دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

تشنج چیست

تشنج(سيژر و اپی لپسي) چيست؟
تشنج عبارت است از تحریکات غیر طبیعی سلول های عصبی که منجر به فعالیتی غیر طبیعی در قسمتی از مغز میشود. تشنج ميتواند با افت هوشیاری و اختلالات حرکتی باشد. گاهی تشنج، فقط محدود به اختلال هوشیاری بدون اختلالات حرکت می شود و گاهی اختلال حرکتی، بدون اختلال هوشیاری رخ میدهد و اینها وابسته به منطقه ای از مغز است که دچار تشنج میگردد. اگر حمله تشنجي بدون عامل محرک
(unprovoked seizure)
طی 24 ساعت تکرار شود، اپی لپسي نام دارد یا اگر حمله تشنجی رخ دهد ولی احتمال تشنج دوم با توجه به وضعیت بالینی بیمار یا نوار مغز یا ... بسیار زیاد باشد، باز اپی لپسي نام دارد.

( خلاصه ای از کنگره بين المللی تشنج 4-6 بهمن 96 بیمارستان میلاد اصفهان:

تشنج هایی که به دلیل ضایعه مغزی ایجاد میشود، کمتر با اختلالات روانپزشکی بعدی همراه است. در میان اختلالات روانپزشکي در افراد دچار تشنج افسردگي شایع تر از جنون است. تظاهرات این اختلالات، غیر طبیعی است و حملات افسردگی یا جنون، متفاوت از حملات غیر مرتبط با تشنج است. میزان جنون بعدی در افرادی که در سنین پایین تشنج می کنند بیشتر است. این ارتباط بین اختلال رفتاري در سن پایین و تشنج، به دلیل تاثیر تشنج بر مغز در حال تکامل جوانان تازه بالغ است. و این نشان میدهد در افراد جوان لازم است، تشنج به خوبی کنترل شود.

داروی لوتيراستام خطر جنون را بیشتر و کاربامازپين آن را کمتر میکند. اختلال حافظه سمانتيک بیشتر از دیگر حافظه ها در (temporal lobe epilepsy(TLE وجود دارد. گاهی از زمان شروع صرع اختلال حافظه و شناخت وجود دارد. یعنی خود اختلال شناختی میتواند عامل صرع باشد.

صرع و ژنتیک:
در انسان 23000 ژن هست که 90% آنها در مغز عملکرد و تظاهر دارند و عملکرد آنها آشکار مي شود. بیشتر تشنج ها پلی ژنيک هستند. برخی سندرم ها مانند دراوت به صورت تک ژنی هم منتقل ميشوند(ژن SCN1A)

در تستهای ژنتیکی، منفی بودن تست، رد کننده جهش ژنتیکی عامل تشنج، نيست.

تشنج های شدید دوره نوزادی میتواند تشنج ژنتیکی باشد.

درمان تشنج: توجه به زمان شروع درمان، نوع دارو و زمان تغییر دارو مهم است. باید توجه کرد، کی درمان قطع شود و آرامش و آسودگی و وضعیت مالی بیمار هم مهم است.

درمان زودرس مهم است، چون عدم درمان زودرس باعث عوارض تشنج ایجاد ميشود.

معمولا درمان پس از دو تشنج بدون علت، شروع می شود.

در یک بار تشنج، با نوار مغز خیلی مختل و یک بار تشنج با ضایعه مغزی مرتبط با تشنج، درمان بايد شروع شود، در تکرار تشنج حتما باید درمان شروع شود، چون خطر تشنج سوم، به 70% مي رسد.

در یک بار تشنج، در صورتی که مراقبت کنندگان و همراهان بیمار، تشنج مجدد را نمی پذیرند این را هم باید درمان کرد.

فلج تاد پس از تشنج حتی یک بار، باید درمان بشود( فلج تاد در برخی از افراد مبتلا به صرع تجربه می شود. این بیماری اکثرا پس از تشنج زمانی اتفاق می افتند که حرکت دادن تمام یا بخشی از بدن غیر ممکن است. صرع یک ​​بیماری است که باعث ایجاد فعالیت الکتریکی در مغز می شود که می تواند برای مدت کوتاهی عملکرد آن را متوقف کند.)

درمان تک دارو با دوز کم شروع میشود. در صورت عدم جواب، دارو باید به تدریج بیشتر شود.

امروزه 25 نوع داروی ضد تشنج وجود دارد. انتخاب دارو مهم است. انتخاب دارو با توجه به نوع تشنج و سندرم بالینی و ویژگی بیمار و تداخل با داروهاي قبلی بيمار است. در تشنج حین خواب کاربامازپين موثرتر از شدیم والپروات است. لاموتريجين و وارفارين تداخل ندارد ولی لاموتريجين دیر، به حداکثر اثر ميرسد، پس در مواردی که جواب زود، مورد نظر است، مناسب نيست.

والپروات با وارفارين تداخل زیادی ندارند. فنی تویین و همراهی آن با داروهای شیمی درمانی باعث بیماری پوستی استيون جانسون ميشود.

در صورت بی اثر بودن دارو باید بررسی شود:

آیا تشخیص درست است؟ آیا بيمار مصرف الکل یا محرومیت از خواب داره یا نه؟

انتخاب داروی دوم: وقتی داروی جدید شروع میشود، داروی اول کم ميشود یا داروی اول کم نمیشود تا داروی دوم به حداکثر اثر خود برسد و بعد داروی اول کم می شود. در اینجا احتمال عوارض بيشتر هست.

