دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

تشنج چیست

تشنج(سيژر و اپی لپسي) چيست؟
تشنج عبارت است از تحریکات غیر طبیعی سلول های عصبی که منجر به فعالیتی غیر طبیعی در قسمتی از مغز میشود. تشنج ميتواند با افت هوشیاری و اختلالات حرکتی باشد. گاهی تشنج، فقط محدود به اختلال هوشیاری بدون اختلالات حرکت می شود و گاهی اختلال حرکتی، بدون اختلال هوشیاری رخ میدهد و اینها وابسته به منطقه ای از مغز است که دچار تشنج میگردد. اگر حمله تشنجي بدون عامل محرک
(unprovoked seizure)
طی 24 ساعت تکرار شود، اپی لپسي نام دارد یا اگر حمله تشنجی رخ دهد ولی احتمال تشنج دوم با توجه به وضعیت بالینی بیمار یا نوار مغز یا ... بسیار زیاد باشد، باز اپی لپسي نام دارد.

( خلاصه ای از کنگره بين المللی تشنج 4-6 بهمن 96 بیمارستان میلاد اصفهان:

تشنج هایی که به دلیل ضایعه مغزی ایجاد میشود، کمتر با اختلالات روانپزشکی بعدی همراه است. در میان اختلالات روانپزشکي در افراد دچار تشنج افسردگي شایع تر از جنون است. تظاهرات این اختلالات، غیر طبیعی است و حملات افسردگی یا جنون، متفاوت از حملات غیر مرتبط با تشنج است. میزان جنون بعدی در افرادی که در سنین پایین تشنج می کنند بیشتر است. این ارتباط بین اختلال رفتاري در سن پایین و تشنج، به دلیل تاثیر تشنج بر مغز در حال تکامل جوانان تازه بالغ است. و این نشان میدهد در افراد جوان لازم است، تشنج به خوبی کنترل شود.

داروی لوتيراستام خطر جنون را بیشتر و کاربامازپين آن را کمتر میکند. اختلال حافظه سمانتيک بیشتر از دیگر حافظه ها در (temporal lobe epilepsy(TLE وجود دارد. گاهی از زمان شروع صرع اختلال حافظه و شناخت وجود دارد. یعنی خود اختلال شناختی میتواند عامل صرع باشد.

صرع و ژنتیک:
در انسان 23000 ژن هست که 90% آنها در مغز عملکرد و تظاهر دارند و عملکرد آنها آشکار مي شود. بیشتر تشنج ها پلی ژنيک هستند. برخی سندرم ها مانند دراوت به صورت تک ژنی هم منتقل ميشوند(ژن SCN1A)

در تستهای ژنتیکی، منفی بودن تست، رد کننده جهش ژنتیکی عامل تشنج، نيست.

تشنج های شدید دوره نوزادی میتواند تشنج ژنتیکی باشد.

درمان تشنج: توجه به زمان شروع درمان، نوع دارو و زمان تغییر دارو مهم است. باید توجه کرد، کی درمان قطع شود و آرامش و آسودگی و وضعیت مالی بیمار هم مهم است.

درمان زودرس مهم است، چون عدم درمان زودرس باعث عوارض تشنج ایجاد ميشود.

معمولا درمان پس از دو تشنج بدون علت، شروع می شود.

در یک بار تشنج، با نوار مغز خیلی مختل و یک بار تشنج با ضایعه مغزی مرتبط با تشنج، درمان بايد شروع شود، در تکرار تشنج حتما باید درمان شروع شود، چون خطر تشنج سوم، به 70% مي رسد.

در یک بار تشنج، در صورتی که مراقبت کنندگان و همراهان بیمار، تشنج مجدد را نمی پذیرند این را هم باید درمان کرد.

فلج تاد پس از تشنج حتی یک بار، باید درمان بشود( فلج تاد در برخی از افراد مبتلا به صرع تجربه می شود. این بیماری اکثرا پس از تشنج زمانی اتفاق می افتند که حرکت دادن تمام یا بخشی از بدن غیر ممکن است. صرع یک ​​بیماری است که باعث ایجاد فعالیت الکتریکی در مغز می شود که می تواند برای مدت کوتاهی عملکرد آن را متوقف کند.)

درمان تک دارو با دوز کم شروع میشود. در صورت عدم جواب، دارو باید به تدریج بیشتر شود.

امروزه 25 نوع داروی ضد تشنج وجود دارد. انتخاب دارو مهم است. انتخاب دارو با توجه به نوع تشنج و سندرم بالینی و ویژگی بیمار و تداخل با داروهاي قبلی بيمار است. در تشنج حین خواب کاربامازپين موثرتر از شدیم والپروات است. لاموتريجين و وارفارين تداخل ندارد ولی لاموتريجين دیر، به حداکثر اثر ميرسد، پس در مواردی که جواب زود، مورد نظر است، مناسب نيست.

والپروات با وارفارين تداخل زیادی ندارند. فنی تویین و همراهی آن با داروهای شیمی درمانی باعث بیماری پوستی استيون جانسون ميشود.

در صورت بی اثر بودن دارو باید بررسی شود:

آیا تشخیص درست است؟ آیا بيمار مصرف الکل یا محرومیت از خواب داره یا نه؟

انتخاب داروی دوم: وقتی داروی جدید شروع میشود، داروی اول کم ميشود یا داروی اول کم نمیشود تا داروی دوم به حداکثر اثر خود برسد و بعد داروی اول کم می شود. در اینجا احتمال عوارض بيشتر هست.

