دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

از تکینگی تا مغز از مغز تا سیاهچاله، قسمت چهارم

از تکینگی تا مغز از مغز تا سیاهچاله، قسمت چهارم

انسان، چگونه به مغزهای بسیار بزرگ رسید؟

دانشمندان پژوهش هایی را آغاز کرده اند تا علل بیولوژیکی ای را بشناسند- که باعث رشد سریع و غیر عادی مغز در انسان شد.

جوزفین سالموندر سال 1924 از معدود دانشجویان زن در رشته آناتومی در دانشگاه ویتواترزرند در آفریقای جنوبی بود. پدر دوست اوپت ایزود در منطقه حفاری کار میکرد و چندین جمجمه را بیرون آورد و پت ایزود جمجمه را به ژوزفین داد. ژوزفین جمجمه را به استاد باستان شناس خود به نام ریموند دارت داد. رایموند دارت علاقه زیادی به بررسی مغز داشت. فسیل های بسیار اندکی از نخستی ها در این منطقه، کشف شده بود. دارت مشاهده کرد جمجمه های ژوزفین مربوط به میمون های سیمیان از دسته نخستین ها است. دارت درخواست کرد، فسیل های بیشتری از سایت توارت کواری برای او فرستاده شود.

پس از آن، یک جمجمه برای او فرستاده شد. این جمجمه شامل دو قسمت بود: اندوکست که شامل بخش درونی بود و مطابق با ساختار مغزی روی آن بود و فرورفتگی های چشم و بینی و آرواره. دندان ها همه شان سالم بودند.

دارتبه این نتیجه رسید که مربوط به جمجمه نوع منقرض شده ای از گوریل و نه میمون است.

دندان ها نشان میداد، گوریل در شش سالگی فوت شده است. منطقه ای که نخاع به جمجمه میچسبید، بسیار جلو بود و برای موجودی بود که روی بند انگشتان و مچ راه برود( موجود دو.پا)، بخش درونی استخوان جمجمه، هرچند کوچک بود ولی برای گوریل به نظر بزرگ میرسید.

با بررسی بیشتر، دارتبه این نتیجه رسید که این فسیل مربوط به یکی از پیشینیان ناشناخته انسان جدید به ناماسترولپتیکوس آفریکانوس یا انسان شامپانزه جنوب آفریقا است. او را تانگ چایلد یا بچه تانگ نامیدند. اگر درست نامگذاری شده بود و به دسته هومینینمتعلق بود، مغز او لازم بود، بسیار بزرگتر باشد. مغز او کمی بزرگتر از شامپانزه بود ولی در حد پیشینیان انسان نبود.

در سال 1950 باستان شناسان فهمیدند که این گونه کاملا در دسته هومینینها قرار میگیرد و مغز خیلی بزرگ، به عنوان ویژگی خاص هومینینها به حساب نمی آید .

دین فالکپروفسور باستان شناسی- که بر تکامل مغز انسان کار میکند- در دانشگاه فلوریدا می گوید بچه تانگ، از مهمترین کشفیات قرن بیستم بوده است.

در سالهای بعد، با مقایسه جمجمه ها و اندوکست ها دانشمندان باستان شناس با کشف بزرگی مواجه شدند و آن، تحول برجسته در تکامل انسان بود. و ما میتوانیم آن را غرش یا انفجار مغزی(brain boom) بنامیم.

انسان، شامپانزه و بونوبو از جد مشترکی، در شش تا هشت میلیون سال قبل منشا گرفته اند. طی چند میلیون سال بعد، مغز انسان نماهای نخستین ، خیلی زیاد رشد نکرد. از حدود 3 میلیون سال قبل، مغز هومینین ها شروع به توسعه بیشتر کرد. تا زمان پیدایش گونه ما یعنی هموساپینس در حدود 200 هزار سال قبل، مغز انسان از 350 گرم به بیش از 1300 گرم رسید و مغز انسان طی 3 میلیون سال، چهار برابر توسعه ای- که طی 60 میلیون سال تکامل نخستی ها به دست اورده بود- به دست آورد. فسیل ها انفجار و غرش مغزی را به عنوان یک حقیقت، ثبت کرده است. ولی به ما نگفته است چگونه و چرا مغز انسان بسیار سریع، به این اندازه بزرگ رسید. تئوری هایی در مورد این چرا وجود دارد: شبکه های اجتماعی پیچیده در حال توسعه، فرهنگ استفاده از ابزار و همکاری، چالش سازگاری با آب و هوای متغیر و سخت .. هر کدام از این فشارهای تکاملی، ممکن است مغز بزرگتر را انتخاب کرده باشد.

هرچند این احتمالات وجود دارد، آزمودن آنها بسیار سخت است. در هشت سال گذشته دانشمندان در مورد چگونگی بزرگ شدن مغز انسان بررسی کرده اند و این سوال را مطرح کرده اند که این بزرگ شدن در سطح سلولی چگونه رخ داد؟ چگونه فیزیولوژی انسان خود را دوباره بازسازی کرد تا با مغز بسیار بزرگ با مصرف انرژی زیاد، سازگار شود. گرگوری رای یک بیولوژیست تکاملی از دانشگاه دوکمیگوید: فرضیات زیادی تا امروز هست ولی نهایتا ما ابزارهایی را به دست آوردیم تا برخی از مسیر را بپیماییم و ادامه میدهد: چه جهش هایی ایجاد شد و آنها چه کردند؟ ما میخواهیم پاسخ هایی را بگیریم و بهتر بفهمیم این فرایند، چقدر پیچیده بوده است.
چه چیزی مغز انسان را ویژه میکند؟

سوزانا هرکولانو-هوزل در موسسه علوم زیست پزشکی در دانشگاه فدرال ریو دو ژانیرو، مغز را در یک سوپ هسته ای-سلولی می آزماید. با رنگ کردن این هسته ها به وسیله مولکول های فلورسانت و اندازه گیری میزان تابش و حرارت، او میتواند تعداد دقیق سلول های مغزی را شمارش کند. با بهره بردن از این روش بر مغز گروه زیادی از پستانداران، او نشان داده است بر خلاف تصور قبلی، مغز های پستانداران بزرگ تر، همیشه نورون های بیشتری ندارد و به یک روش، عمل نمی کند. اندازه، همه چیز مغز نیست. مغزانسان بسیار کوچکتر از مغز فیل یا وال است ولی در مقایسه با مغز دیگر حیوانات، نورون های بسیار بیشتری، در قشرمغزانسان وجود دارد. اطلاعات از روی پژوهش های زیر به دست آمد:
Cellular scaling rullesروی مغز نخستی ها، Cellular scaling rullesروی مغز موش های جونده
مغز انسان در کل، 86 میلیارد سلول دارد: 69 میلیارد آن، درمخچه است. مخچه بخشی برجسته در پشت مغز است که باعث هماهنگی عملکردهای پایه ای در بدن و حرکات میشود. 16 میلیارد نورون، در قشر مغز قرار دارد و این بخش برای آگاهی ما از خودمان، زبان، حل مساله و تفکرات انتزاعی لازم است و یک میلیارد از سلول ها در ساقه مغز است.

برعکس، مغز فیل- که سه برابر مغز انسان است- 251 میلیارد نورون در مخچه دارد و به او کمک می کند بدن غول پیکر خود را کنترل کند و فقط 5.6 میلیارد سلول عصبی در قشر مغز دارد.(اندازه مغز، همه چیز نیست.

نوع پراکندگی سلول های عصبی در بخش های مختلف مغز، با تقسیم کردن مسئولیت ها، کمک میکند وظایف پیچیده مغزی، در اندام های کاملا تخصصی در مغز انجام شود و این تخصصی بودن، کمک میکند هر چند گاهی لازم است مغز کوچکتر شود با این حال، وظایف خاصی در اندام تخصصی مغز، نه تنها کاهش نیابد بلکه توسعه هم داشته باشد.)

در نظر گرفتن اندازه و وسعت مغز به تنهایی، این مشکلات را ایجاد میکند. بر اساس مطالعات، هرکولانو- هازلنتیجه گیری کرد نخستی ها در مقایسه با بقیه پستانداران به گونه ای تکامل یافتند که تعداد بیشتری از سلول های عصبی را در قشر مغزداشته باشند. نخستی ها در مقایسه با فیل و وال، ظریف و کوچک هستند با این حال کورتکس آنها بسیار چگال تر است: اورانگوتان و گوریل 9 میلیارد نورون قشری دارند و شامپانزه فقط 6 میلیارد نورون دارد. در میان همه نخستی ها ما بزرگ ترین مغز را داریم و تعداد نورون های قشر مغز ما حدود 16 میلیارد است. در حقیقت انسان ها به نظر می رسد بیشترین تعداد نورون ها را در قشر مغز، در میان همه موجودات زمین دارند.

هرکولانو-هوزلمی گوید این مهترین تفاوت بین مغز انسان و دیگر موجودات است.این درمورد همه ساختمان و نه فقط اندازه آن است. مغزانسان همچنین از این نظر برجسته است که بسیار شکمو است و با این-که فقط 2% وزن بدن را تشکیل می دهد- حدود 20% انرژی بدن را در حالت استراحت می خورد!!. مغز شامپانزه فقط نصف این انرژی را نیاز دارد.

