دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

داستانها و مفاهیمی اشتباه درباره تکامل

داستانها و مفاهیمی اشتباه درباره تکامل(خطا در خطا در درک تکامل)!

بگذاريد قدری درباره تکامل سخن بگوئیم. شاید قبلا شنیده اید که برخی مردم، تکامل را موضوعی قابل بحث می دانند در حالی که بیشتر دانشمندان آن را این گونه نمی دانند.

و حتی اگر یکی از آن مردم نبوده اي و تصور کنی، تکامل را کامل فهميده ای ممکن است برخی از آن مفاهیم اشتباه درباره تکامل را بپذیری؛ مفاهیمی مانند اینکه "تکامل آن چیزی است که موجود زنده را با محيطش هماهنگ ميکند". این تفکر اولیه درباره تکامل، اکنون از بین رفته است .

شصت سال قبل از انتشار کتاب داروین، جان باتیست لامارک مطرح کرد، موجودات زنده طی زندگی خود، با تغییراتی در برخی خصوصیات، آرام آرام تکامل می يابند سپس آن را به نسلهای بعد وارثت ميدهند، مثلا جان لامارک اعتقاد داشت که زرافه ها زندگیشان اقتضا می کند، به برگهای روی شاخه های بلند برسند پس کودکان آنها با گردنهای بلندتر متولد می شوند. ولی ما اکنون ميدانیم وراثت ژنتیکی چگونه عمل می کند و آن وراثت، طبیعتا این گونه نیست.

در واقع، خود موجودات زنده، مطلقا تکامل نمی یابند. به جای آن جهش ژنتیکی سبب میشود، برخی زرافه ها با گردن هایی بلندتر متولد شوند و این قطعا به آنها این فرصت را میدهد تا بیشتر از آنهایی- که آن بهره را ندارند- زندگي کنند و این مطابق با یکی از قوانین طبیعت است "بقای قوی تر".

این سبب ميشود اینطور به نظر برسد که تکامل همیشه قوی تر و قدرت مندتر و سریع تر را برمي گزيند و این در حقیقت ، خرافات دیگری است و اصلا حقیقت ندارد.

و قدرت، از دیدگاه تکامل، فقط به میزان توافق موجود زنده با محیط خارجيش ارتباط دارد و برای مثال اگر همه درختان بلند، ناگهان مخفی شوند و فقط علفهایی کوتاه، باقی بمانند همه آن زرافه هایی که گردن بلند داشتند در وضعیتی ناگوار قرار می گیرند.

به همین دلیل لازم است بفهمیم که تکامل همراه و مقرون با بقا نیست بلکه مقرون به زاد و ولد است. جهان پر است از مخلوقاتي مانند ماهیان شكارچی نر که بسیار کوچک هستند و بقای آنها در قید حیات، از زمان ولادت مگر در حالت انگلی روی جانور دیگر- برای آنکه ضامن نجات آن شود- دشوار است. ولی ما میتوانم حداقل بگوئیم اگر موجود زنده ای بدون زاد و ولد بمیرد، آن، از جهت تکاملی بدون سود و فایده خواهد بود.(زیرا تکامل از طریق ژن ها منتقل میشود و آن ژن منتقل نشد، تکاملی نیست.)

ولی واقعا آیا اگر موجود زنده ای بمیرد بدون آنکه زاد و ولد کند، تکامل هیچ سودی نمی برد؟ این امر هم درست نیست. توجه کنید که انتخاب طبیعی در سطح موجود زنده رخ نمی دهد بلکه در سطح ژنتیکی رخ میدهد و ژن های به ارث رسیده از موجود زنده، خود این ژن ها نزد نزدیکان او هم وجود دارد. پس ژن های به ارث رسیده که سبب ميشود موجود زنده خودش را براي ایثار برای بقا و زاد و ولد فرزندان و نزدیکانش در آینده قربانی کند، بیشتر از آن ژن هایی که فقط به بقای خود و تکامل ذاتی خودش اهمیت می دهد، منتشر می گردد تا آنجا که هر چه بيشتر اجازه نسخه برداری به ژن ها بدهد و بیشتر اجازه دهد به نسل بعد منتقل گردد، وظیفه خود را به استثنای وظیفه تکاملی انجام خواهد داد. پس هر وقت بگوئیم ژن ها میخواهند خود را نسخه برداری کنند یا با انتخاب طبیعی، آرام آرام منتقل شوند ما در واقع از تعبیری مجازی استفاده کرده ایم. ژن ها هیچ چیز نمی خواهند و هیچ ابزار خارجی- که ژن های برتر را برگزیند تا از آنها محافظت کند وجود ندارد- .(تعبیر مرسوم بر زبان ملحدان مدعی علم این است: هرچه اتفاق می افتد جهشهايي ناگهانی و کور است و سبب میشود، موجوداتی- که آن را دارند، به روشهاي مختلف رفتار کنند و تکامل یابند و برخی از این راه ها منجر به نسخه برداری این ژن ها و وراثت آن به نسل بعد و بعد ميشود..

