دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

مغز آیندگان چگونه است ؟

چهره و مغز انسانهای آینده چگونه خواهد بود ؟
تکامل ، بدن و چهره ما را طی هزاران سال تغییر داده است و هنوز تغییر می دهد . متخصصین آناتومی پیش بینی کرده اند که فرزندان ما در 1000 سال آینده از نظر بدنی با ما متفاوت خواهند بود . بحثی تحلیلی و علنی را در این مورد خواهیم داشت :
- گروهی از دانشمندان میگویند به علت تغذیه و علوم پزشکی پیشرفته ،قد انسانها بلندتر خواهند بود . متخصص طب فیزیکی ، گاری ترينر میگوید : متوسط قد آمریکاییها حدود یک اینچ بلندتر از سال 1960 شده است .

تحلیل و نقد این نظر :
تغذيه و بهداشت مناسب همیشه با افزایش قد همراه نیست . افزایش قد الزاما چیز خوبی هم نیست . زیرا افزایش قد و مصرف انرژی بیشتر توسط میلیونها سلولی که پس از بلند شدن قد اضافه میشود ، میتواند سلولهای مغزی را از انرژی لازم محروم کند .زیاد شدن حجم مغز و افزایش وزن آن سبب میشود تا بار اضافی ، بر ستون مهره ها وارد گردد . دقیقا مشابه این است که وزنه ای بیش از پنج کیلو را همیشه خلاف جهت افزايش قد ، همراه خود داشته باشید پس طبیعی است که رشد قد محدود شود .

میتوان افزایش قد را در مناطق شمالی کره زمین و سفیدپوستان خالص ، به دلیل کوچکتر بودن مغز آنها دانست زیرا مغز کوچکتر انرژی کمتری مصرف میکند و انرژی بیشتری برای رشد استخوانها و ماهیچه ها باقی میماند پس قد بلندتر میشود . به علاوه سطح پوست بیشتر در افراد بلند قد ، ميتواند به افزایش ساخت ويتامين دی در سطح پوست کمک کند . و در شرایط کمبود نور آفتاب ، یک مکانیسم جبرانی برای فراهم کردن حداقل ویتامین دی مورد نیاز باشد . امروزه نقش ویتامین دی در بهبود عملکرد همه سلولهای بدن از جمله سلولهای مغزی اثبات شده است .

مهاجرتها و مسافرتها به مناطق جنوبی و استفاده از نور آفتاب بیشتر میتواند نیاز به قد بلندتر برای تولید ویتامن دي کافي را منتفی کند و قد متوسط بشر آینده حتی کمتر از قد امروز هم باشد . به خصوص مسافرتهای فضایی و برخورد بیشتر با اشعه فرابنفش خورشید ، منجر به تولید بیشتر ویتامین دی در پوست میشود .
- گروهی معتقدند روده های ما در آینده کوتاهتر ميشود تا مقدار زیادی چربی و قند را جذب نکند تا به صورت طبيعي از چاقی ممانعت کند . دندانپزشک دکتر فيليپ استمر اینطور میگوید .

نقد و تحلیل :
این حرف هم منطقی نیست .غشاي سلولهاي بدن ما پر از چربی است . پس کم شدن جذب چربی چیز خوبی نیست . لاغری هم الزاما چیز خوبی نیست . اگر کمبودهای تغذیه ای در فرد لاغر رخ دهد ,کاملا متوجه این مورد خواهد شد .پس شاید در آینده نه تنها جذب چربيها کمتر نشود بلکه به دلیل باز شدن دریچه های نو در نگاه ما بر هستی و نیاز به مغز بزرگتر جهت ایجاد هماهنگی در نگاههای عمیق و مختلف و نیاز بسیار زیاد سلولهای مغزی به چربی ، ممکن باشد جذب چربی بیشتر هم شود .
- گروهی معتقدند اگر باروری مردان در آینده باز بیشتر کاهش یابد شاید آنها بیضه های کوچکتری داشته باشند .