مکانیسم اثر دو دارو باید متفاوت باشد. پارادوکسیکال سيژر، گاهی در داروی ترکیبی ديده ميشود.

والپروات با لاموتريجين یا والپروات با اتوسوکسمايد از ترکیب های دارویی شایع است.

گاهی در تشنج استاتوس، لورازپام وريدي و ميدازولام عضلانی و دهانی و ديازپام مقعدي استفاده ميشود در درمان تشنج استاتوس(تشنجی که به طور مداوم بیش از نیم ساعت طول میکشد)، والپروات 30-15 میلی گرم به ازاي هر کیلو وزن بدن با سرعت 6 mg/kgدر دقيقه داده میشود.

ميدازولام 0.2 mg/kg بلوس و 0.1 تا 2 mg/kg در ساعت هم استفاده میشود. (پس از پنج دقیقه از شروع تشنج استاتوس در صورت عدم پاسخ به دیگر داروها)

@salmanfatemi

VNS
تحریک عصب واگ به وسیله یک باطری نصب شده زیر پوست است. در موارد مقاوم به درمان، میتوان با یک باطری خودکار زیر پوست که با برنامه درونی خود ايمپالس های الکتریکی به عصب واگ ميفرستد از تشنج جلوگیری کرد.

تشنج، باعث کاهش عملکرد کورتکس مجاور ميشود. پس از یک حمله تشنجی بخش مجاور محل تشنج از قشر مغز از کار می افتد و این مورد را قبلا در مورد فلج تاد در قسمت بالا داشتیم و یا مثلا خستگی یا گیجی پس از تشنج به همین علت ایجاد می شود که علامت مهم تشخیص تشنج است.
یکی از انواع تشنج ها تشنج لوب تمپورال مغز است(TLS). برای شناسایی علت پاتولوژيک ایجاد این تشنج از
TAILOR made MRI
و در مرحله بعد در صورت عدم تشخیص، از PET استفاده میشود. برای بررسی دقیق منطقه بسیار کوچک تمپورال و هيپوکامپ باید تصویر به دست آمده از ام آر ای پردازش شود، مثلا از نوعی ام آر ای با نام
Volumetric MRI
استفاده شود.

تشنج در افراد مسن:
شایعترین علت تشنج بالای 60 سال سکته است. علت زودرس این تشنج، اختلال الکترولیتی داخل سلولی و تخریب غشا پتاسیم و تجمع گلوتامات بیرون سلول است و علت تشنج دیررس پس از سکته، اپوپتوز است. گاهی در سکته ها، منطقه ای درون منطقه آسیب دیده سالم مي ماند. این منطقه سالم باعث تشنج بیشتر میشود. سکته به علت آمبولوس، بیشتر باعث تشنج ميشود. کاهش هوشیاری نامتناسب با سايز سکته میتواند تشنج استاتوس باشد.

کندی منتشر، در نوار مغز ریسک تشنج بعدی را بالا نمي برد. لاموتريجين و لوتيراستام و گاباپنين و فنی تویین در درمان تشنج پس از سکته مغزی، استفاه ميشود. این تشنج ها ریسک سکته قلبی را بالا مي برد. ضایعه سوپراتنتوریال و بزرگ ،با ادم و خونریزی و cvst باید با درمان پروفيلاکتيک تشنج درمان شود.

مننژيوم و AVM در بارداری، بزرگ میشود.

فولیک اسید در خانم باردار، خطر تومور را در بچه پايين مياورد.

,در چاقی يا سابقه NTD(neural tube defect) فولیک اسید با دوز mg/day5 در بارداری داده ميشود.
لاموتريجين و لوتيراستام از داروهای دسته سي هستند.(اثر زیان بار آنها در بارداری تعیین نشده است)

سطح سرمی دارو، هر سه ماه در بارداری به خصوص در مورد لاموتريجين باید چک شود .

ان وی دی یا زایمان طبیعی، به شرط عدم هايپرونتيلاسيون و کاهش درد، قابل انجام است و مادر باید کاملا زیر نظر باشد. اگر سابقه تشنج در زايمان های قبلی دارد باید دو روز قبل از زايمان پروفيلاکسي با کاربامازپین بگیرد. در خانم تشنجي هر دارویی در دوره حاملگی مي گرفته می تواند در شیردهی هم ادامه دهد. هیچ دارویی با شیردهی منعی ندارد. به خصوص اگر شیر ندهد، علامت ويتدروال داروی تشنج، رخ میدهد اگر شیر ندهند کودک دچار علائم ويتدروال(دور ماندن) از داروی ضد تشنج ميشود.

تشنج مقاوم به درمان:

20-40% بیماران تشنجی مقاوم به درمان هستند

با والپروات سديم سروتونين و نور اپي نفرین بیشتر میشود (در خون کورتکس و تالاموس) و اثر ضد تشنجی دارند.
مکانیسم داروهای صد تشنج متفاوت است. برخی مانند فنی تويين و کاربامازپين بر گرينده هاي سديمي اثر می کنند.

گاباپنتين و اتوسوکيمايد کلسیم چانل بلوکر هستند.

برخی داوهاي جدید ضد تشنج:
Eslicarbazepine
پروتئین بايندينگ پایین دارد

Brivaracetam
25 برابر لوتيراستام قدرت دارد . متابوليسم کبدي کلیوی است.

