دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

ارتباط شگفت انگیز مغز انسان و فیزیک کوانتوم

ارتباط شگفت انگیز مغز انسان و فیزیک کوانتوم

کسی نمی داند هوشیاری چیست و چگونه عمل می کند! کسی مکانیک کوانتوم را هم نمی فهمد. آیا ممکن است اینها همه تصادفی باشد؟ نمی توانم مشکل حقیقی را مشخص کنم زیرا تصور میکنم معماي حقیقی ای وجود ندارد ولی من تاکید نمیکنم که معمای حقیقی ای وجود ندارد این چیزی است که ریچارد فاینمان درباره معماها و تفاوت ها در مکانیک کوانتوم- که دانشمندان فیزیک برای توصیف کوچکترین چیزها در کیهان به کار می برند- بیان می کند ولی او شاید درباره معمای بی حاصل و مشابه هم سخن میگوید و آن معماي هوشیاری است!

برخی دانشمندان، اعتقاد دارند که ما در عمل می فهمیم هوشیاری و خودآگاهی چیست یا فقط توهم است، ولی ديگر دانشمندانی هستند که احساس می کنند ما اساسا درک نمی کنیم هوشیاری از کجا آمد.

معمای هوشیاری ابدی، برخی پژوهشگران را به اینجا کشانده است تا از فیزیک کوانتوم بخواهند آن را تشریح کند ولی این اندیشه، همیشه با شک پاسخ داده می شود و این شگفت انگیز نیست؛ زیرا حکیمانه نیست که یکی از معماها با معمای دیگر حل شود!

ولی واضح است که اين افکار، ابلهانه و از روي دلخواه نیست. یکی از دلایلی که عقل را شگفت ترین چیز براي فیزیک دان ها می کند، آن است که در نظریه کوانتوم ابتدایی اسیر می شود. فقط این، نیست بلکه مورد انتظار است که کامپیوترهای کوانتومی بتوانند چیزهایی را ایجاد کنند که برای کامپیوترهای عادی انجام آن ممکن نیست و این ما را تذکر می دهد که مغزهای ما می توانند چیزهایی را انجام دهند که از قدرت هوش مصنوعی، بسیار فراتر می رود.

مکانیک کوانتوم برترین نظریه برای توصیف عام هستي در سطح اتم و ذرات کوچک تر از اتم است و شاید خصوصیت مشهورتر در ابهام آن، این حقیقت باشد که در آزمایش کوانتومی، بر اساس انتخاب ما یا عدم انتخاب ما در روشهاي اندازه گیری، ممکن است برخی خصوصیت های اتم های مربوطه تغییر کند. وقتی نخستین پرچمداران مکانیک کوانتوم، تاثیر فرد جستجو کننده یا مراقب را بر نتایج آزمایشات دیدند بسیار شگفت زده شدند و به نظر رسید که فرض اساسی موجود در پیدایش جهان را از بین می برد که بدون توجه به نگاه ما جهانی در بیرون وجود دارد و وقتی روشي که جهان رفتار میکند، متوقف به کیفیت نگاه ما به آن است پس واقعیت دقیقا به چه معنی است؟

و برخی از این پژوهشگران احساس کردند، مجبورند این نتیجه را بگیرند که قرارداد جهان، فقط توهم است و باید هوشیاری، نقشی فعال را در نظریه کوانتوم داشته باشد. اما از نظر دیگران این مطلب، معنی خاصی ندارد.

بدون شک اینشتاین یک بار احتجاج کرد و آن زمانی بود که گفت من تا وقتی به یک ماه نگاه نکنم نتيجه نمی گیرم، قمری وجود دارد. و امروز برخی فیزیک دان ها شک می کنند که آیا هوشیاری بر مکانیک کوانتوم، تاثیر دارد یا نه.