به همین ترتیب، نقشه ای از قبل نیست که منجر به ترکیب مثالی، در ژنها شود و به عنوان دلیلی بر آن، ايده آل نیست که در چشم انسان چون عصب بینایی خارج شبکیه است، نقطه کور وجود داشته باشد ولی، علت وجود این نقطه کور، آن است که به اين صورت، تکامل یافته است.

در گذشته انسان ویتامین ها و مواد غذایی بیشتری میخورد زیرا انرژی حرارتی بیشتری را میسوزاند ولی در دوره ای که پیشینیان ما در آن زیستند و تکامل یافتند، کالری کم و نادر بود. و هیچ اشاره ای وجود ندارد که این، در آینده به شکل سریع، تغییر خواهد کرد. پس تکامل، در گذشته به صورت کور گام به گام پیش رفت تا این همه تنوعی را که امروز در عالم طبیعی می بینیم ایجاد شود.

https://ed.ted.com/lessons/myths-and-misconceptions-about-evolution-alex-gendler/review_open#question-8

نقد مقاله فوق و بیان اینکه این تصور از تکامل، هم داستانی خرافاتی بیش نیست :

در مقاله فوق، بیان ميشود تکامل در سطح ژنتیکی و نه در سطح موجودات رخ میدهد
@salmanfatemi

. از نظر نویسنده مقاله ژن ها هیچ نمی خواهند و هيچ چيزي وجود ندارد که ژن برتر را انتخاب کند و از نظر نویسنده مقاله اصلا برتری خاصی در ژن برگزیده وجود ندارد بلکه آنچه هست ، انطباق این ژن جهش یافته به صورت تصادفی با محیط اطراف است و چیز دیگری نیست!! و این نظر شايع در میان ملحدین مدعی علم است.

جهشهای کور، که صاحب هیچ ارزش مشخصی نيستند! و ارزش آنها را تنها شرایط محیطی تعیین میکند!
خوب چگونه قوانین خاصی در طبیعت قرار داده شد تا جهشهای کور را با محیط اطراف هماهنگ کند؟ گیریم جهش کور و بی هدف است؛ چگونه این جهش کور، با تغییراتی که در موجود زنده ایجاد میکند میتواند با محیط اطراف هماهنگ شود؟
آیا جهش کور دیگری طی بروز تغییرات ساختاری در موجود زنده ممکن نیست تا همه نقشه قبلی را در هم بشکند و مانع از رسیدن به نقشه قبل شود؟!

پس می بینیم که نقشه ای درونی در ژن ها هست و این برنامه درونی هدفش حفظ ژن های برتر بقا در موجود زنده است. تصور جهش کور، باید استدلال و توجیه شود اگر چیزی کور و بی هدف باشد باید در سیر گذر و حرکت خود، همیشه کور و بی هدف باشد نه آنکه در یک دوره به تولید محصول بپردازد و در دوره دیگر اين محصول را توسعه دهد و نه آنکه حتي فراتر از زمان و مکان بتواند برای آینده اي دور، برنامه بریزد و از میان ابزارهای بقا، برترین آنها یعنی ابزار هوش را برگزیند.

نگاهی بر سیر تکامل موجودات زنده نشان ميدهد که در ابتدای خلقت، ابزار هوش پیشرفته ای نبود و موجودات زنده از ابزارهای بقای دیگر استفاده میکردند، و چون ابزار هوش، برترین ابزاری است که میتواند هماهنگی های لازم را میان همه انواع ادراک برقرار کند و بهترین تصمیم را در عمل اجرا کند، قانون درونی ژنها آن را برگزید و موجودات عالم را به سوی این ابزار هوشمند کشاند.