هنگام تجویز داروی ضد تشنج تداخلات داروها با هم مهم است مثلا لوتيراستام با کاربامازپین اينتراکشن و تداخل ندارد.

گاناکسولون از ترکیبات پروژسترون است و به عنوان داروی کمکی در تشنج پارشيال(درگیری قسمتی از بدن) استفاده می شود.

لاکوزاميد به عنوان کمکی در تشنج پارشیال استفاده ميشود. به تنهایی هم قابل استفاده است. روی کانال سديم تاثیر دارد.

در نوروپاتي ديابتي و در اختلال هدايتي قلب با احتیاط مصرف میشود.

روفيناميد به عنوان داروي کمکی LG در بالای 4سالگي استفاده میشود.

ازوگابين به عنوان داروي کمکی در تشنج پارشيال قابل استفاده است . روی کانال پتاسیم اثر ميکند. ممکن است اريتمي قلبي بدهد. باعث کاهش دوز لاموتريجين میشود.

پرامپانل 2ميلي تا 8-12 ميلي

نورواستروييد

کانابينوييد
2-deoxy-glucose

حشيش یا ماری جوانا( كانابيس) با تاثیر ضد التهابی میتواند اثر ضد تشنج داشته باشد. با توجه به اعتیاد آور بودن این ماده لازم است تحقیقات وسیع پزشکی در مورد تعیین دوز موثر بر تشنج بدون آنکه اعتیاد ایجاد کند، انجام گيرد.

ايمونوتراپي در صرع:

عوامل ژنتیکی میتواند باعث تشنج و التهاب بشود. اتوايميونیتی هم ممکن است تشنج بدهد.(به خصوص با سيتوتوکسيک تی سل) یا در انسفاليت راسموسن، Landu Kleffner وLimbic Encephalitis هم احتمال افزایش تشنج وجود دارد.

درمان تشنج خود ايمن:

2gr/kg IVIG
برای 3-5 روز

خواب و تشنج:

@salmanfatemi

تشنج در مرحله REM (مرحله دیدن رويا)نادر است. مرحله اول و دوم نان رم(nonREM) شایعترین مرحله تشنج زاست. TLE بیشتر بین ساعتهای سه تا هفت عصر منجر به تشنج میشود.

تشنجهای منشأ گرفته از اول اکسيپوت(پس سری) معمولا در ساعت هاي 4 تا هفت تشنج میدهد.

تشنج های اتوموتور بیشتر در خواب رخ میدهد.

از روشهاي جدید برای تشخیص محل تشنج در مغز
EEG-FMRI
است. در این روش نوار مغز همراه با MRI عملکردی انجام ميشود. نوار مغز پتانسیلهای الکتریکی در فضای مغز را در محل پس از اتصال(postsynaptic) نشان میدهد و MRI عملکردی تغییرات همودينامیک(وضعیت خون رسانی) را در قسمت های مختلف مغز نشان ميدهد.

SUDEP AND SUDEP-PLUS

مرگ غیر منتظره ناگهانی در فرد دچار تشنج است.
در هر تشنج ممکن است رخ بدهد. 80% این افراد طی تشنج و پس از آن، بی قرار می شوند یا اختلال دیگری پیدا می کنند و بعد خوب می شوند که گول می زند. علت اول، ریه است و اختلال ریه بعد ممکن است آریتمی بدهد. وضعیت بیمار خیلی مهم است. ممکن است ساقه مغز مشکل داشته باشد. اختلال کانال های سدیم در قلب و مغز ممکن است عامل سودپ باشد. این حالت در سندرم دراوت هم هست. سروتونين کم در اختلال تنفسی و سودپ میتواند نقش داشته باشد . تنفس کوتاه در افسردگی به علت کمبود سروتونين است.

بیشتر تشنج شبانه با SUDEP همراه است. برخی ضد تشنجها مانند لاموتريجين چون روی کانال سدیم اثر دارد، میتواند سودپ بدهد. عدم درمان مناسب تشنج، باعث سودپ میشود. تعداد داروی زیاد ضد تشنج باعث سودپ میشود. آریتمی قلبی هم ميتواند باعث این حالت شود. تشنج خارج تمپورال و داروی ضد اضطراب هم ميتواند باعث سودپ شود.

جلوگیری: پوزيشن بیمار هنگام تشنج مهم هست، بچه تا 12 سال همراه والدین بخوابد، داروی زیاد مانند ترکیب لاموتريجين و کاربامازپین این حالت را تشدید میکند. گاهی فلوکستين از SUDEP جلوگیری میکند.

هر مغزی می تواند تشنجی بشود ولی چتر محافطتي مانع میشود . در بیمار آی سی یو، این چتر حفاظتی کم میشود. مصرف داروها و ترک آنها در ICU میتواند تشنج بدهد. سفی توکسیم
میتواند تشنج استاتوس بدهد.

EEG SERIALcontinious
میتواند به تشخیص تشنج استاتوس در ICU کمک کند.
(يا نوار مغز هر شش ساعت)

پروفيلاکسي در بیمار ای سی یو حتی در خونریزی هنوز توصیه نمی شود.

در SAH انوريسمال ، پروفيلاکسي ضد تشنج داده ميشود.

در تشنج دیررس پس از ضربه مغزی(پس از یک هفته از ضربه) فنی تویین داده ميشود .الان لوتيراستام جایگزین این پروفيلاکسي است.