مکانیسم اثر دو دارو باید متفاوت باشد. پارادوکسیکال سيژر، گاهی در داروی ترکیبی ديده ميشود.

والپروات با لاموتريجين یا والپروات با اتوسوکسمايد از ترکیب های دارویی شایع است.

گاهی در تشنج استاتوس، لورازپام وريدي و ميدازولام عضلانی و دهانی و ديازپام مقعدي استفاده ميشود در درمان تشنج استاتوس(تشنجی که به طور مداوم بیش از نیم ساعت طول میکشد)، والپروات 30-15 میلی گرم به ازاي هر کیلو وزن بدن با سرعت 6 mg/kgدر دقيقه داده میشود.

ميدازولام 0.2 mg/kg بلوس و 0.1 تا 2 mg/kg در ساعت هم استفاده میشود. (پس از پنج دقیقه از شروع تشنج استاتوس در صورت عدم پاسخ به دیگر داروها)

@salmanfatemi

VNS
تحریک عصب واگ به وسیله یک باطری نصب شده زیر پوست است. در موارد مقاوم به درمان، میتوان با یک باطری خودکار زیر پوست که با برنامه درونی خود ايمپالس های الکتریکی به عصب واگ ميفرستد از تشنج جلوگیری کرد.

تشنج، باعث کاهش عملکرد کورتکس مجاور ميشود. پس از یک حمله تشنجی بخش مجاور محل تشنج از قشر مغز از کار می افتد و این مورد را قبلا در مورد فلج تاد در قسمت بالا داشتیم و یا مثلا خستگی یا گیجی پس از تشنج به همین علت ایجاد می شود که علامت مهم تشخیص تشنج است.
یکی از انواع تشنج ها تشنج لوب تمپورال مغز است(TLS). برای شناسایی علت پاتولوژيک ایجاد این تشنج از
TAILOR made MRI
و در مرحله بعد در صورت عدم تشخیص، از PET استفاده میشود. برای بررسی دقیق منطقه بسیار کوچک تمپورال و هيپوکامپ باید تصویر به دست آمده از ام آر ای پردازش شود، مثلا از نوعی ام آر ای با نام
Volumetric MRI
استفاده شود.

تشنج در افراد مسن:
شایعترین علت تشنج بالای 60 سال سکته است. علت زودرس این تشنج، اختلال الکترولیتی داخل سلولی و تخریب غشا پتاسیم و تجمع گلوتامات بیرون سلول است و علت تشنج دیررس پس از سکته، اپوپتوز است. گاهی در سکته ها، منطقه ای درون منطقه آسیب دیده سالم مي ماند. این منطقه سالم باعث تشنج بیشتر میشود. سکته به علت آمبولوس، بیشتر باعث تشنج ميشود. کاهش هوشیاری نامتناسب با سايز سکته میتواند تشنج استاتوس باشد.

کندی منتشر، در نوار مغز ریسک تشنج بعدی را بالا نمي برد. لاموتريجين و لوتيراستام و گاباپنين و فنی تویین در درمان تشنج پس از سکته مغزی، استفاه ميشود. این تشنج ها ریسک سکته قلبی را بالا مي برد. ضایعه سوپراتنتوریال و بزرگ ،با ادم و خونریزی و cvst باید با درمان پروفيلاکتيک تشنج درمان شود.

مننژيوم و AVM در بارداری، بزرگ میشود.

فولیک اسید در خانم باردار، خطر تومور را در بچه پايين مياورد.

,در چاقی يا سابقه NTD(neural tube defect) فولیک اسید با دوز mg/day5 در بارداری داده ميشود.
لاموتريجين و لوتيراستام از داروهای دسته سي هستند.(اثر زیان بار آنها در بارداری تعیین نشده است)

سطح سرمی دارو، هر سه ماه در بارداری به خصوص در مورد لاموتريجين باید چک شود .

ان وی دی یا زایمان طبیعی، به شرط عدم هايپرونتيلاسيون و کاهش درد، قابل انجام است و مادر باید کاملا زیر نظر باشد. اگر سابقه تشنج در زايمان های قبلی دارد باید دو روز قبل از زايمان پروفيلاکسي با کاربامازپین بگیرد. در خانم تشنجي هر دارویی در دوره حاملگی مي گرفته می تواند در شیردهی هم ادامه دهد. هیچ دارویی با شیردهی منعی ندارد. به خصوص اگر شیر ندهد، علامت ويتدروال داروی تشنج، رخ میدهد اگر شیر ندهند کودک دچار علائم ويتدروال(دور ماندن) از داروی ضد تشنج ميشود.

تشنج مقاوم به درمان:

20-40% بیماران تشنجی مقاوم به درمان هستند

با والپروات سديم سروتونين و نور اپي نفرین بیشتر میشود (در خون کورتکس و تالاموس) و اثر ضد تشنجی دارند.
مکانیسم داروهای صد تشنج متفاوت است. برخی مانند فنی تويين و کاربامازپين بر گرينده هاي سديمي اثر می کنند.

گاباپنتين و اتوسوکيمايد کلسیم چانل بلوکر هستند.

برخی داوهاي جدید ضد تشنج:
Eslicarbazepine
پروتئین بايندينگ پایین دارد

Brivaracetam
25 برابر لوتيراستام قدرت دارد . متابوليسم کبدي کلیوی است.