در سال 1995 باستان شناسی به نام لسلی ایلو و بیولوژیست تکاملی پیتر ویلر ، نظریه بافت پرهزینه را به عنوان پاسخ ممکن، پیشنهاد دادند: تکامل مغزانسان ممکن است، نیازمند یک بده بستان متابولیک بوده باشد. برای رشد مغز، بقیه اندام ها مانند روده باید کوچک شوند و انرژی ای- که باید به اندام دوم مانند روده برود- این بار به سمت مغز هدایت شود. به عنوان نشانه، بیان شد نخستی هایی- که مغز بزرگ تری دارند- روده آنها کوچک تر است.

چند سال بعد باستان شناسی به نام ریچارد رانگهام مطرح کرد، توانایی انسان برای پختن، نقشی مهم در بزرگ شدن مغز انسان داشته است. هضم غذهای نرم و پخته شده بسیار آسان تر است و با مصرف انرژی کمتر دردستگاه گوارش، می توانند انرژی بیشتر تولید کنند و توانایی انسان برای پختن، سبب شد مغز انسان در مقایسه با روده بزرگتر شود. پژوهشگران دیگر، پیشنهاد داده اند، همین داد و ستد ممکن است بین مغز و عضلات رخ داده باشد، زیرا شامپانزه بسیار قدرتمندتر از انسان است. در مجموع این فرضیه ها و مشاهدات آناتومی جدید، با هم در حال رقابت هستند.

ولی آنها تحت تاثیر صدای تغییرات بیولوژیکی هستند که به نظر میرسد طی چند میلیون سال گذشته رخ داده است. برای این- که بفهمیم واقعا چه سازگاری های فیزیولوژیک رخ داده است- تا مغز، بزرگ شود ما باید روی گونه خود، دقیق تر بررسی کنیم.

تعداد نورن ها در قشر مغز درمقایسه با اندازه هر بخش از مغز، چگونه تغییر می کند؟

روش های اندازه گیری متفاوتی استفاده می شود. در جوندگان، ده برابر، افزیش در نورون های قشر مغز، منجر به پنجاه برابر افزایش در اندازه قشر میشود. در نخستی ها برعکس همان تعداد افزایش نورونی باعث تنها 10% افزایش اندازه قشر مغز، میشود و این یک ارتباط اقتصادی بسیار گسترده است. (استفاده از حداقل مکان برای تعداد زیادی سلول، یک فرایند پیچیده برای صرفه جویی است. این صرفه جویی فقط محدود به مثلا کوچک کردن روده یا عضلات در ازای بزرگ شدن مغز نیست بلکه حتی در سازمان دادن خود مغز هم دیده میشود. هوشی در جریان تکامل ما وجود دارد که فراتر از زمان و مکان، به ایده ال می اندیشد. این ایده ال هر چند در کوتاه مدت حاصل نمیشود- چون ظرف های عالم ما محدود است- ولی می کوشد ما را به سوی این ایده ال سوق دهد)
ژنها چگونه مغزهای ما را ساخته اند؟

در حدود هشت سال گذشته، رای و همکاران او به بررسی گروهی از ژنها پرداختند که بر حرکت گلوکز به درون سلول ها و در نتیجه تولید انرژی، تاثیر میگذارد. یک گروه از خانواده ژنها به طور ویژه در بافت مغز، فعال هستند، در حالی که گروه دیگردر عضله فعالند. اگر اندازه مغز انسان، نیازمند توازن متابولیکی بین بافت مغز و عضله بوده باشد، این ژن ها باید در انسان وشامپانزه متفاوت عمل کنند.
رای و تیم او نمونه هایی را از مغز، عضله و کبد انسان و شامپانزه مرده جمع آوری کردند و کوشیدند فعالیت ژنتیکی را در هر نمونه به دست بیاورند. وقتی سلول، یک ژن را بروز میدهد و عرضه میکند DNA را در ابتدا به زنجیره messenger RNA و نهایتا به زنجیره ای از اسید آمینه ها و پروتئین، ترجمه میکند. سطوح متفاوت messenger RNA ، یک تصویر آنی از فعالیت ژن را در هر بافت، منعکس میکند. تیم رای messenger RNA را از بافت ها بیرون کشیدند و چندین بار آن را در آزمایشگاه، کپی برداری کردند تا فراوانی نسبی و متفاوت messenger RNA را اندازه گیری کنند. آنها دیدند ژن منتقل کننده گلوکز در قسمت مرکزی مغز در انسان، 3.2 برابر، فعال تر از مغز شامپانزه است در حالی که این ژن در عضله شامپانزه، 1.6 برابر، فعال تر از عضله انسان است و این ژن در کبد هر دو به یک میزان فعال بود. با در نظر گرفتن اینکه زنجیره های ژن انسان و شامپانزه تقریبا با هم مشابه هستند، چیز دیگری باید رفتار متفاوت آنها را توضیح دهد.

رای و همکاران او تفاوت های مهم و برجسته ای بین ژن های مسئول برای زنجیره های تنظیم کننده DNA دیدند که فعالیت ژن را تحریک یا مهار میکند. در انسان و نه در شامپانزه زنجیره های تنظیم کننده عضله و ژن های انتقال دهنده گلوکز در مغز، جهش هایی را به دست آورده بودند که بیشتر از جهش هایی است که به صورت تصادفی رخ میدهد و این، نشان میدهد این مناطق، تکامل شتابنده ای را به دست آورده اند. به بیان دیگر، یک فشار تکاملی وجود داشته است تا مناطق تنظیم کننده انسان را به شکلی تغییر دهد تا انرژی را از عضله به سوی مغز هدایت کند. ژنها نظریه بافت پر هزینه را به گونه ای تقویت کرده است که فسیل ها هرگز نمیتوانست چنین کند.

)انتقال و تحولی فراتر از تصادف صرف- که بار دیگر ما را با هوشی در هدایت فرایند تکامل به سوی ابزار هوش مواجه میکند. و این تاثیر در کوچکترین اجزای خلقت یعنی سلولها و رابطه بین سلولهای هم هست)

سال گذشته بیولوژیست آماری کاسیا بوزک- که اکنون در موسسه علوم و تکنولوژی اوکیناوا کار میکند- مطالعه مشابهی را انجام داد که متابولیسم را از زوایای مختلف بررسی میکرد. علاوه بر مشاهده عرضه و بروز ژن ها بوزک و همکاران او سطوح متابولیت ها شامل قندها، اسیدهای نوکلئیک و نورترانسمیترها را بررسی کردند. بسیاری از متابولیت ها، یا برای متابولیسم لازم هستند یا با آن، تولید میشوند. اندام های مختلف، متابولیت های متفاوتی دارند و این، وابسته به کاری است که انجام میدهند و مقدار انرژی ای است که نیاز دارند.

به طور عام، سطوح متابولیت ها در اندام های گونه های نزدیک به هم، بیشتر از گونه های دور، در ارتباط با هم است. بوزک فهمید پروفایل متابولیت ها در کلیه انسان و شامپانزه، بسیار شبیه یکدیگر است. ولی تفاوت سطوح متابولیت ها بین مغز شامپانزه و انسان، چهار برابر بیشتر از چیزی است- که بر اساس سرعت عادی تکامل، مورد انتظار است.

متابولیت های عضله، نسبت به آنچه مورد انتظار است، با ضریب هفت، متفاوت میباشد. بوزک میگوید: یک ژن میتواند بسیاری از متابولیت ها را تنظیم کند. بنابراین حتی اگر تقاوت در سطح ژن زیاد نباشد، میتوانیم، تفاوت های زیادی را در سطح متابولیت ها ببینیم. بوزک و همکاران او، سپس 42 انسان را شامل بازیکنان بسکتبال در دانشگاه و کوه نوردان حرفه ای، در برابر شامپانزه ها و ماکاک ها قرار دادند. بر اساس اندازه بدن و وزن، شامپانزه ها و ماکاک ها دو برابر قویتر از انسان بودند. معلوم نیست چرا، ولی ممکن است پسر عموهای نخستی ما توان بیشتری در عضلات در مقایسه با ما پیدا کرده باشند، چون میتوانستند انرژی بیشتری به عضلات بدهند.

بوزک میگوید: در مقایسه با نخستی های دیگر ما توان عضله خود را ازدست میدهیم تا انرژی را برای مغز خود حفظ کنیم این، به آن معنی نیست که عضلات ما به صورت مادرزادی، ضعیفتر است. ما فقط متابولیسم متفاوتی داریم
رای به همکار خوددبرا سیلور متخصص تکامل مغز جنین، در داشنگاه دوک مراجعه کرد تا آزمون پیشرو و قدرتمندی را شروع کنند. . نه فقط آنها میخواستند جهش های ژنتیکی مرتبط با گذشته تکاملی مغز را پیدا کنند، آنها میخواستند آن جهش ها را در ژنوم موش های آزمایشگاهی وارد کنند و نتیجه را ببینند. سیلور میگوید: این چیزی است که کسی قبلا انجام نداده است

پژوهش گران شروع کردند مناطق در حال توسعه انسان را (human accelerating region)(HAR)شناسایی کنند. این مناطق، در همه مهره داران شایع است ولی در انسان به سرعت، در حال جهش میباشد. آنها بر HARE5 تمرکز کردند- که به نظر میرسد ژنهایی را کنترل میکند که تکامل مغز را سامان میدهد. نوع انسانی HARE5 در 16 حرف دی ان ای از نوع شامپانزه ای متفاوت است. سیلور و رای کپی ای از HARE5شامپانزه را در بدن گروهی از موش ها و نوع انسانی را به گروه دیگری از موش ها وارد کردند.