در انتخاب دارو در آی سی یو، متابولیسم کبدی پایین و اتصال کم با پروتئین برای انتخاب دارو لازم است.

EEG
یا نوار مغز در تشخیص بیماری هایی غیر صرع:

به خصوص در تعیین افت هوشياري و هرپس و CFJ کمک ميکند. کندی ژنرالیزه در همه انسفالوپاتي ها هست

امواج تریفازيک در نارسایی کبد بیش از دیگر اختلالات متابوليک و به خصوص در مرحله حاد، دیده می شود.

پس از 65 سال موج آلفا در نوار سر کم ميشود

در بیماری رولانديک، تجویز کاربامازپین، ميتواند اختلال هوشیاری و تشنج استاتوس حین خواب بدهد و منجر به پاراايکتال افازيا شود.
ESES ( Encephalopathy with status epilepticus during sleep)
و در مواردی

CSWS( Continuous Spike-Wave during Slow Wave Sleep)
هم ممکن است دیده شود.

عوارض برخی داروهای صد تشنج :
سدیم والپروات ميتواند کیست تخمدان دهد. کاربامازپين میتواند اختلال عملکرد جنسی و یا پوکی استخوان بدهد.

تاثیر رفتار جنسی و تشنج بر هم :
هورمونهای جنسی بر مغز تاثیر دارند. افزایش آنزیم گاد GAD در افزايش استروژن گاهی اثر ضد تشنج دارد ولی به طور معمول استروژن، تشنج زاست. پروژسترون ضد تشنج است گالاکسولون از ترکیبات پروژسترون و ضد تشنج است. پروژسترون جای خاص در مغز دارد و ضد تشنج است. تستوسترون اگر آروماتيزه شود به استروژن تبدیل میشود. و میتواند تشنج زا باشد

در مسیر پنج آلفا ردوکتار تشنج زا نميشود. کاربامازپین و فني توين و فنوباربیتال سطح تستوسترون را کم ميکند و استروژن را بالا میبرند و میتوانند مشخصا تاثیرات زنانه بر مردان داشته باشند و از تمايل جنسی مردان بکاهند.

TLE RTهيپوگوناديسم در
یا TLE سمت راست دیده ميشود

مهار گیرنده کلر در استروژن باعث تشنج زايي آن است.

بیماری مغزی و تشنج گاهی به دلیل انتی بادي های درون بدن ایجاد میشود.
آنتی بادی درون سلول عصبی در مقایسه با آنتي بادی روی غشاي سلول، کمتر به درمان پاسخ میدهد آنتی بادی ها معمولا به سيستم ليمبيک علاقه دارند

@salmanfatemi

برخی روشهای تصویر برداری خاص در تشخیص تشنج:

PET-FDG
در این روش با دی فلورودئوکسي گلوکز میزان عملکرد نورون های مغزي و میزان متابولیسم آنها مشخص ميگردد
MEG
در این روش امواج الکتریکی پست سيناپتيک در مغز با تاثیرات الکترومغناطیسی که ایجاد می کند شناسایی و تعیین می گردد.
حساسیت تشخیص در مناطق عمقی کاهش می یابد و این روش برای تعیین محل تشنج سطحی یا کورتيکال بهتر است.

HFO (high frequency oscillation)
گاهی در نوار مغز سطحی و عمقی و بلافاصله پیش از تشنج فرکانس امواج افزایش می یابد و میتواند به تشخیص کمک کند.

Intracranial video EEG
امروزه با کمک فیلم برداری طی گرفتن نوار مغز پیشرفت بزرگی در تشخیص تشنجها رخ داده است. بسیاری از تغییرات در نوار مغز، لازم است هم زمان با رفتارها و حرکات غیر طبیعی بیمار بررسی گردد و این روش تشخیصی به این مورد کمک می کند. نوار سر همراه با فیلم برداری طی تشنج میتواند روی سر بیمار باشد یا با قرار دادن الکترودي در قسمت عمقی مغز بیمار، امواج قسمت عمقی مغز را ثبت کند.

با تشکر از اساتید محترم نورولوژی که دست اندرکار این کنگره ارزشمند بودند به ویژه جناب آقای دکتر مهوري استاد گرانقدر نورلوژي و تشنج در دانشگاه اصفهان