در حقیقت احتمال دارد هوشیاری به دلیل فیزیک کوانتوم ایجاد شده باشد. تا جایی که اعتقاد دارند نظریه کوانتوم برای فهم کیفیت عمل مغز به صورت کامل، ضروری است و مشابه اجسام کوانتومی ای است که میتواند یک لحظه در دو مکان وجود داشته باشد، پس مغز کوانتومی می تواند همزمان دو نوع از افکار تبادلی را حمل کند. این افکار، تخمینی است و روشن شده است که فیزیک کوانتوم، نقشی اساسي در سطح عمل مغز و بر عمل آن، ندارد.

پس چیز دیگری وجود ندارد و این احتمالات، نشان میدهد چگونه نظریه شگفت انگیز کوانتوم ما را وادار میکند، فکر کنیم.

مشهورترین تاثیر عقل بر مکانیک کوانتوم در آزمایش دوشکاف، نمایان می شود: تصور کن بخشی از شعاع نورانی، بر پرده ای بتابد که دو شکاف نزدیک به هم و موازی دارد. بخشی از نور از دو شکاف می گذرد و بر پرده دیگر، برخورد می کند. میتوان نور را به عنوان نوعی از موج تصور کرد و وقتی موج ها از دو شکاف می گذرند، می توانند با هم تداخل کند. وقتی قله های موج همزمان باشند همدیگر را تقویت می کنند در حالي که اگر قله با کف موج نور، همزمان باشد همدیگر را محو می کنند و به این در هم رفتن موجی، پراش یا انکسار می گویند(diffraction)و سلسله ای متناوب از نوارهای تاریک و روشن بر پرده پشتی شکل می گيرد . واین، در زمانی است که موج های نور یا همدیگر را تقویت کنند یا همدیگر را محو بسازند. و قابل فهم است که این خصوصیت از خصوصیت های رفتار موج، از دویست سال قبل یعنی قبل از پیدایش نظریه کوانتوم بوده است. و میتوان این آزمایش دوشکاف را همچنین بر ذرات کوانتومی دیگر مانند الکترون ها اجرا کرد که ذراتی کوچک و باردار و از اجزای تشکیل دهنده اتم هستند. آنچه باعث جدال می شوند اینکه این ذرات میتوانند رفتاری مانند موج نشان دهند و این یعنی میتوانند وقتی دسته ای از الکترون ها از طریق دو شکاف بگذرد و تولید الگوی تداخل کند، در معرض انکسار یا پراش قرار گیرد.

اکنون، تصور کن ذرات کوانتومی از طریق شکاف ها یکی پس از دیگری میگذرد و نیز یکی پس از دیگری بر

پ

رده، نمایش داده می شود و چیز ديگري هم در مسیر، وجود ندارد تا با هر ذره در طول مسیر خود تداخل کند. با اين همه، الگوی ذراتی که در گذر زمان با هم تراکم می کنند از تداخل، پرده برمی دارد. به نظر می رسد هر ذره از هر دو شکاف به صورت همزمان می گذرد و با خودش تداخل میکند و این حالت انباشته شدن بر هم(superposition)نامیده می شود.

این حقیقتا چیزی شگفت انگیز است.

اگر کسی را درون یا بیرون از یکی از شکاف ها قرار دهیم می توانیم کشف کنیم آیا ذره ای معین، از طریق شکاف می گذرد یا نه ولی در این حالت، تداخل و در هم رفتن، از بین می رود!

خیلی ساده! در زمان بررسی مسیر ذرات- حتی اگر این مراقبت، فشاری بر حرکت ذرات وارد نکند- ما نتیجه را تغییر می دهیم!

فیزيک دانی به نام پاسکال جوردن که با استاد کوانتوم نیلز بور در کپنهاگ در دهه بیستم قرن گذشته، کار میکرد، میگوید: توجه ما- بر اساس آنچه میتوان اندازه گیری کرد- فشاری را بر ذره وارد نمی کند و آن را به سمتی نمی راند. بلکه آن را تولید می کند! ما ذرات کوانتومی را وادار میکنیم موضعی مشخص بگیرند!

به عبارت دیگر ما نتایج اندازه گیری ها را خودمان تولید می کنیم.

