در یک بار تشنج، در صورتی که مراقبت کنندگان و همراهان بیمار، تشنج مجدد را نمی پذیرند این را هم باید درمان کرد.

فلج تاد پس از تشنج حتی یک بار، باید درمان بشود( فلج تاد در برخی از افراد مبتلا به صرع تجربه می شود. این بیماری اکثرا پس از تشنج زمانی اتفاق می افتند که حرکت دادن تمام یا بخشی از بدن غیر ممکن است. صرع یک ​​بیماری است که باعث ایجاد فعالیت الکتریکی در مغز می شود که می تواند برای مدت کوتاهی عملکرد آن را متوقف کند.)

درمان تک دارو با دوز کم شروع میشود. در صورت عدم جواب، دارو باید به تدریج بیشتر شود.

امروزه 25 نوع داروی ضد تشنج وجود دارد. انتخاب دارو مهم است. انتخاب دارو با توجه به نوع تشنج و سندرم بالینی و ویژگی بیمار و تداخل با داروهاي قبلی بيمار است. در تشنج حین خواب کاربامازپين موثرتر از شدیم والپروات است. لاموتريجين و وارفارين تداخل ندارد ولی لاموتريجين دیر، به حداکثر اثر ميرسد، پس در مواردی که جواب زود، مورد نظر است، مناسب نيست.

والپروات با وارفارين تداخل زیادی ندارند. فنی تویین و همراهی آن با داروهای شیمی درمانی باعث بیماری پوستی استيون جانسون ميشود.

در صورت بی اثر بودن دارو باید بررسی شود:

آیا تشخیص درست است؟ آیا بيمار مصرف الکل یا محرومیت از خواب داره یا نه؟

انتخاب داروی دوم: وقتی داروی جدید شروع میشود، داروی اول کم ميشود یا داروی اول کم نمیشود تا داروی دوم به حداکثر اثر خود برسد و بعد داروی اول کم می شود. در اینجا احتمال عوارض بيشتر هست.

مکانیسم اثر دو دارو باید متفاوت باشد. پارادوکسیکال سيژر، گاهی در داروی ترکیبی ديده ميشود.

والپروات با لاموتريجين یا والپروات با اتوسوکسمايد از ترکیب های دارویی شایع است.

گاهی در تشنج استاتوس، لورازپام وريدي و ميدازولام عضلانی و دهانی و ديازپام مقعدي استفاده ميشود در درمان تشنج استاتوس(تشنجی که به طور مداوم بیش از نیم ساعت طول میکشد)، والپروات 30-15 میلی گرم به ازاي هر کیلو وزن بدن با سرعت 6 mg/kgدر دقيقه داده میشود.

ميدازولام 0.2 mg/kg بلوس و 0.1 تا 2 mg/kg در ساعت هم استفاده میشود. (پس از پنج دقیقه از شروع تشنج استاتوس در صورت عدم پاسخ به دیگر داروها)

@salmanfatemi

VNS
تحریک عصب واگ به وسیله یک باطری نصب شده زیر پوست است. در موارد مقاوم به درمان، میتوان با یک باطری خودکار زیر پوست که با برنامه درونی خود ايمپالس های الکتریکی به عصب واگ ميفرستد از تشنج جلوگیری کرد.

تشنج، باعث کاهش عملکرد کورتکس مجاور ميشود. پس از یک حمله تشنجی بخش مجاور محل تشنج از قشر مغز از کار می افتد و این مورد را قبلا در مورد فلج تاد در قسمت بالا داشتیم و یا مثلا خستگی یا گیجی پس از تشنج به همین علت ایجاد می شود که علامت مهم تشخیص تشنج است.
یکی از انواع تشنج ها تشنج لوب تمپورال مغز است(TLS). برای شناسایی علت پاتولوژيک ایجاد این تشنج از
TAILOR made MRI
و در مرحله بعد در صورت عدم تشخیص، از PET استفاده میشود. برای بررسی دقیق منطقه بسیار کوچک تمپورال و هيپوکامپ باید تصویر به دست آمده از ام آر ای پردازش شود، مثلا از نوعی ام آر ای با نام
Volumetric MRI
استفاده شود.