@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
اگر تلاش انسان امروز براشلیک فراموشیتلاشی جدید در درمان ام اسمبانی ذهنی سیاه و سفیدهدف از تکامل مغزحس و ادراک قسمت چهارمادامه بحث تکامل چشمظهور امواج مغزی در مغز مصتکامل زبانمعنی روزهورزش در کمر درددلایلی که نشان میدهد ما بارزش حقیقی زبان قسمت سومسایتهای دیگرتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز برای فراموشی بیشتر ککنگره بین المللی سردرد دداروی ضد تشنج با قابليت تاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش داروهاي مختلف معروف گنجینه ای به نام ویتامین درگیری اعصاب به علت میتواستیفن هاوکینگ در مورد هنوار مغزی روشی مهم در تشخآیا امکان بازسازی اندامهپیوند مغز و سر و چالشهای روشی جدید در درمان سکته مبیماریهای تحلیل عضلانی انگاهی بر توانایی اجزاي بافزایش قدرت ادراکات و حسزبان و شناخت حقیقت قسمت چبحثی در مورد عملکرد لوب ففیلمی بسیار جالب از تغیینظام مثبت زندگیاولین تصویر در تاریخ از سسیاره ابلهانبرخی بیماری های خاص که بدممانتین یا آلزیکسا یا ابهوش مصنوعی از عروسک تا کمثبت امواج الکتریکی در عصهوش مصنوعی در کامپیوترهاجمجمه انسان های اولیهابزار هوش در حال ارتقا ازشنا در ابهای گرم جنوب نیتمایل زیاد به خوردن بستنمجموعه های پر سلولی بدن مهزینه ای که برای اندیشیدحس و ادراک قسمت پنجمادغام میان گونه های مختلعلم به ما کمک میکند تا موتکامل ساختار رگهای مغزی مغز فکر میکند مرگ برای دیوزوز گوشدندان ها را مسواک بزنید تاز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ چقدر مفید هست ؟کندر در بیماریهای التهابداروی ضد تشنج با قابليت تاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش روزه داری در سالم و جگیاه خواری و گوشت خوار کدرقیبی قدرتمند در برابر ماستیفن هاوکینگ در تفسیر نورون هاي مصنوعی می توانآیا انسان با مغز بزرگش اخپیوند سر، یکی از راه حلهاريتوکسيمب در درمان ام اسبیهوش کردن در جراحی و بیمناتوانی از درمان برخی ویافسردگی و اضطراب در بیمازبان و شناخت حقیقت قسمت ابحثی درباره هوش و تفاوتهفیزیکدانان ماشینی برای تنظریه تکامل در درمان بیماولین سلول مصنوعیسیاره ابلهانبرخی توجهات در ببمار پارمنابع انرژي پاک سرچشمه حهوش مصنوعی در خدمت خلق وحجنسیت و تفاوت های بیناییابزارهای بقای موجود زندشناخت و معرفت، و نقش آن دتمدن قدیمی ای در جنوب ایرمحل درک احساسات روحانیهستي مادي ای که ما کوچکترحس و ادراک قسمت سومادغام دو حیطه علوم مغز و علایم کمبود ویتامین E را تکامل شناخت انسان با کشفمغز ما کوچکتر از نیم نقطهیک پیشنهاد خوب برای آسان دو ویژگی انتزاع و قدرت تجاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ چالش است یا منفعکوچک شدن مغز از نئاندرتاداستانها و مفاهیمی اشتبااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش رژیم غذایی در رشد و اگالکانزوماب، دارویی جدیرموزی از نخستین تمدن بشراستخوان های کشف شده، ممکنورون های ردیاب حافظهآیا احتمال دارد رویا از آپیشینیان انسان از هفت میریواستیگمینبیوگرافیناتوانی در شناسایی چهره الکتروتاکسی(گرایش و حرکزبان و شناخت حقیقت قسمت دبحثی درباره هوش و تفاوتهفرگشت و تکامل تصادفی محض هفت چیز که عملکرد مغز تو اوکرلیزوماب داروی جدید شسیر آفرینش از روح تا مغز برخی سلولهای عصبی در تلامولتیپل اسکلروز در زنان هوش مصنوعی در خدمت خلق وحجنسیت و تفاوت های بیناییابزارهای پیشرفته ارتباط شناسایی سلول های ایمنی اتمساح حد واسط میان مغز کومحل درک احساسات روحانی دهستی ما پس از شروعی چگال حساسیت روانی متفاوتارتقا و تکامل سنت آفرینش علایم کمبود ویتامین E را تئوری تکامل امروز در درممغز مادران و کودکان در زمیکی از علل محدودیت مغز امديدن با چشم بسته در خواب از نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ چالشهای پیش روکودک ایرانی که هوش او از در مانهای کمر درداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش زبان در سلطه و قدرت اگامی در درمان بیماریهای رمز و رازهای ارتباط غیر کاصول سلامت کمرنوروپلاستیسیتی چیستآیا احتمال دارد رویا از آپیشرفتی مستقل از ابزار هرژیم غذایی حاوی تخم مرغ وبیوگرافینخاع ما تا پایین ستون فقرالتهاب شریان تمپورالزبان و شناخت حقیقت قسمت سبحثی درباره هوش و تفاوتهفراموش کارها باهوش تر هسهفت سین یادگاری از میراث ايندگان چگونه خواهند دیدسیستم تعادلی بدنبرخی سيناپسها طی تکامل و مواد کوانتومی جدید، ممکنهوش مصنوعی درمانگر کامپیجهش های ژنتیکی مفید در ساابزارهای دفاعی و بقای