اگر امر اینگونه است، به نظر می رسد واقعیت وضع شده، فقط یک سراب است و وقتی طبیعت، بر اساس اینکه آن را نگاه کنیم یا نکنیم، رفتار خود را تغییر می دهد شگفت انگیزتر هم می شود.

می توانیم بکوشيم طبیعت را در کشف قصد نیت آن، بفريبيم! برای این کار میتوانیم مشخص کنیم ذرات، در زمان گذر از طریق این دو شکاف چه مسیری دارند ولی به مجرد اينکه بخواهد از شکاف عبور میکنند، لازم است تصمیم بگیرد از یکی از شکاف ها یا هر دوی آنها بگذرد.

آزمایش در سال 1960، از طرف فیزیک دان آمریکایی جان ویلر مطرح شد و به آن، آزمایش انتخاب تاخیری گفته شد و در دوره هاي بعدی تکرار شد و تکنیک های هوشمند براي اندازه گيری، بر مسیر ذرات کوانتومی، به صورت عام و ذرات نور به نام فتون ها به طور خاص، به کار گرفته شد و این پس از آن بود که انتخاب می شد مسیری واحد یا ترکیبی از هر دو را انتخاب کند. بور به صورت قابل اعتمادی پیشگویی کرد و بیان نمود، تفاوتی بین تاخیر اندازه گیری یا عدم تاخیر، وجود ندارد.

تا زمانی که ما مسیر فتون را پیش از ثبت آن، به شکل نهایی در زمان رسیدن آن به بیننده مشخص کنیم ما پدیده انکسار یا پراش را از دست می دهیم! گویا طبیعت می فهمید ما فقط نگاه نکرده ایم بلکه حتی برای نگاه کردن، نقشه هم ریخته ایم!

در این آزمایش هرگاه مسیر ذره کوانتومی را کشف کنیم مجموعه مسیرهای ممکن به یک حالت شناخته شده، فرو میریزد.

بیشتر از این، آزمایش انتخاب زود و سریع و نه تاخيري است یعنی انجام توجه- که از اندازه گیری شروع و نتیجه می شود- می تواند بیشتر از هر جنبش فیزیکی، باعث فروریختن شود.

ولی آیا این،يعني فروریختن حقیقی رخ نمي دهد، مگر در زمانی- که نتیجه اندازه گیری به هوشیاری ما برسد؟

فیزیک دان مجارستانی یگین وینگر در دهه سی، به اين احتمال اعتراف کرده است و می گوید: بیان می شود، توصیف کوانتومی اشیا، تحت تاثیر کپی هایی است که وارد هوشیاری می شود و ایمان به خود، به صورت منطقی همراه با مکانیک کوانتوم کنونی است. ویلر اعتقاد دارد که وجود موجودات زنده توانا برای مشاهده، - آنچه را در گذشته بوده- تغییر داده است و حوادث کوانتومی قبلی را به یک تاریخ قابل لمس، تبدیل کرده است. او می گوید: ما در تکامل کیهان از زمان ابتدای آن، شریک بوده ایم و این، یعنی ما در کیهانی مشارکتي، زندگی می کنیم تا امروز فیزیک دان ها بر روشی بهتر برای تفسیر این آزمون های کوانتومی توافق نکرده اند ولی دشوار است از آنچه بر آن مترتب است یعنی نوعی ارتباط بین هوشیاری با مکانیک کوانوم، دوری کنیم.

در ابتدای دهه هشتاد، فیزیک دان انگلیسی روگر پنروز مطرح کرد که ارتباط، در جهت دیگری عمل کرده است. شاید مکانیک کوانتوم مشارکتی در خوآگاهی و هوشیاری ما داشته باشد؛ چه هوشیاری بر مکانیک کوانتوم تاثیر بگذارد یا نه. و پنروز می پرسد اگر ساختارهایی مولکولی، در مغزهای ما باشد و بتواند حالت خود را در پاسخ به یک حادثه کوانتومی تغییر دهد، چه می شود؟ و آیا این ترکیبات می تواند حالت بر هم فرو رفتن کوانتومی را کاملا مانند رفتار ذرات در آزمایش دوشکاف، بنا سازد؟ و آیا در روش هایی- که تحریک سلول های عصبی برای ارتباط، از طریق پيام های الکتریکی انجام می شود- در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) رخ میدهد؟ پنروز می گوید توانایی ما برای حمل حالات ذهنی ناموافق از نظر ظاهری، خطای در ادراک، نيست و این، تاثیر حقیقی فیزیک کوانتوم است.