آنها بعدا دیدند مغز موش های جنین، چگونه رشد میکند. پس از نه روز از رشد و تکامل، جنین های موش، شروع به شکل دادن قشر مغز، کردند و این بخش از مغز، مرتبط با فعالیت های ذهنی پردازش شده، است. در روز دهم، نوع انسانی HARE5 درمغز های در حال جوانه زدن موش ها، فعال تر از هار5، در شامپانزه بود و در نهایت پوششی را ایجاد کرد که 12%، بزرگ تر بود.

آزمون های بیشتر، نشان داد HARE5زمانی را- که لازم است سلول های مغز جنینی تقسیم و تکثیرشوند- از دوازده ساعت به نه ساعت میرساند. موش دارای HARE5انسانی، با سرعت بیشتری نورن های جدید تولید میکرد.

سیلور میگوید: نوع مطالعه شاید ده سال قبل- در زمانی که ما زنجیره های ژنومی کاملی نداشتیم- ممکن نبود این بسیار شگفت انگیز است ولی سیلور نگران هم هست که آین، سبب تمرکز و مطالعات بسیار بیشتری برای بررسی علت بزرگ شدن مغز انسان شود. او میگوید: این اشتباه است ما فکر کنیم میتوانیم اندازه مغز انسان را فقط با یک یا دو جهش مشخص کنیم. من تصور میکنم ما شاید لازم باشد تغییرات اندکی ایجاد کنیم که قوانین تکاملی را دقیق نشان دهد

رای میگوید: فقط یک زوج جهش نبوده است تا طی غرش تکاملی، مغز ما بزرگتر شود. وقتی ما به تفاوت های مغز شامپانزه و انسان میپردازیم، میبینیم تعداد بسیاری از ژن ها دخالت دارد و هر کدام بخشی از مغز را سامان میدهد. اکنون دروازه، باز است وارد شویم و بیشتر بدانیم . مغز، بسیار مبهم و با روش های ناشناخته تغییر کرده ست.
)این جهش تکاملی که غرش خوانده میشود- فراتر از نظریه ها و تئوری های موجود- که تمرکز آنها بر یافتن همه علت های خرد است و در نهایت هم بسیاری از آنها وقتی از همه توجیه ها ناتوان میشوند، رو به تئوری های ضعیفی مانند لغو سببیت و لغو علت معلولی میروند- نشان دهنده هدایتی بزرگتر و مسلط بر تصادفات کور است. هوشی هدایت کننده در بستر عالم ما هست که همه خلقت را در جهت هدفی ایده ال سوق میدهد و هر چند این سیر مترقی، همیشه ایده ال نیست ولی نقطه ای- که نشانه رفته است- ایده ال میباشد)
مغز و بدن
هرچند فرایندهای توسعه مغز انسان، برای مدت طولانی مرموز بوده است اهمیت آن، هرگز زیر سوال نرفته است. بارها و بارها دانشمندان، جهش تکاملی اندازه مغز انسان را با توجه به هوش بالای ما بررسی کرده اند. مطالعات جدید روی وال و فیل، نشان میدهد، اندازه مغز، همه چیز نیست. ما نورن های قشری بسیار بیشتری در مقایسه با پسرعموهای نخستی خود داریم ولی به ان معنی نیست که مغز چگالتری داریم بلکه ما از روش هایی تکامل یافته ایم تا از مغزهای خود- که به اندازه کافی بزرگ است- حمایت کنیم تا مغز بتواند همه آن سلول های اضافی را همانگ کند.
بسیار خطرناک است اگر شیفته سرهای بسیار بزرگ خود شویم!

بلکه مغز بزرگ با نورون های فراوان برای هوش ما لازم است ولی کافی نیست. برای یک لحظه تصور کن جهان چگونه میشد اگر دلفین ها دست داشتند!!
دلفین ها به طور شگفت انگیزی خوش فکر هستند آنها دارای خودآگاهی، هماهنگی، برنامه ریزی و مقدمات زبان و گرامر هستند. با این همه در مقایسه با نخستی ها آنها دارای محدودیت شدیدی در لمس موارد خام جهان هستند. دلفین ها هرگز وارد عصر سنگی نشدند! باله شنا هرگز نمیتواند زیرک و ریز بین باشد!

به صورت مشابه ما میدانیم شامپانزه ها و بابون ها میتوانند زبان انسان را درک کنند و حتی به وسیله کیبرد لمسی، جملات ساده ای بسازند ولی راه تکلمی آنها برای تولید عبارات مشخص صوتی- که برای تکلم لازم است- کافی نیست. برعکس برخی پرندگان، آناتومی صوتی مشخصی دارند تا صدای انسان را تقلید کنند ولی مغزهای آنها آنقدر بزرگ یا کابل کشی شده، نیست تا تکلم پیچیده داشته باشند.

مهم نیست مغزانسان چقدر رشد میکند یا ما چقدر انرژی برای آن صرف میکنیم. این مغز بدون بدن سالم و پیشرفته، قابل استفاده نیست.(در تعریف هوش، فقط به ادراک و حس توجه نمیشود بله هوش، مرحله ای فراتر از درک و احساس است. برای آنکه هوش بالاتر داشته باشیم یا حداقل باهوش به حساب بیاییم، لازم است بتوانیم ادراک و حس را وارد مرحله عملی کنیم.

تا زمانی که حس و ادراک، وارد اجرا و عمل نشود، هوش به حساب نمی آید. یک لحظه تصور کنید دانشمند برجسته فیزیکاستیفن هاوکینگ نمیتوانست به دلیلی بیماری سخت خود، تفکرات خود را با هوش مصنوعی ارائه دهد، آیا او را کسی، باهوش و متفکر میدانست؟ بسیاری ادراکات هست که قابل ارائه عملی در حال حاضر نیست ولی صاحبان تن، افراد باهوشی هستند که حتی ممکن است هوششان بسیار فراتر از هوش افراد فعلی باشد ولی تا وقتی حس و ادراک آنها وارد در عرصه جامعه نشود، کسی آنها را با هوش نمی داند. هوش فراتر از مغز است و این حتی از محدوده هوش هم فراتر میرود حتی ادراکات ما فراتر از مغز است. توصیه میشود به سلسله مباحث تفاوت های هوش و اندازه مغز در گونه ها و نژادهای مختلف و سلسله مباحث دکتر ابتسام احمد در مورد شناخت و ادراکدر همین کانال مراجعه شود.)

چند سازگاری بسیارمهم باهم کار کرده است تا مغز در حال جوانه زدن ما، هوش بسیار تولید کند: راه رفتن بر دو پا- که سبب آزاد شدن دستان ما برای استفاده از ابزارها شد-
روشن کردن آتش،
چالاکی دست ها که از همه حیوانات بالاتر است
و راه هوایی ای- که به ما اجازه میدهد، حرف بزنیم و آواز بخوانیم. هوش انسان پس نمیتواند با یک اندام توجیه شود مهم نیست مغز چقدر بزرگ باشد، مغز برای هوش، باید سازگار با اندام های دیگر بدن باشد. با وجود آنکه ما بسیار نگران بزرگی سرهای خود هستیم، حقیقت ان است که هوش ما بسیار بیشتر ازاندازه مغزما بوده است.
(هوش ما فقط وابسته به مغز نیست و در این مقاله در سطح ارتباط هوش با پایین تر از مغز یعنی اندام ها و دستگاه تکلم مطالبی بیان شد. ولی این مطلب در سطح بالاتر از مغز هم جای بررسی زیاد است. ما بدون سطح بالاتر مغز، هرگز دارای هوش و ادراک نخواهیم بود. توصیه میشود به سلسله مباحث دکتر ابتسام احمد در مورد شناخت و ادراکدر همین کانال مراجعه شود.)
https://www.quantamagazine.org/how-humans-evolved-supersiz…/
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=2383326071686086&id=100000261505187