پس چگونه بگوئیم جهشها بی برنامه و کور است در حالی که فراتر از همه منافع زودگذر، ابزار هوشی را بر می گزیند که هر چند در کوتاه مدت با مصرف انرژی فراوان، موجود زنده و اندامهای آن را در معرض کمبود انرژی قرار بدهد ولی در دراز مدت و در طی نسلهای پی در پی میتواند بهترین ابزار بقا باشد؟

و اين ابزار بقای برتر در همه شرایط، سودمند نیست بلکه در بسیاری موارد به ویژه در شرایط قحطی ها و گرسنگی ها به دلیل مصرف انرژی بسیار زیادش، با نیازهای اولیه حیاتی موجود، در تضاد است ولی می بینیم برنامه درونی ژنها همین ابزار پرخور و حريص، را انتخاب میکند هر چند در دوره هایی، نه تنها باعث بقای چندانی نشده بلکه برخی موجودات را دچار مرگ ناشی از محرومیت از انرژی های اولیه حيات کرده است(جهت بررسی بیشتر به مباحث مربوط به میزان بالاي مصرف انرژی توسط سلول عصبی و مغز در همین کانال مراجعه شود)و علاوه بر اینها توسعه ابزار هوش، نيامند ایستادن بر دو پا است که این هم باری بزرگ را بر کمر موجود دو پا، وارد میکند که پیش از پیدایش آن موجود دو پا، سابقه نداشته است.
فرض کنیم مثلا قرار است در دورانی که محدودیتهای اجباری در فراهم کردن نیرو و انرژی هست- به خصوص وقتی با افزایش جمعیت مواجهيم- انرژی در دسترس را توزیع کنیم.

میتوان آن مقدار انرژی را به صورت تقریبا متوازن، بین چند کارخانه با محصولات حیاتی توزیع کرد. این به نظر عاقلانه تراست تا تولیدات آنها نیازهای اولیه ای را فراهم کند ولی شاید کارخانه ای ساخته شود که به رغم محدودیت منابع انرژی، نود درصد آن منابع انرژی را مصرف کند و شاید در سالهای اولیه ایجاد کارخانه، محصول خیلی زیادی هم تولید نکند. آیا کارخانه های اولیه از منابع انرژی محروم نخواهند شد؟!
اگر چنین کارخانه ای ایجاد شود کار دیگر کارخانه ها را خواهد خواباند و تا زمانی که خودش بتواند تولیدات مفید و کافي داشته باشد، در کوتاه مدت در کارخانه های دیگر را خواهد بست. و کارگران بسیاری را به خاک سیاه خواهد نشاند!!
ولی در سیر طبیعت میبینیم همین کارخانه پرخور و حریص، هر چند در کوتاه مدت منجر به مرگ و نابودی بسیاری از جمعیتها شده است ولی همين، باقی مانده است و ژن آن نسل به نسل منتتقل شده است هرچند این ژن، در همه شرایط امکان ظهور نیافته است حتی منجر به مرگ صاحبانش شده است ولی به عنوان میراثی ارزشمند، در نسلهای بعد ادامه یافته است تا آن زمان که امکانات و شرایط ظهور آن نمایان شود.