هنگام تجویز داروی ضد تشنج تداخلات داروها با هم مهم است مثلا لوتيراستام با کاربامازپین اينتراکشن و تداخل ندارد.

گاناکسولون از ترکیبات پروژسترون است و به عنوان داروی کمکی در تشنج پارشيال(درگیری قسمتی از بدن) استفاده می شود.

لاکوزاميد به عنوان کمکی در تشنج پارشیال استفاده ميشود. به تنهایی هم قابل استفاده است. روی کانال سديم تاثیر دارد.

در نوروپاتي ديابتي و در اختلال هدايتي قلب با احتیاط مصرف میشود.

روفيناميد به عنوان داروي کمکی LG در بالای 4سالگي استفاده میشود.

ازوگابين به عنوان داروي کمکی در تشنج پارشيال قابل استفاده است . روی کانال پتاسیم اثر ميکند. ممکن است اريتمي قلبي بدهد. باعث کاهش دوز لاموتريجين میشود.

پرامپانل 2ميلي تا 8-12 ميلي

نورواستروييد

کانابينوييد
2-deoxy-glucose

حشيش یا ماری جوانا( كانابيس) با تاثیر ضد التهابی میتواند اثر ضد تشنج داشته باشد. با توجه به اعتیاد آور بودن این ماده لازم است تحقیقات وسیع پزشکی در مورد تعیین دوز موثر بر تشنج بدون آنکه اعتیاد ایجاد کند، انجام گيرد.

ايمونوتراپي در صرع:

عوامل ژنتیکی میتواند باعث تشنج و التهاب بشود. اتوايميونیتی هم ممکن است تشنج بدهد.(به خصوص با سيتوتوکسيک تی سل) یا در انسفاليت راسموسن، Landu Kleffner وLimbic Encephalitis هم احتمال افزایش تشنج وجود دارد.

درمان تشنج خود ايمن:

2gr/kg IVIG
برای 3-5 روز

خواب و تشنج:

@salmanfatemi

تشنج در مرحله REM (مرحله دیدن رويا)نادر است. مرحله اول و دوم نان رم(nonREM) شایعترین مرحله تشنج زاست. TLE بیشتر بین ساعتهای سه تا هفت عصر منجر به تشنج میشود.

تشنجهای منشأ گرفته از اول اکسيپوت(پس سری) معمولا در ساعت هاي 4 تا هفت تشنج میدهد.

تشنج های اتوموتور بیشتر در خواب رخ میدهد.

از روشهاي جدید برای تشخیص محل تشنج در مغز
EEG-FMRI
است. در این روش نوار مغز همراه با MRI عملکردی انجام ميشود. نوار مغز پتانسیلهای الکتریکی در فضای مغز را در محل پس از اتصال(postsynaptic) نشان میدهد و MRI عملکردی تغییرات همودينامیک(وضعیت خون رسانی) را در قسمت های مختلف مغز نشان ميدهد.

SUDEP AND SUDEP-PLUS

مرگ غیر منتظره ناگهانی در فرد دچار تشنج است.
در هر تشنج ممکن است رخ بدهد. 80% این افراد طی تشنج و پس از آن، بی قرار می شوند یا اختلال دیگری پیدا می کنند و بعد خوب می شوند که گول می زند. علت اول، ریه است و اختلال ریه بعد ممکن است آریتمی بدهد. وضعیت بیمار خیلی مهم است. ممکن است ساقه مغز مشکل داشته باشد. اختلال کانال های سدیم در قلب و مغز ممکن است عامل سودپ باشد. این حالت در سندرم دراوت هم هست. سروتونين کم در اختلال تنفسی و سودپ میتواند نقش داشته باشد . تنفس کوتاه در افسردگی به علت کمبود سروتونين است.

بیشتر تشنج شبانه با SUDEP همراه است. برخی ضد تشنجها مانند لاموتريجين چون روی کانال سدیم اثر دارد، میتواند سودپ بدهد. عدم درمان مناسب تشنج، باعث سودپ میشود. تعداد داروی زیاد ضد تشنج باعث سودپ میشود. آریتمی قلبی هم ميتواند باعث این حالت شود. تشنج خارج تمپورال و داروی ضد اضطراب هم ميتواند باعث سودپ شود.

جلوگیری: پوزيشن بیمار هنگام تشنج مهم هست، بچه تا 12 سال همراه والدین بخوابد، داروی زیاد مانند ترکیب لاموتريجين و کاربامازپین این حالت را تشدید میکند. گاهی فلوکستين از SUDEP جلوگیری میکند.

هر مغزی می تواند تشنجی بشود ولی چتر محافطتي مانع میشود . در بیمار آی سی یو، این چتر حفاظتی کم میشود. مصرف داروها و ترک آنها در ICU میتواند تشنج بدهد. سفی توکسیم
میتواند تشنج استاتوس بدهد.

EEG SERIALcontinious
میتواند به تشخیص تشنج استاتوس در ICU کمک کند.
(يا نوار مغز هر شش ساعت)

پروفيلاکسي در بیمار ای سی یو حتی در خونریزی هنوز توصیه نمی شود.

در SAH انوريسمال ، پروفيلاکسي ضد تشنج داده ميشود.

در تشنج دیررس پس از ضربه مغزی(پس از یک هفته از ضربه) فنی تویین داده ميشود .الان لوتيراستام جایگزین این پروفيلاکسي است.