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
مغز بزرگ چالش است یا منفعبرخی توصیه ها برای واکسیتاثیر درجه حرارت بر عملکهزاران سال چشم های بینا ودندان ها را مسواک بزنید تپیوند سر آیا ممکن استرجزخوانی هایی که امروز بابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست قسمت عصب حقوق نورولوواز تکینگی تا مغز از مغز تنقش هورمون های تیروئید دبعد از کروناچگونه واکسن کرونا را توزتاثیر رژیم گیاهخواری بر واقعیت چیستدانشمندان ژنی از مغز انسآنچه واقعیت تصور میکنیم زاوسکا درمان گوشرابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتاز تکینگی تا مغز، از مغز نقش روزه داری در سالم و جتلاشی برای درمان قطع نخاناتوانی از درمان برخی ویتصویربرداری فضاپیمای آمواکسن سرطانداروی ضد تشنج با قابليت تآیا گذشته، امروز وآینده سفر تجهیزات ناسا به مریخ ابزار بقای موجود زنده از موجود بی مغزی که می توانداضطراب و ترسچندین ماده غذایی که ماننتولید مثل اولین ربات های چرا در مغز انسان، فرورفتجهان یکپارچهیکی از علل محدودیت مغز امدرمان های جدید میگرنآیا دست مصنوعی به زودی قاسندرم کووید طولانیاثرات فشار روحی شدیدماجرای جهل مقدسبی عدالتی در توزیع واکسن چیزی خارج از مغزهای ما نیتیوتیکسن داروی ضد جنونهم نوع خواری در میان پیشیجستجوی هوشیاری در مغز ماکنفرانس تشنج هتل کوثر اصدرک تصویر و زبان های مخلتافراد آغاز حرکت خودشان رسیستم دفاعی بدن علیه مغز اختلالات صحبت کردن در انمروری بر تشنج و درمان هایبیوگرافیتأثیر نگاه انسان بر رفتاهوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک (قسمت دوم )کاهش التهاب ناشی از بیماذخیره ی شگفت انگیز اطلاعانگشت نگاری مغز نشان میدفرایند حذف برخی اجزای مغسردرد تنشنارتباط از بالا به پایین ممشکلات نخاعیبحثي درباره هوش و تفاوتهتاثیر کپسول نوروهرب بر سهوش مصنوعی از عروسک تا کمحس و ادراک قسمت بیستمکشف ارتباط جدیدی از ارتبرویای شفافايندگان چگونه خواهند دیدلوب فرونتال یا پیشانی مغشبکه های مصنوعی مغز به دراز نظر علم اعصاب یا نرووسمغز ناتوان از توجیه پیدابرنامه ی مسلط ژنها در اختتاثیر گیاهخواری بر رشد و هوش عاطفی در زنان بیشتر اخواب سالم عامل سلامتی و یروشی جدید در درمان سکته مگذر زمان کاملا وابسته به ایا بدون زبان میتوانیم تمنابع انرژی از نفت و گاز علم اپی ژنتیک دریچه ای بهمغز بزرگ چالشهای پیش روبرخی روش های تربیتی کودکتاثیر درجه حرارت بر عملکهستي مادي ای که ما کوچکتردو ویژگی انتزاع و قدرت تجپیوند سر، یکی از راه حلهارساناها و ابر رساناها و عابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست قسمت عضلانی که طی سخن گفتن چقداز تکینگی تا مغز از مغز تنقش هورمون زنانه استروژنبعد از کرونا دلخوشی بیهوچگونه آن شکری که می خوریمتاثیر عصاره تغلیظ شده گیواقعیت چیستدانشمندان پاسخ کوانتومی آنزیم تولید انرژی در سلوزبان مشترک ژنتیکی موجوداابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟(قسماز روده تا مغزنقش رژیم غذایی بر رشد و اتلاشی تازه برای گشودن معناتوانی در شناسایی چهره تصادف یا قوانین ناشناختهواکسنی با تاثیر دوگانه اداروی ضد تشنج با قابليت تآیا آگاهی پس از مرگ از بیسفر دشوار اکتشافابزار بقای موجود زنده از موجودات مقهور ژنها هستنداطلاع رسانی اینترنتیچه زیاد است بر من که در ایتولید پاک و فراوان انرژیچراروياها را به یاد نمی آجهان کنونی و مغز بزرگترییافته های نوین علوم پرده درمان های جدید در بیماری آیا رژیم غذایی گیاهی سلاسندرم گیلن باره به دنبال اثرات مفید قهوهماده ی تاریکبیمار 101 ساله، مبتلا به سچیزی شبیه نور تو نیستتکنولوژی جدید که سلول هاهمیشه اطمینان تو بر خدا بحفره در مغزکنگره بین المللی سردرد ددرک حقیقت نردبان و مسیری افزایش قدرت ادراکات و حسفلج نخاعی با الکترودهای سکته مغزیاختلالات عضلانی ژنتیکمرکز هوشیاری، روح یا بدن بیوگرافیتئوری تکامل امروز در درمهوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت چهلکاهش دوپامین عامل بیماریذرات کوانتومی زیر اتمی قاندوهگین نباش اگر درب یا فرد حساس از نظر عاطفی و بسردرد سکه ایارتباط بین هوش طبیعی و هومشکلات بین دو همسر و برخیبحثی جالب درباره محدودیتتاثیر کپسول نوروهرب بر سهوش مصنوعی از عروسک تا کمحس و ادراک قسمت دهمکشف جمجمه ای درکوه ایرهوروبات های ریز در درمان بیايا اراده آزاد توهم است یلوتیراستامشباهت مغز با کیهان مادیاز نظر علم اعصاب اراده آزمغز و سیر تکامل ان دلیلی برندگان نوبل فیزیک ۲۰۲۱تاثیر انتخاب از طرف محیط هوش عاطفی در زنان بیشتر اخواب عامل دسته بندی و حفطريتوکسيمب در درمان ام اسگربه شرودینگر و تاثیر مشایا تکامل هدفمند استمنابع انرژی از نفت و گاز علم به ما کمک میکند تا مومنابع انرژی از نفت و گاز علایم کمبود ویتامین E را از تکینگی تا مغز از مغز تمغز بزرگ و فعال یا مغز کوبرخی سلولهای عصبی در تلاتاثیر درجه حرارت بر عملکهستی ما پس از شروعی چگال دو برابر شدن خطر مرگ و میپیام های ناشناخته بر مغز رشته نوروایمونولوژی و نقابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست قسمت غیرقابل دیدن کردن مادهاز تکینگی تا مغز از مغز تنقش ویتامین K در ترمیم اسبعد از کرونا دلخوشی بیهوچگونه انتظارات بر ادراک تاریخ همه چیز را ثبت کردهواقعیت های متفاوتدانشمندان اولین سلول مصنآینده ی انسان در فراتر اززبان چهار حرفی حیات زمینابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمازدواج های بین گونه ای، رنقش رژیم غذایی در رشد و اتلاشی جدید در درمان ام اسنبرو و انرژی مداومتظاهر خوابیده ی مادهواسطه ها د رمسیر ایجاد مغداروی ضد تشنج توپیراماتآیا امکان بازسازی اندامهسفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقای موجود زنده از میهمانهای ناخوانده عامل اطلاعات حسی ما از جهان، چنهایت معرفت و شناخت درک عتولید سلولهای جنسی از سلچراروياها را به یاد نمی آجهان کاملی در اطراف ما پریادگیری مهارت های جدید ددرمان های رایج ام اسآیا رژیم غذایی گیاهی سلاسندرم پیریفورمیساثرات مضر ماری جواناماده ی خالیبیماری های مغز و اعصاب و تکنولوژی جدید که سلول هاهمیشه عسل با موم بخوریمحقیقت قربانی نزاع بین بی کنگره بین المللی سردرد ددرک عمیق در حیواناتافزایش مرگ و میر سندرم کوفلج بل، فلجی ترسناک که آنسانسور از روی قصد بسیاری اختراع جدید اینترنت کوانمرکز حافظه کجاستبیان ژن های اسکیزوفرنی دتئوری تکامل در پیشگیری و هوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت چهل و دومکاهش سن بیولوژیکی، تنها ذرات کوانتومی زیر اتمی قانرژی تاریکفرضیه ای جدید توضیح میدهسرعت فکر کردن چگونه استارتباط شگفت مغز انسان و فمشکلات روانپزشکی پس از سبحثی در مورد نقش ویتامين تاثیر کتامین در درمان پاهوش مصنوعی از عروسک تا کمحس و ادراک قسمت دوازدهمگل زندگیروح رهاییايا اراده آزاد توهم است یلیس دگرامفتامین یا ویاسشباهت کیهان و مغزاز نظر علم اعصاب اراده آزمغز آیندگان چگونه است ؟