نقد و تحلیل :
سیر حرکت انسان به سوی مناطق شماليتر ، سبب شد تا قدری از میزان تمایلات جنسی کاسته شود . این مطلب در سلسله مقاله هوش و اندازه مغز در نژادها و گونه های مختلف بررسی شد . خوانندگان گرامی میتوانند قسمت چهارم این سلسله مقالات را مطالعه کنند . ولی این فرایند الزاما درنسلهاي آینده ادامه نمی یابد زیرا معلوم نیست انسانهای آینده ، همه شان بخواهند به مناطق شمالی بروند . به ویژه سفرهای آینده بشر به فضا و برخورد بیشتر با اشعه فرا بنفش ، منجر به افزایش ملانین میشود و ممکن است حتی در نسلهای آینده ، تمایلات جنسی و قدرت باروري بیشتر هم بشود .

- گروهی معتقدند اندامهای ما که بیشتر مورد استفاده هستند, در آینده به طرز برجسته ای تغییر می یابند . بازوها و انگشتان بلندتر میشود تا لازم نباشد فرد خیلی نزدیک اشيای دور شود و انتهاهاي عصبی در دستان و انگشتان به دلیل استفاده از وسايلي مانند آیفون که نیازمند هماهنگی بالا بین چشم و دست است ، افزایش می یابد .

- گروهی معتقدند مغزهای ما کوچکتر ميشود زیرا بسیاری از کاربردهای حافظه و تفکر به وسیله کامپیوترهای ما انجام میشود .
کريس استرينگر از موزه تاریخ طبیعی میگوید : (تصاوير تخیلی علمی ، انسانهای آینده را با مغزهای بزرگ نشان میدهد ولی مغز بزرگ الزاما بهترین نیست .)

نقد و تحلیل :
نگاههای وسیعتر در نسلهای آینده و باز شدن دریچه های نو بر روي عالم هستی ، لازم میکند تا هماهنگ کننده این احساسات یعنی مغز هم بزرگتر و پیچیده تر شود . بله هوش مصنوعي به کمک انسان خواهد آمد ولی همین هوش مصنوعي ، دریچه های نویی را به روی انسان باز خواهد کرد و این نگاه وسیعتر و حس عمیقتر ، مغز بزرگتری را می طلبد . پس نه تنها مغز ايندگان معلوم نیست کوچکتر باشد بلکه به احتمال قوی بزرگتر هم خواهد بود

البته همانطور که انسانهای اولیه نئاندرتال که قبل از انسان کنونی بودند ، با مغزهايي که حتی از مغز انسان امروزی بزرگتر بود نتوانستند دوام بیابند و منقرض شدند (شاید به دلیل افزايش جرائم و جنایتها در زماني که مغز بدون مهتری درونی بزرگتر میشود ) به همین ترتیب ، انسانهای کنونی با مغزهای بزرگ ، نسل خود را منقرض کنند و آینده به مغزها کوچکتر سپرده شود .

- کری کوپر از دانشگاه لانکاستر میگوید : (چشمها در آینده بزرگ میشود تا دهانهاي کوچک را جبران کند زیرا ارتباطات ، بیشتر بر اساس حرکات صورت و چشمها انجام میشود)

نقد و تحلیل :
ارتباطات با کمک زبان انجام میشود و زبان، فرايندي رو به تکامل و پیشرفت است و این زبان ، حروفش الزاما 31 حرف فارسی یا 26 حرف انگلیسی نیست و اگر درک انسان در آینده بیشتر شود شاید برای برقراري ارتباط با اطرافیان ، اصلا لازم نباشد دهها حرف مختلف را با هم مخلوط کند و شاید ، یک نگاه ساده ، در آینده بتواند مشابه دهها کتاب عمل کند .بنابراین شاید نگاه ، جای پرحرفيهاي امروز را بگیرد.