تشنج در افراد مسن:
شایعترین علت تشنج بالای 60 سال سکته است. علت زودرس این تشنج، اختلال الکترولیتی داخل سلولی و تخریب غشا پتاسیم و تجمع گلوتامات بیرون سلول است و علت تشنج دیررس پس از سکته، اپوپتوز است. گاهی در سکته ها، منطقه ای درون منطقه آسیب دیده سالم مي ماند. این منطقه سالم باعث تشنج بیشتر میشود. سکته به علت آمبولوس، بیشتر باعث تشنج ميشود. کاهش هوشیاری نامتناسب با سايز سکته میتواند تشنج استاتوس باشد.

کندی منتشر، در نوار مغز ریسک تشنج بعدی را بالا نمي برد. لاموتريجين و لوتيراستام و گاباپنين و فنی تویین در درمان تشنج پس از سکته مغزی، استفاه ميشود. این تشنج ها ریسک سکته قلبی را بالا مي برد. ضایعه سوپراتنتوریال و بزرگ ،با ادم و خونریزی و cvst باید با درمان پروفيلاکتيک تشنج درمان شود.

مننژيوم و AVM در بارداری، بزرگ میشود.

فولیک اسید در خانم باردار، خطر تومور را در بچه پايين مياورد.

,در چاقی يا سابقه NTD(neural tube defect) فولیک اسید با دوز mg/day5 در بارداری داده ميشود.
لاموتريجين و لوتيراستام از داروهای دسته سي هستند.(اثر زیان بار آنها در بارداری تعیین نشده است)

سطح سرمی دارو، هر سه ماه در بارداری به خصوص در مورد لاموتريجين باید چک شود .

ان وی دی یا زایمان طبیعی، به شرط عدم هايپرونتيلاسيون و کاهش درد، قابل انجام است و مادر باید کاملا زیر نظر باشد. اگر سابقه تشنج در زايمان های قبلی دارد باید دو روز قبل از زايمان پروفيلاکسي با کاربامازپین بگیرد. در خانم تشنجي هر دارویی در دوره حاملگی مي گرفته می تواند در شیردهی هم ادامه دهد. هیچ دارویی با شیردهی منعی ندارد. به خصوص اگر شیر ندهد، علامت ويتدروال داروی تشنج، رخ میدهد اگر شیر ندهند کودک دچار علائم ويتدروال(دور ماندن) از داروی ضد تشنج ميشود.

تشنج مقاوم به درمان:

20-40% بیماران تشنجی مقاوم به درمان هستند

با والپروات سديم سروتونين و نور اپي نفرین بیشتر میشود (در خون کورتکس و تالاموس) و اثر ضد تشنجی دارند.
مکانیسم داروهای صد تشنج متفاوت است. برخی مانند فنی تويين و کاربامازپين بر گرينده هاي سديمي اثر می کنند.

گاباپنتين و اتوسوکيمايد کلسیم چانل بلوکر هستند.

برخی داوهاي جدید ضد تشنج:
Eslicarbazepine
پروتئین بايندينگ پایین دارد

Brivaracetam
25 برابر لوتيراستام قدرت دارد . متابوليسم کبدي کلیوی است.

هنگام تجویز داروی ضد تشنج تداخلات داروها با هم مهم است مثلا لوتيراستام با کاربامازپین اينتراکشن و تداخل ندارد.

گاناکسولون از ترکیبات پروژسترون است و به عنوان داروی کمکی در تشنج پارشيال(درگیری قسمتی از بدن) استفاده می شود.

لاکوزاميد به عنوان کمکی در تشنج پارشیال استفاده ميشود. به تنهایی هم قابل استفاده است. روی کانال سديم تاثیر دارد.

در نوروپاتي ديابتي و در اختلال هدايتي قلب با احتیاط مصرف میشود.

روفيناميد به عنوان داروي کمکی LG در بالای 4سالگي استفاده میشود.

ازوگابين به عنوان داروي کمکی در تشنج پارشيال قابل استفاده است . روی کانال پتاسیم اثر ميکند. ممکن است اريتمي قلبي بدهد. باعث کاهش دوز لاموتريجين میشود.

پرامپانل 2ميلي تا 8-12 ميلي

نورواستروييد

کانابينوييد
2-deoxy-glucose

حشيش یا ماری جوانا( كانابيس) با تاثیر ضد التهابی میتواند اثر ضد تشنج داشته باشد. با توجه به اعتیاد آور بودن این ماده لازم است تحقیقات وسیع پزشکی در مورد تعیین دوز موثر بر تشنج بدون آنکه اعتیاد ایجاد کند، انجام گيرد.