برین نت به جای اینترنتتاثیر احتمالی عصاره تغلیهوشیاری کوانتومیخودآگاهی و هوشیاريریواستیگمینگزیده ای از وبینار یا کنفایجاد احساساتمنابع انرژی از نفت و گاز علایم کمبود ویتامین E را از تکینگی تا مغز از مغز تمغز بزرگترین مصرف کننده برخی سيناپسها طی تکامل و تاثیر درجه حرارت بر عملکو هر کس تقوای خدا پیشه کندو برابر شدن خطر مرگ و میپیشینیان انسان از هفت میرشد مغز فرایندی پیچیده اابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست قسمت مقالاتاز تکینگی تا مغز از مغز تنقش ژنتیک در درمان اختلاتفکر خلا ق در برابر توهم چگونه باغبانی باعث کاهش تازه های اسکیزوفرنی(جنوواقعیت و مجازدانشمندان تغییر میدان مغآینده ی علم و فیزیک در60 ثزبان و کلمه حتی برای کسانابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟(قسماستفاده از مغز، وزن را کمنقش زنجبیل در جلوگیری از تمایل زیاد به خوردن بستننخاع ما تا پایین ستون فقرتظاهری از ماده است که بیدوبینار اساتید نورولوژی دداستانها و مفاهیمی اشتباآیا انسان با مغز بزرگش اخسفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقای موجود زنده از میگرن سردردی ژنتیکی که باطلاعاتی عمومی در مورد مچهار میلیارد سال تکامل بتومورها و التهاب مغزی عانزاع بین جهل و علم رو به پجهان دارای برنامهیادآوری خواب و رویادرمان های علامتی در ام اسآیا راهی برای رفع کم آبی سوپاپ ها یا ترانزیستورهااجزای پر سلولی بدن انسان مبانی ذهنی سیاه و سفیدبیماری گیلن باره و بیمارتکامل مادی تا ابزار هوشمهمراهی نوعی سردرد میگرنیحقیقت اشیاکنترل همجوشی هسته ای با هدرگیری قلب در بیماری ویرافزایش سرعت پیشرفت علوم فلج خوابسانسور بر بسیاری از حقایادامه بحث تکامل چشممرکز حافظه کجاستبیست تمرین ساده برای جلوتا 20 سال آینده مغز شما به هوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت چهل و سومکایروپاکتیک چیستذرات کوانتومی زیر اتمی قانرژی تاریک که ما نمی توقلب و عقلشلیک فراموشیارتباط شگفت انگیز مغز انمشکلات روانپزشکی در عقب بحثی در مورد نقش کلسیم و تاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی از عروسک تا کمحس و ادراک قسمت سومگلوئونروزه داری متناوب، مغز را ای نعمت من در زندگیملا اکراه فی الدینشباهت زیاد بین سلول هاي عاز واقعیت امروز تا حقیقتمغز انسان ایا طبیعتا تمابرای پیش بینی آینده مغز دهوش، ژنتیکی است یا محیطیخودآگاهی و هوشیاريریاضیات یک حس جدید استگزارش یک مورد جالب لخته وایرادهای موجود در خلقت باگر میدانی مصیبت بزرگتر منابع انرژی از نفت و گاز علت خواب آلودگی بعد از خواز تکینگی تا مغز از مغز تمغز حریص برای خون، کلید تبرداشت مغز ما از گذر زمانتاثیر درجه حرارت بر عملکوقت نهيب هاي غير علمي گذشدو سوی واقعیتپیشرفت های جدید علوم اعصرشد مغز علت تمایل انسان بابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست قسمت تاثیر ویتامین دی بر بیمااز تکینگی تا مغز از مغز تنقش گرمایش آب و هوا در همتفاوت مغز انسان و میمون هچگونه تکامل مغزهای کنونیتازه های بیماری پارکینسوواکنش های ناخودآگاه و تقدانشمندان روش هاي جدیدی آیا ممکن است موش کور بی مزبان و بیان نتیجه ساختماابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟(قسماستفاده از هوش مصنوعی در نقش زبان در سلطه و قدرت اتمدن قدیمی ای در جنوب ایرنخستین تصویر از سیاهچالهتغییر الگوی رشد مغزی با زوراپامیل در بارداریدر مانهای کمر دردآیا احتمال دارد رویا از آسفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقای موجود زنده از میگرن شدید قابل درمان اساطلاعاتی عمومی در مورد مچهار ساعت پس از کشتار خوکتوهم لیلیپوتی(ریزبینی)نزاع بین علم و نادانی رو جهان در حال نوسان و چرخشژن هوش و ساختارهای حیاتی درمان ژنتیکی برای نوآوریآیاما مقهور قوانین فیزیکسوپاپ ها یا ترانزیستورهااجزایی ناشناخته در شکل گمباحث مهم حس و ادراکبیماری ای شبیه آلزایمر و تکامل مداومهندسه ی پایه ایحقیقت تنها چیزی است که شاکندر در بیماریهای التهابدرگیری مغز در بیماری کویافسردگی و اضطراب در بیمافلج خواب چیستساخت شبکه عصبی مصنوعی با اداراوون تنها داروی تاییمرکز خنده در کجای مغز استبیش از نیمی از موارد انتقتا بحر یفعل ما یشاهوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت نهمکار با یگانگی و یکپارچگیرفتار اجتماعی انسان، حاصانسان قدیم در شبه جزیره عقیچی ژنتیکیشلیک فراموشیارتباط شگفت انگیز مغز انمشاهده گر جدای از شیء مشابحثی در مورد عملکرد لوب فتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی از عروسک تا کمحس و ادراک قسمت سی و هشتمگمان میکنی جرمی کوچکی در روزه داری و بیمار ی ام اس ای آنکه نامش درمان و یادشلایو دوم دکتر سید سلمان فشباهت زیاد بین سلول هاي عاز آغاز خلقت تا نگاه انسامغز انسان برای ایجاد تمدبرای اولین بار دانشمندانهیچ کاری نکردن به معنی چیخورشید مصنوعیریسدیپلام تنها داروی تایگشایش دروازه جدیدی از طراگر نیروی مغناطیس نباشد منابع انرژی از نفت و گاز عماد الدین نسیمی قربانی از تکینگی تا مغز از مغز تمغز زنان جوانتر از مغز مربررسي علل احتمالي تغيير تاثیر درجه حرارت بر عملکوقتی فهمیدی خطا کردی برگدوچرخه سواری ورزشی سبک و پیشرفتی مستقل از ابزار هزمین زیر خلیج فارس تمدنی ابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست قسمت صفحه اصلیاز تکینگی تا مغز از مغز تنقش پیش زمینه ها و اراده تفاوت ها و تمایزها کلید بچگونه جمعیت های بزرگ شکل تبدیل تراکت صوتی مصنوعی واکنش به حس جدیددانشمندان روشی برای تبدیآیا ما تنها موجودات زنده زبان و بیان، در سایه پیشرابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟(قسماستفاده از سلول های بنیانقش زبان در سلطه و قدرت اتمدن پیشرفته ی پیشینیاننخستین روبات های زنده ی جتغییر زودتر اتصالات مغزیورزش هوازی مرتب خیلی به قدر محل کار ارزش خودت را بآیا احتمال دارد رویا از آسفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقای موجود زنده از میدان مغناطيسي زمین بشر اعداد بینهایت در دنیای منوآوری ای شگفت انگیز دانتوهم چیستنزاع بین علم و جهل رو به پجهش های ژنتیکی مفید در ساژن یا نقشه توسعه مغز و نقدرمان ام اس(مولتیپل اسکلآب زندگی است قسمت چهارمسوپاپ ها یا ترانزیستورهااحیای بینایی نسبی یک بیممجموعه های پر سلولی بدن مبیماری ای شبیه ام اس مولتتکامل چشمهندسه ی رایج کیهانحقیقت خواب و رویاکوچک شدن مغز از نئاندرتادرگیری مغز در بیماران مبالکتروتاکسی(گرایش و حرکفلج دوطرفه عصب 6 چشمساخت شبکه عصبی با الفبای ادراک ما درک ارتعاشی است مرگ چیستبیشتر کمردردها نیازی به تاثیر مشاهده بر واقعیت بهوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت چهارمکاربرد روباتهای ريزنانورقیبی قدرتمند در برابر مانسان ها می توانند میدان قیچی ژنتیکی تهدید یا فرصشنا در ابهای گرم جنوب نیاارتباط غیرکلامی بین انسامشاهده آینده از روی مشاهبحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی از عروسک تا کمحس و ادراک قسمت سی و ششمگنجینه ای به نام ویتامین روزه داری سلول های بنیادایمپلانت مغزی کمک میکند لبخند بزن شاید صبح فردا زشرکت نورالینک ویدیویی ازاز انفجار بزرگ تا انفجار مغز انسان برای شادمانی طبرای خودآگاه بودن تو بایتاثیر ترکیبات استاتین (سهیچ کس مانند تو نگاه نمیکخانواده پایدارریشه های مشترک حیاتپمبرولیزوماب در بیماری چرژیم های غذایی و نقش مهم پنج اکتشاف شگفت آور در مواگر نعمت فراموشی نبود بسمنابع انرژی از نفت و گاز عوامل موثر در پیدایش زبااز تکینگی تا مغز از مغز تمغزهای کوچک بی احساسبررسی و اپروچ جدید بر بیمتاثیر درجه حرارت بر عملکویتنام نوعی کرونا ویروس ديدن با چشم بسته در خواب پاسخ گیاهان در زمان خوردزمان واقعیت است یا توهمابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست قسمت سوالات پزشکیاز تکینگی تا مغز از مغز تنقش آتش در رسیدن انسان بهتفاوت های بین زن و مرد فقچگونه جمعیت های بزرگ شکل تبدیل سلولهای محافط به سواکسن های شرکت فایزر آمرداروهای مصرفی در ام اسآیا مغز تا بزرگسالی توسعزبان و تکلم برخی بیماریهابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟(قسماستفاده از سلول های بنیانقش سجده بر عملکرد