در مورد ايده ال نبودن محصول تکامل هم می توان گفت شرایط تجلی و ظهور هر محصول تکامل، تعیین میکند، کیفیت آن ظهور و خلقت چگونه باشد. در ظرف کوچک و محدود، نمی توان آب فراوان ریخت و باید توجه کرد جهان هستی و مادي ما مجموعه ای از ظرفهای بسیار محدود است گنجايش خیلی زیادی ندارد
عاقلی تصور نمی کند، نقص های خلقت، بهانه ای باشد تا بگوئیم برنامه درونی ژن ها با جهشهای کور و بی برنامه ایجاد شده است. اینکه چرا ملحدان مدعی علم امروز ، چنین ادعایی دارند به خود آنها مربوط است.
@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
هاوکينگ پیش از مرگش رسالبحثی درباره هوش و تفاوتهسیاره ابلهانگنجینه ای به نام ویتامین تاثیر کپسول نوروهرب بر تمبانی ذهنی سیاه و سفیدانسان عامل توقف رشد مغزحافظه و اطلاعات در کجاست چهار میلیارد سال تکامل بارزش حقیقی زبان قسمت دومدرک احساسات و تفکرات دیگهدف از تکامل مغزبحثی درباره هوش و تفاوتهسیاره ابلهانگامی در درمان بیماریهای تاثیر کپسول نوروهرب بر سمجموعه های پر سلولی بدن مانعطاف پذیری مکانیسمی علحافظه و اطلاعات در کجاستنورون هاي مصنوعی می توانارزش حقیقی زبان قسمت سومدرک تصویر و زبان های مخلتهزینه ای که برای اندیشیدبحثی درباره احساسات متفاسیستم تعادلی بدنگزارش یک مورد جالب لخته وتاثیر کپسول نوروهرب بر سمحل درک احساسات روحانیاولین مورد پیوند سر در انحس چشایی و بویایینوروپلاستیسیتی چیستاز نظر علم اعصاب یا نرووسدرک عمیق در حیواناتهستي مادي ای که ما کوچکتربحثی درباره احساساتی غیرسکته مغزیگشایش دروازه جدیدی از طرتاثیر گیاه خواری بر رشد ومحل درک احساسات روحانی دايندگان چگونه خواهند دیدحس و ادراک (قسمت اول )چیزی خارج از مغزهای ما نیاز نظر علم اعصاب اراده آزدرگیری اعصاب به علت میتوهستی ما پس از شروعی چگال بخش دیگری در وجود انسان هساخت شبکه عصبی با الفبایپنج اکتشاف شگفت آور در موتاثیر گیاه خواری بر رشد ومخچه ، فراتر از حفظ تعادلايا اراده آزاد توهم است یحس و ادراک (قسمت دوم )چگونه مغز پیش انسان یا هماز نظر علم اعصاب اراده آزرقیبی قدرتمند در برابر مویتامین E برای فعالیت صحبرای پیش بینی آینده مغز دساخت شبکه عصبی مصنوعی با پیوند مغز و سر و چالشهای تاثیر گیاه خواری بر رشد ومخچه ابزاري که وظیفه آن فايا اراده آزاد توهم است یحس و ادراک قسمت چهارمچگونه هموساپينس بر زمین استفاده از هوش مصنوعی در رمز و رازهای ارتباط غیر کرویای شفافویتامین E در چه مواد غذایبرخی اثرات مضر ویتامین دسریعترین کامپیوتر موجودپیوند سر، یکی از راه حلهاتاثیر گیاه خواری بر رشد ومدارک ژنتیکی چگونه انسانایا کوچک شدن مغزانسان الحس و ادراک قسمت پنجمچگونه آن شکری که می خوریماستیفن هاوکینگ در مورد هروبات های ریز در درمان بیویتامین دی گنجینه ای بزربرخی بیماری ها که در آن بسردرد و علتهای آنپیشرفتی مستقل از ابزار هتاثیر گیاه خواری بر رشد ومرگ انتقال است یا نابود شایا ابزار هوشمندی یا مغز حس و ادراک قسمت سومچگونه جمعیت های بزرگ شکل اضطراب و ترساطلاعاتی عمومی در مورد مروزه داری و بیمار ی ام اس واکنش های ناخودآگاه و تقبرخی توجهات در ببمار پارسردرد تنشنپختگی پس از چهل سالگي به تاثیر گیاه خواری بر رشد ومزایای شکلات تلخ برای سلایا بیماری ام اس (مولتیپخلاصه ای از مطالب همایش مچگونه جمعیت های بزرگ شکل اطلاعاتی عمومی در مورد مروش مقابله مغز با محدودیواسطه ها د رمسیر ایجاد مغبرخی سيناپسها طی تکامل و سرعت فکر کردن چگونه استپرورش مغز مینیاتوری انساتاثیر دپاکین بر بیماری ممشکلات نخاعیایا تکامل هدفمند استخواندن ، یکی از شستشو دهنچگونه حافظه را قویتر کنینگاهی بر قدرت بینایی درابلندی در ذهن ما درک بلندیروش صحبت کردن در حال تکامورزش هوازی مرتب خیلی به قبررسي علل احتمالي تغيير شنا در ابهای گرم جنوب نیآیا ما تنها موجودات زنده تاثیر داروهای ضد التهاب مغز ما کوچکتر از نیم نقطهایرادهای موجود در خلقت بخواب سالم عامل سلامتینگاهی بر توانایی اجزاي ببه زودی شبکه مغزی به جای روشهای نو در درمان دیسک بورزش هوازی ، بهترین تمریبررسی و اپروچ جدید بر بیمشاهکار قرنآیا مغز تا بزرگسالی توسعتاثیر داروی ضد تشنج سدیم مغز آیندگان چگونه است ؟