ايمونوتراپي در صرع:

عوامل ژنتیکی میتواند باعث تشنج و التهاب بشود. اتوايميونیتی هم ممکن است تشنج بدهد.(به خصوص با سيتوتوکسيک تی سل) یا در انسفاليت راسموسن، Landu Kleffner وLimbic Encephalitis هم احتمال افزایش تشنج وجود دارد.

درمان تشنج خود ايمن:

2gr/kg IVIG
برای 3-5 روز

خواب و تشنج:

@salmanfatemi

تشنج در مرحله REM (مرحله دیدن رويا)نادر است. مرحله اول و دوم نان رم(nonREM) شایعترین مرحله تشنج زاست. TLE بیشتر بین ساعتهای سه تا هفت عصر منجر به تشنج میشود.

تشنجهای منشأ گرفته از اول اکسيپوت(پس سری) معمولا در ساعت هاي 4 تا هفت تشنج میدهد.

تشنج های اتوموتور بیشتر در خواب رخ میدهد.

از روشهاي جدید برای تشخیص محل تشنج در مغز
EEG-FMRI
است. در این روش نوار مغز همراه با MRI عملکردی انجام ميشود. نوار مغز پتانسیلهای الکتریکی در فضای مغز را در محل پس از اتصال(postsynaptic) نشان میدهد و MRI عملکردی تغییرات همودينامیک(وضعیت خون رسانی) را در قسمت های مختلف مغز نشان ميدهد.

SUDEP AND SUDEP-PLUS

مرگ غیر منتظره ناگهانی در فرد دچار تشنج است.
در هر تشنج ممکن است رخ بدهد. 80% این افراد طی تشنج و پس از آن، بی قرار می شوند یا اختلال دیگری پیدا می کنند و بعد خوب می شوند که گول می زند. علت اول، ریه است و اختلال ریه بعد ممکن است آریتمی بدهد. وضعیت بیمار خیلی مهم است. ممکن است ساقه مغز مشکل داشته باشد. اختلال کانال های سدیم در قلب و مغز ممکن است عامل سودپ باشد. این حالت در سندرم دراوت هم هست. سروتونين کم در اختلال تنفسی و سودپ میتواند نقش داشته باشد . تنفس کوتاه در افسردگی به علت کمبود سروتونين است.

بیشتر تشنج شبانه با SUDEP همراه است. برخی ضد تشنجها مانند لاموتريجين چون روی کانال سدیم اثر دارد، میتواند سودپ بدهد. عدم درمان مناسب تشنج، باعث سودپ میشود. تعداد داروی زیاد ضد تشنج باعث سودپ میشود. آریتمی قلبی هم ميتواند باعث این حالت شود. تشنج خارج تمپورال و داروی ضد اضطراب هم ميتواند باعث سودپ شود.

جلوگیری: پوزيشن بیمار هنگام تشنج مهم هست، بچه تا 12 سال همراه والدین بخوابد، داروی زیاد مانند ترکیب لاموتريجين و کاربامازپین این حالت را تشدید میکند. گاهی فلوکستين از SUDEP جلوگیری میکند.

هر مغزی می تواند تشنجی بشود ولی چتر محافطتي مانع میشود . در بیمار آی سی یو، این چتر حفاظتی کم میشود. مصرف داروها و ترک آنها در ICU میتواند تشنج بدهد. سفی توکسیم
میتواند تشنج استاتوس بدهد.

EEG SERIALcontinious
میتواند به تشخیص تشنج استاتوس در ICU کمک کند.
(يا نوار مغز هر شش ساعت)

پروفيلاکسي در بیمار ای سی یو حتی در خونریزی هنوز توصیه نمی شود.

در SAH انوريسمال ، پروفيلاکسي ضد تشنج داده ميشود.

در تشنج دیررس پس از ضربه مغزی(پس از یک هفته از ضربه) فنی تویین داده ميشود .الان لوتيراستام جایگزین این پروفيلاکسي است.

در انتخاب دارو در آی سی یو، متابولیسم کبدی پایین و اتصال کم با پروتئین برای انتخاب دارو لازم است.

EEG
یا نوار مغز در تشخیص بیماری هایی غیر صرع:

به خصوص در تعیین افت هوشياري و هرپس و CFJ کمک ميکند. کندی ژنرالیزه در همه انسفالوپاتي ها هست

امواج تریفازيک در نارسایی کبد بیش از دیگر اختلالات متابوليک و به خصوص در مرحله حاد، دیده می شود.