مغزتمدن بشری و مغز اخلاقینرمش های مفید برای درد زاتغییر عمودی سر انسان از پورزش هوازی ، بهترین تمریدر چه مرحله ای از خواب ، رآیا برای تولید مثل همیشه سفری به آغاز کیهانابزارهای پیشرفته ارتباط میدازولام در درمان تشنج بلندی در ذهن ما درک بلندینوار مغز مشاهده ی غیر مستتوهمات و شناخت حقیقتنشانه های گذشته در کیهان جهش های ژنتیکی غیر تصادفژنها نقشه ایجاد ابزار هودرمان تومورهای مغزی با اآب زندگی است قسمت اولسودمندی موجودات ابزی بر احیای بینایی نسبی یک بیممحل درک احساسات روحانیبیماری اسپینال ماسکولار تکامل ابزار هوش ، راه پر هندسه بنیادینحقیقت راستین انسان علم بکووید نوزده و خطر بیماری درگیری مغزی در سندرم کووالگوبرداری از طبیعتفناوری هوش مصنوعی نحوه خساختار شبکه های مغزی ثابادغام میان گونه های مختلمرگ و میر پنهانبا هوش مصنوعی خودکار روبتاثیر نگاه ناظر هوشیار بهوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت نوزدهمکاربرد روباتهای ريز، در رموزی از نخستین تمدن بشرانسان جدید از چه زمانی پاقانون مندی نقشه ژنتیکی مشناخت و معرفت، و نقش آن دارتروز یا خوردگی و التهامطالعه ای بیان میکند اهدبحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی به کمک هوش طبیحس و ادراک قسمت سیزدهمگویید نوزده و ایمنی ساکتایمپلانت نخاعی میتواند دلرزش ناشی از اسیب به عصبشش مرحله تکامل چشماز بحث های کنونی در ویروسمغز انسان برای شادمانی طبرخی ملاحظات در تشنج های تاثیر دوپامین و سروتونینهیچگاه از فشار و شکست نترخارق العاده و استثنایی برژیم های غذایی و نقش مهم پوست ساعتی مستقل از مغز داگر نعمت فراموشی نبود بسمنابع انرژی از نفت و گاز عوامل ایجاد لغت انسانی و از تکینگی تا مغز از مغز تمغزتان را در جوانی سیم کشبررسی ژنها در تشخیص بیماتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین E برای فعالیت صحدی متیل فومارات(زادیوا)(پختگی پس از چهل سالگي به زمان شگفت انگیزابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟ (قسمپیامهای کاربراناز تکینگی تا مغز از مغز تنقش انتخاب از طرف محیط، نتفاوت های تکاملی در مغز وچگونه حافظه را قویتر کنیتداخل مرزها و صفات با بینواکسن کووید 19 چیزهایی که داروهای ام اسآیا همه جنایت ها نتیجه بیزبان و شناخت حقیقت قسمت چابزار بقای موجود زنده از منبع هوشیاری کجاست؟(قسماستفاده از سلول های بنیانقش غذاها و موجودات درياتمدنی قدیمی در شمال خلیج نرمش های مفید در سرگیجهتغییرات منطقه بویایی مغزورزش و میگرندر هم تنیدگی مرزها و بی مآیا بزرگ شدن مغز فقط در دسقوط درون جاذبه ای خاص، چابزارهای بقا از نخستین همکانیک کوانتومی بی معنی بلعیدن ستاره توسط سیاهچانوار مغزی روشی مهم در تشختوپیراماتنظام مثبت زندگیجهشهای مفید و ذکاوتی که دژنها ، مغز و ارادهدرمان تشنجآب زندگی است قسمت دومسیلی محکم محیط زیست بر اناحساس گذر سریعتر زمانمحل درک احساسات روحانی دبیماری اضطراب عمومیتکامل داروینی هنوز در حاهندسه در پایه ی همه ی واکحقایق ممکن و غیر ممکنکودک ایرانی که هوش او از درگیری مغزی در سندرم کووالتهاب شریان تمپورالفیلمی بسیار جالب از تغییسازگاری با محیط بین اجزاادغام دو حیطه علوم مغز و مرگ انتقال است یا نابود شبار بزرگ ایستادن بر دو پاتاثیر نگاه و مشاهده ناظر هوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت هفتمکتاب زیست شناسی باوررمز و رازهای ارتباط غیر کانسان عامل توقف رشد مغزقانون جنگلشناسایی تاریخچه ی تکاملیارزش حقیقی زبان قسمت اولمعنی روزهبحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی در کامپیوترهاحس و ادراک قسمت ششمگوشه بیماری اتوزومال رسساین پیوند نه با مغز بلکه لرزش عضله یا فاسیکولاسیوششمین کنگره بین المللی ساز تلسکوپ گالیله تا تلسکمغز انسان رو به کوچک تر شبرخی مرزهای اخلاق و علوم تاثیر دپاکین بر بیماری مهیپرپاراتیروئیدیسمخدا موجود استخطا در محاسبات چیزی کاملرژیم غذایی حاوی تخم مرغ وپیموزایداگر با مطالعه فیزیک کوانمنابع انرژی از نفت و گاز عواملی که برای ظهور لغت ااز تکینگی تا مغز از مغز تمغزتان را در جوانی سیمکشبررسی سیستم تعادلی بدن اتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین E در چه مواد غذایدید تو همیشه محدود به مقدپروژه ی ژنوم انسانیزندگی هوشمند در خارج از زابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتسایتهای دیگراز تکینگی تا مغز از مغز تنقش اتصالات بین سلولهای تفاوت های زبانی سرمنشا تنگاه محدود و تک جانبه، مشتروس جریان انرژیواکسن کرونا و گشودن پنجرداروهای تغییر دهنده ی سیآیا هوش مصنوعی می تواند نزبان و شناخت حقیقت قسمت اابزار بقای موجود زنده از منبع هوشیاری در کجاست؟ قاستیفن هاوکینگ در مورد هنقش غذاها و موجودات درياتمساح حد واسط میان مغز کونرمشهای مهم برای تقویت عتغییرات آب و هوایی که به ورزش بهترین درمان بیش فعدر هم تنیدگی کوانتومی و پآیا تکامل و تغییرات ژنتیسلول های بنیادی منابع و اابزارهای بقا ازنخستین هممکانیزمهای دفاعی در براببه مغز خزندگان خودت اجازنورون هاي مصنوعی می توانتوانایی مغز و دیگر اجزای نظریه ی تکامل در درمان بیجهشهای مفید و ذکاوتی که دژنهای مشترک بین انسان و ودرمان جدید میگرن با انتی آب زندگی است قسمت سومسیاهچاله های فضایی منابعاحساسات کاذبمحدودیت های حافظه و حافظبیماری بیش فعالیتکامل داروینی هنوز در حاهوموارکتوس ها ممکن است دحمله ویروس کرونا به مغزکودکان میتوانند ناقل بی درگیری اعصاب به علت میتوامیوتروفیک لترال اسکلروفیزیک مولکولها و ذرات در ستون فقرات انسان دو پا جلارتقا و تکامل سنت آفرینش مراحل ارتقای پله پله کیهبار سنین ابزار هوشمندی اتاثیر نگاه انسان بر رفتاهوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت هفدهمکتاب، سفری به تاریخرمز بقای جهش ژنتیکیانسانیت در هم تنیده و متصقانون جنگلشناسایی سلول های ایمنی اارزش حقیقی زبان قسمت دوممعادله ها فقط بخش خسته کنبحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی در خدمت خلق وححس و ادراک سی و هفتمروش مقابله مغز با محدودیگوشت خواری یا گیاه خواریاینکه به خاطرخودت زندگی لزوم سازگاری قانون مجازاصرع و درمان های آناز تلسکوپ گالیله تا تلسکمغز انسان رو به کوچکتر شدبرخی نکات از گاید لاین پرتاثیر داروهای ضد التهاب هاوکينگ پیش از مرگش رسالخطا در محاسبات چیزی کاملراه فراری نیستپیموزایداگر تلاش انسان امروز برامنابع انرژی از نفت و گاز عوارض ازدواج و بچه دار شداز تکینگی تا مغز از مغز تنقش قهوه در سلامتیبررسی علل کمر درد در میانتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین کادژا وو یا اشنا پنداریپروژه ی ژنوم انسانیزندگی زمینی امروز بیش از ابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتاز تکینگی تا مغز- از مغز نقش تیروئید در تکامل مغزتفاوتهای جنسیتی راهی برانگاه انسان محدود به ادراتری فلوپرازینواکسن کرونا از حقیقت تاتداروهای ضد بیماری ام اس وآیا هوش مصنوعی زندگی بشرزبان و شناخت حقیقت قسمت دابزار بقای موجود زنده از منبع هوشیاری در کجاست؟