اگر نعمت فراموشی نبود بسخواب سالم عامل سلامتی و ینخاع ما تا پایین ستون فقربوزون هیگز چیستروشهای شناسایی قدرت شنواورزش و میگرنبررسی سیستم تعادلی بدن اشباهت زیاد بین سلول هاي عآیا هوش ارثی دریافتی از پتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان ایا طبیعتا تمااگر نعمت فراموشی نبود بسخواب عامل دسته بندی و حفطنرمش های مفید در سرگیجهبیماری گیلن باره و بیمارروشی برای بهبود هوش عاطفورزش بهترین درمان بیش فعبررسی علل کمر درد در میانشباهت زیاد بین سلول هاي عآیا هوش سریعی که بدون احستاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ایندگان چگونه استاگر تلاش انسان امروز براخودآگاهی و هوشیارينرمشهای مهم برای تقویت عبیماری ای شبیه ام اس مولتروشی جدید در درمان قطع نخورزش در کمر دردتفاوت مغز انسان و میمون هصرع و درمان های آنفلج خوابآیا هشیاری کوانتومی وجودتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ابزار برتر بقااثر مضر مصرف طولانی مدت رخودآگاهی و هوشیاريچرا حیوانات سخن نمی گوینبیماری تی تی پیروشی جدید در درمان سکته موزوز گوشتلاشی برای درمان قطع نخاضررهای مصرف شکر و قند بر فلج خواب چیستآیا واکنش های یاد گرفته وتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟اثرات مفید قهوهدلایلی که نشان میدهد ما بچرا حجم مغز گونه انسان دربیماریهای تحلیل عضلانی اريتوکسيمب در درمان ام اسیکی از علل محدودیت مغز امتلاشی جدید در درمان ام اسضررهای شکر بر سلامت مغزفیلمی بسیار جالب از تغییآیا آگاهی پس از مرگ از بیتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز بزرگ چالشهای پیش رواثرات مضر ماری جواناديدن با چشم بسته در خواب چراروياها را به یاد نمی آبیوگرافیراه های جدید برای قضاوت ریادگیری مهارت های جدید دتمدن قدیمی ای در جنوب ایرطی یکصد هزار سال اخیر هرچفراموشی همیشه هم بد نیستآیا امکان بازسازی اندامهتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز زنان جوانتر از مغز مراجزای پر سلولی بدن انسان دژا وو یا اشنا پنداریچراروياها را به یاد نمی آبیوگرافیراه های جدید برای قضاوت ریادآوری خواب و رویاتنفس هوازی و میتوکندریعلم به ما کمک میکند تا موفرایند حذف برخی اجزای مغآیا انسان با مغز بزرگش اختاثیر درجه حرارت بر عملکنقش قهوه در سلامتیاخلاق و علوم اعصابدژاوو یا آشناپنداریهفت چیز که عملکرد مغز تو بیست تمرین ساده برای جلوراه پیروزی در زندگی چیستژن هوش و ساختارهای حیاتی تنفس هوازی و میتوکندریعلایم کمبود ویتامین E را قارچ بی مغز در خدمت موجودآیا احتمال دارد رویا از آتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش هورمون های تیروئید داختلال در شناسایی حروف و دانشمندان روش هاي جدیدی همیشه عسل با موم بخوریمبیشتر کمردردها نیازی به رشد مغز علت تمایل انسان بژن یا نقشه توسعه مغز و نقتو دی ان ای خاص ميتوکندريعلایم کمبود ویتامین E را لوب فرونتال یا پیشانی مغآیا برای تولید مثل همیشه تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش ژنتیک در درمان اختلااختلالات مخچهداروهای مصرفی در ام اسهوش مصنوعی می تواند بر احبا هوش مصنوعی خودکار روبزمین زیر خلیج فارس تمدنی ژنها نقشه ایجاد ابزار