- دکتر استيمر , دندانپزشک گمان میکند که دندانها کمتر ميشود زیرا غذاهای نرمتر، کمتر به جویدن و لقمه کردن نیاز دارند . او میگوید : ( ما میتوانیم غذای خود را از مایعات یا قرصها در آینده به دست بیاوریم و این به معنی دندانهای کمتر و تحلیل آرواره هاست .
- افرادی را تصور کنید که چانه چهارگوش دارند . ( راجيو گراور جراح پلاستیک میگوید (بدنهای ما براي خوردن کمتر و استفاده از انرژی بیشتر نسبت به زندگی مدرن امروز آماده میشود )

نقد و تحلیل :
فرآیند تکامل ، منطبق با محیط زندگی پیش میرود . و موجود زنده بهترین راه و ساده ترین آنها را با صرف کمترین میزان انرژی و پربازده ترین روش ، انتخاب میکند . بله اگر انسانها در آینده بتوانند انرژی بیشتری را با صرف کمتر انرژی به دست بیاورند ، این احتمال هست که دندانها کمتر شوند و انرژی صرف جویدن نشود . ولی نکته مهم آن است که آیا انسان آینده با صرفه جویی انرژی و نجويدن اشیا ، انرژی به دست آمده را صرف تجمع چربی اضافه و چاقی بیشتر خواهد کرد یا این انرژی اضافه را صرف رشد و پیچیده تر کردن مغز خود میکند ؟؟

- گرمای مرکزي و پوششهای گرم: یعنی ما ، موی کمتری خواهیم داشت ولی چین و چروک های پوست به دلیل تبادل اطلاعات در دستگاههای الکترونیک بیشتر خواهد شد . ما باید به یک گردن خشن ترکی برسیم زیرا نور اضافه باعث پوست نرم و پلک نرم میشود و چون مردم به دور سیاره حرکت میکنند و نژادها با هم مخلوط میشود، پوست تيره تر خواهد بود.اينها احتمالاتي در مورد حدود سه هزار سال بعد است . باید آیندگان در مورد این پیش بينيها نظر بدهند !!