(قاستیفن هاوکینگ در تفسیر نقش غذاها و موجودات درياتنفس هوازی و میتوکندریچرا مغزهای ما ارتقا یافت تغییرات تکاملی سر انسان ورزش در کمر درددر هم تنیدگی کوانتومی و دآیا جنین انسان، هوشمندی سلول عصبی شاهکار انطباق ابزارهای بقای موجود زندهما انسانها چه اندازه نزدبه بالا بر ستارگان نگاه کنورون های ردیاب حافظهتوازن مهمتر از فعالیت زینظریه ی تکامل در درمان بیجواب دانشمند سوال کننده ژنهای هوش ، کدامنددرمان جدید کنترل مولتیپلآزمون ذهنی گربه شرودینگرسیاهچاله و تکینگی ابتدایاخلاق و علوم اعصابمخچه فراتر از حفظ تعادلبیماری تی تی پیتکامل داروینی هنوز در حاهوش مصنوعی می تواند بر اححمایت از طبیعتکودکان خود را مشابه خود تدرختان اشعار زمینامید نیکو داشته باش تا آنفیزیک و هوشیاریسخن پاک و ثابتارتوکين تراپی روشی جديد مرز مرگ و زندگی کجاستبارداری بدون رحمتاثیر نگاه انسان بر رفتاهوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت هجدهمکجای مغز مسئول پردازش تجروی و منیزیم در تقویت استانعطاف پذیری مکانیسمی علقانونمندی و محدودیت عالمشواهدی از نوع جدیدی از حاارزش حقیقی زبان قسمت سوممعجزه ی علم در کنترل کرونبحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی در خدمت خلق وححس و ادراک- قسمت بیست و پروش های صرفه جویی در ایجاگیلگمش باستانی کیستاینکه خانواده ات سالم بالزوم سازگاری قانون مجازاضررهای مصرف شکر و قند بر از تکنیکی تا مغز از مغز تمغز ایندگان چگونه استبرخی نرمش های گردنتاثیر داروی ضد تشنج سدیم هاوکينگ پیش از مرگش رسالهدف یکسان، در مسیرهای متخطر آلودگی هواراه های جدید برای قضاوت رپیچیدگی های مغزمگساپی ژنتیکمنابع انرژی از نفت و گاز عید نوروز مبارکاز تکینگی تا مغز از مغز تنقش مهاجرت در توسعه نسل ابزرگ شدن مغز محدود به دورتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین کا و استخواندژاوو یا آشناپنداریپرواز از نیویورک تا لوس آزندگی زودگذرابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتاز تکینگی تا مغز- از مغز نقش حفاظتی مولکول جدید دتقلید مرحله ای نسبتا پیشنگاه از درون مجموعه با نگتری فلوپرازینواکسن کرونا ساخته شده توداروی فامپیریدین یا نورلآیا هوش ارثی دریافتی از پزبان و شناخت حقیقت قسمت سابزار بقای موجود زنده از منبع خواب و رویااستخوان های کشف شده، ممکنقشه مغزی هر فرد منحصر بهتنفس هوازی و میتوکندریچرا ویروس کرونای دلتا واثبت امواج الکتریکی در عصوزن حقیقی معرفت و شناختدر کمتر از چند ماه سوش جدآیا جهان ذهن و افکار ما مسلولهای ایمنی القا کنندهابزارهای بقای از نخستین ما انسانها چه اندازه نزدبه خودت مغرور نشونوروپلاستیسیتی چیستتوسعه هوش مصنوعی قادر اسنظریه ی ریسمانجاذبه و نقش آن در شکلگیریژنهای حاکم بر انسان و انسدرمانهای بیماری پارکینسآسيب میکروواسکولاریا آسسیاهچاله ی تولید کنندهاخلاق پایه تکامل و فرهنگمخچه ، فراتر از حفظ تعادلبیماری دویکتکامل داروینی هنوز در حاهوش مصنوعی و کشف زبان هایحوادث روزگار از جمله ویرکوری گذرای ناشی از موبایدرد باسن و پا به دلیل کاهامید درمان کرونا با همانفیزیکدانان ماشینی برای تسرنوشتارتباط میکروب روده و پارمرز بین انسان و حیوان کجابازگشت از آثار به سوی خداتاثیر ویتامین دی بر بیماهوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت هشتمکرونا چه بر سر مغز می آوررویا و خبر از آیندهاولین مورد PML به دنبال تکقارچ بی مغز در خدمت موجودشواهدی از دنیسوان(شبه نئارزش خود را چگونه میشناسمغز فکر میکند مرگ برای دیبحثی درباره احساسات متفاتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی درمانگر کامپیحساسیت روانی متفاوتروش هایی ساده برای کاهش اگیاه خواری و گوشت خوار کداینترنت بدون فیلتر ماهوامقاومت به عوارض فشار خون ضررهای شکر بر سلامت مغزاز تکینگی تا مغز و از مغز مغز ابزار بقای برتر مادیبرخی یونها و مولکول های متاثیر درجه حرارت بر عملکهدف از تکامل مغزخطرات هوش مصنوعیراه های جدید برای قضاوت رپیچیدگی های مغزی در درک زابزار هوش در حال ارتقا ازمنابع انرژی از نفت و گاز عامل کلیدی در کنترل کارآاز تکینگی تا مغز از مغز تنقش میدان مغناطیسی زمین بزرگ شدن تقریبا ناگهانی تاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین کا در سبزیجاتدگرگونی های نژادی و تغییپرورش مغز مینیاتوری انسازونیسومایدابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتاز تکینگی تا مغز- از مغزتنقش حیاتی تلومر دی ان آ دتقلید از روی طبیعتنگاه حقیقی نگاه به درون اتسلیم شدن از نورون شروع مواکسن ایرانی کرونا تولیدداروی لیراگلوتیدآیا هوش سریعی که بدون احسزبان شناسی مدرن در سطح سلابزار بقای موجود زنده از منحنی که ارتباط بین معرفاستروژن مانند سپر زنان دنقشه های مغزی جدید با جزیتنفس بدون اکسیژنچرا پس از بیدار شدن از خوجمجمه انسان های اولیهوزوز گوشدر آستانه ی موج پنجم کوویآیا جهش های ژنتیکی، ویروسلولهای بنیادی مصنوعی درابزارهای دفاعی و بقای موما اکنون میدانیم فضا خالبه زودی شبکه مغزی به جای نوروز یا روز پایانیتوسعه برخی شغل ها با هوش نظریه تکامل در درمان بیمجدایی خطای حسی استکلرال هیدرات برای خواباندرهای اسرارآمیز و پوشیدهآسیب ها ناشی از آلودگی هوسیاره ی ابلهاناختلال خواب فرد را مستعد مخچه ابزاري که وظیفه آن فبیماری دیستروفی میوتونیتکامل زبانهوش مصنوعی گوگل به کمک تشحافظه و اطلاعات در کجاست کی غایب شدی تا نیازمند دلدستورالعمل مرکز کنترل بیامگا سه عامل مهم سلامتفرگشت و تکامل تصادفی محض سریعترین کامپیوتر موجودارتباط ماده و انرژیمزایای شکلات تلخ برای سلبازگشت به ریشه های تکاملتاثیر ویروس کرونا بر مغز هوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت پنجمکریستال زمان(قسمت اولرویا بخشی حقیقی از زندگی اولین مورد پیوند سر در انقبل از آغازشکل های متفاوت پروتئین هاز نخستین همانند سازها تمغز قلببحثی درباره احساساتی غیرتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی درخدمت خلق وحخفاش با شیوع همه گیری جدیروش صحبت کردن در حال تکامگالکانزوماب، دارویی جدیایندرالمقابله با کرونا با علم اسطلای سیاهاز تکینگی تا مغز از مغز تمغز ابزار برتر بقابرخی اثرات مضر ویتامین دتاثیر درجه حرارت بر عملکتاثیر درجه حرارت بر عملکهدف از خلقت رسیدن به ابزادفاع در برابر تغییر ساختراه پیروزی در زندگی چیستپیوند مغز و سر و چالشهای ابزار بقا از نخستین همانمنابع انرژی از نفت و گاز عادت کردن به نعمتاز تکینگی تا مغز از مغز تنقش محیط زندگی و مهاجرت دبزرگترین خطایی که مردم منکاتی در مورد تشنجتاثیر رو ح و روان بر جسمویتامین دی گنجینه ای بزردانش بی نهایتآلودگی هوا و ویروس کرونازونا به وسیله ویروس ابله ابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتاز تکینگی تا مغز، از مغز نقش خرچنگ های نعل اسبی درتقویت استخوان در گرو تغذنگاهی بر قدرت بینایی دراتشنج چیستواکسن اسپایکوژنداروی تشنجی دربارداریآیا هشیاری کوانتومی وجودزبان شناسی نوین نیازمند ابزار بقای موجود زنده از منشأ اطلاعات و آموخته ها اسرار بازسازی اندام هانقص در تشخیص هیجانات عامتو یک جهان در مغز خودت هسچرا بیماری های تخریبی مغجنسیت و تفاوت های بینایییک پیشنهاد خوب برای آسان در درمان بیماری مولتیپل آیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجسلسله مباحث هوش مصنوعیاتفاق و تصادفما با کمک مغز خود مختاريمبه زیر پای خود نگاه نکن بنوشیدن چای برای مغز مفید توصیه های سازمان بهداشت نظریه تکامل در درمان بیمجریان انرژی در سیستم های کمردرددرک فرد دیگر و رفتارهای اآشنا پنداریسیاره ابلهاناختلال در شناسایی حروف و مدل همه جانبه نگر ژنرالیبیماری ضعف عضلات نزدیک بتکامل زبانهوش مصنوعی گوگل به کمک تشحافظه و اطلاعات در کجاست کیهان خود را طراحی میکندذهن ما از در هم شکستن منبامروز دانش ژنتیک هیچ ابهفراموش کارها باهوش تر هسسرگیجه از شایعترین اختلاارتباط متقابل با همه ی حیمسیر دشوار تکامل و ارتقابازخورد یا فیدبکتاثیر ژنها بر اختلالات خهوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت بیست و چهکریستال زمان(قسمت دوم)رویا تخیل یا واقعیتاولین هیبرید