پس از 65 سال موج آلفا در نوار سر کم ميشود

در بیماری رولانديک، تجویز کاربامازپین، ميتواند اختلال هوشیاری و تشنج استاتوس حین خواب بدهد و منجر به پاراايکتال افازيا شود.
ESES ( Encephalopathy with status epilepticus during sleep)
و در مواردی

CSWS( Continuous Spike-Wave during Slow Wave Sleep)
هم ممکن است دیده شود.

عوارض برخی داروهای صد تشنج :
سدیم والپروات ميتواند کیست تخمدان دهد. کاربامازپين میتواند اختلال عملکرد جنسی و یا پوکی استخوان بدهد.

تاثیر رفتار جنسی و تشنج بر هم :
هورمونهای جنسی بر مغز تاثیر دارند. افزایش آنزیم گاد GAD در افزايش استروژن گاهی اثر ضد تشنج دارد ولی به طور معمول استروژن، تشنج زاست. پروژسترون ضد تشنج است گالاکسولون از ترکیبات پروژسترون و ضد تشنج است. پروژسترون جای خاص در مغز دارد و ضد تشنج است. تستوسترون اگر آروماتيزه شود به استروژن تبدیل میشود. و میتواند تشنج زا باشد

در مسیر پنج آلفا ردوکتار تشنج زا نميشود. کاربامازپین و فني توين و فنوباربیتال سطح تستوسترون را کم ميکند و استروژن را بالا میبرند و میتوانند مشخصا تاثیرات زنانه بر مردان داشته باشند و از تمايل جنسی مردان بکاهند.

TLE RTهيپوگوناديسم در
یا TLE سمت راست دیده ميشود

مهار گیرنده کلر در استروژن باعث تشنج زايي آن است.

بیماری مغزی و تشنج گاهی به دلیل انتی بادي های درون بدن ایجاد میشود.
آنتی بادی درون سلول عصبی در مقایسه با آنتي بادی روی غشاي سلول، کمتر به درمان پاسخ میدهد آنتی بادی ها معمولا به سيستم ليمبيک علاقه دارند

@salmanfatemi

برخی روشهای تصویر برداری خاص در تشخیص تشنج:

PET-FDG
در این روش با دی فلورودئوکسي گلوکز میزان عملکرد نورون های مغزي و میزان متابولیسم آنها مشخص ميگردد
MEG
در این روش امواج الکتریکی پست سيناپتيک در مغز با تاثیرات الکترومغناطیسی که ایجاد می کند شناسایی و تعیین می گردد.
حساسیت تشخیص در مناطق عمقی کاهش می یابد و این روش برای تعیین محل تشنج سطحی یا کورتيکال بهتر است.

HFO (high frequency oscillation)
گاهی در نوار مغز سطحی و عمقی و بلافاصله پیش از تشنج فرکانس امواج افزایش می یابد و میتواند به تشخیص کمک کند.

Intracranial video EEG
امروزه با کمک فیلم برداری طی گرفتن نوار مغز پیشرفت بزرگی در تشخیص تشنجها رخ داده است. بسیاری از تغییرات در نوار مغز، لازم است هم زمان با رفتارها و حرکات غیر طبیعی بیمار بررسی گردد و این روش تشخیصی به این مورد کمک می کند. نوار سر همراه با فیلم برداری طی تشنج میتواند روی سر بیمار باشد یا با قرار دادن الکترودي در قسمت عمقی مغز بیمار، امواج قسمت عمقی مغز را ثبت کند.

با تشکر از اساتید محترم نورولوژی که دست اندرکار این کنگره ارزشمند بودند به ویژه جناب آقای دکتر مهوري استاد گرانقدر نورلوژي و تشنج در دانشگاه اصفهان