در انتخاب دارو در آی سی یو، متابولیسم کبدی پایین و اتصال کم با پروتئین برای انتخاب دارو لازم است.

EEG
یا نوار مغز در تشخیص بیماری هایی غیر صرع:

به خصوص در تعیین افت هوشياري و هرپس و CFJ کمک ميکند. کندی ژنرالیزه در همه انسفالوپاتي ها هست

امواج تریفازيک در نارسایی کبد بیش از دیگر اختلالات متابوليک و به خصوص در مرحله حاد، دیده می شود.

پس از 65 سال موج آلفا در نوار سر کم ميشود

در بیماری رولانديک، تجویز کاربامازپین، ميتواند اختلال هوشیاری و تشنج استاتوس حین خواب بدهد و منجر به پاراايکتال افازيا شود.
ESES ( Encephalopathy with status epilepticus during sleep)
و در مواردی

CSWS( Continuous Spike-Wave during Slow Wave Sleep)
هم ممکن است دیده شود.

عوارض برخی داروهای صد تشنج :
سدیم والپروات ميتواند کیست تخمدان دهد. کاربامازپين میتواند اختلال عملکرد جنسی و یا پوکی استخوان بدهد.

تاثیر رفتار جنسی و تشنج بر هم :
هورمونهای جنسی بر مغز تاثیر دارند. افزایش آنزیم گاد GAD در افزايش استروژن گاهی اثر ضد تشنج دارد ولی به طور معمول استروژن، تشنج زاست. پروژسترون ضد تشنج است گالاکسولون از ترکیبات پروژسترون و ضد تشنج است. پروژسترون جای خاص در مغز دارد و ضد تشنج است. تستوسترون اگر آروماتيزه شود به استروژن تبدیل میشود. و میتواند تشنج زا باشد

در مسیر پنج آلفا ردوکتار تشنج زا نميشود. کاربامازپین و فني توين و فنوباربیتال سطح تستوسترون را کم ميکند و استروژن را بالا میبرند و میتوانند مشخصا تاثیرات زنانه بر مردان داشته باشند و از تمايل جنسی مردان بکاهند.

TLE RTهيپوگوناديسم در
یا TLE سمت راست دیده ميشود

مهار گیرنده کلر در استروژن باعث تشنج زايي آن است.

بیماری مغزی و تشنج گاهی به دلیل انتی بادي های درون بدن ایجاد میشود.
آنتی بادی درون سلول عصبی در مقایسه با آنتي بادی روی غشاي سلول، کمتر به درمان پاسخ میدهد آنتی بادی ها معمولا به سيستم ليمبيک علاقه دارند

@salmanfatemi

برخی روشهای تصویر برداری خاص در تشخیص تشنج:

PET-FDG
در این روش با دی فلورودئوکسي گلوکز میزان عملکرد نورون های مغزي و میزان متابولیسم آنها مشخص ميگردد
MEG
در این روش امواج الکتریکی پست سيناپتيک در مغز با تاثیرات الکترومغناطیسی که ایجاد می کند شناسایی و تعیین می گردد.
حساسیت تشخیص در مناطق عمقی کاهش می یابد و این روش برای تعیین محل تشنج سطحی یا کورتيکال بهتر است.

HFO (high frequency oscillation)
گاهی در نوار مغز سطحی و عمقی و بلافاصله پیش از تشنج فرکانس امواج افزایش می یابد و میتواند به تشخیص کمک کند.

Intracranial video EEG
امروزه با کمک فیلم برداری طی گرفتن نوار مغز پیشرفت بزرگی در تشخیص تشنجها رخ داده است. بسیاری از تغییرات در نوار مغز، لازم است هم زمان با رفتارها و حرکات غیر طبیعی بیمار بررسی گردد و این روش تشخیصی به این مورد کمک می کند. نوار سر همراه با فیلم برداری طی تشنج میتواند روی سر بیمار باشد یا با قرار دادن الکترودي در قسمت عمقی مغز بیمار، امواج قسمت عمقی مغز را ثبت کند.

با تشکر از اساتید محترم نورولوژی که دست اندرکار این کنگره ارزشمند بودند به ویژه جناب آقای دکتر مهوري استاد گرانقدر نورلوژي و تشنج در دانشگاه اصفهان

