دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

از نخستین همانند سازها تا مغز از مغز تا ابزارهای بقای ویروس کروناقسمت هفدهم

ابزار بقای موجود زنده از نخستین همانند سازها تا مغز، از مغز تا ابزارهای بقای ویروس کرونا(قسمت هفدهم)
واکسن های دارای ماده ژنتیکی که واسطه تولید پرونئین در بدن هستند(mRNA)
عرصه جدید در تولید واکسن و واکسن شناسی
سیر تکامل تا امروز با تولید مغز انسان، دستاوردهای جدیدی را در اختیار انسان گذاشته است که پیشینیان او نداشتند. این دستاوردهای مغز و هوش انسان، سبب شده است عمر افراد طولانی شود و بیماران بهبود یابند و سلامت جامعه پیشرفت کند. پیشرفت های تکنولوژیک میتواند با کشف ژن طول عمر، عمرهای بشری را حتی از اینکه هست بیشتر کند ولی گاهی با زدودن انتخاب طبیعی قدرتمند، باعث حفظ موجوداتی می شود که با انتقال ژنهای معیوب خود به نسل های بعد باعث شیوع بیشتر بسیاری از بیماری ها میشوند. عرصه کارهای پیشرفته ژنتیکی بسیار وسیع است و دست انسان را در برابر همه گیری کنونی کووید و همه گیری های آینده بسیار باز میکند.
نتایج کارآزمایی های بالینی وسیع روی واکسن های mRNA ام ار ان ای در مقابله با ویروس کرونا نویدی از مهار نزدیک این بیماری بوده است.
هرچند ایجاد نسل های جدید ویروس کرونا ممکن است این موفقیت را به تاخیر بیندازد ولی در این شرایط رقابتی سنگین میان انسان و ویروس، نیازمند واکسن های بسیار قدرتمندتر از نسل های قبلی واکسن هستیم.
(از میان ۱۵ هزار و ۲۱۰ داوطلب که این واکسن mRNA مدرنا را دریافت کردند تنها ۱۱ نفر به کووید-۱۹ مبتلا شدند؛ این در حالی است که از ۱۵ هزار و ۲۱۰ نفری که در گروه دارونما قرار داشتند ۱۸۵ نفر به کووید-۱۹ مبتلا شدند یعنی واکسن مدرنا ۹۴.۱ درصد در پیشگیری از بیماری کووید-۱۹ موثر بوده است. بیماری شدید فقط در میان افراد آزمایش کننده در گروه دارونما مشاهده شد که این خود یک علامت امیدوار کننده است. افراد بالاتر از ۶۵ سال و افرادی که شواهدی از عفونت ویروس کرونا داشتند، نیز وضعیت مشابهی داشتند.
بنابر اطلاعاتی که شرکت فایزر اعلام کرده، میزان تاثیرگذاری واکسن بیش از ۹۰ درصدی است که هفته گذشته اعلام کرد. یک گروه مستقل ناظر بر شیوه آزمایش اولیه واکسن بر روی افراد است و این گروه اعلام کرده تا کنون هیچ مورد جدی خطر جانی در ارتباط با آزمایش واکسن گزارش نشده است.
این واکسن در ۱۵۰ مرکز تحقیقاتی در کشورهای آمریکا، آلمان، ترکیه، آفریقای جنوبی، برزیل و آرژانتین آزمایش شده است.
۴۱ درصد افراد تحت آزمایش بین ۵۶ تا ۸۵ سال دارند و ۴۲ درصد آنها از گونه‌های مختلف قومی و نژادی انتخاب شده‌اند.)
پیشرفت های کنونی در واکسن های mRNA باعث افزایش توسعه ترجمه پروتئین و افزایش ایمنی زایی ذاتی و سازگار بدن میشود این واکسن ها در مدل های حیوانی، ایمنی قوی در برابر اهداف بیماری های عفونی مانند ویروس آنفلوانزا ، ویروس زیکا، ویروس سرخک و دیگر موارد میدهد. به خصوص در سال های اخیر با استفاده از شکل های برهنه یا دارای کپسول mRNA با سکانس مناسب، این قدرت توسعه یافته است.
مطالعات واکسن های سرطان که از mRNA ساخته شده اند شامل واکسن سلول های دنتریتی و انواع مختلف mRNA قابل تزریق در آزمون های کلینیکی در برابر بسیاری از سرطان ها استفاده شده است. و نتایج مثبتی داشته است و نشان میدهد پاسخ سلول های ایمنی T cell ایجاد میشود و در برخی موارد دوره زندگی بدون بیماری را طولانی میکند.
جهتگیری های مهم در آینده مقایسه و ایجاد راه های ایمنی است که با واکسن های mRNA ایجاد میشود یا ارتقا می یابد تا بر اساس این مکانیسم ها اپروچ های کنونی ارتقا یابد و آزمون های بالینی جدیدی را در برابر اهداف بیماری در آینده پدید بیاورد.
این واکسن ها به خاطر قدرت زیادشان می توانند به زودی جایگزین واکسن های قدیمی شوند و می توانند شروع به توسعه کنند. روش تزریق آنها آسان است ولی استفاده از آنها به دلیل کمی یافته های آزمایشگاهی فعلی اندک است(هرچند اکنون به خاطر شیوع ویروس کرونا، به ناچار این واکسن ها به طور وسیع استفاده میشود و مطالعات وسیعی روی این واکسن ها در حال انجام است و تا امروز به چندین میلیون نفر در سطح جهان تزریق شده است.)
پیشرفت های جدید تکنولوژیک در زمان حاضر بر بسیاری از این تنگناها غالب آمده است و استفاده ازاین واکسن ها در مدل های حیوانی و انسان نتایج ارزنده ای داشته است.

واکسن ها امروز بسیاری از بیماری های قدیمی را از میان برده است از فلج اطفال تا سرخک و سرخچه. روش های سنتی تهیه واکسن شامل عامل بیماری زای غیر فعال یا ضعیف شده و یا واکسن از بخشی از اورگانیسم است که باعث ایمنی طولانی مدت در برابر بسیاری از بیماری های خطرناک میشود. امروزه در برابر برخی بیماری های خطرناک ویروسی نیاز به واکسن هایی است که سریعتر و تاثیر گذارتر جواب بدهد. همچنین واکسن های قدیمی قادر نیستند در برابر سرطان ها سودمند باشند. بنابراین توسعه واکسن های قدرتمندتر مورد نیاز فوری است.
درمان ها با اسیدنوکلئیک میواند به زودی جایگزین درمان های قبلی شود. نخستین گزارش از استفاده سودمند آزمایشگاهی mRNA در حیوانات در سال 1990 گزارش شد. این ماده ژنتیکی به داخل بدن موش تزریق شد و تولید پروتئین مشاهده گردید. در سال 1992 مشاهده شد تزریق mRNA کد کننده وازوپرسین درموش سودمند بوده است و باعث افزایش وازوپرسین شد. این تحقیقات به دلیل ترس از ناپایداری mRNAو ایمنی زایی شدید درون بدن و مطالعات اندک روی انسان محدود باقی ماند. به جای آن بیشتر روی مطالعات دی ان ای و پروتنئین تمرکز شد.
استفاده از mRNA چند مزیت در برابر روش های سنتی تهیه واکسن دارد: اول mRNA بیماری زا نیست و انتقال عفونت یا موتاژنز ناشی از القا وجود ندارد. به علاوه mRNA با فرایندهای عادی سلول، تخریب میشود و در محیط بدن با استفاده از روش های انتقال و دگرگون کردن، میتوان این نیمه عمر را تغییر داد. ایمنی زایی mRNA را میتوان برای کاهش عوارض احتمالی کاهش داد.
مورد دیگر سودمندی و تاثیربخشی بیشتر این واکسن هاست. روش های گوناگونی میتواند برای پایدارتر کردن و قابلیت ترجمه بیشتر mRNA استفاده شود. انتقال سودمند این اسید نوکلئیک میتواند با استفاده از مولکول های ناقل، بیشتر شود این مولکول ها میتواند باعث جذب و عرضه در سیتوزول شود.
mRNA یک ناقل ژنتیکی ریز است بنابراین از ایمنی ضد ناقل، ممانعت میشود و این واکسن ها میتوانند به طور مکرر استفاده شوند. از دیگر فواید این واکسن ها اینکه به دلیل واکنش های ترجمه ای در محیط آزمایشگاه میتواند پتانسیل سریعی داشته باشد.