@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
نقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا ما تنها موجودات زنده تاثیر گیاه خواری بر رشد وچرا حیوانات سخن نمی گویناولین مورد پیوند سر در انشاهکار قرناز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پهوش، ژنتیکی است یا محیطیبحث درباره پیدایش و منشادی متیل فومارات(زادیوا)(مبانی ذهنی سیاه و سفیدکندر در بیماریهای التهابتلاشی جدید در درمان ام اسروش های صرفه جویی در ایجانقش داروهاي مختلف معروف آیا مغز تا بزرگسالی توسعزبان و شناخت حقیقت قسمت داخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد وچرا حجم مغز گونه انسان دراولین تصویر در تاریخ از سشباهت زیاد بین سلول هاي عاز تکینگی تا مغز از مغز تثبت امواج الکتریکی در عصفلج بل، فلجی ترسناک که آنهاوکينگ پیش از مرگش رسالبحثی در مورد نقش ویتاميندژا وو یا اشنا پنداریمجموعه های پر سلولی بدن مکودک ایرانی که هوش او از تمایل زیاد به خوردن بستنروش هایی ساده برای کاهش انقش روزه داری در سالم و جآیا هوش ارثی دریافتی از پزبان و شناخت حقیقت قسمت ساختلال در شناسایی حروف و تاثیر گیاه خواری بر رشد وچرا در مغز انسان، فرورفتايندگان چگونه خواهند دیدشباهت زیاد بین سلول هاي عاز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییفلج خوابهاوکينگ پیش از مرگش رسالبحثی جالب درباره محدودیتدژاوو یا آشناپنداریمحل درک احساسات روحانیکودکان خود را مشابه خود تتمدن قدیمی ای در جنوب ایرروش صحبت کردن در حال تکامنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هوش سریعی که بدون احسزبان، وسیله شناسایی محیطاختلالات مخچهتاثیر گیاه خواری بر رشد وچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یشش مرحله تکامل چشماز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییفلج خواب چیستهدف از تکامل مغزبحثی در مورد نقش کلسیم و دانشمندان ژنی از مغز انسمحل درک احساسات روحانی دکوری گذرای ناشی از موبایتمساح حد واسط میان مغز کوروشهای نو در درمان دیسک بنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هشیاری کوانتومی وجودسفر نامه سفر به بم و جنوب اختلالات حرکتی در انسانتاثیر گیاه خواری بر رشد وچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یصرع و درمان های آناز تکینگی تا مغز- از مغزتجهش های ژنتیکی مفید در سافیلمی بسیار جالب از تغییهزینه ای که برای اندیشیدبحثی در مورد عملکرد لوب فدانشمندان روش هاي جدیدی محدودیت های حافظه و حافظکی غایب شدی تا نیازمند دلتنفس هوازی و میتوکندریروشهای شناسایی قدرت شنوانقش غذاها و موجودات درياآیا واکنش های یاد گرفته وسفرنامه سفر به بم و جنوب اختلالات صحبت کردن در انتاثیر انتخاب از طرف محیط نزاع بین جهل و علم رو به پایا کوچک شدن مغزانسان الضررهای مصرف شکر و قند بر از تکینگی تا مغز، از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادففیزیکدانان ماشینی برای تهستي مادي ای که ما کوچکتربحثی درباره هوش و تفاوتهدانشمندان روشی برای تبدیمخچه ، فراتر از حفظ تعادلکاهش التهاب ناشی از بیماتنفس هوازی و میتوکندریروشی برای بهبود هوش عاطفنقش غذاها و موجودات درياآیا آگاهی پس از مرگ از بیسفرنامه سفر به بم و جنوب ادامه بحث تکامل چشمتاثیر ترکیبات استاتین (سنزاع بین علم و نادانی رو ایا ابزار هوشمندی یا مغز ضررهای شکر بر سلامت مغزازدواج های بین گونه ای، رجهشهای مفید و ذکاوتی که دفراموشی همیشه هم بد نیستهستی ما پس از شروعی چگال بحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای مصرفی در ام اسمخچه ابزاري که وظیفه آن فکایروپاکتیک چیستتو دی ان ای خاص ميتوکندريروشی جدید در درمان قطع نخنقش غذاها و موجودات درياآیا امکان بازسازی اندامهسفرنامه سفر به بم و جنوب ادغام میان گونه های مختلتاثیر دپاکین بر بیماری منظریه تکامل در درمان بیمایا بیماری ام اس (مولتیپطی یکصد هزار سال اخیر هرچاستفاده از هوش مصنوعی در جهشهای مفید و ذکاوتی که دفرایند حذف برخی اجزای مغو هر کس تقوای خدا پیشه کنبحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای ضد بیماری ام اس ومدارک ژنتیکی چگونه انسانکاربرد روباتهای ريزنانوتولید سلولهای جنسی از سلروشی جدید در درمان سکته منقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا انسان با مغز بزرگش اخسفرنامه سفر به بم و جنوب ادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر داروهای ضد التهاب هفت چیز که عملکرد مغز تو ایا بدون زبان میتوانیم تعلم به ما کمک میکند تا مواستیفن هاوکینگ در مورد هجاذبه و نقش آن در شکلگیریفرد حساس از نظر عاطفی و بویتامین E برای فعالیت صحبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی فامپیریدین یا نورلمرگ انتقال است یا نابود شکاربرد روباتهای ريز، در توانایی مغز و دیگر اجزای ريتوکسيمب در درمان ام اسچندین ماده غذایی که ماننآیا احتمال دارد رویا از آسلولهای بنیادی مصنوعی درارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر داروی ضد تشنج سدیم هفت سین یادگاری از میراث ایا تکامل هدفمند استعلایم کمبود ویتامین E را استیفن هاوکینگ در تفسیر حافظه و اطلاعات در کجاست قانون مندی نقشه ژنتیکی مویتامین E در چه مواد غذایبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی تشنجی دربارداریمزایای شکلات تلخ برای سلکجای مغز مسئول پردازش تجتوازن مهمتر از فعالیت زیراه های جدید برای قضاوت رچه زیاد است بر من که در ایآیا احتمال دارد رویا از آسلسله مباحث هوش مصنوعیارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکهمیشه عسل با موم بخوریمایرادهای موجود در خلقت بعلایم کمبود ویتامین E را استخوان های کشف شده، ممکحافظه و اطلاعات در کجاست قارچ بی مغز در خدمت موجودویتامین دی گنجینه ای بزربحثی درباره احساسات متفاداروی ضد تشنج با قابليت تمشکلات نخاعیکشف مکانیسم عصبی خوانش پتوسعه برخی شغل ها با هوش راه های جدید برای قضاوت رچهار میلیارد سال تکامل بآیا برای تولید مثل همیشه سم زنبور ، کلیدی برای وارارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی می تواند بر احاگر نعمت فراموشی نبود بسعوارض ازدواج و بچه دار شداصول سلامت کمرحافظه و اطلاعات در کجاستلوب فرونتال یا پیشانی مغواکنش های ناخودآگاه و تقبحثی درباره احساساتی غیرداروی ضد تشنج با قابليت تمغز ما کوچکتر از نیم نقطهکشف مکانیسمی پیچیده در بتوصیه های غیر دارویی در سراه پیروزی در زندگی چیستچهار ساعت پس از کشتار خوکآیا بزرگ شدن مغز فقط در دسودمندی موجودات ابزی بر ارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر نعمت فراموشی نبود بسعید نوروز مبارکاضطراب و ترسحس چشایی و بویاییلبخند بزن شاید صبح فردا زواسطه ها د رمسیر ایجاد مغبخش دیگری در وجود انسان هداستانها و مفاهیمی اشتبامغز چون ابزار هوش است دلیکشف ارتباط جدیدی از ارتبتوصیه هایی در مصرف ماهیرشته نوروایمونولوژی و نقنوار مغزی روشی مهم در تشخآیا تکامل و تغییرات ژنتیسیاهچاله و تکینگی ابتدایارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر تلاش انسان امروز براعامل کلیدی در کنترل کارآاطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت اول )لرزش ناشی از اسیب به عصبوراپامیل در بارداریبرنامه و ساختار پیچیده مدر مانهای کمر دردمغز آیندگان چگونه است ؟