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
ديدن با چشم بسته در خواب واکنش های ناخودآگاه و تقبحثی درباره هوش و تفاوتهروشی برای بهبود هوش عاطفگزارش یک مورد جالب لخته وشاهکار قرنمغز ما کوچکتر از نیم نقطهانسان عامل توقف رشد مغزتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه حافظه را قویتر کنیارزش حقیقی زبان قسمت دومدژا وو یا اشنا پنداریواسطه ها د رمسیر ایجاد مغبحثی درباره هوش و تفاوتهروشی جدید در درمان قطع نخفلج خوابگشایش دروازه جدیدی از طرتنفس هوازی و میتوکندریشباهت زیاد بین سلول هاي عمغز آیندگان چگونه است ؟انعطاف پذیری مکانیسمی علتاثیر درجه حرارت بر عملکنگاهی بر قدرت بینایی دراارزش حقیقی زبان قسمت سومدژاوو یا آشناپنداریورزش هوازی مرتب خیلی به قبحثی درباره هوش و تفاوتهروشی جدید در درمان سکته مفلج خواب چیستپنج اکتشاف شگفت آور در موتو دی ان ای خاص ميتوکندريشباهت زیاد بین سلول هاي عمغز انسان ایا طبیعتا تمااولین مورد پیوند سر در انتاثیر درجه حرارت بر عملکنگاهی بر توانایی اجزاي باز نظر علم اعصاب یا نرووسدانشمندان روش هاي جدیدی ورزش هوازی ، بهترین تمریبحثی درباره احساسات متفاريتوکسيمب در درمان ام اسفیلمی بسیار جالب از تغییپیوند مغز و سر و چالشهای تولید سلولهای جنسی از سلصرع و درمان های آنمغز ایندگان چگونه استايندگان چگونه خواهند دیدتاثیر درجه حرارت بر عملکنخاع ما تا پایین ستون فقراز نظر علم اعصاب اراده آزداروهای مصرفی در ام اسورزش و میگرنبحثی درباره احساساتی غیرراه های جدید برای قضاوت رفراموشی همیشه هم بد نیستپیوند سر، یکی از راه حلهاتوانایی مغز و دیگر اجزای ضررهای مصرف شکر و قند بر مغز ابزار برتر بقاايا اراده آزاد توهم است یتاثیر رژیم گیاه خواری بر نرمش های مفید در سرگیجهاز نظر علم اعصاب اراده آزداروهای ضد بیماری ام اس وورزش بهترین درمان بیش فعبخش دیگری در وجود انسان هراه های جدید برای قضاوت رفرایند حذف برخی اجزای مغپیشرفتی مستقل از ابزار هتوصیه های غیر دارویی در سضررهای شکر بر سلامت مغزمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟ايا اراده آزاد توهم است یتاثیر رژیم گیاه خواری بر نرمشهای مهم برای تقویت عاز تلسکوپ گالیله تا تلسکداروی ضد تشنج با قابليت تورزش در کمر دردبرای پیش بینی آینده مغز دراه پیروزی در زندگی چیستفرد حساس از نظر عاطفی و بپختگی پس از چهل سالگي به توصیه هایی در مصرف ماهیطی یکصد هزار سال اخیر هرچمغز بزرگ چالشهای پیش روایا کوچک شدن مغزانسان التاثیر عصاره تغلیظ شده گیچرا حیوانات سخن نمی گویناستفاده از هوش مصنوعی در داروی ضد تشنج با قابليت توزوز گوشبرخی اثرات مضر ویتامین درشد مغز علت تمایل انسان بقارچ بی مغز در خدمت موجودپرورش مغز مینیاتوری انساتوضیحی ساده در مورد هوش معلم به ما کمک میکند تا مومغز زنان جوانتر از مغز مرایا ابزار هوشمندی یا مغز تبدیل سلولهای محافط به سچرا حجم مغز گونه انسان دراستیفن هاوکینگ در مورد هداستانها و مفاهیمی اشتبایک پیشنهاد خوب برای آسان برخی بیماری ها که در آن بزمین زیر خلیج فارس تمدنی لوب فرونتال یا پیشانی مغآیا ما تنها موجودات زنده تکامل ابزار هوش ، راه پر علایم کمبود ویتامین E را مغزهای کوچک بی احساسایا بیماری ام اس (مولتیپتشنج چیستچراروياها را به یاد نمی آاضطراب و ترسدر مانهای کمر دردیکی از علل محدودیت مغز امبرخی توجهات در ببمار پارزندگی هوشمند در خارج از زلرزش ناشی از اسیب به عصبآیا مغز تا بزرگسالی توسعتکامل ساختار رگهای مغزی علایم کمبود ویتامین E را نقش قهوه در سلامتیایا تکامل هدفمند استتغییر زودتر اتصالات مغزیچراروياها را به یاد نمی آاطلاعاتی عمومی در مورد مدر چه مرحله ای از خواب ، ریادگیری