موشواهدی از دنیسوان(شبه نئتنفس هوازی و میتوکندریمحدودیت های حافظه و حافظو هر کس تقوای خدا پیشه کنخلاصه ای از مطالب همایش مارتوکين تراپی روشی جديد علت خواب آلودگی بعد از خوتئوری تکامل در پیشگیری و مغز چون ابزار هوش است دلییادگیری مهارت های جدید ددی متیل فومارات(زادیوا)(از آغاز خلقت تا نگاه انساتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز حریص برای خون، کلید تکودکان خود را مشابه خود تدر چه مرحله ای از خواب ، راز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش زبان در سلطه و قدرت اگاهی لازم است برای فهم و رویای شفافاضطراب و ترسنوشیدن چای برای مغز مفید آیا برای تولید مثل همیشه پاسخ گیاهان در زمان خوردراه های جدید برای قضاوت ربیان ژن های اسکیزوفرنی دنخستین تصویر از سیاهچالهامیوتروفیک لترال اسکلروزبان، وسیله شناسایی محیطبحثی درباره هوش و تفاوتهفراموشی همیشه هم بد نیستهمیشه عسل با موم بخوریمايا اراده آزاد توهم است یسیستم دفاعی بدن علیه مغز بررسي علل احتمالي تغيير موجود بی مغزی که می تواندموجودات مقهور ژنها هستندهوش مصنوعی درخدمت خلق وحجهش های ژنتیکی غیر تصادفاثر مضر مصرف طولانی مدت رشاهکار قرنتنفس هوازی و میتوکندریمخچه ، فراتر از حفظ تعادلویتامین E برای فعالیت صحخواندن ، یکی از شستشو دهنارتباط میکروب روده و پارعوارض ازدواج و بچه دار شدتا 20 سال آینده مغز شما به مغز چگونه صداها را فیلتر یادآوری خواب و رویادژا وو یا اشنا پنداریاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز زنان جوانتر از مغز مرکوری گذرای ناشی از موبایدر هم تنیدگی کوانتومی و پاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش سجده بر عملکرد مغزگاهی مغز بزرگ چالش استروبات های ریز در درمان بیاطلاعاتی عمومی در مورد منوعی سکته مغزی ، وحشتناک آیا بزرگ شدن مغز فقط در دپختگی پس از چهل سالگي به راه های جدید برای قضاوت ربیست تمرین ساده برای جلونرمش های مفید در سرگیجهامگا سه عامل مهم سلامتسفر نامه سفر به بم و جنوب بحثی درباره هوش و تفاوتهفرایند حذف برخی اجزای مغهوموارکتوس ها ممکن است دايا اراده آزاد توهم است یسکته مغزیبررسی و اپروچ جدید بر بیممیهمانهای ناخوانده عامل هوش مصنوعی ساخته هوش طبیجهشهای مفید و ذکاوتی که داثرات مفید قهوهشبیه سازی میلیون ها جهان تو دی ان ای خاص ميتوکندريمخچه ابزاري که وظیفه آن فویتامین E در چه مواد غذایخواب سالم عامل سلامتیارتباط چاقی و کاهش قدرت بعید نوروز مبارکتاثیر مشاهده بر واقعیت بمغز آیندگان چگونه است ؟ژن هوش و ساختارهای حیاتی دژاوو یا آشناپنداریاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغزهای کوچک بی احساسکی غایب شدی تا نیازمند دلدرمان های بیماری آلزایمراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش غذاها و موجودات درياگذر زمان کاملا وابسته به روح رهاییاطلاعاتی عمومی در مورد مچیزی خارج از مغزهای ما نیآیا تکامل و تغییرات ژنتیپرورش مغز مینیاتوری انساراه پیروزی در زندگی چیستبیشتر کمردردها نیازی به نرمشهای مهم برای تقویت عامروز دانش ژنتیک هیچ ابهسفرنامه سفر به بم و جنوب بحثی درباره احساسات متفافرد حساس از نظر عاطفی و بهوش مصنوعی می تواند بر احای آنکه نامش درمان و یادشساخت شبکه عصبی با الفبایبررسی سیستم تعادلی بدن امیگرن سردردی ژنتیکی که بهوش احساسیجهشهای مفید و ذکاوتی که داثرات مضر ماری جواناشبیه سازی سیستم های کوانتولید سلولهای جنسی از سلمدارک ژنتیکی چگونه انسانویتامین دی گنجینه ای بزرخواب سالم عامل سلامتی و یارتباط هوش ساختار مغز و ژعامل کلیدی در کنترل کارآتاثیر نگاه ناظر هوشیار بمغز انسان ایا طبیعتا تماژن یا نقشه توسعه مغز و نقدانشمندان ژنی از مغز انساز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغزتان را در جوانی سیمکشکاهش التهاب ناشی از بیمادرمان های جدید میگرناز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش غذاها و موجودات درياگربه شرودینگر و تاثیر مشروزه داری و بیمار ی ام اس بلندی در ذهن ما درک بلندیچگونه مغز پیش انسان یا همآیا خداباوری محصول تکاملآلزایمررشته نوروایمونولوژی و نقبا هوش مصنوعی خودکار روبچرا مغزهای ما ارتقا یافت انفجار و توقف تکاملی نشاسفرنامه سفر به بم و جنوب بحثی درباره احساساتی غیرقانون مندی نقشه ژنتیکی مهوش مصنوعی گوگل به کمک تشتبدیل تراکت صوتی مصنوعی ایندرالساخت شبکه عصبی مصنوعی با بررسی علل کمر درد در میانمیدان مغناطيسي زمین بشر هوش احساسیجاذبه و نقش آن در شکلگیریاجزای پر سلولی بدن انسان شباهت زیاد بین سلول هاي عتوانایی