کشف جمجمه ای درکوه ایرهوتوضیحی ساده در مورد هوش مرشد مغز علت تمایل انسان بنورون هاي مصنوعی می توانآیا خداباوری محصول تکاملسیاره ابلهانارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی الفاگوابزار هوش در حال ارتقا ازعسل طبیعی موثر در کنترل باطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت دوم )لزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی مرتب خیلی به قبرین نت به جای اینترنتدر چه مرحله ای از خواب ، رمغز انسان ایا طبیعتا تماگنجینه ای به نام ویتامین تکامل چشمزمین زیر خلیج فارس تمدنی نوروپلاستیسیتی چیستآیا دلفین ها می تواند از سیاره ابلهانارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای بقای موجود زندعصب حقوق نورولووبلندی در ذهن ما درک بلندیحس و ادراک قسمت چهارملزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی ، بهترین تمریبرای پیش بینی آینده مغز ددرمان های بیماری آلزایمرمغز انسان برای شادمانی طگیاه خواری و گوشت خوار کدتکامل ابزار هوش ، راه پر زندگی هوشمند در خارج از زچیزی خارج از مغزهای ما نیآیا دست مصنوعی به زودی قاسیستم تعادلی بدنارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای دفاعی و بقای موعضلانی که طی سخن گفتن چقدبه زودی شبکه مغزی به جای حس و ادراک قسمت پنجمممانتین یا آلزیکسا یا ابورزش و میگرنبرخی نکات از گاید لاین پردرمان های رایج ام اسمغز انسان رو به کوچکتر شدگالکانزوماب، دارویی جدیتکامل ساختار رگهای مغزی زیباترین چیز در افزایش سچگونه مغز پیش انسان یا همآیا راهی برای رفع کم آبی سیستم دفاعی بدن علیه مغز ارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کاثر مضر مصرف طولانی مدت رمقالاتبوزون هیگز چیستحس و ادراک قسمت سوممنابع انرژي پاک سرچشمه حورزش بهترین درمان بیش فعبرخی اثرات مضر ویتامین ددرمان جدید میگرن با انتی مغز ایندگان چگونه استگامی در درمان بیماریهای تکامل شناخت انسان با کشفزبان چهار حرفی حیات زمینچگونه هموساپينس بر زمین آیاما مقهور قوانین فیزیکسکته مغزیارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مفید قهوهتاثیر ویتامین دی بر بیمابیماری گیلن باره و بیمارحساسیت روانی متفاوتمولتیپل اسکلروز در زنان ورزش در کمر دردبرخی اختلالات عصبی مثانهدرمانهای بیماری پارکینسمغز ابزار برتر بقاگاهی لازم است برای فهم و تئوری تکامل امروز در درمزبان و بیان، در سایه پیشرچگونه آن شکری که می خوریمإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَساخت شبکه عصبی با الفبایارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مضر ماری جواناصفحه اصلیبیماری ای شبیه ام اس مولتخلاصه ای از مطالب همایش ممواد کوانتومی جدید، ممکنوزوز گوشبرخی بیماری ها که در آن بدرک فرد دیگر و رفتارهای امغز برای فراموشی بیشتر کگاهی مغز بزرگ چالش استتئوری تکامل در پیشگیری و زبان و تکلم برخی بیماریهزبان و شناخت حقیقت قسمت چچگونه جمعیت های بزرگ شکل افراد آغاز حرکت خودشان رساخت شبکه عصبی مصنوعی با ارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر رو ح و روان بر جسمهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزای پر سلولی بدن انسان سوالات پزشکیبیماری بیش فعالیخواندن ، یکی از شستشو دهنموجود بی مغزی که می تواندیک پیشنهاد خوب برای آسان برخی توجهات در ببمار پاردرک و احساسمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟گزیده ای از وبینار یا کنفتا 20 سال آینده مغز شما به زبان و شناخت حقیقت قسمت اچگونه جمعیت های بزرگ شکل افزایش قدرت ادراکات و حسساختار شبکه های مغزی ثاباز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر رژیم گیاه خواری بر هوش مصنوعی از عروسک تا کماجزایی ناشناخته در شکل گپیامهای کاربرانبیماری تی تی پیخواب سالم عامل سلامتیموجودات مقهور ژنها هستندیکی از علل محدودیت مغز امبرخی سيناپسها طی تکامل و درک احساسات و تفکرات دیگمغز بزرگ چالش است یا منفعگزارش یک مورد جالب لخته وتاثیر مشاهده بر واقعیت بتاثیر ویتامین دی بر بیماچگونه حافظه را قویتر کنیالکتروتاکسی(گرایش و حرکسریعترین کامپیوتر موجوداز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر هوش مصنوعی در کامپیوترهاسایتهای دیگربیماری ضعف عضلات نزدیک بخواب سالم عامل سلامتی و یمیهمانهای ناخوانده عامل یادگیری مهارت های جدید دبررسي