در نتیجه به نظر میرسد، مغز انسان می تواند با فرایند های معرفتی ای تعامل کند- که همچنان بسیار فراتر از قدرت های تجهیزات کامپیوتری عددی است. شاید بتوانیم حتی وظیفه محاسبه ای را انجام دهیم- که از

طریق تجهیزات کامپیوترهای عادی و بر اساس منطق عددی کلاسیک، اجرای آن ممکن نیست. پنروز برای اولین بار، در کتاب خود در سال 1989 با عنوان عقل جدید امپراتور “the emperor’s new mind” فرض کرد که مکانیک کوانتوم بر ادراک بشری تاثیر می گذارد به گونه ای که پنروز تصور میکند فروریختن تداخل کوانتومی و محو در هم فرورفتن کوانتومی فرایندی حقیقی و فرایندی فیزیکی مانند انفجار شديد باشد و این پدیده را (orch-or)(orchestrated objective reduction) کاهش واقعي هماهنگ شده نامید.اندیشه
orch-or)
سبب شد پنروز بفهمد جاذبه مسؤول عدم آشکار شدن تاثیر مکانیک کوانتوم بر موارد روزانه مانند ستارگان و سیارات است. او اعتقاد دارد که در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، در اشيايي که حجم آن، بزرگتر از ذرات است امکان ندارد.

زیرا تاثیر جاذبه آن، لازم ميکند دو حالت زمان-مکان با هم در جایی نباشند.پنروز این تفکر را در همراهی با پزشک آمریکایی استوارت هامروف، پیشرفت و توسعه داد به گونه ای که در کتاب خودسایه های عقلدر سال 1994، مطرح کرد ساختارهایی که در درک کوانتومی شرکت دارد، از پروتيين هایی به نام ميکروتوبول تشکیل مي شود و این ميکروتوبول ها در بیشتر سلول های ما از جمله سلول های عصبی مغزی وجود دارد و پنروز و هامروف، استدلال کردند جنبش های این ميکروتوبول ها ممکن است بر اساس اصل در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، باشد ولی دلیلی بر آن نیست.

اشاره شده است که اندیشه در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) ميکروتوبول ها، بر اساس آزمونهایی در سال 2013 تایید شده است ولی در واقع این پژوهش ها به آثار کوانتومی اشاره نکرده است. علاوه بر آن، بیشتر پژوهشگران اعتقاد دارند اندیشه orch-or بر اساس پژوهشی- که در سال 2000 انجام شد- از نظرها دور شد.

فیزیک دانی به نام مارک تيگمارک بیان کرد، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) مولکول های دخیل در ارسال پیام های عصبي، امکان ندارد حتی در بخشی از زمان لازم بر رسیدن این پیام ها به مکان خاصی ادامه یابد. تاثیر های کوانتومی مانند در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، با اصلی به نام جداسازی ارتباط کوانتومی(decoherence) به سادگی از بین ميرود و این، به واکنش ذرات کوانتومی با منطقه اطراف- که از طریق آن، خصوصیات کوانتومی از مجموعه محو میشود- باز می گردد. انتظار می رود جدا شدن ارتباط کوانتومی در محیط های مرطوب و گرم، مانند سلول زنده بسیار سریع شود. پیام های عصبی، پالس هاي الکتریکی است که از عبور ذرات باردار از غشای سلولهای عصبی ایجاد می شود. اگر یکی از این ذرات در، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، باشد و با سلول های عصبی برخورد کند، لازم است آنطور کهتيگمارکمي گويد در کمتر از میلیارد ميليارد صدم ثانیه از بین برود و این کار، حداقل ده هزار تریلیون بار تکرار میشود تا زمانی که سلول های عصبی پیام را خالی کند. نتیجه آنکه شک وابهام زیادی در مورد اندیشه تاثیر مکانیک کوانتومی بر مغز وجود دارد، ولی پنروز به این دلایل توجهی نمیکند و فرضیه(orch-or) را مطرح میسازد. به رغم بیان تيگمارکدر مورد جداکردن بسیار سریع ارتباط کوانتومی در سلول ها، محققان دیگری آثار کوانتومی را در سلول های زنده دیده اند.