واکسن های mRNA در حال توسعه سریع هستند
فارماکولوژی واکسن mRNA
در واکسن های mRNA قدیمی، هدف تولید آنتی ژن خاصی است که سیستم ایمنی علیه آن واکنش نشان بدهد ولی در واکسن های جدید، mRNA ای وجود دارد که خودش زیاد و تکثیر میشود و فقط آنتی ژن ها را کد نمی کند بلکه به ماشین تولید مثل ویروس می پردازد و تکثیر درون سلولی mRNA را ممکن میکند. ترکیب کردن mRNA با مولکول دیگر اخیرا برای انتقال این ماده استفاده شده است. mRNA لخت که با چیز دیگری ترکیب نشده است در محیط بدن سریعا به وسیله RNase از میان میرود. بنابراین از روش های مختلفی برای حفظ mRNA استفاده میشود. پس از ورود mRNA به داخل سلول، ماشین تولید پروتئین فعال میشود و نهایتا با چین خوردن های متعدد پروتئین نهایی تولید می شود. این اسید نوکلئیک به وسیله فرایندهای فیزیولوژیک تخریب میشود تا از مسمومیت با این ماده جلوگیری شود.
پیشرفته ای اخیر در تکنولوژی واکسن های mRNA
مهندسی سکانس mRNA باعث تولید این ماده به صورت سنتتیک و ایجاد mRNA هایی شده است که بیشتر بتوانند ترجمه شوند. ناقل های غیر سمی و سودمند در برخی موارد به کار میرود تا اجازه نمایش طولانی آنتی ژن را بدهد.
بهبود ترجمه mRNA و پایداری آن
این موضوع در مطالب قبلی بیان شد. نکات کلیدی را توضیح میدهیم. برخی قسمت های سکانس بر پایداری و ترجمه mRNA تاثیر میگذارد و در مورد واکسن دارای اهمیت هستند. این سکانس های تنظیمی میتواند از ژن های ویروس یا یوکاریوت مشتق شود و نیمه عمر و تظاهر درمانی mRNA را افزایش میدهد. ساختار کپ 5’ برای تولید کافی پروتئین از mRNA لازم است. چندین کپ 5’ میتواند طی و بعد از واکنش ترجمه با استفاده از آنزیم کپی کردن ویروس واکسن اضافه شود. دم پلی A نقش تنظیمی مهمی را در ترجمه و پایداری mRNA بازی می کند بنابراین یک طول ایده آل از پلی A باید به mRNA اضافه شود.
استفاده از کدون باز، تاثیری بر ترجمه پروتئین دارد. جابجا کردن کدون های نادر با کدون های مشابه که به طور منظم تکرار میشود یک روش معمول برای افزایش تولید پروتئین از mRNA است. افزایش غنای G:C یک شکل دیگر از بهبود سکانس است که سطوح mRNA ثابت را در محیط آزمایشگاه افزایش میدهد.

هرچند تظاهر پروتئین ممکن است از طریق تغییر ترکیبات کدون یا با وارد کردن نوکلئوتیدهای تغییر یافته به طور مثبت تغییر داده شود همچنین ممکن است این شکل های مهندسی سکانس بتواند بر ساختار ثانویه mRNA و کینتیک و درستی ترجمه و چین خوردن خودبخود پروتئین ها و تظاهر اپیتوپ های پنهان تی سل در قالب های متناوب خواندن، تاثیر بگذارد. همه این فاکتورها در نهایت میتواند بر میزان یا خصوصیت پاسخ ایمنی تاثیر بگذارد.
تغییر در ایجاد ایمنی
mRNAبیرونی، تحریک کننده ایمنی است زیرا به وسیله بسیاری از سطوح سلولی گیرنده های ایمنی ذاتی سیتوزولی و اندوزومی، شناساسی میشود و وابسته به کاربرد درمانی، این شکل mRNA میتواند سودمند یا زیان بار باشد.
برای واکسیناسیون سودمند است زیرا در برخی موارد میتواند فعالیت اضافی ای برای تحریک سلول های دنتریتی داشته باشد و به این ترتیب باعث پاسخ سلول ایمنی بی و تی(B, T Cells) شود . با این همه درک mRNA به وسیله سیستم ایمنی ذاتی همراه با مهار تظاهر آنتی ژنی است و ممکن است تاثیر منفی بر پاسخ ایمنی داشته باشد. هرچند تاثیرات منفی درک انواع مختلف mRNA به وسیله سیستم ایمنی به طور کامل شناخته نشده است برخی پیشرفت ها در سال های اخیر برای درک این پدیده ها انجام شده است.
مطالعات طی دهه اخیر نقش تحریک ایمنی به وسیله mRNAرا نشان داده است تولیدات mRNA که به وسیله آنزیم ایجاد می شود، دارای mRNA دو زنجیره ای به عنوان تقلید از روی ژنوم ویروسی است و واسطه های همانندسازی dsRNA یک الگوی مولکولی وابسته با پاتوژن است که با گیرنده های شناسایی در اجزای مختلف سلولی شناسایی میشود. شناسایی IVT mRNA(mRNA که درون آزمایشگاه تولید میشود)- که با dsRNA مخلوط شده است- باعث تولید نوع یک اینترفرون میشود که تظاهر و فعالیت گیرنده پروتئین کیناز را افزایش میدهد و 2و 5 پریم الیگوادنیلات سینتتاز باعث مهار ترجمه و تخریب dsRNA سلولی و mRNA ریبوزومی می شود.
قابل توجه اینکه خالص سازی کروماتوگرافی سریع پروتئین چربی نشان داده شده است که باعث افزایش تولید پروتئین از mRNA آزمایشگاهی تا هزار برابر در سلول دنتریتی انسان میشود. بنابرین خالص سازی مناسب mRNA آزمایشگاهی به نظر میرسد برای بالاترین تولید پرتئین در سلول های دنتریتی ضروی است و این خالص سازی برای جلوگیری از واکنش ایمنی ذاتی لازم است. هرچند ناخالصی های dsRNA، ssRNA ، وقتی وارد سلول ها شوند به عنوان یک Pathogen associated molecular pattern(PAMP) عمل می کنند. اولیگونوکلئوتیدهای ss و محصولات ناشی از تخریب آنها به وسیله گیرنده های اندوزومی شناسایی میشوند و باعث تولید اینترفرون یک میشوند.
مهم اینکه متصل کردن نوکلئوزیدهای تغییر داده شده از نظر شیمیایی- که شامل سودواوریدین و متیل سودواوریدین است ولی محدود به اینها نیست- از فعالیت TLR7, TLR8 و دیگر حسگرهای ایمنی ذاتی میکاهد ومنجر به کاهش پیام دهی اینترفرون 1 میشود. تغییر دادن نوکلئوزید به طور نسبی، شناسایی انواع dsRNA را مهار می کند. بنابراین کاریکو و همکاران او نشان دادند در آزمایشگاه mRNA با نوکلئوزید تغییر یافته به صورت سودمندتری نسبت به mRNA تغییر نکرده، ترجمه میشود.بالاترین میزان تولید پروتئین در سلول های دنتریتی وقتی مشاهده میشود که mRNA به هر دو روش کروماتوگرافی پروتئین لیپید و تغییر نوکلئوزید، خالص سازی شده باشد.
این پیشرفت ها در درک منابع حس ایمنی ذاتی و اینکه چگونه از اثرات زیان بار جلوگیری می شود باعث توجه بیشتر به واکسن ها با پایه mRNA ودرمان های جایگزینی پروتئین، شده است.
بر خلاف یافته های بالا در مطالعه ای، تس وهمکاران او فهمیدند mRNA تغییر نیافته که به وسیله کروماتوگرافی پروتئین لیپید خالص سازی شده است در مقایسه با موارد با نوکلئوزید تغییر یافته مقادیر بیشتری پروتئین در سلول های خاصی ایجاد میکند. هرچند هنوز کاملا مشخص نیست که تفاوت در یافته های کاریکو و این پژوهشگران ممکن است به خاطر تفاوت در بهینه سازی سکانس mRNA ، شدت خالص سازی mRNA برای برداشتن آلودگی های همراه با dsRNA و سطح درک ایمنی ذاتی در انواع سلول های هدف باشد.
خصوصیات تحریک کننده ایمنی در mRNA ممکن است به طور معکوس با وارد کردن ادجوانت افزایش یابد تا قدرت انواع واکسن های mRNA را افزایش دهد. اینها شامل ادجوانت ها و اپروچ های قدیمی است که سودمندی ای برای ایجاد ایمنی زایی درونی mRNA یا توانایی ای برای پروتئین های تغییر دهنده ی ایمنی دارد. نشان داده شده است واکسن های mRNA خودهمانند ساز، باعث افزایش ایمنی زایی و سودمندی است و این پس از تغییر mRNA در نانوامولسیون کاتیونی با ادجوانت MF59 است.