علل احتمالي تغيير درک تصویر و زبان های مخلتمغز بزرگ چالشهای پیش روگشایش دروازه جدیدی از طرتاثیر ژنها بر اختلالات خنگاهی بر قدرت بینایی دراامیوتروفیک لترال اسکلروسرگیجه از شایعترین اختلااز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر هوش مصنوعی در خدمت خلق وحبیماریهای تحلیل عضلانی اخواب عامل دسته بندی و حفطمیگرن سردردی ژنتیکی که بیادآوری خواب و رویابررسی و اپروچ جدید بر بیمدرک عمیق در حیواناتمغز حریص برای خون، کلید تپنج اکتشاف شگفت آور در موتاثیر کپسول نوروهرب بر ننگاهی بر توانایی اجزاي بامگا سه عامل مهم سلامتسردرد و علتهای آناز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر رژیم گیاهخواری بر هوش مصنوعی در خدمت خلق وحبیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريمیدان مغناطيسي زمین بشر ژن هوش و ساختارهای حیاتی بررسی سیستم تعادلی بدن ادرگیری اعصاب به علت میتومغز زنان جوانتر از مغز مرپیموزایدتاثیر کپسول نوروهرب بر تناتوانی از درمان برخی ویامروز دانش ژنتیک هیچ ابهسردرد تنشناز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر عصاره تغلیظ شده گیهوش مصنوعی درمانگر کامپیبیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريمکانیزمهای دفاعی در برابژن یا نقشه توسعه مغز و نقبررسی علل کمر درد در میانرقیبی قدرتمند در برابر ممغزهای کوچک بی احساسپیوند مغز و سر و چالشهای تاثیر کپسول نوروهرب بر سناتوانی در شناسایی چهره انفجار و توقف تکاملی نشاسردرد سکه ایاز تکینگی تا مغز از مغز تتبدیل تراکت صوتی مصنوعی هوش مصنوعی درخدمت خلق وحبیست تمرین ساده برای جلوخطا در محاسبات چیزی کاملما انسانها چه اندازه نزدژنها نقشه ایجاد ابزار هوبزرگ شدن مغز محدود به دوررموزی از نخستین تمدن بشرنقش قهوه در سلامتیپیوند سر، یکی از راه حلهاتاثیر کپسول نوروهرب بر سنخاع ما تا پایین ستون فقرانگشت نگاری مغز نشان میدسرعت فکر کردن چگونه استاز تکینگی تا مغز و از مغز تبدیل سلولهای محافط به سهوش مصنوعی ساخته هوش طبیبیشتر کمردردها نیازی به خطا در محاسبات چیزی کاملما انسانها چه اندازه نزدژنها ، مغز و ارادهتفاوت مغز انسان و میمون هرمز و رازهای ارتباط غیر کنقش هورمون های تیروئید دپیشینیان انسان از هفت میتاثیر گیاه خواری بر رشد ونخستین تصویر از سیاهچالهاندوهگین نباش اگر درب یا شنا در ابهای گرم جنوب نیاز تکینگی تا مغز از مغز تتری فلوپرازینهوش احساسیبا هوش مصنوعی خودکار روبدفاع در برابر تغییر ساختما با کمک مغز خود مختاريمژنهای هوش ، کدامندتفاوتهای جنسیتی راهی برارویای شفافنقش ژنتیک در درمان اختلاپیشرفتی مستقل از ابزار هتاثیر گیاه خواری بر رشد ونرمش های مفید در سرگیجهانسان جدید از چه زمانی پاشناخت و معرفت، و نقش آن داز تکینگی تا مغز از مغز تتشنج چیستهوش احساسیبارداری بدون رحمدقیق ترین تصاویر از مغز اما تحت کنترل ژنها هستیم یکمردرد و علل آنتقلید مرحله ای نسبتا پیشروبات های ریز در درمان بینقش انتخاب از طرف محیط، نپاسخ گیاهان در زمان خوردتاثیر گیاه خواری بر رشد ونرمشهای مهم برای تقویت عانسان عامل توقف رشد مغزشناسایی سلول های ایمنی ااز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر الگوی رشد مغزی با زهوش عاطفی بیشتر در زنانبازسازي مغز و نخاع چالشی دلایلی که نشان میدهد ما بماه رجبکمردرد با پوشیدن کفش مناتلاش هایی در بیماران قطع روزه داری و بیمار ی ام اس نقش اتصالات بین سلولهای پختگی پس از چهل سالگي به پرورش مغز مینیاتوری انساتاثیر گیاه خواری بر رشد وچرا مغزهای ما ارتقا یافت انعطاف پذیری مکانیسمی علشواهدی از دنیسوان(شبه نئاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر زودتر اتصالات مغزیهوش عاطفی در زنان بیشتر ابحتی علمی درباره تمایل بديدن با چشم بسته در خواب ماپروتیلینکنفرانس تشنج هتل کوثر اصتلاشی برای درمان قطع نخاروش مقابله مغز با محدودینقش حفاظتی مولکول جدید د