بین انسان و قبل از انفجار بزرگشگفتی های زنبور عسلاز نخستین همانند سازها تمغز ما کوچکتر از نیم نقطهبخش فراموش شده ی حافظهتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی ساخته هوش طبیخلاصه ای از مطالب همایش مروشهای نو در درمان دیسک بگامی در درمان بیماریهای ایا کوچک شدن مغزانسان الملاحظه های اخلاقی دربارهطوفان فقر و گرسنگی و بی ساز تکینگی تا مغز از مغز تمغز از بسیاری حقایق می گربرخی اختلالات عصبی مثانهتاثیر درجه حرارت بر عملکهرچیز با یک تاب تبدیل به دقیق ترین تصاویر از مغز ارابطه تشنج و اوتیسمابزار بقا از نخستین همانمنابع انرژی از نفت و گاز عارضه جدید ویروس کرونا ساز تکینگی تا مغز از مغز تنقش نگاه از پایین یا نگاهبسیاری از بیماری های جدیچگونه مولکول های دی ان ایتاثیر رژیم گیاه خواری بر ویروس مصنوعیدانشمندان موفق به بازگردآلزایمرزیباترین چیز در افزایش سابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتاز تکینگی تا مغز، از مغز نقش داروهاي مختلف معروف تقویت سیستم ایمنینگاهی بر توانایی اجزاي بتشنج و حرکات شبه تشنجی قاواکسن اسپایکوژن ضد کروناداروی جدید s3 در درمان ام آیا واکنش های یاد گرفته وزبان، وسیله شناسایی محیطابزار بقای موجود زنده از مهندسی ژنتیک در حال تلاش اصل بازخوردنقطه بی بازگشتتو پیچیده ترین تکنولوژی چرا حیوانات سخن نمی گوینجنسیت و تفاوت های بینایییک آلل ژنتیکی که از نئانددر سال حدود 7 میلیون نفر آیا خداباوری محصول تکاملسلطان جنگل یا صاحب ملکوتاتوبان اطلاعات و پلِ بینما تحت کنترل ژنها هستیم یبوزون هیگز چیستنوعی سکته مغزی ، وحشتناک توصیه های غیر دارویی در سنظریه تکامل در درمان بیمجریان انرژی در سیستم های کمردرد ناشی از تنگی کانادرک نیازمند شناخت خویش اآغاز فصل سرما و دوباره تکسیاره ابلهاناختلال در شناسایی حروف و مدل های ریز مغز مینی برینبیماریهای تحلیل عضلانی اتکامل زبان انسان از پیشیهوش مصنوعی الفاگوحافظه و اطلاعات در کجاستکیهانِ هوشیارِ در حال یاذهن چند جانبه نیازمند نگانفجار و توقف تکاملی نشافراموشی همیشه هم بد نیستسربازان ما محققا غلبه می ارتباط چاقی و کاهش قدرت بمسئول صیانت از عقیده کیسبازسازي مغز و نخاع چالشی تاثیر کلام در آیات کلام بهوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت بیست و یککریستال زمان(قسمت سوم)رویا حقی از طرف خدااولین تصویر در تاریخ از سقدم زدن و حرکت دید را تغیشاهکار قرناز نخستین همانند سازها تمغز مادران و کودکان در زمبخش بزرگتر کیهان ناشناختتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش احساسیخونریزی مغز در سندرم کووروشهای شناسایی قدرت شنواگامی در درمان بیماریهای ایا این جمله درست است کسیملاحظات بیهوشی قبل از جرطی یکصد هزار سال اخیر هرچاز تکینگی تا مغز از مغز تمغز به تنهایی برای فرهنگ برخی بیماری ها که در آن ببرخی بیماری های خاص که بدتاثیر درجه حرارت بر عملکهزینه ای که برای اندیشیددلایلی که نشان میدهد ما براز تغییرابزار بقا از نخستین همانمنابع بی نهایت انرژی در دعدم توقف تکامل در یک اندااز تکینگی تا مغز از مغز تنقش نظام غذایی در تکامل مبسیاری از بیماری های جدیچگونه مغز پیش انسان یا همتاثیر رژیم گیاه خواری بر ویرایش DNA جنین انسان، بردانشمندان نورون مصنوعی سآمارهای ارائه شده در سطح زیر فشار کووید چه باید کرابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتاز تکینگی تا مغز، از مغز نقش ذهن و شناخت در حوادث تلقین اطلاعات و حافظهچالش دیدگاه های سنتی در بتشنج عدم توازن بین نورون واکسن دیگر کرونا ساخته شداروی جدید میاستنی گراویآیا یک، وجود داردسفر نامه سفر به بم و جنوب ابزار بقای موجود زنده از مولتیپل اسکلروز در زنان اصول توسعه ی یک ذهن کاملچند نرمش مفید برای کمردرتو جهانی هستی که خودش را چرا حجم مغز گونه انسان درجهل مقدسیک جهش ممکن است ذهن انساندرمان های اسرار آمیز در آآیا دلفین ها می تواند از سم زنبور ، کلیدی برای واراتوسوکسیمایدماه رجببوزون هیگز جهان را از متلنیکولا تسلاتوصیه هایی در مصرف ماهیهفت چیز که عملکرد مغز تو جریان انرژی در سیستم های کمردرد و علل آندرک و احساسإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَسیر آفرینش از روح تا مغز اختلالات مخچهمدیریت اینترنت بر جنگبیهوش کردن در جراحی و بیمتکامل ساختار رگهای مغزی هوش مصنوعی از عروسک های بحس چشایی و بویاییکیست کلوئید بطن سومذهن هوشیار در پس ماده ی مانواع سکته های مغزیفرایند پیچیده ی خونرسانیسردرد میگرن در کودکانارتباط هوش ساختار مغز و ژمسئولیت جدیدبحتی علمی درباره تمایل بتاثیر کپسول نوروهرب بر نهوش مصنوعی از عروسک بازی حس و ادراک قسمت بیست و دوکشف مکانیسم عصبی خوانش پرویاها از مغز است یا ناخواولین سلول مصنوعیقدرت انسان در نگاه به ابعشبیه سازی میلیون ها جهان از نخستین همانند سازها تمغز چون ابزار هوش است دلیبخش دیگری در وجود انسان هتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش احساسیخواندن ، یکی از شستشو دهنروشی برای بهبود هوش عاطفگاهی لازم است برای فهم و ایا ابزار هوشمندی یا مغز ممانتین یا آلزیکسا یا ابظهور امواج مغزی در مغز مصاز تکینگی تا مغز از مغز تمغز برای فراموشی بیشتر کمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟برخی توجهات در ببمار پارتاثیر درجه حرارت بر عملکهزینه سنگین انسان در ازادنیای شگفت انگیز کوانتومپیوند اندام از حیوانات براست دستی و چپ دستیابزار بقا از نخستین همانمناطق خاصی از مغز در جستجعسل طبیعی موثر در کنترل باز تکینگی تا مغز از مغز تنقش نظریه تکامل در شناسابعد از کروناچگونه هموساپينس بر زمین تاثیر رژیم گیاه خواری بر واقعیت فیزیکی، تابعی از دانشمندان یک فرضیه رادیکآن چیزی که ما جریان زمان زیرفون داروی ضد ام اسابزار بقا از نخستین همانمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتاز تکینگی تا مغز، از مغز نقش روی و منیزیم در سلامتتلاش هایی در بیماران قطع چاالش ها در تعیین منبع هوتشخیص ژنتیکی آتروفی های واکسن دیگری ضد کرونا از دداروی جدید ضد میگرنآیا کیهان می تواند یک شبیسفر به مریخ در 39 روزابزار بقای موجود زنده از مواد کوانتومی جدید، ممکناصول سلامت کمرچند جهانیتو دی ان ای خاص ميتوکندريچرا خشونت و تعصبجهان یکپارچهیک رژیم غذایی جدید، می تودرمان های بیماری آلزایمرآیا دلفین ها میتوانند باسماگلوتید داروی کاهش دهناثر مضر مصرف طولانی مدت رماپروتیلینبی نهایت در میان مرزهانیاز به آموزش مجازی دیجیتوضیحی ساده در مورد هوش مهفت سین یادگاری از میراث جستجوی متن و تصویر به صورکمردرد با پوشیدن کفش منادرک احساسات و تفکرات دیگافت فشار خون ناگهانی در وسیستم تعادلی بدناختلالات حرکتی در انسانمدارک ژنتیکی چگونه انسانبیهوشی در بیماران دچار اتکامل شناخت انسان با کشفهوش مصنوعی از عروسک های بحس و ادراک (قسمت اول )کاهش مرگ و میر ناشی از ابذهن تو همیشه به چیزی اعتقانگشت ماشه ایفرایند تکامل و دشواری هاسردرد و علتهای آنارتباط انسانی، محدود به مستند جهان متصلبحث درباره پیدایش و منشا تاثیر کپسول نوروهرب بر تهوش مصنوعی از عروسک تا کمحس و ادراک قسمت بیست و سوکشف مکانیسمی پیچیده در برویاهای پر رمز و حیرتی دراوکرلیزوماب داروی جدید شلمس کوانتومیشبیه سازی سیستم های کواناز نشانه ها و آثار درک شدمغز چگونه صداها را فیلتر برنامه و ساختار پیچیده متاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی بیشتر در زنانخواب سالم عامل سلامتیروشی جدید در درمان قطع نخگاهی مغز بزرگ چالش استایا بیماری ام اس (مولتیپمنابع انرژي پاک سرچشمه حعقل مجادله گراز تکینگی تا مغز از مغز ت