@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
اضطراب و ترستری فلوپرازینموجود بی مغزی که می تواندساخت شبکه عصبی مصنوعی با هوش مصنوعی درمانگر کامپیافزایش قدرت ادراکات و حسبیان ژن های اسکیزوفرنی دحافظه و اطلاعات در کجاست محدودیت های حافظه و حافظشبیه سازی سیستم های کوانو هر کس تقوای خدا پیشه کناولین تصویر در تاریخ از سبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريمغز چون ابزار هوش است دلیعامل کلیدی در کنترل کارآیادگیری مهارت های جدید داگر تلاش انسان امروز برابررسي علل احتمالي تغيير داروهای مصرفی در ام اسمغز حریص برای خون، کلید تکودکان خود را مشابه خود تابزارهای دفاعی و بقای موتمساح حد واسط میان مغز کودرمان جدید میگرن با انتی نقش زبان در سلطه و قدرت اگاهی لازم است برای فهم و ارتوکين تراپی روشی جديد تئوری تکامل امروز در درمروش مقابله مغز با محدودینوشیدن چای برای مغز مفید پاسخ گیاهان در زمان خورداز آغاز خلقت تا نگاه انساتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشته نوروایمونولوژی و نقنخستین تصویر از سیاهچالهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفراموشی همیشه هم بد نیستسفرنامه سفر به بم و جنوب همیشه عسل با موم بخوریمآیا امکان بازسازی اندامهاطلاعاتی عمومی در مورد متسلیم شدن از نورون شروع مموجودات مقهور ژنها هستندساختار شبکه های مغزی ثابهوش مصنوعی درخدمت خلق وحافسردگی و اضطراب در بیمابیست تمرین ساده برای جلوحافظه و اطلاعات در کجاست مخچه ، فراتر از حفظ تعادلشباهت زیاد بین سلول هاي عویتامین E برای فعالیت صحاولین سلول مصنوعیبحثی درباره هوش و تفاوتهخانواده پایدارمغز چگونه صداها را فیلتر عسل طبیعی موثر در کنترل بیادآوری خواب و رویاابزار هوش در حال ارتقا ازبررسی و اپروچ جدید بر بیمداروهای ضد بیماری ام اس ومغز زنان جوانتر از مغز مرکوری گذرای ناشی از موبایاثر مضر مصرف طولانی مدت رتنفس هوازی و میتوکندریدرمانهای بیماری پارکینسنقش سجده بر عملکرد مغزگاهی مغز بزرگ چالش استارتباط میکروب روده و پارتئوری تکامل در پیشگیری و روش های صرفه جویی در ایجانوعی سکته مغزی ، وحشتناک پختگی پس از چهل سالگي به از تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشد مغز علت تمایل انسان بنرمش های مفید در سرگیجهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفرایند حذف برخی اجزای مغسفرنامه سفر به بم و جنوب هوموارکتوس ها ممکن است دآیا انسان با مغز بزرگش اخاطلاعاتی عمومی در مورد متشنج چیستمیهمانهای ناخوانده عامل سخن پاک و ثابتهوش مصنوعی ساخته هوش طبیالکتروتاکسی(گرایش و حرکبیشتر کمردردها نیازی به حافظه و اطلاعات در کجاستمخچه ابزاري که وظیفه آن فشباهت زیاد بین سلول هاي عویتامین E در چه مواد غذایاوکرلیزوماب داروی جدید شبحثی درباره احساسات متفاخطا در محاسبات چیزی کاملمغز آیندگان چگونه است ؟عصب حقوق نورولووژن هوش و ساختارهای حیاتی ابزار بقای موجود زنده از بررسی سیستم تعادلی بدن اداروی فامپیریدین یا نورلمغزهای کوچک بی احساسکی غایب شدی تا نیازمند دلاثرات مفید قهوهتنفس هوازی و میتوکندریدرک فرد دیگر و رفتارهای انقش غذاها و موجودات درياگذر زمان کاملا وابسته به ارتباط چاقی و کاهش قدرت بتا 20 سال آینده مغز شما به روش هایی ساده برای کاهش اچیزی خارج از مغزهای ما نیپرورش مغز مینیاتوری انسااز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد وزمین زیر خلیج فارس تمدنی نرمشهای مهم برای تقویت عاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفرد حساس از نظر عاطفی و بسفرنامه سفر به بم و جنوب هوش مصنوعی می تواند بر احآیا احتمال دارد رویا از آآیا احتمال دارد رویا از آبلندی در ذهن ما درک بلندیتغییر الگوی رشد مغزی با زمیگرن سردردی ژنتیکی که بسریعترین کامپیوتر موجودهوش احساسیالتهاب شریان تمپورالبا هوش مصنوعی خودکار روبحس چشایی و بویاییمدارک ژنتیکی چگونه انسانشش مرحله تکامل چشمویتامین دی گنجینه ای بزرايندگان چگونه خواهند دیدبحثی درباره احساساتی غیرخطا در محاسبات چیزی کاملمغز انسان ایا طبیعتا تماعضلانی که طی سخن گفتن چقدژن یا نقشه توسعه مغز و نقابزار بقای موجود زنده از بررسی علل کمر درد در میانداروی تشنجی دربارداریمغزتان را در جوانی سیمکشکاهش التهاب ناشی از بیمااثرات مضر ماری جواناتو دی ان ای خاص ميتوکندريدرک و احساسنقش غذاها و موجودات درياگربه شرودینگر و تاثیر مشارتباط هوش ساختار مغز و ژتاثیر مشاهده بر واقعیت بروش صحبت کردن در حال تکامچگونه مغز پیش انسان یا همآلزایمراز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وزندگی هوشمند در خارج از زچرا مغزهای ما ارتقا یافت از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکقانون مندی نقشه ژنتیکی مسفری به آغاز کیهانهوش مصنوعی گوگل به کمک تشآیا برای