هوتولید سلولهای جنسی از سلعوارض ازدواج و بچه دار شدلرزش ناشی از اسیب به عصبآیا بزرگ شدن مغز فقط در دتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش اتصالات بین سلولهای اختلالات حرکتی در انسانداروی ضد تشنج با قابليت تهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبارداری بدون رحمزندگی هوشمند در خارج از زژنهای هوش ، کدامندتوانایی مغز و دیگر اجزای عید نوروز مبارکلزوم سازگاری قانون مجازاآیا تکامل و تغییرات ژنتیتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقش حفاظتی مولکول جدید داختلالات صحبت کردن در انداروی ضد تشنج با قابليت تهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبازسازي مغز و نخاع چالشی زبان چهار حرفی حیات زمینکندر در بیماریهای التهابتوصیه های غیر دارویی در سعامل کلیدی در کنترل کارآلزوم سازگاری قانون مجازاآیا خداباوری محصول تکاملتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقش حیاتی تلومر دی ان آ دادامه بحث تکامل چشمداستانها و مفاهیمی اشتباهوش مصنوعی الفاگوبحث درباره پیدایش و منشازبان و شناخت حقیقت قسمت چکودکان خود را مشابه خود تتوصیه هایی در مصرف ماهیعصب حقوق نورولوومنابع انرژي پاک سرچشمه حآیا دلفین ها می تواند از تاثیر عصاره تغلیظ شده گینقش داروهاي مختلف معروف ارتوکين تراپی روشی جديد در مانهای کمر دردهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبحثی در مورد نقش ویتامينزبان و شناخت حقیقت قسمت اکوری گذرای ناشی از موبایتوضیحی ساده در مورد هوش معضلانی که طی سخن گفتن چقدمولتیپل اسکلروز در زنان آیاما مقهور قوانین فیزیکتبدیل سلولهای محافط به سنقش زبان در سلطه و قدرت اارتباط میکروب روده و پاردر چه مرحله ای از خواب ، رهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبحثی جالب درباره محدودیتزبان و شناخت حقیقت قسمت دکاهش التهاب ناشی از بیماتکامل ابزار هوش ، راه پر مقالاتموجودات مقهور ژنها هستندافراد آغاز حرکت خودشان رتشنج چیستنقش زبان در سلطه و قدرت اارتباط چاقی و کاهش قدرت بدرمان های بیماری آلزایمرهوش مصنوعی درمانگر کامپیبحثی در مورد نقش کلسیم و زبان و شناخت حقیقت قسمت سکایروپاکتیک چیستتکامل ساختار رگهای مغزی تاثیر ویتامین دی بر بیمامیهمانهای ناخوانده عامل امیوتروفیک لترال اسکلروتغییر زودتر اتصالات مغزینقش غذاها و موجودات درياارتباط شگفت مغز انسان و فدرمان های رایج ام اسهوش مصنوعی درخدمت خلق وحبحثی در مورد عملکرد لوب فسلولهای بنیادی مصنوعی درکاربرد روباتهای ريزنانوتئوری تکامل امروز در درمصفحه اصلیمیدان مغناطيسي زمین بشر امگا سه عامل مهم سلامتتغییر عمودی سر انسان از پنقش غذاها و موجودات درياارتباط شگفت انگیز مغز اندرمان جدید میگرن با انتی هوش احساسیبحثی درباره هوش و تفاوتهسلسله مباحث هوش مصنوعیکاربرد روباتهای ريز، در تئوری تکامل در پیشگیری و سوالات پزشکیما انسانها چه اندازه نزدامروز دانش ژنتیک هیچ ابهثبت امواج الکتریکی در عصنقش غذاها و موجودات درياارتباط غیرکلامی بین انسادرمانهای بیماری پارکینسهوش احساسیبحثی درباره هوش و تفاوتهسم زنبور ، کلیدی برای وارکجای مغز مسئول پردازش تجتاثیر ویتامین دی بر بیماپیامهای کاربرانما انسانها چه اندازه نزدانگشت نگاری مغز نشان میدجهش های ژنتیکی مفید در سانقشه مغزی هر فرد منحصر بهارتروز یا خوردگی و التهادرک فرد دیگر و رفتارهای اهوش عاطفی بیشتر در زنانبحثی درباره هوش و تفاوتهسودمندی موجودات ابزی بر کشف مکانیسمی پیچیده در بتاثیر کپسول نوروهرب بر نسایتهای دیگرما تحت کنترل ژنها هستیم یانسان جدید از چه زمانی پاحافظه و اطلاعات در کجاست چندین ماده غذایی که ماننارزش حقیقی زبان قسمت اولدرک و احساس