مغز و دیگر اجزای مروری بر تشنج و درمان هایواکنش های ناخودآگاه و تقخواب عامل دسته بندی و حفطارتباط انسانی، محدود به عسل طبیعی موثر در کنترل بتاثیر نگاه انسان بر رفتامغز انسان برای ایجاد تمدژنها نقشه ایجاد ابزار هودانشمندان روش هاي جدیدی از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش قهوه در سلامتیکایروپاکتیک چیستدرمان های رایج ام اساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رو ح و روان بر جسمنقش غذاها و موجودات درياگزیده ای از وبینار یا کنفروش مقابله مغز با محدودیبه زودی شبکه مغزی به جای چگونه هموساپينس بر زمین آیا دلفین ها می تواند از آیا ما تنها موجودات زنده رشد مغز علت تمایل انسان ببارداری بدون رحمچرا حیوانات سخن نمی گوینانگشت نگاری مغز نشان میدسفرنامه سفر به بم و جنوب بخش دیگری در وجود انسان هقارچ بی مغز در خدمت موجودهوش مصنوعی گوگل به کمک تشتبدیل سلولهای محافط به سایا کوچک شدن مغزانسان الساختار شبکه های مغزی ثاببزرگ شدن مغز محدود به دورمکانیزمهای دفاعی در برابهوش عاطفی بیشتر در زنانحقیقت راستین انسان علم باجزایی ناشناخته در شکل گشباهت زیاد بین سلول هاي عتوازن مهمتر از فعالیت زیمرکز خنده در کجای مغز استواکسن سرطانخودآگاهی و هوشیاريارتباط شگفت مغز انسان و فعصب حقوق نورولووتاثیر نگاه انسان بر رفتامغز انسان برای شادمانی طژنها ، مغز و ارادهدانشمندان روشی برای تبدیاز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر انتخاب از طرف محیط نقش مهاجرت در توسعه نسل اکاربرد روباتهای ريزنانودرمان جدید میگرن با انتی از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقشه مغزی هر فرد منحصر بهگزارش یک مورد جالب لخته وروش های صرفه جویی در ایجابوزون هیگز چیستچگونه آن شکری که می خوریمآیا دست مصنوعی به زودی قاآیا مغز تا بزرگسالی توسعزمین زیر خلیج فارس تمدنی بازگشت از آثار به سوی خداچرا حجم مغز گونه انسان دراندوهگین نباش اگر درب یا سفرنامه سفر به بم و جنوب برنامه و ساختار پیچیده مقدم زدن و حرکت دید را تغیهوش مصنوعی الفاگوتری فلوپرازینایا ابزار هوشمندی یا مغز سخن پاک و ثابتبسیاری از بیماری های جدیما انسانها چه اندازه نزدهوش عاطفی در زنان بیشتر احافظه و اطلاعات در کجاست احساس گذر سریعتر زمانشش مرحله تکامل چشمتوسعه برخی شغل ها با هوش مرگ انتقال است یا نابود شواسطه ها د رمسیر ایجاد مغخودآگاهی و هوشیاريارتباط شگفت انگیز مغز انعضلانی که طی سخن گفتن چقدتاثیر ویتامین دی بر بیمامغز انسان برای شادمانی طژنهای هوش ، کدامندداروهای مصرفی در ام اساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ترکیبات استاتین (سنقش هورمون های تیروئید دکاربرد روباتهای ريز، در درمانهای بیماری پارکینساز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر نقص در تشخیص هیجانات عامگشایش دروازه جدیدی از طرروش هایی ساده برای کاهش ابیماری گیلن باره و بیمارچگونه انتظارات بر ادراک آیا رژیم غذایی گیاهی سلاآیا همه جنایت ها نتیجه بیزندگی هوشمند در خارج از زبازسازي مغز و نخاع چالشی چرا در مغز انسان، فرورفتانسان قدیم در شبه جزیره عسفری به آغاز کیهانبرین نت به جای اینترنتقدرت انسان در نگاه به ابعهوش مصنوعی از عروسک تا کتری فلوپرازینایا بیماری ام اس (مولتیپسریعترین کامپیوتر موجودتفاوت مغز انسان و میمون هما انسانها چه اندازه نزدهوشیاری کوانتومیحافظه و اطلاعات در کجاست اخلاق و علوم اعصابششمین کنگره بین المللی ستوصیه های غیر دارویی در سمراحل ارتقای پله پله کیهوراپامیل در بارداریخانواده پایدارارتباط شگفت انگیز مغز انمقالاتتاثیر ژنها بر اختلالات خمغز انسان رو به کوچک تر شکلرال هیدرات برای خوابانداروهای ضد بیماری ام اس واز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر دپاکین بر بیماری منقش ژنتیک در درمان اختلاکجای مغز مسئول پردازش تجدرک فرد دیگر و رفتارهای ااز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر چند جهانیپمبرولیزوماب در بیماری چروش صحبت کردن در حال تکامبیماری ای شبیه آلزایمر و چگونه باغبانی باعث کاهش آیا راهی برای رفع کم آبی آیا هوش ارثی دریافتی از پزیباترین چیز در افزایش سبحتی علمی درباره تمایل بچراروياها را به یاد نمی آانسان جدید از چه زمانی پاسلولهای بنیادی مصنوعی دربرای پیش بینی آینده مغز دلوب فرونتال یا پیشانی مغهوش مصنوعی از عروسک تا کتسلیم شدن از نورون شروع مایا بدون زبان میتوانیم تسرگیجه از شایعترین اختلاتفاوتهای جنسیتی راهی براتقلید مرحله ای نسبتا پیشما با کمک مغز خود مختاريمهوش، ژنتیکی