تولید مثل همیشه به زودی شبکه مغزی به جای تغییر زودتر اتصالات مغزیمیدان مغناطيسي زمین بشر سرگیجه از شایعترین اختلاهوش احساسیامیوتروفیک لترال اسکلروبارداری بدون رحمحس و ادراک (قسمت اول )مروری بر تشنج و درمان هایششمین کنگره بین المللی سواکنش های ناخودآگاه و تقايا اراده آزاد توهم است یبخش دیگری در وجود انسان هدفاع در برابر تغییر ساختمغز انسان برای ایجاد تمدمقالاتژنها نقشه ایجاد ابزار هوابزار بقای موجود زنده از بزرگ شدن مغز محدود به دورداروی جدید s3 در درمان ام نقش قهوه در سلامتیکایروپاکتیک چیستاجزای پر سلولی بدن انسان تولید سلولهای جنسی از سلدرک احساسات و تفکرات دیگنقش غذاها و موجودات درياگزیده ای از وبینار یا کنفارتباط انسانی، محدود به تاثیر نگاه ناظر هوشیار بروشهای نو در درمان دیسک بچگونه هموساپينس بر زمین آیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیباترین چیز در افزایش سچرا حیوانات سخن نمی گویناز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکقارچ بی مغز در خدمت موجودسلولهای بنیادی مصنوعی درهوش مصنوعی گوگل به کمک تشهوش مصنوعی الفاگوآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبوزون هیگز چیستتغییر عمودی سر انسان از پمکانیزمهای دفاعی در برابسردرد و علتهای آنهوش عاطفی بیشتر در زنانامگا سه عامل مهم سلامتبازگشت از آثار به سوی خداحس و ادراک (قسمت دوم )مرکز خنده در کجای مغز استصرع و درمان های آنواکسن سرطانايا اراده آزاد توهم است یبرنامه و ساختار پیچیده مدقیق ترین تصاویر از مغز امغز انسان برای شادمانی طتاثیر ویتامین دی بر بیماژنها ، مغز و ارادهابزار بقای موجود زنده از بسیاری از بیماری های جدیداروی جدید ضد میگرننقش مهاجرت در توسعه نسل اکاربرد روباتهای ريزنانواجزایی ناشناخته در شکل گتوانایی مغز و دیگر اجزای درک تصویر و زبان های مخلتنقشه مغزی هر فرد منحصر بهگزارش یک مورد جالب لخته وارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر نگاه انسان بر رفتاروشهای شناسایی قدرت شنواچگونه آن شکری که می خوریمآیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد وزیرفون داروی ضد ام اسچرا حجم مغز گونه انسان دراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکقدم زدن و حرکت دید را تغیسلسله مباحث هوش مصنوعیهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا تکامل و تغییرات ژنتیبیماری گیلن باره و بیمارثبت امواج الکتریکی در عصما انسانها چه اندازه نزدسردرد تنشنهوش عاطفی در زنان بیشتر اامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبازسازي مغز و نخاع چالشی حس و ادراک قسمت چهارممرگ انتقال است یا نابود شضررهای مصرف شکر و قند بر واسطه ها د رمسیر ایجاد مغای آنکه نامش درمان و یادشبرین نت به جای اینترنتدلایلی که نشان میدهد ما بمغز انسان برای شادمانی طصفحه اصلیژنهای هوش ، کدامندابزار بقای موجود زنده از تفاوت مغز انسان و میمون هداروی ضد تشنج با قابليت تنقش هورمون های تیروئید دکاربرد روباتهای ريز، در احساس گذر سریعتر زمانتوازن مهمتر از فعالیت زیدرک عمیق در حیواناتنقص در تشخیص هیجانات عامگشایش دروازه جدیدی از طرارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر نگاه انسان بر رفتاروشی برای بهبود هوش عاطفچگونه انتظارات بر ادراک آیا همه جنایت ها نتیجه بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر انتخاب از طرف محیط زبان چهار حرفی حیات زمینچرا در مغز انسان، فرورفتاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رو ح و روان بر جسمقدرت انسان در نگاه به ابعسم زنبور ، کلیدی برای وارهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا خداباوری محصول تکاملبیماری ای شبیه آلزایمر و جمجمه انسان های اولیهما انسانها چه اندازه نزدسردرد سکه ایهوشیاری کوانتومیانفجار و توقف تکاملی نشابحتی علمی درباره تمایل بحس و ادراک قسمت پنجممراحل ارتقای پله پله کیهضررهای شکر بر سلامت مغزوراپامیل در بارداریایندرالبرای پیش بینی آینده مغز ددندان ها را مسواک بزنید تمغز انسان رو به کوچک تر شسوالات پزشکیکلرال هیدرات برای خوابانابزار بقای موجود زنده از تفاوتهای جنسیتی راهی براداروی ضد تشنج با قابليت تنقش ژنتیک در درمان اختلاکجای مغز مسئول پردازش تجاخلاق و علوم اعصابتوسعه برخی شغل ها با هوش درگیری قلب در بیماری ویرچند جهانیپمبرولیزوماب در بیماری چارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ویتامین دی بر بیماروشی جدید در درمان قطع نخچگونه باغبانی باعث کاهش آیا هوش ارثی دریافتی از پاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ترکیبات استاتین (سزبان و بیان، در سایه پیشرچراروياها را به یاد نمی آاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر لوب فرونتال یا پیشانی مغسودمندی