دلایلی اشاره میکند نظام بیولوژیک، در جوانب مختلفی از اصول مکانيک کوانتوم بهره میبرد. به عنوان نمونه، فرایند ساختن با نور است و تاثیرات کوانتومی در تبدیل اشعه خورشید به کربوهيدرات ها در فرایند فتوسنتز نقش دارد. دانشمندان همچنین دیدند پرندگان مهاجر، قطب نمای کوانتومی مخصوصی دارند که به آنها اجازه استفاده از ميدان مغناطيسي زمين و هوانوردي را میدهد و احساس بویایی در انسان هم بر اساس یکی از مهمترین خصوصیات فیزیک کوانتوم انجام می شود.

علاوه براینها، به ناچار باید پذیرفت مغز از حیله های کوانتومی استفاده میکند و برهانهایی کاملا متفاوت وجود دارد.

فیزیک دانی به نام ماتيو فیشر از دانشگاه کالیفرنیا مقاله ای را در سال 2015 منتشر کرد و مطرح کرد مغز مولکولهايي دارد که میتواند، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) را به شکلی درست، حفظ کند و به شکل مشخص، هسته های ذرات فسفر این توانایی را دارد. ذرات فسفر در همه جا درون سلول ها هستند و معمولا شکل يونی آن، با چهار مولکول اکسیژن ترکیب می شود. این یون ها واحد اساسی نیرو درون سلول ها هستند. بخش بزرگی ازنیروی سلول، در مولکول هایی به نام ATP ، ذخیره می شود که زنجیره هایی تشکیل شده از سه مجموعه از فسفات است و مرتبط با مولکول ساختاری است و در زمان قطع شدن یکی از مجموعه های فسفات، نیروی سلول آزاد میشود تا استفاده شود. سلول ها مکانیسم هایی مولکولی برای جمع کردن یون های فسفات در مجموعه دارد و بار دیگر، آن را می شکنند. فیشر نقشه ای را طرح کرد که میشد در آن، دو بخش از یون های فسفات را در نوع خاصی از در هم رفتن کوانتومی، به نام همبستگي كوانتومي (entangled state) قرار داد. هسته هاي فسفر خاصيت كوانتومي دارد که چرخش دوکی کوانتومی (spin) خوانده می شود و آن را تا حدی مشابه مغناطیس کوچک با قطب هایی میکند که به جهت های معینی اشاره دارد.

در حالت در هم فرورفتن؛ لرزش دوکی یا اسپین یکی از هسته های فسفر بر اساس دیگر هسته ها است به عبارت دیگر حالت های همبستگی حقیقتا حالت های در هم فرورفتن کوانتومی است که بیشتر از یک ذره کوانتومی واحد را در بر می گیرد.

فیشر می گوید رفتار مکانیکی کوانتومی چرخش دوکی این هسته ها می تواند در دوره های طولانی ای- که توسط بشر قابل ملاحظه است- به شکل معقولی در برابر جداسازی ارتباط، مقاومت کند. او با تیگمارک، اتفاق نظر دارد که جنبش های کوانتومی به شدت ازمحیط، تاثیر می پذیرد همانطور که پنروز و هامیروف تصور کردند و جداسازی همبستگی، تقریبا به صورت فوری حاصل می شود ولی چرخش دوکی کوانتومی هسته ها به شدت با محیط خود واکنش نشان نمی دهد. به رغم اینها رفتار کوانتومی، در چرخش دوکی کوانتومی هسته های فسفر، مصون از جداسازي همبستگی است.