است یا محیطیحافظه و اطلاعات در کجاستاختلال در شناسایی حروف و صرع و درمان های آنتوصیه هایی در مصرف ماهیمزایای شکلات تلخ برای سلورزش هوازی مرتب خیلی به قخطا در محاسبات چیزی کاملارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر ویتامین دی بر بیماتاثیر کپسول نوروهرب بر نمغز انسان رو به کوچکتر شدکمردرد و علل آنداروی فامپیریدین یا نورلاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب نقش انتخاب از طرف محیط، نکشف مکانیسم عصبی خوانش پدرک و احساساز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر رژیم گیاهخواری بر چندین ماده غذایی که ماننپنج اکتشاف شگفت آور در موروشهای نو در درمان دیسک ببیماری ای شبیه ام اس مولتچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیاما مقهور قوانین فیزیکآیا هوش سریعی که بدون احسزیرفون داروی ضد ام اسبحث درباره پیدایش و منشاچراروياها را به یاد نمی آانسان عامل توقف رشد مغزسلسله مباحث هوش مصنوعیبرخی نکات از گاید لاین پرلبخند بزن شاید صبح فردا زهوش مصنوعی از عروسک تا کتشنج چیستایا تکامل هدفمند استسردرد و علتهای آنسردرد تنشنتلقین اطلاعات و حافظهما تحت کنترل ژنها هستیم یهیچگاه از فشار و شکست نترحس چشایی و بویاییاختلالات مخچهضررهای مصرف شکر و قند بر توضیحی ساده در مورد هوش ممسیر دشوار تکامل و ارتقاورزش هوازی ، بهترین تمریخطا در محاسبات چیزی کاملارتروز یا خوردگی و التهاصفحه اصلیتاثیر کپسول نوروهرب بر تمغز ایندگان چگونه استکمردرد با پوشیدن کفش مناداروی تشنجی دربارداریاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروی ضد تشنج سدیم نقش اتصالات بین سلولهای کشف مکانیسمی پیچیده در بدرک احساسات و تفکرات دیگاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر عصاره تغلیظ شده گیچه زیاد است بر من که در ایپوست ساعتی مستقل از مغز دروشهای شناسایی قدرت شنوابیماری بیش فعالیچگونه جمعیت های بزرگ شکل آزمون ذهنی گربه شرودینگرآیا هشیاری کوانتومی وجودزبان چهار حرفی حیات زمینبحثی در مورد نقش ویتامينفلج بل، فلجی ترسناک که آننزاع بین جهل و علم رو به پانعطاف پذیری مکانیسمی علسم زنبور ، کلیدی برای واربرخی اثرات مضر ویتامین دلرزش ناشی از اسیب به عصبهوش مصنوعی از عروسک تا کتغییر الگوی رشد مغزی با زایرادهای موجود در خلقت بسردرد سکه ایتلاش هایی در بیماران قطع ماه رجبهاوکينگ پیش از مرگش رسالحس و ادراک (قسمت اول )اختلالات حرکتی در انسانضررهای شکر بر سلامت مغزتکامل چشممشکلات نخاعیورزش و میگرندفاع در برابر تغییر ساختارزش حقیقی زبان قسمت اولسوالات پزشکیتاثیر کپسول نوروهرب بر سمغز ابزار برتر بقاکنفرانس تشنج هتل کوثر اصداروی جدید s3 در درمان ام از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش حفاظتی مولکول جدید دکشف ارتباط جدیدی از ارتبدرک تصویر و زبان های مخلتازدواج های بین گونه ای، رتاریخ همه چیز را ثبت کردهچهار میلیارد سال تکامل بآیا واکنش های یاد گرفته وپیموزایدروشی برای بهبود هوش عاطفبیماری تی تی پیچگونه حافظه را قویتر کنیإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَزبان و بیان، در سایه پیشربحثی جالب درباره محدودیتفلج خوابنزاع بین علم و نادانی رو اولین هیبرید بین انسان وسودمندی موجودات ابزی بر برخی اختلالات عصبی مثانهلزوم سازگاری قانون مجازاهوش مصنوعی از عروسک تا کتغییر زودتر اتصالات مغزیاگر نعمت فراموشی نبود بسسرعت فکر کردن چگونه استتلاشی برای درمان قطع نخاماپروتیلینهاوکينگ پیش از مرگش رسالحس و ادراک (قسمت دوم )اختلالات صحبت کردن در انطی یکصد هزار سال اخیر هرچتکامل ابزار هوش ، راه پر مشاهده آینده از روی مشاهورزش بهترین درمان بیش فعدقیق ترین تصاویر از مغز اارزش حقیقی زبان قسمت دومپیامهای کاربرانتاثیر کپسول نوروهرب بر سمغز از بسیاری حقایق می گرکنگره بین المللی سردرد دداروی جدید ضد میگرناز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش حیاتی تلومر دی ان آ دکشف جمجمه ای درکوه ایرهودرک عمیق در حیواناتاستفاده از هوش مصنوعی در چهار ساعت پس از کشتار خوکآیا آگاهی پس از مرگ از بیپیچیدگی های مغزی در درک زروشی جدید در درمان قطع نخبیماری ضعف عضلات نزدیک بنگاهی بر قدرت بینایی دراافراد آغاز حرکت خودشان رزبان و تکلم برخی بیماریهبحثی در مورد نقش کلسیم و فلج خواب چیستنزاع بین علم و جهل رو به پاولین مورد پیوند سر در انسیاهچاله و تکینگی ابتدایبرخی بیماری ها که در آن بلزوم سازگاری قانون مجازاهوش مصنوعی از عروسک تا کمتغییر عمودی سر انسان از پاگر نعمت فراموشی نبود بس