مهارت های جدید دبرخی سيناپسها طی تکامل و زبان چهار حرفی حیات زمینلزوم سازگاری قانون مجازاآیا هوش ارثی دریافتی از پتئوری تکامل امروز در درمعوارض ازدواج و بچه دار شدنقش هورمون های تیروئید دایرادهای موجود در خلقت بتغییر عمودی سر انسان از پهفت چیز که عملکرد مغز تو اطلاعاتی عمومی در مورد مدرمان های بیماری آلزایمریادآوری خواب و رویابررسي علل احتمالي تغيير زبان و شناخت حقیقت قسمت چلزوم سازگاری قانون مجازاآیا هوش سریعی که بدون احستئوری تکامل در پیشگیری و عید نوروز مبارکنقش ژنتیک در درمان اختلااگر نعمت فراموشی نبود بسثبت امواج الکتریکی در عصهمیشه عسل با موم بخوریمبلندی در ذهن ما درک بلندیدرمان های رایج ام اسژن هوش و ساختارهای حیاتی بررسی و اپروچ جدید بر بیمزبان و شناخت حقیقت قسمت امنابع انرژي پاک سرچشمه حآیا هشیاری کوانتومی وجودتاثیر ویتامین دی بر بیماعامل کلیدی در کنترل کارآنقش اتصالات بین سلولهای اگر نعمت فراموشی نبود بسجنسیت و تفاوت های بیناییهوش مصنوعی می تواند بر احبه زودی شبکه مغزی به جای درمان جدید میگرن با انتی ژن یا نقشه توسعه مغز و نقبررسی سیستم تعادلی بدن ازبان و شناخت حقیقت قسمت دمولتیپل اسکلروز در زنان آیا واکنش های یاد گرفته وتاثیر کپسول نوروهرب بر نعصب حقوق نورولوونقش حفاظتی مولکول جدید داگر تلاش انسان امروز براجهش های ژنتیکی مفید در ساهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبوزون هیگز چیستدرمانهای بیماری پارکینسژنها نقشه ایجاد ابزار هوبررسی علل کمر درد در میانزبان و شناخت حقیقت قسمت سموجودات مقهور ژنها هستندآیا آگاهی پس از مرگ از بیتاثیر کپسول نوروهرب بر تعضلانی که طی سخن گفتن چقدنقش حیاتی تلومر دی ان آ داثر مضر مصرف طولانی مدت رحافظه و اطلاعات در کجاست هوش مصنوعی گوگل به کمک تشبیماری گیلن باره و بیماردرک فرد دیگر و رفتارهای اژنها ، مغز و ارادهبزرگ شدن مغز محدود به دورسفرنامه سفر به بم و جنوب میهمانهای ناخوانده عامل آیا امکان بازسازی اندامهتاثیر کپسول نوروهرب بر سمقالاتنقش داروهاي مختلف معروف اثرات مفید قهوهحافظه و اطلاعات در کجاست هوش مصنوعی الفاگوبیماری ای شبیه ام اس مولتدرک و احساسژنهای هوش ، کدامندتفاوت مغز انسان و میمون هسفرنامه سفر به بم و جنوب میدان مغناطيسي زمین بشر آیا انسان با مغز بزرگش اختاثیر کپسول نوروهرب بر ستاثیر ویتامین دی بر بیمانقش زبان در سلطه و قدرت ااثرات مضر ماری جواناحافظه و اطلاعات در کجاستهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبیماری تی تی پیدرک احساسات و تفکرات دیگکنفرانس تشنج هتل کوثر اصتلاشی برای درمان قطع نخاسلولهای بنیادی مصنوعی درما انسانها چه اندازه نزدآیا احتمال دارد رویا از آتاثیر گیاه خواری بر رشد وصفحه اصلینقش زبان در سلطه و قدرت ااجزای پر سلولی بدن انسان حس چشایی و بویاییهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبیماریهای تحلیل عضلانی ادرک تصویر و زبان های مخلتکندر در بیماریهای التهابتلاشی جدید در درمان ام اسسلسله مباحث هوش مصنوعیما انسانها چه اندازه نزدآیا برای تولید مثل همیشه تاثیر گیاه خواری بر رشد وسوالات پزشکینقش غذاها و موجودات دريااخلاق و علوم اعصابحس و ادراک (قسمت اول )هوش مصنوعی درمانگر کامپیبیوگرافیدرک عمیق در حیواناتکودکان خود را مشابه خود تتمدن قدیمی ای در جنوب ایرسم زنبور ، کلیدی برای وارما تحت کنترل ژنها هستیم یآیا بزرگ شدن مغز فقط در دتاثیر گیاه خواری بر رشد وپیامهای کاربراننقش غذاها و موجودات دريااختلال در شناسایی حروف و حس و ادراک (قسمت دوم )هوش مصنوعی درخدمت خلق وحبیوگرافیدرگیری اعصاب به علت میتوکوری گذرای ناشی از موبایتمساح حد واسط میان مغز کوسودمندی موجودات