همچنین mRNA تریمیکس، باعث افزایش ایمنی زایی در بسیاری پروژه های تولید واکسن علیه سرطان شده است و همراه با ماچور شدن بیشتر سلول دنتریتی و پاسخ های لنفوسیت های TCell کشنده است(mRNA تریمیکس ترکیب mRNAهایی است که سه پروتئین فعال کننده
(CD70.CD40.CD40L , TLR4)
را رونویسی میکند . نوع ناقل mRNA و اندازه کمپلکس ناقل و mRNA باعث تغییر در پروفایل سیتوکینی میشود که به وسیله mRNA تولید میگردد. برای نمونه واکسن NActive برای فعالیت ادجوانت وابسته به ناقل خود است. در این مورد آنتی ژن به وسیله یک mRNA لخت تغییر نیافته ایجاد میشود ولی فعالیت ادجوانت به وسیله mRNA منتقل شده مخلوط با پروتامین و با پیام دهی از طریق TLR7 است. این شکل واکسن در درمان بسیاری از بیماری های عفونی و سرطان پاسخ مناسب ایمنی را در مطالعات حیوانی بسیاری نشان داده است. مطالعه ای اخیرا نقش این واکسن را در سلول های حیوانی در محیط طبیعی و سلول های انسانی در آزمایشگاه نشان داده است. فعالیت قدرتمند TLR7 و TLR8 و تولید اینترفرون 1 سیتوکین های شروع التهاب پس از تزریق زیر پوستی مشاهده شده است.
پیشرفت در انتقال واکسن های mRNA
تزریق واکسن های mRNA باید به صورت سودمندی صورت گیرد. mRNA خارجی باید از سد غشای لیپیدی رد شود تا به سیتوپلاسم برسد و به پروتین عملکردی ترجمه شود. فرایندهای جذب mRNA وابسته به نوع سلول است و ویژگی های خاص ترکیب های mRNA ممکن است بر انتقال سلولی و توزیع در بافت تاثیر بگذارد. دو روش برای انتقال mRNA وجود دارد. یک روش انتقال، ورود مستقیم mRNA و روش دوم انتقال آن به وسیله سلول آلوده شده است.
تزریق مستقیم از نظر اقتصادی به صرفه تر است
واکسن های mRNA در برابر بیماری های عفونی
این واکسن ها می تواند به عنوان قدرتمندترین وسیله در برابر همه گیری ها باشد. واکسن های قدیمی در برابر بسیاری از ویروس های قدرتمند جدید مانند HIV1, HSV1,RSV(respiratory syncytial virusناتوان است. به علاوه این واکسن ها در برابر همه گیری های ابولا و زیکا در سال های 2014 و 2016 ناکافی بوده است. بنابراین توسعه انواع قدرتمندتر واکسن ها حیاتی است. مطالعات قبلی بالینی نشان میدهد واکسن های mRNA همه جنبه های واکسن های بالینی را داراست، در کوتاه مدت در مدلهای حیوانی بی خطر بوده است و امتیاز خوبی را در good manufacturing practice دارد.
برخلاف ایمن سازی با پروتئین، شکل های مختلف واکسن های mRNA باعث پاسخ های قوی در CD8 Tcell میشود و این به خاطر تظاهر کافی آنتی ژن های تولید شده داخلی است و نیز بر پاسخ CD4 Tcell تاثیر گذار است. به علاوه بر خلاف ایمن سازی با دی ان ای، نشان داده شده است واکسن های آر ان ای با یک یا دو ایمن سازی با دوز پایین میتواند آنتی بادی های خنثی کننده قدرتمند در حیوانات تولید کند. درنتیجه واکسن های mRNA ایمنی وسیعی را علیه انواع عوامل عفونی در مدلهای حیوانی ایجاد میکند.
با اینحال دو کارآزمایی بالینی روی واکسن های mRNA برای بیماری های عفونی تا حدی مبهم بود و منجر به نتیجه گیری محتاطانه درباره تبدیل موفقیت پره کلینیکال به کلینیکال شد. دو نوع واکسن mRNA در برابر بیماری های عفونی ساخته شده است . واکسن های mRNA خود تکثیر شونده و واکسن هایی که هماننند سازی نمی کند. واکسن های غیر تکثیر شونده با روش انتقال آن هم متمایزمیشود. برخی مطالعات پره کلینیکال در این مورد انجام شده است و برخی وارد کارازمایی های بالینی روی انسان رسیده است.
واکسن های mRNA خود تکثیر شونده (SAM vaccines)
این واکسن ها بر اساس ژنوم آلفا ویروس هستند که در آن ژن هایی که ماشین نسخه برداری RNA را کد میکند سالم هستند ولی ژنهایی که پروتئین های ساختاری را کد میکند با آنتی ژن مورد نظر جایگزین میشود. RNA با طول کامل شامل 9 کیلو باز است و میتواند به سادگی با ترجمه درون آزمایشگاه از روی دی ان ای ساخته شود. این واکسن ها مقدار زیادی پروتیین را از مقدار بسیار کمی واکسن تولید میکند و این به خاطر تولید مثل داخل سلولی RNA کد کننده آنتی ژن است. یک مطالعه ابتدایی نشان داد واکسیناسیون با ده میکرو گرم از این واکسن که اتصال RSV را کد میکند باعث پاسخ های آنتی بادی و حمایت نسبی از چالش های کشنده ویروس در موش میشود. توسعه عوامل ترکیبی با RNA باعث توسعه بیشتر سودمندی این واکسن ها شده است.

مطالعات بیشتر نشان دهنده ی ایمنی زایی این واکسن ها در برابر ویروس های مختلف در گونه های زیاد ویروس شامل CMV انسانی و هپاتیت سی و ویروس سرخک در موش و HIV1 در جوندگان و HIV1 و CMV انسانی در میمون رزوس است. RNA رپلیکون که آنتی ژن های آنفلوانزا را کد میکند پس از تزریق زیر جلدی باعث پاسخ های ایمنی سلول های B,T درموش میشود. نشان داده شده است تزریق عضلانی این RNA در موش در برابر ویروس آنفلوانزا و ایبولا و توکسوپلاسما باعث مقاومت به بیماری کشنده میشود . مطالعات اخیر، ایمنی زایی این واکسن ها را در برابر عفونت های باکتریال(استرپتوکوک آ و بی) نشان میدهد. طبیعت درونی این Pathogen associated molecular pattern(PAMP) ممکن است تنظیم پروفایل التهابی یا تغییر واکنش پذیری این واکسن ها را دشوارکند .
واکسن های mRNA سلول های دنتریتی
این روش در تهیه واکسن HIV1 استفاده شده است و این با سلول های دنتریتی صورت می گیرد که mRNA کدکننده آنتی ژن های متعدد HIV1 را کد میکند این اقدام به نظرمیرسد مفید و امن باشد و باعث پاسخ های CD4 CD8 Tcell میشود ولی نتیجه بالینی خوب، مشاهده نشده است. مطالعه دیگری در انسان mRNA CMV را درافراد سالم و گیرنده های سلول بنیادی آلوژن ارزیابی کرد و القا یا توسعه پاسخ های ایمنی سلولی اختصاصی را گزارش کرد.
تزریق مستقیم واکسن های mRNA غیر خودتکثیر
این واکسن ها به دلیل بهره اقتصادی خوب و سادگی روش تزریق مورد توجه است درمطالعه ای نشان داده شد mRNA ترکیب نشده که بسیاری از آنتی ژنهای ویروس آنفلوانزا را کد میکند همراه با آدجوانت RNA ترکیب شده با پروتامین در مدل های حیوانی متعدد، ایمنی زاست و موش را در برابر چالش ویروسی کشنده حمایت میکند. ایمنی با RNActive که گلیکوپروتئین های ویروس سرخک را کد میکند باعث ایمنی حمایتی در برابر چالش ویروسی درون مغزی در موش و پاسخ های آنتی بادی های خنثی کننده در خوکچه ها شده است.