موجودات ابزی بر سیاهچاله و تکینگی ابتدایهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا دلفین ها می تواند از بیماری ای شبیه ام اس مولتجنسیت و تفاوت های بیناییما با کمک مغز خود مختاريمسرعت فکر کردن چگونه استهوش، ژنتیکی است یا محیطیانگشت نگاری مغز نشان میدبحث درباره پیدایش و منشاحس و ادراک قسمت سوممزایای شکلات تلخ برای سلطی یکصد هزار سال اخیر هرچورزش هوازی مرتب خیلی به قایا کوچک شدن مغزانسان البرخی نکات از گاید لاین پردو ویژگی انتزاع و قدرت تجمغز انسان رو به کوچکتر شدپیامهای کاربرانکمردرد و علل آنابزار بقای موجود زنده از تقلید مرحله ای نسبتا پیشداستانها و مفاهیمی اشتبانقش انتخاب از طرف محیط، نکشف مکانیسم عصبی خوانش پاختلال در شناسایی حروف و توصیه های غیر دارویی در سدرگیری اعصاب به علت میتوچندین ماده غذایی که ماننپنج اکتشاف شگفت آور در موارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر ژنها بر اختلالات خروشی جدید در درمان سکته مچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هوش سریعی که بدون احساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر دپاکین بر بیماری مزبان و تکلم برخی بیماریهچراروياها را به یاد نمی آاز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر رژیم گیاه خواری بر لبخند بزن شاید صبح فردا زلرزش ناشی از اسیب به عصبسیاره ابلهانهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا دست مصنوعی به زودی قابیماری بیش فعالیجنسیت و تفاوت های بیناییما تحت کنترل ژنها هستیم یشلیک فراموشیهیچگاه از فشار و شکست نتراندوهگین نباش اگر درب یا بحثی در مورد نقش ویتامينحساسیت روانی متفاوتمسیر دشوار تکامل و ارتقاظهور امواج مغزی در مغز مصورزش هوازی ، بهترین تمریایا ابزار هوشمندی یا مغز برخی اثرات مضر ویتامین دديدن با چشم بسته در خواب مغز ایندگان چگونه استسایتهای دیگرکمردرد با پوشیدن کفش مناابزار بقای موجود زنده از تلقین اطلاعات و حافظهدر مانهای کمر دردنقش اتصالات بین سلولهای کشف مکانیسمی پیچیده در باختلالات مخچهتوصیه هایی در مصرف ماهیرقیبی قدرتمند در برابر مچه زیاد است بر من که در ایپوست ساعتی مستقل از مغز دارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر کپسول نوروهرب بر نريتوکسيمب در درمان ام اسچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هشیاری کوانتومی وجوداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب فلج بل، فلجی ترسناک که آنزبان و شناخت حقیقت قسمت چنزاع بین جهل و علم رو به پاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر لزوم سازگاری قانون مجازاسیاره ابلهانهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا رژیم غذایی گیاهی سلابیماری تی تی پیجهش های ژنتیکی مفید در ساماه رجبشنا در ابهای گرم جنوب نیهاوکينگ پیش از مرگش رسالانسان قدیم در شبه جزیره عبحثی جالب درباره محدودیتخلاصه ای از مطالب همایش ممشکلات نخاعیعلم به ما کمک میکند تا موورزش و میگرنایا بیماری ام اس (مولتیپبرخی اختلالات عصبی مثانهدی متیل فومارات(زادیوا)(مغز ابزار برتر بقاکنفرانس تشنج هتل کوثر اصابزار بقای موجود زنده از تلاش هایی در بیماران قطع در چه مرحله ای از خواب ، رنقش حفاظتی مولکول جدید دکشف ارتباط جدیدی از ارتباختلالات حرکتی در انسانتوضیحی ساده در مورد هوش مرموزی از نخستین تمدن بشرچهار میلیارد سال تکامل بپیموزایدارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر کپسول نوروهرب بر تریواستیگمینچگونه حافظه را قویتر کنیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروی ضد تشنج سدیم فلج خوابزبان و شناخت حقیقت قسمت انزاع بین علم و نادانی رو ازدواج های بین گونه ای، رتاثیر رژیم گیاهخواری بر لزوم سازگاری قانون مجازاسیر آفرینش از روح تا مغز هوش مصنوعی از عروسک تا کمآیا راهی برای رفع کم آبی بیماری ضعف عضلات نزدیک بجهش های ژنتیکی غیر تصادفماپروتیلینشناخت و معرفت، و نقش آن دهاوکينگ پیش از مرگش رسالانسان جدید از چه زمانی پابحثی در مورد نقش کلسیم و خواندن ، یکی از شستشو دهنمشاهده آینده از روی مشاهعلایم کمبود ویتامین E را ورزش بهترین درمان بیش فعایا بدون زبان میتوانیم تبرخی بیماری ها که در آن بدژا وو یا اشنا پنداریمغز از بسیاری حقایق می گرکنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از تلاشی برای درمان قطع نخادر هم تنیدگی کوانتومی و پنقش حیاتی تلومر دی ان آ دکشف جمجمه ای درکوه ایرهواختلالات صحبت کردن در انتکامل چشمرمز و رازهای ارتباط غیر کچهار ساعت پس از کشتار خوکپیچیدگی های مغزی در درک زارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر کپسول نوروهرب بر سرژیم های غذایی و نقش مهم نگاهی بر قدرت بینایی درااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفلج خواب چیستزبان و شناخت حقیقت قسمت دنزاع بین علم و جهل رو به پاستفاده از هوش مصنوعی در تاثیر عصاره تغلیظ شده گیتاریخ همه چیز را ثبت کردهممانتین یا آلزیکسا یا ابسیستم تعادلی بدنهوش مصنوعی از عروسک تا کمآیاما مقهور قوانین فیزیکبیماریهای تحلیل عضلانی اجهشهای مفید و ذکاوتی که دمبانی ذهنی سیاه و سفیدشناسایی سلول های ایمنی اهدف از تکامل مغزانسان عامل توقف رشد مغزبحثی در مورد عملکرد لوب فخواب سالم عامل سلامتیمعنی روزهعلایم کمبود ویتامین E را ورزش در کمر دردایا تکامل هدفمند استبرخی بیماری های خاص که بددژاوو یا آشناپنداریمغز برای فراموشی بیشتر ککنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از تلاشی جدید در درمان ام اسدرمان های بیماری آلزایمرنقش داروهاي مختلف معروف گنجینه ای به نام ویتامین ادامه بحث تکامل چشمتکامل ابزار هوش ، راه پر رویای شفافنوار مغزی روشی مهم در تشخپیوند مغز و سر و چالشهای ارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر کپسول نوروهرب بر سرژیم غذایی حاوی تخم مرغ ونگاهی بر توانایی اجزاي باز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفیلمی بسیار جالب از تغییزبان و شناخت حقیقت قسمت سنظام مثبت زندگیاستیفن هاوکینگ در مورد هتبدیل تراکت صوتی مصنوعی منابع انرژي پاک سرچشمه حسیستم دفاعی بدن علیه مغز هوش مصنوعی در کامپیوترهاآزمون ذهنی گربه شرودینگربیهوش کردن در جراحی و بیمجهشهای مفید و ذکاوتی که دمجموعه های پر سلولی بدن مشواهدی از دنیسوان(شبه نئهزینه ای که برای اندیشیدانعطاف پذیری مکانیسمی علبحثی درباره هوش و تفاوتهخواب سالم عامل سلامتی و یمغز فکر میکند مرگ برای دیعلت خواب آلودگی بعد از خووزوز گوشایرادهای موجود در خلقت ببرخی توجهات در ببمار پاردانشمندان ژنی از مغز انسمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟کندر در بیماریهای التهابابزار بقای موجود زنده از تمایل زیاد به خوردن بستندرمان های جدید میگرننقش روزه داری در سالم و جگیاه خواری و گوشت خوار کدادغام میان گونه های مختلتکامل زبانروبات های ریز در درمان بینورون هاي مصنوعی می توانپیوند سر، یکی از راه حلهااز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر گیاه خواری بر رشد وراه های جدید برای قضاوت رناتوانی از درمان برخی ویاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفیزیکدانان ماشینی برای تزبان، وسیله شناسایی محیطنظریه تکامل در درمان بیماستیفن هاوکینگ در تفسیر تبدیل سلولهای محافط به سمولتیپل اسکلروز در زنان سکته مغزیهوش مصنوعی در خدمت خلق وحإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبیوگرافیجاذبه و نقش آن در شکلگیریمحل درک احساسات روحانیشاهکار قرنهستي مادي ای که ما کوچکتراولین هیبرید بین انسان وبحثی درباره هوش و تفاوتهخواب عامل دسته بندی و حفطمغز ما کوچکتر از نیم نقطهعوارض ازدواج و بچه دار شدیک پیشنهاد خوب برای آسان اگر نعمت فراموشی نبود بسبرخی سلولهای عصبی در تلادانشمندان روش هاي جدیدی مغز بزرگ چالش است یا منفعکوچک شدن مغز از نئاندرتاابزارهای بقای موجود زندتمدن قدیمی ای در جنوب ایردرمان های رایج ام اسنقش رژیم غذایی در رشد و اگالکانزوماب، دارویی جدیادغام دو حیطه علوم مغز و تکامل ساختار رگهای مغزی روح رهایینورون های ردیاب حافظهپیشینیان انسان از هفت میاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وراه های جدید برای قضاوت رناتوانی در شناسایی چهره از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفرگشت و تکامل تصادفی محض سفر نامه سفر به بم و جنوب هفت چیز که عملکرد مغز تو آیا واکنش های یاد گرفته واستخوان های کشف شده، ممکاصول سلامت کمرتری فلوپرازینمواد کوانتومی جدید، ممکنساخت شبکه عصبی با الفبایهوش مصنوعی در خدمت خلق وحافراد آغاز حرکت خودشان ربیوگرافیحقیقت راستین انسان علم بمحل درک احساسات روحانی دشبیه سازی میلیون ها جهان هستی ما پس از شروعی چگال اولین مورد پیوند سر در انبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريمغز مادران و کودکان در زمعید نوروز مبارکیکی از علل محدودیت مغز اماگر نعمت فراموشی نبود بسبرخی سيناپسها طی تکامل و دانشمندان روشی برای تبدیمغز بزرگ چالشهای پیش روکودک ایرانی که هوش او از ابزارهای پیشرفته ارتباط تمدن بشری و مغز اخلاقیدرمان ژنتیکی برای نوآورینقش زبان در سلطه و قدرت اگامی در درمان بیماریهای ارتقا و تکامل سنت آفرینش تکامل شناخت انسان با کشفروزه داری و بیمار ی ام اس نوروپلاستیسیتی چیستپیشرفتی مستقل از ابزار هاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وراه پیروزی در زندگی چیستنخاع ما تا پایین ستون فقراز تکینگی تا مغز از مغز تفراموش کارها باهوش تر هسسفرنامه سفر به بم و جنوب هفت سین یادگاری از میراث آیا آگاهی پس از مرگ از بی