ابزی بر ماه رجبآیا تکامل و تغییرات ژنتیتاثیر گیاه خواری بر رشد وسایتهای دیگرنقش غذاها و موجودات دريااختلالات مخچهحس و ادراک قسمت چهارمهوش احساسیبیست تمرین ساده برای جلورقیبی قدرتمند در برابر مکاهش التهاب ناشی از بیماتنفس هوازی و میتوکندریسیاره ابلهانمبانی ذهنی سیاه و سفیدآیا خداباوری محصول تکاملتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقشه مغزی هر فرد منحصر بهاختلالات حرکتی در انسانحس و ادراک قسمت پنجمهوش احساسیبیشتر کمردردها نیازی به با هوش مصنوعی خودکار روبرمز و رازهای ارتباط غیر ککایروپاکتیک چیستسیاره ابلهانمجموعه های پر سلولی بدن مآیا دلفین ها می تواند از تاثیر گیاه خواری بر رشد وچندین ماده غذایی که مانناختلالات صحبت کردن در انحس و ادراک قسمت سومهوش عاطفی بیشتر در زنانبارداری بدون رحمرویای شفافکاربرد روباتهای ريزنانوسیستم تعادلی بدنمحل درک احساسات روحانیآیا راهی برای رفع کم آبی تاثیر دپاکین بر بیماری مچهار میلیارد سال تکامل بادامه بحث تکامل چشمحساسیت روانی متفاوتهوش عاطفی در زنان بیشتر اهاوکينگ پیش از مرگش رسالبازسازي مغز و نخاع چالشی روبات های ریز در درمان بیکاربرد روباتهای ريز، در سکته مغزیمحل درک احساسات روحانی دآیاما مقهور قوانین فیزیکتاثیر داروهای ضد التهاب نورون هاي مصنوعی می توانارتوکين تراپی روشی جديد خلاصه ای از مطالب همایش مهدف از تکامل مغزبحث درباره پیدایش و منشاروزه داری و بیمار ی ام اس کجای مغز مسئول پردازش تجساخت شبکه عصبی با الفبایمحدودیت های حافظه و حافظافراد آغاز حرکت خودشان رتاثیر داروی ضد تشنج سدیم نوروپلاستیسیتی چیستارتباط میکروب روده و پارخواندن ، یکی از شستشو دهنهزینه ای که برای اندیشیدبحثی در مورد نقش ویتامينروش مقابله مغز با محدودیکشف مکانیسم عصبی خوانش پساخت شبکه عصبی مصنوعی با مخچه ، فراتر از حفظ تعادلامیوتروفیک لترال اسکلروتاثیر درجه حرارت بر عملکچیزی خارج از مغزهای ما نیارتباط چاقی و کاهش قدرت بخواب سالم عامل سلامتیهستي مادي ای که ما کوچکتربحثی جالب درباره محدودیتروش های صرفه جویی در ایجاکشف مکانیسمی پیچیده در بسریعترین کامپیوتر موجودمخچه ابزاري که وظیفه آن فامگا سه عامل مهم سلامتتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه مغز پیش انسان یا همارتباط شگفت مغز انسان و فخواب سالم عامل سلامتی و یهستی ما پس از شروعی چگال بحثی در مورد نقش کلسیم و روش هایی ساده برای کاهش اکشف ارتباط جدیدی از ارتبسردرد و علتهای آنمدارک ژنتیکی چگونه انسانامروز دانش ژنتیک هیچ ابهتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه هموساپينس بر زمین ارتباط شگفت انگیز مغز انخواب عامل دسته بندی و حفطویتامین E برای فعالیت صحبحثی در مورد عملکرد لوب فروش صحبت کردن در حال تکامگنجینه ای به نام ویتامین سردرد تنشنمرگ انتقال است یا نابود شانگشت نگاری مغز نشان میدتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه آن شکری که می خوریمارتباط غیرکلامی بین انساخودآگاهی و هوشیاريویتامین E در چه مواد غذایبحثی درباره هوش و تفاوتهروشهای نو در درمان دیسک بگامی در درمان بیماریهای سرعت فکر کردن چگونه استمزایای شکلات تلخ برای سلاندوهگین نباش اگر درب یا تاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه جمعیت های بزرگ شکل ارتروز یا خوردگی و التهاخودآگاهی و هوشیاريدلایلی که نشان میدهد ما بویتامین دی گنجینه ای بزربحثی درباره هوش و تفاوتهروشهای شناسایی قدرت شنواگاهی لازم است برای فهم و شنا در ابهای گرم جنوب نیمشکلات نخاعیانسان جدید از چه زمانی پاتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه جمعیت های بزرگ شکل ارزش حقیقی زبان قسمت اول