واکسن mRNA با نوکلئوزید تغییر یافته
این دسته جدید با سودمندی بالا است. اخیرا دو مطالعه پره کلینیکال در انسان هم انجام شده است و مطالعات بالینی اندکی هم در حال انجام است . درهمه افراد این واکسن ها ایمنی زا بوده است و آنتی بادی ایجاد شده بالاتر از حد مورد انتظار ولی کمتر از مدل های حیوانی بود
واکسن های mRNA در برابر سرطان
این واکسن ها استراتژی های نوینی را برای درمان سرطان ایجاد کرده است. این واکسن ها برای هدف قرار دادن آنتی ژن های تومور که در سلول های سرطانی ایجاد میشود به کار میرود بیشتر این واکسن ها درمانی است و برای پیشگیری به کار نمی رود و می تواند سلول های تومورال را جمع آوری کند. ترکیب درمان ادجوانت یا رادیو تراپی با واکسن mRNA سودمندی واکسیناسیون ضد سرطان را بیشتر میکند برای نمونه درمان با سیس پلاتین به طور واضح، تاثیردرمانی ایمن سازی با mRNA ای که انکوپروتئین و تریمیکس را کد میکند افزایش میدهد و باعث از میان رفتن کامل سلول های سرطانی در دستگاه تناسلی جنس مونث درموش ها میشود.
ملاحظات درمانی و چالش ها
mRNA با واکنش های آزمایشگاهی با آنزیم های ریکامبینانت تولید میشود بنابراین تولید پروتئین خاصی ضد آنتی ژن خاص ویروس، ساده و سریع است.
فرایند تولید، وابسته به سکانس نیست و اساسا با طول mRNA نوکلئونید و شیمی کپینگ و خلوص محصول تعیین میشود. با این همه برخی خصوصیات سکانس مانند طول بسیار زیاد ممکن است باعث مشکل شود. وقتی mRNA تولید شود فرایندهای زیادی با مراحل خالص سازی انجام میشود تا اجزای واکنشی شامل آنریم های نوکلئوتیدهای آزاد دی ان ای باقی بماند و اجزای آر ان ای خارج گردد .

فورمولاسیون های خاصی برای تولید mRNA وجود دارد . این واکسن ها در درجه حرارت منفی 70 درجه باقی می مانند ولی تکنولوژی های جدیدی برای نگه داشتن آنها در درجه حرارت بالاتری وجود دارد .این پیشرفت ها نشان می دهد میتوان انواعی از این واکسن ها را در درجه حرارت اتاق نگه داشت. پایداری محصولات mRNA ممکن است با پکیج کردن در نانو پارتیکل و همراهی با مهارکننده های RNAse افزایش یابد
امنیت این واکسن ها:
چون واکسن به فرد سالم زده میشود حتما باید روی امنیت آن کار شود. چون فرایند تولید این واکسن ها نیاز به مواد شیمیایی سمی یا کشت های سلولی که ممکن ا ست با ویروس های بیماری زا آلوده شود نیست این تولیدات، خطرات معمول تولید واکسن های قدیمی شامل ویروس زنده، ناقل های ویروس ویروس غیر فعال شده و پروتئین های ساب یونیت را ندارد.
زمان کوتاه تولید این واکسن ها امکان آلوده شدن را کمتر میکند. ورود ماده mRNA به داخل دی ان ای موضوعیت ندارد .
ازاین رو این واکسن ها به نظر خیلی امن هستند. برخی مطالعات انسانی واکنش شدید محل تزریق را نشان میدهد .باید التهاب موضعی یا سیستمیک، توزیع عامل ایجاد کننده ایمنی در بدن ، تحریک آنتی بادی های اتوراکتیو(خودایمن) و تاثیرات محتمل نوکلئوتید غیر اصلی در بدن، به خوبی بررسی شود. یک خطر احتمالی این است که واکسن های mRNA باعث تولید اینترفرون 1 میشود که فقط علیه عفونت نیست بلکه می تواند واکنش های اتوایمیون ایجاد کند. بنابراین قبل از استفاده از این واکسن ها باید افراد مستعد اتوایمیونیتی(خود ایمنی)شناسایی شوند. mRNA لخت خارج سلولی میتواند باعث افزایش نفوذ سلول های اندوتلیال و ادم شود. همچنین این mRNA میتواند بر اساس مطالعه ای باعث افزایش انعقاد خون و ترومبوز پاتولوژیک شود.
نتیجه گری و جهت گیری های آینده:
بیشتر مطالعات روی این واکسن ها بر روی افراد سرطانی انجام شده است. مطالعات اخیر نشان دهنده قدرت بالای این واکسن ها در برابر بسیاری از بیماری های عفونی مانند آنفلوانزا ، ایبولا، ویروس زیکا و استرپتوکوک است. مطالعات بیشتری نیاز است تا مشخص شود چرا مدل های حیوانی تا قدری متفاوت از مدل های انسانی جواب می دهد. آینده این واکسنها بسیار روشن است.
https://www.nature.com/articles/nrd.2017.243


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
به زودی شبکه مغزی به جای تاثیر ویروس کرونا بر مغز دانشمندان نورون مصنوعی سمکانیزمهای دفاعی در برابپیوند مغز و سر و چالشهای سندرم کووید طولانیناتوانی در شناسایی چهره ابزار بقای موجود زنده از بیوگرافیتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش احساسیداروی جدید ضد میگرنمروری بر تشنج و درمان هایآیا مغز تا بزرگسالی توسعساخت شبکه عصبی مصنوعی با نزاع بین علم و جهل رو به پاحیای بینایی نسبی یک بیمبحثی جالب درباره محدودیتتاثیر درجه حرارت بر عملکهستی ما پس از شروعی چگال درمان های رایج ام اسمطالعه ای بیان میکند اهدآیا جنین انسان، هوشمندی شناخت و معرفت، و نقش آن دهوش مصنوعی گوگل به کمک تشارتوکين تراپی روشی جديد برای اولین بار دانشمندانتاثیر رژیم گیاه خواری بر واکسن دیگری ضد کرونا از ددرگیری مغز در بیماری کویمغز ایندگان چگونه استافت فشار خون ناگهانی در وصرع و درمان های آناز نخستین همانند سازها تبررسی سیستم تعادلی بدن اتصویربرداری فضاپیمای آمفناوری هوش مصنوعی نحوه خیکی از علل محدودیت مغز امرویاهای پر رمز و حیرتی درنقش مهاجرت در توسعه نسل اانسان قدیم در شبه جزیره ععادت کردن به نعمتاز تکینگی تا مغز از مغز تتفاوت های زبانی سرمنشا تجواب دانشمند سوال کننده قانونمندی و محدودیت عالمکنگره بین المللی سردرد دريتوکسيمب در درمان ام اسنقش داروهاي مختلف معروف اینکه به خاطرخودت زندگی از تکینگی تا مغز از مغز تتولید سلولهای جنسی از سلحس و ادراک قسمت سوممنابع انرژی از نفت و گاز کاربرد روباتهای ريز، در زیر فشار کووید چه باید کرچند نرمش مفید برای کمردرابزار بقا از نخستین همانازدواج های بین گونه ای، رتکامل چشمخطرات هوش مصنوعیمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمگیاه خواری و گوشت خوار کدزبان، وسیله شناسایی محیطچگونه مغز پیش انسان یا همابزار بقا از نخستین همانبوزون هیگز چیستتاثیر ژنها بر اختلالات خدانشمندان یک فرضیه رادیکما انسانها چه اندازه نزدپیوند سر آیا ممکن استسوپاپ ها یا ترانزیستورهانخاع ما تا پایین ستون فقرابزار بقای موجود زنده از بیوگرافیتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی بیشتر در زنانداروی ضد تشنج با قابليت تمرکز هوشیاری، روح یا بدن آیا همه جنایت ها نتیجه بیساختار شبکه های مغزی ثابنشانه های گذشته در کیهان احساس گذر سریعتر زمانبحثی در مورد نقش کلسیم و تاثیر درجه حرارت بر عملکو هر کس تقوای خدا پیشه کندرمان های علامتی در ام اسمعنی روزهآیا جهان ذهن و افکار ما مشناسایی تاریخچه ی تکاملیهوش مصنوعی گوگل به کمک تشارتباط میکروب روده و پاربرخی ملاحظات در تشنج های تاثیر رژیم گیاه خواری بر واکسن سرطاندرگیری مغز در بیماران مبمغز ابزار بقای برتر مادیافراد آغاز حرکت خودشان رضررهای مصرف شکر و قند بر از نخستین همانند سازها تبررسی علل کمر درد در میانتغییر الگوی رشد مغزی با زفیلمی بسیار جالب از تغیییافته های نوین علوم پرده رویای شفافنقش میدان مغناطیسی زمین انسان ها می توانند میدان عارضه جدید ویروس کرونا ساز تکینگی تا مغز از مغز تتفاوتهای جنسیتی راهی براجاذبه و نقش آن در شکلگیریقارچ بی مغز در خدمت موجودکندر در بیماریهای التهابریواستیگمیننقش ذهن و شناخت در حوادث اینکه خانواده ات سالم بااز تکینگی تا مغز از مغز تتومورها و التهاب مغزی عاحساسیت روانی متفاوتمنابع انرژی از نفت و گاز کجای مغز مسئول پردازش تجزیرفون داروی ضد ام اسچند جهانیابزار بقا از نخستین هماناستفاده از مغز، وزن را کمتکامل ابزار هوش ، راه پر دفاع در برابر تغییر ساختمنبع هوشیاری در کجاست؟ قگالکانزوماب، دارویی جدیسفر نامه سفر به بم و جنوب چگونه هموساپينس بر زمین ابزار بقا از نخستین همانابزار بقا از نخستین همانبی عدالتی در توزیع واکسن تاثیر کلام در آیات کلام بهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان ژنی از مغز انسما انسانها چه اندازه نزدپیوند سر، یکی از راه حلهاسوپاپ ها یا ترانزیستورهانخستین تصویر از سیاهچالهابزار بقای موجود زنده از بیان ژن های اسکیزوفرنی دتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی در زنان بیشتر اداروی ضد تشنج با قابليت تمرکز حافظه کجاستآیا هوش مصنوعی زندگی بشرسازگاری با محیط بین اجزانظام مثبت زندگیاخلاق و علوم اعصاببحثی در مورد عملکرد لوب فتاثیر درجه حرارت بر عملکوقت نهيب هاي غير علمي گذشدرمان ژنتیکی برای نوآوریمغز فکر میکند مرگ برای دیآیا جهش های ژنتیکی، ویروشناسایی سلول های ایمنی اهوش مصنوعی الفاگوارتباط چاقی و کاهش قدرت ببرخی مرزهای اخلاق و علومتاثیر رژیم گیاه خواری بر واکسنی با تاثیر دوگانه ادرگیری مغزی در سندرم کوومغز ابزار برتر بقاافزایش قدرت ادراکات و حسضررهای شکر بر سلامت مغزاز نخستین همانند سازها تبزرگ شدن مغز محدود به دورتغییر زودتر اتصالات مغزیفیزیک مولکولها و ذرات در یادگیری مهارت های جدید دروبات های ریز در درمان بینقش محیط زندگی و مهاجرت دانسان جدید از چه زمانی پاعدم توقف تکامل در یک اندااز تکینگی تا مغز از مغز تتقلید مرحله ای نسبتا پیشحقیقت قربانی نزاع بین بی قبل از انفجار بزرگکوچک شدن مغز از نئاندرتاریسدیپلام تنها داروی تاینقش روزه داری در سالم و جایندرالاز تکینگی تا مغز از مغز تتوهم لیلیپوتی(ریزبینی)خلاصه ای از مطالب همایش ممنابع انرژی از نفت و گاز کرونا چه بر سر مغز می آورزاوسکا درمان گوشرچندین ماده غذایی که ماننابزار بقا از نخستین هماناستفاده از هوش مصنوعی در تکامل زباندقیق ترین تصاویر از مغز امنبع هوشیاری در کجاست؟(قگامی در درمان بیماریهای سفر به مریخ در 39 روزچگونه واکسن کرونا را توزبیمار 101 ساله، مبتلا به ستاثیر کپسول نوروهرب بر نهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان پاسخ کوانتومی ما با کمک مغز خود مختاريمپیام های ناشناخته بر مغز سوپاپ ها یا ترانزیستورهانرمش های مفید در سرگیجهابزار بقای موجود زنده از بیست تمرین ساده برای جلوتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی در زنان بیشتر اداستانها و مفاهیمی اشتبامرکز حافظه کجاستآیا هوش ارثی دریافتی از پسخن پاک و ثابتنظریه ی تکامل در درمان بیاخلاق پایه تکامل و فرهنگبحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکوقتی فهمیدی خطا کردی برگدرمان ام اس(مولتیپل اسکلمغز ما کوچکتر از نیم نقطهآیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجشواهدی از نوع جدیدی از حاهوش مصنوعی از عروسک تا کارتباط هوش ساختار مغز و ژبرخی نکات از گاید لاین پرتاثیر رژیم گیاهخواری بر واسطه ها د رمسیر ایجاد مغدرگیری مغزی در سندرم کوومغز از بسیاری حقایق می گرافزایش مرگ و میر سندرم کوطوفان فقر و گرسنگی و بی ساز نخستین همانند سازها تبزرگ شدن تقریبا ناگهانی تغییر عمودی سر انسان از پفیزیکدانان ماشینی برای تیادآوری خواب و رویاروح رهایینقش نگاه از پایین یا نگاهانسان عامل توقف رشد مغزعسل طبیعی موثر در کنترل باز تکینگی تا مغز از مغز تتلقین اطلاعات و حافظهحقیقت تنها چیزی است که شاقدم زدن و حرکت دید را تغیکووید نوزده و خطر بیماریرژیم های غذایی و نقش مهم نقش رژیم غذایی بر رشد و اایا کوچک شدن مغزانسان الاز تکینگی تا مغز از مغز تتوهم چیستخونریزی مغز در سندرم کوومناطق خاصی از مغز در جستجکریستال زمان(قسمت اولزبان مشترک ژنتیکی موجوداچه زیاد است بر من که در ایابزار بقا از نخستین هماناستفاده از سلول های بنیاتکامل ساختار رگهای مغزی دلایلی که نشان میدهد ما بمنبع خواب و رویاگامی در درمان بیماریهای سفر تجهیزات ناسا به مریخ چگونه آن شکری که می خوریمچگونه انتظارات بر ادراک ابزار بقا از نخستین همانبیماری های مغز و اعصاب و تاثیر کپسول نوروهرب بر تهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان اولین سلول مصنما تحت کنترل ژنها هستیم یپیشینیان انسان از هفت میسودمندی موجودات ابزی بر نرمشهای مهم برای تقویت عابزارهای بقای موجود زندبیش از نیمی از موارد انتقتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوشیاری کوانتومیدر مانهای کمر دردمرکز خنده در کجای مغز استآیا هوش سریعی که بدون احسسرنوشتنظریه تکامل در درمان بیماختلال خواب فرد را مستعد بحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکویتنام نوعی کرونا ویروس درمان تومورهای مغزی با امغز مادران و کودکان در زمآیا خداباوری محصول تکاملشواهدی از دنیسوان(شبه نئهوش مصنوعی از عروسک تا کارتباط انسانی، محدود به برخی اثرات مضر ویتامین دتاثیر عصاره تغلیظ شده گیوبینار اساتید نورولوژی ددرگیری اعصاب به علت میتومغز به تنهایی برای فرهنگ افسردگی و اضطراب در بیماطی یکصد هزار سال اخیر هرچاز نشانه ها و آثار درک شدبزرگترین خطایی که مردم متغییرات منطقه بویایی مغزفرگشت و تکامل تصادفی محض ژن هوش و ساختارهای حیاتی روزه داری متناوب، مغز را نقش نظام غذایی در تکامل مانعطاف پذیری مکانیسمی علعصب حقوق نورولوواز تکینگی تا مغز از مغز تتلاش هایی در بیماران قطع حقیقت خواب و رویاقدرت انسان در نگاه به ابعکودک ایرانی که هوش او از رژیم غذایی حاوی تخم مرغ ونقش رژیم غذایی در رشد و اایا این جمله درست است کسیاز تکینگی تا مغز از مغز تتوانایی مغز و دیگر اجزای خواندن ، یکی از شستشو دهنمنبع هوشیاری کجاست؟ (قسمکریستال زمان(قسمت دوم)زبان چهار حرفی حیات زمیننهایت معرفت و شناخت درک عابزار بقا از نخستین هماناستیفن هاوکینگ در مورد هتکامل شناخت انسان با کشفدنیای شگفت انگیز کوانتوممنحنی که ارتباط بین معرفگاهی لازم است برای فهم و سفرنامه سفر به بم و جنوب چگونه باغبانی باعث کاهش ابزار بقا از نخستین همانبیماری گیلن باره و بیمارتاثیر کپسول نوروهرب بر سهوش مصنوعی از عروسک بازی دانشمندان تغییر میدان مغماه رجبپیشرفت های جدید علوم اعصسیلی محکم محیط زیست بر انچرا مغزهای ما ارتقا یافت ابزارهای پیشرفته ارتباط بیشتر کمردردها نیازی به تاثیر گیاهخواری بر رشد و هوش، ژنتیکی است یا محیطیدر محل کار ارزش خودت را بمرگ انتقال است یا نابود شآیا هشیاری کوانتومی وجودسریعترین کامپیوتر موجودنظریه تکامل در درمان بیماختلال در شناسایی حروف و بحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین E برای فعالیت صحدرمان تشنجمغز چون ابزار هوش است دلیآیا دلفین ها می تواند از شگفتی های زنبور عسلهوش مصنوعی از عروسک تا کارتباط از بالا به پایین مبرخی اختلالات عصبی مثانهتاریخ همه چیز را ثبت کردهوراپامیل در بارداریدستورالعمل مرکز کنترل بیمغز برای فراموشی بیشتر کالکتروتاکسی(گرایش و حرکظهور امواج مغزی در مغز مصاز نظر علم اعصاب یا نرووسبسیاری از بیماری های جدیتغییرات آب و هوایی که به فراموش کارها باهوش تر هسژن یا نقشه توسعه مغز و نقروزه داری و بیمار ی ام اس نقش نظریه تکامل در شناسااولین هیبرید بین انسان وعضلانی که طی سخن گفتن چقداز تکینگی تا مغز از مغز تتلاشی برای درمان قطع نخاحقیقت راستین انسان علم بلوب فرونتال یا پیشانی مغکودکان میتوانند ناقل بی راه های جدید برای قضاوت رنقش زنجبیل در جلوگیری از ایا ابزار هوشمندی یا مغز از تکینگی تا مغز از مغز تتوازن مهمتر از فعالیت زیخواب سالم عامل سلامتیمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتکریستال زمان(قسمت سوم)زبان و کلمه حتی برای کسانچهار میلیارد سال تکامل بابزار بقا از نخستین هماناستیفن هاوکینگ در تفسیر دندان ها را مسواک بزنید تمنشأ اطلاعات و آموخته ها گاهی مغز بزرگ چالش استسفرنامه سفر به بم و جنوب گذر زمان کاملا وابسته به سفرنامه سفر به بم و جنوب چگونه تکامل مغزهای کنونیابزار بقا از نخستین همانبیماری ای شبیه آلزایمر و تاثیر کپسول نوروهرب بر سهوش مصنوعی از عروسک تا کمدانشمندان روش هاي جدیدی ماپروتیلینپیشرفتی مستقل از ابزار هسیاهچاله و تکینگی ابتدایچرا پس از بیدار شدن از خوابزارهای بقا از نخستین هبا هوش مصنوعی خودکار روبتاثیر انتخاب از طرف محیط هیچگاه از فشار و شکست نتردر چه مرحله ای از خواب ، رمراحل ارتقای پله پله کیهآیا واکنش های یاد گرفته وسرگیجه از شایعترین اختلانظریه تکامل در درمان بیماختلال در شناسایی حروف و بحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین E در چه مواد غذایدرمان جدید میگرن با انتی مغز چگونه صداها را فیلتر آیا دلفین ها میتوانند باشاهکار قرنهوش مصنوعی از عروسک تا کارتباط بین هوش طبیعی و هوبرخی بیماری ها که در آن بتازه های اسکیزوفرنی(جنوورزش هوازی مرتب خیلی به قذهن ما از در هم شکستن منبمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟التهاب شریان تمپورالعلم به ما کمک میکند تا مواز نظر علم اعصاب اراده آزبسیاری از بیماری های جدیتغییرات تکاملی سر انسان فراموشی همیشه هم بد نیستژنها نقشه ایجاد ابزار هوروزه داری سلول های بنیادنقش هورمون های تیروئید داولین مورد PML به دنبال تکمقالاتاز تکینگی تا مغز از مغز تتلاشی تازه برای گشودن معحمله ویروس کرونا به مغزلایو دوم دکتر سید سلمان فکودکان خود را مشابه خود تراه های جدید برای قضاوت رنقش زبان در سلطه و قدرت اایا بیماری ام اس (مولتیپاز تکینگی تا مغز از مغز تتوسعه هوش مصنوعی قادر اسخواب سالم عامل سلامتی و یمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتکشف مکانیسم عصبی خوانش پزبان و بیان نتیجه ساختماچهار ساعت پس از کشتار خوکابزار بقا از نخستین هماناستخوان های کشف شده، ممکتأثیر نگاه انسان بر رفتادو ویژگی انتزاع و قدرت تجمهندسی ژنتیک در حال تلاش گربه شرودینگر و تاثیر مشسفرنامه سفر به بم و جنوب چگونه جمعیت های بزرگ شکل ابزار بقا از نخستین همانبیماری ای شبیه ام اس مولتتاثیر کتامین در درمان پاهوش مصنوعی از عروسک تا کمدانشمندان روشی برای تبدیمبانی ذهنی سیاه و سفیدپاسخ گیاهان در زمان خوردسیاره ابلهانچرا بیماری های تخریبی مغابزارهای بقا ازنخستین همبار سنین ابزار هوشمندی اتاثیر احتمالی عصاره تغلیهاوکينگ پیش از مرگش رسالدر هم تنیدگی کوانتومی و پمرز مرگ و زندگی کجاستآیا گذشته، امروز وآینده سربازان ما محققا غلبه می هفت چیز که عملکرد مغز تو اختلالات مخچهبحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین دی گنجینه ای بزردرمان جدید کنترل مولتیپلمغز ناتوان از توجیه پیداآیا دست مصنوعی به زودی قاشبیه سازی میلیون ها جهان هوش مصنوعی از عروسک تا کارتباط شگفت مغز انسان و فبرخی بیماری های خاص که بدتازه های بیماری پارکینسوورزش هوازی ، بهترین تمریذهن چند جانبه نیازمند نگمغز بزرگ چالش است یا منفعامیوتروفیک لترال اسکلروعلایم کمبود ویتامین E را از نظر علم اعصاب اراده آزبعد از کروناثبت امواج الکتریکی در عصفرایند پیچیده ی خونرسانیژنها ، مغز و ارادهروش مقابله مغز با محدودینقش هورمون زنانه استروژناولین مورد پیوند سر در انتاثیر ویتامین دی بر بیمااز تکینگی تا مغز از مغز تتلاشی جدید در درمان ام اسحوادث روزگار از جمله ویرلبخند بزن شاید صبح فردا زکوری گذرای ناشی از موبایراه پیروزی در زندگی چیستنقش زبان در سلطه و قدرت اایا بدون زبان میتوانیم تاز تکینگی تا مغز از مغز تتوسعه برخی شغل ها با هوش خواب عامل دسته بندی و حفطمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتکشف مکانیسمی پیچیده در بنوآوری ای شگفت انگیز دانابزار بقا از نخستین هماناستروژن مانند سپر زنان دتئوری تکامل امروز در درمدو برابر شدن خطر مرگ و میمولتیپل اسکلروز در زنان مواد کوانتومی جدید، ممکنگزیده ای از وبینار یا کنفسفری به آغاز کیهانچگونه جمعیت های بزرگ شکل ابزار بقای موجود زنده از بیماری اضطراب عمومیتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی به کمک هوش طبیداروهای مصرفی در ام اسمجموعه های پر سلولی بدن مپختگی پس از چهل سالگي به سیاره ابلهانچرا حیوانات سخن نمی گوینابزارهای بقای از نخستین بارداری بدون رحمتاثیر ترکیبات استاتین (سهاوکينگ پیش از مرگش رسالدر هم تنیدگی کوانتومی و دمرز بین انسان و حیوان کجاآیا آگاهی پس از مرگ از بیسردرد میگرن در کودکانهفت سین یادگاری از میراث اختلالات حرکتی در انسانبحثی درباره احساسات متفاتاثیر درجه حرارت بر عملکویرایش DNA جنین انسان، بردرمانهای بیماری پارکینسمغز و سیر تکامل ان دلیلی آیا رژیم غذایی گیاهی سلاشبیه سازی سیستم های کوانهوش مصنوعی از عروسک بازی ارتباط شگفت انگیز مغز انبرخی توجهات در ببمار پارتبدیل تراکت صوتی مصنوعی ورزش و میگرنرفتار اجتماعی انسان، حاصمغز بزرگ چالشهای پیش روامید نیکو داشته باش تا آنعلایم کمبود ویتامین E را از آغاز خلقت تا نگاه انسابعد از کروناجمجمه انسان های اولیهفرایند تکامل و دشواری هاژنهای مشترک بین انسان و وروش های صرفه جویی در ایجانقش ژنتیک در درمان اختلااولین تصویر در تاریخ از سصفحه اصلیاز تکینگی تا مغز از مغز تتمایل زیاد به خوردن بستنحافظه و اطلاعات در کجاست لرزش ناشی از اسیب به عصبکی غایب شدی تا نیازمند دلراست دستی و چپ دستینقش سجده بر عملکرد مغزایا تکامل هدفمند استاز تکینگی تا مغز- از مغز توصیه های سازمان بهداشت خودآگاهی و هوشیاريمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتکشف ارتباط جدیدی از ارتبزبان و بیان، در سایه پیشرنوار مغزی روشی مهم در تشخابزار بقا از نخستین هماناسرار بازسازی اندام هاتئوری تکامل در پیشگیری و دو برابر شدن خطر مرگ و میدوچرخه سواری ورزشی سبک و موجود بی مغزی که می تواندگزارش یک مورد جالب لخته وسقوط درون جاذبه ای خاص، چچگونه حافظه را قویتر کنیابزار بقای موجود زنده از بیماری بیش فعالیتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی در کامپیوترهاداروهای ام اسمحل درک احساسات روحانیپرورش مغز مینیاتوری انساسیر آفرینش از روح تا مغز چرا حجم مغز گونه انسان درابزارهای دفاعی و بقای موبازگشت از آثار به سوی خداتاثیر دوپامین و سروتونینهدف یکسان، در مسیرهای متدر کمتر از چند ماه سوش جدمزایای شکلات تلخ برای سلآیا امکان بازسازی اندامهسردرد و علتهای آنهم نوع خواری در میان پیشیاختلالات صحبت کردن در انبحثی درباره احساساتی غیرتاثیر درجه حرارت بر عملکواکنش های ناخودآگاه و تقدرک فرد دیگر و رفتارهای امغز آیندگان چگونه است ؟آیا رژیم غذایی گیاهی سلاشبکه های مصنوعی مغز به درهوش مصنوعی از عروسک بازی ارتباط شگفت انگیز مغز انبرخی توصیه ها برای واکسیتبدیل سلولهای محافط به سورزش بهترین درمان بیش فعرقیبی قدرتمند در برابر ممغز بزرگ و فعال یا مغز کوامید درمان کرونا با همانعلت خواب آلودگی بعد از خواز انفجار بزرگ تا انفجار بعد از کرونا دلخوشی بیهوجنسیت و تفاوت های بیناییفرایند حذف برخی اجزای مغژنهای هوش ، کدامندروش هایی ساده برای کاهش انقش گرمایش آب و هوا در هماولین سلول مصنوعیسوالات پزشکیاز تکینگی تا مغز از مغز تتمدن قدیمی ای در جنوب ایرحافظه و اطلاعات در کجاست لزوم سازگاری قانون مجازاکیست کلوئید بطن سومرجزخوانی هایی که امروز بنقش غذاها و موجودات درياایرادهای موجود در خلقت باز تکینگی تا مغز- از مغز توصیه های غیر دارویی در سخودآگاهی و هوشیاريمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتکشف جمجمه ای درکوه ایرهوزبان و تکلم برخی بیماریهنورون هاي مصنوعی می توانابزار بقا از نخستین هماناصول سلامت کمرتا 20 سال آینده مغز شما به ديدن با چشم بسته در خواب موجودات مقهور ژنها هستندگشایش دروازه جدیدی از طرسلول های بنیادی منابع و انگاه محدود و تک جانبه، مشابزار بقای موجود زنده از بیماری تی تی پیتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی در خدمت خلق وحداروهای ضد بیماری ام اس ومحل درک احساسات روحانی دآلودگی هوا و ویروس کروناسیستم تعادلی بدنچرا خشونت و تعصباثر مضر مصرف طولانی مدت ربازگشت به ریشه های تکاملتاثیر دپاکین بر بیماری مهدف از تکامل مغزدر آستانه ی موج پنجم کوویمسیر دشوار تکامل و ارتقاآیا انسان با مغز بزرگش اخسردرد تنشنهمیشه اطمینان تو بر خدا باختراع جدید اینترنت کوانبخش بزرگتر کیهان ناشناختتاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن های شرکت فایزر آمردرک و احساسمغز انسان ایا طبیعتا تماآیا راهی برای رفع کم آبی شباهت مغز با کیهان مادیهوش مصنوعی از عروسک بازی ارتباط غیرکلامی بین انسابرخی روش های تربیتی کودکتری فلوپرازینورزش در کمر دردرموزی از نخستین تمدن بشرمغز حریص برای خون، کلید تامگا سه عامل مهم سلامتعوامل موثر در پیدایش زبااز بحث های کنونی در ویروسبعد از کرونا دلخوشی بیهوجنسیت و تفاوت های بیناییفرد حساس از نظر عاطفی و بژنهای حاکم بر انسان و انسروش صحبت کردن در حال تکامنقش آتش در رسیدن انسان بهاوکرلیزوماب داروی جدید شپیامهای کاربراناز تکینگی تا مغز از مغز تتمدن بشری و مغز اخلاقیحافظه و اطلاعات در کجاستلزوم سازگاری قانون مجازاکاهش مرگ و میر ناشی از ابرشته نوروایمونولوژی و نقنقش غذاها و موجودات دريااگر نعمت فراموشی نبود بساز تکینگی تا مغز- از مغزتتوصیه هایی در مصرف ماهیخورشید مصنوعیمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمگمان میکنی جرمی کوچکی در زبان و شناخت حقیقت قسمت چنورون های ردیاب حافظهابزار بقا از نخستین هماناضطراب و ترستاثیر مشاهده بر واقعیت بدی متیل فومارات(زادیوا)(میهمانهای ناخوانده عامل پمبرولیزوماب در بیماری چسلول عصبی شاهکار انطباق نگاه انسان محدود به ادراابزار بقای موجود زنده از بیماری دویکتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی در خدمت خلق وحداروی فامپیریدین یا نورلمحدودیت های حافظه و حافظآلزایمرسیستم دفاعی بدن علیه مغز چرا در مغز انسان، فرورفتاثرات فشار روحی شدیدبازسازي مغز و نخاع چالشی تاثیر داروهای ضد التهاب هدف از خلقت رسیدن به ابزادر درمان بیماری مولتیپل مشکلات نخاعیآیا احتمال دارد رویا از آسردرد سکه ایهمیشه عسل با موم بخوریمادامه بحث تکامل چشمبخش دیگری در وجود انسان هتاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن کووید 19 چیزهایی که درک احساسات و تفکرات دیگمغز انسان برای ایجاد تمدآیاما مقهور قوانین فیزیکشباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی از عروسک بازی ارتروز یا خوردگی و التهابرخی سلولهای عصبی در تلاتری فلوپرازینوزوز گوشرمز و رازهای ارتباط غیر کمغز زنان جوانتر از مغز مرامروز دانش ژنتیک هیچ ابهعوامل ایجاد لغت انسانی و از تلسکوپ گالیله تا تلسکتفکر خلا ق در برابر توهم جهان کاملی در اطراف ما پرفرضیه ای جدید توضیح میدهکلرال هیدرات برای خوابانروشهای نو در درمان دیسک بنقش انتخاب از طرف محیط، نايندگان چگونه خواهند دیدسایتهای دیگراز تکینگی تا مغز از مغز تتمساح حد واسط میان مغز کوحس چشایی و بویاییمقاومت به عوارض فشار خون کاهش التهاب ناشی از بیمارشد مغز علت تمایل انسان بنقش غذاها و موجودات دريااگر نعمت فراموشی نبود بساز تکینگی تا مغز، از مغز توضیحی ساده در مورد هوش مخانواده پایدارمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمگنجینه ای به نام ویتامین زبان و شناخت حقیقت قسمت انوروپلاستیسیتی چیستابزار بقا از نخستین هماناطلاعات حسی ما از جهان، چتاثیر نگاه ناظر هوشیار بدژا وو یا اشنا پنداریمیگرن سردردی ژنتیکی که بپنج اکتشاف شگفت آور در موسلولهای ایمنی القا کنندهنگاه از درون مجموعه با نگابزار بقای موجود زنده از بیماری ضعف عضلات نزدیک بتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی درمانگر کامپیداروی لیراگلوتیدمخچه فراتر از حفظ تعادلآمارهای ارائه شده در سطح سکته مغزیچراروياها را به یاد نمی آاثرات مفید قهوهبحتی علمی درباره تمایل بتاثیر داروی ضد تشنج سدیم هزینه ای که برای اندیشیددرمان های اسرار آمیز در آمشکلات بین دو همسر و برخیآیا احتمال دارد رویا از آسرعت فکر کردن چگونه استهمراهی نوعی سردرد میگرنیاداراوون تنها داروی تاییبرنامه و ساختار پیچیده متاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن کرونا و گشودن پنجردرک تصویر و زبان های مخلتمغز انسان برای شادمانی طآزمون ذهنی گربه شرودینگرشباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی از عروسک بازی ارزش حقیقی زبان قسمت اولبرخی سيناپسها طی تکامل و تسلیم شدن از نورون شروع مفلج بل، فلجی ترسناک که آنیک پیشنهاد خوب برای آسان رویا و خبر از آیندهمغزهای کوچک بی احساسانفجار و توقف تکاملی نشاعواملی که برای ظهور لغت ااز تلسکوپ گالیله تا تلسکتفاوت مغز انسان و میمون هجهش های ژنتیکی مفید در ساقیچی ژنتیکیکمردرد و علل آنروشهای شناسایی قدرت شنوانقش اتصالات بین سلولهای ايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز از مغز تتنفس هوازی و میتوکندریحس و ادراک (قسمت اول )مقابله با کرونا با علم اسکاهش دوپامین عامل بیماریزمین زیر خلیج فارس تمدنی نقشه مغزی هر فرد منحصر بهاگر تلاش انسان امروز برااز تکینگی تا مغز، از مغز تکنولوژی جدید که سلول‌هخارق العاده و استثنایی بمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمگویید نوزده و ایمنی ساکتزبان و شناخت حقیقت قسمت دنوشیدن چای برای مغز مفید ابزار بقا از نخستین هماناطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر نگاه و مشاهده ناظر تاثیر نگاه انسان بر رفتادژاوو یا آشناپنداریمیگرن شدید قابل درمان اسپوست ساعتی مستقل از مغز دسلولهای بنیادی مصنوعی درنگاهی بر قدرت بینایی دراابزار بقای موجود زنده از بیماریهای تحلیل عضلانی اتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی درخدمت خلق وحداروی تشنجی دربارداریمخچه ، فراتر از حفظ تعادلآن چیزی که ما جریان زمان سانسور از روی قصد بسیاری چراروياها را به یاد نمی آاثرات مضر ماری جوانابحث درباره پیدایش و منشاتاثیر درجه حرارت بر عملکهزینه سنگین انسان در ازادرمان های بیماری آلزایمرمشکلات روانپزشکی پس از سآیا برای تولید مثل همیشه شلیک فراموشیهوموارکتوس ها ممکن است دادغام میان گونه های مختلبرنامه ی مسلط ژنها در اختتاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن کرونا از حقیقت تاتدرک حقیقت نردبان و مسیری مغز انسان برای شادمانی طآسيب میکروواسکولاریا آسشرکت نورالینک ویدیویی ازارزش حقیقی زبان قسمت دومبرداشت مغز ما از گذر زمانتشنج چیستفلج خوابیک آلل ژنتیکی که از نئاندرویا بخشی حقیقی از زندگی مغزتان را در جوانی سیم کشانواع سکته های مغزیعوارض ازدواج و بچه دار شداز تکنیکی تا مغز از مغز تتفاوت ها و تمایزها کلید بجهش های ژنتیکی غیر تصادفقیچی ژنتیکی تهدید یا فرصکمردرد با پوشیدن کفش مناروشی برای بهبود هوش عاطفنقش حفاظتی مولکول جدید دايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز از مغز تتنفس هوازی و میتوکندریحس و ادراک (قسمت دوم )ملاحظات بیهوشی قبل از جرکاهش سن بیولوژیکی، تنها زندگی هوشمند در خارج از زنقشه های مغزی جدید با جزیابزار هوش در حال ارتقا ازاز تکینگی تا مغز، از مغز تکنولوژی جدید که سلول‌هخدا موجود استمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمگوشه بیماری اتوزومال رسسزبان و شناخت حقیقت قسمت سنوعی سکته مغزی ، وحشتناک ابزار بقا از نخستین هماناطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر نگاه انسان بر رفتادگرگونی های نژادی و تغییمیدان مغناطيسي زمین بشر پیموزایدسلسله مباحث هوش مصنوعینگاهی بر توانایی اجزاي بابزار بقای موجود زنده از بیهوش کردن در جراحی و بیمتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی ساخته هوش طبیداروی جدید s3 در درمان ام مخچه ابزاري که وظیفه آن فآیا ممکن است موش کور بی مسانسور بر بسیاری از حقاینزاع بین جهل و علم رو به پاجزای پر سلولی بدن انسان بحثي درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکهزاران سال چشم های بینا ودرمان های جدید میگرنمشکلات روانپزشکی در عقب آیا بزرگ شدن مغز فقط در دشلیک فراموشیهوش مصنوعی می تواند بر احادغام دو حیطه علوم مغز و برین نت به جای اینترنتتاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن کرونا ساخته شده تودرک عمیق در حیواناتمغز انسان رو به کوچک تر شآسیب ها ناشی از آلودگی هوشش مرحله تکامل چشمارزش حقیقی زبان قسمت سومبررسي علل احتمالي تغيير تشنج و حرکات شبه تشنجی قافلج خواب چیستیک جهش ممکن است ذهن انسانرویا تخیل یا واقعیتمغزتان را در جوانی سیمکشانگشت نگاری مغز نشان میدعید نوروز مبارکاز تکینگی تا مغز از مغز تتفاوت های بین زن و مرد فقجهشهای مفید و ذکاوتی که دقانون مندی نقشه ژنتیکی مکنفرانس تشنج هتل کوثر اصروشی جدید در درمان قطع نخنقش حیاتی تلومر دی ان آ دای آنکه نامش درمان و یادشاز تکینگی تا مغز از مغز تتو دی ان ای خاص ميتوکندريحس و ادراک قسمت چهارمممانتین یا آلزیکسا یا ابکایروپاکتیک چیستزونا به وسیله ویروس ابله نقص در تشخیص هیجانات عامابزار بقا از نخستین هماناز تکینگی تا مغز، از مغز تکامل مادی تا ابزار هوشمخطا در محاسبات چیزی کاملمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمگوشت خواری یا گیاه خواریزبان شناسی مدرن در سطح سلنیاز به آموزش مجازی دیجیابزار بقا از نخستین همانبلندی در ذهن ما درک بلندیتاثیر ویتامین دی بر بیمادانشمندان موفق به بازگردمیدازولام در درمان تشنج پیچیدگی های مغزی در درک زسم زنبور ، کلیدی برای وارناتوانی از درمان برخی ویابزار بقای موجود زنده از بیهوشی در بیماران دچار اتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش احساسیداروی جدید میاستنی گراویمدارک ژنتیکی چگونه انسانآیا ما تنها موجودات زنده ساخت شبکه عصبی با الفباینزاع بین علم و نادانی رو اجزایی ناشناخته در شکل گبحثی در مورد نقش ویتامينتاثیر درجه حرارت بر عملکهستي مادي ای که ما کوچکتردرمان های جدید در بیماری مشاهده آینده از روی مشاهآیا تکامل و تغییرات ژنتیشنا در ابهای گرم جنوب نیهوش مصنوعی و کشف زبان هایارتقا و تکامل سنت آفرینش برای پیش بینی آینده مغز دتاثیر رو ح و روان بر جسمواکسن دیگر کرونا ساخته شدرگیری قلب در بیماری ویرمغز انسان رو به کوچکتر شدإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَششمین کنگره بین المللی سارزش خود را چگونه میشناسبررسی و اپروچ جدید بر بیمتشنج عدم توازن بین نورون فلج دوطرفه عصب 6 چشمیک رژیم غذایی جدید، می تورویاها از مغز است یا ناخونقش قهوه در سلامتیاندوهگین نباش اگر درب یا عامل کلیدی در کنترل کارآاز تکینگی تا مغز و از مغز تفاوت های تکاملی در مغز وجهشهای مفید و ذکاوتی که دقانون جنگلکنگره بین المللی سردرد دروشی جدید در درمان سکته منقش خرچنگ های نعل اسبی درایمپلانت نخاعی میتواند داز تکینگی تا مغز از مغز تتولید پاک و فراوان انرژیحس و ادراک قسمت پنجممنابع انرژي پاک سرچشمه حکاربرد روباتهای ريزنانوزیباترین چیز در افزایش سنقطه بی بازگشتابزار بقا از نخستین هماناز روده تا مغزتکامل مداومخطا در محاسبات چیزی کاملمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمگیلگمش باستانی کیستزبان شناسی نوین نیازمند چیزی خارج از مغزهای ما نیابزار بقا از نخستین همانبه خودت مغرور نشو