فیشر می گوید وقتی ذرات فسفر در ساختاری بزرگتر به بنام مولکول های پوسنر قرار داده شود، چنین چیزی رخ می دهد. و اینها مجموعه ای تشکیل شده از شش یون فسفات است که با نه یون کلسیم ارتباط دارد و نشانه هایی بر امکان پذیر بودن وجود این مولکول ها در سلول های زنده هست به رغم آنکه اکنون دلیل قاطعی ندارد.

فیشر می گوید چرخش دوکی کوانتومی فسفر در برابر جدا شدن همبستگی یک روز یا تقریبا یک روز حتی در سلول های زنده مقاومت می کند و این، یعنی میتواند بر چگونگی عمل مغز تاثیر بگذارد. این نظر مطرح است که مولکول های پوسنر میتواند از طرف سلول های عصبی، بلعیده شود. و مولوکول های پوسنر هر طور در داخل باشند، می توانند سلول های عصبی را تحریک کنند تا پیامی را از طریق جدا سازی و آزاد کردن یون های کلسیم، به سلول دیگر برساند. و به دلیل همبستگی در مولکول های پوسنر دو تا از این پیام ها به نوبه خود به عنوان نوعی از همبستگی کوانتومی افکار با هم مرتبط میشود. فیشر می گوید: پس پردازش های کوانتومی دارای چرخش دوکی کوانتومی هسته ای، در عمل در مغز وجود دارد و اين امری بسیار شایع خواهد بود و در هر زمان رخ میدهد.

فیشر اولا وقتی شروع به تفکر در بیماران عقلی میکند، به اين نتیجه ميرسد زیرا می گوید: وقتی پیش از سه تا چهار سال قبل تصمیم گرفتم کشف کنم چگونه یون لیتیم میتواند مانند این تاثیر بزرگ را در درمان بیماران عقلی داشته باشد در شیمی زیستی مغز وارد شدم.

چون دوای لیتیم به مقدار وسیع در درمان اختلال دو قطبی استفاده میشود. این دارو عمل میکند ولی کسی نمی داند دقیقا چگونه عمل می کند. فیشر درباره تفسیر کوانتومی بحث نمیکند ولی پس از آن، مقاله ای پژوهشی را ارائه کرد که نشان میداد داروی لیتیوم تاثیرات مختلفی بر رفتار موش ها دارد که بر اساس لیتیوم مورد استفاده است. در نگاه اول این از ناحیه شیمیایی، شگفت انگیز است که نظیرهای مختلف واجب است به صورت تقریبا مطابق با هم، رفتار کنند پس وقتی لیتیوم به عنوان درمانی سنتی استفاده شده است باید روی موارد مشابه، همان تاثیر را داشته باشد ولی فیشر فهمید هسته ذرات مشابه لیتیوم، متفاوت است و ممکن است نقشی مختلف داشته باشد و این خاصیت کوانتومی به روش عمل دوای لیتیوم تاثیر می گذارد. برای نمونه اگر لیتیوم به جای کلسیم در مولکول های پوستر جایگزین شود چرخش دوکی کوانتومی لیتیوم بر چرخش دوکی کوانتومی ذرات فسفر تاثیر می گذارد و در نتیجه در همراهی با همبستگی کوانتومی آن وارد می شود.

اگر این مطلب درست باشد به تفسیر آنچه لیتیوم در درمان بیماری دو قطبی به کار میبرد، کمک میکند.

در این مرحله طرح فیشر بیشتر از نظری قابل توجه، نیست ولی راه های بسیاری هست که میتوان درستی آن را آزمود و از این فکر شروع میشود که چرخش دوکی کوانتومی فسفر در مولکل های پوسنر، میتواند همبستگی کوانتومی را در دوره های طولانی حفظ کند و این چیزی است که فیشر بعدا به آن می پردازد.

به رغم اینها او در این بیان محتاط است و افکار قبلی درباره هوشیاری و ادراک کوانتومی، در بهترین حالات با هم برخورد دارد.

فیزیک دان ها، بیشتر آرزوی آنها این است که هوشیاری و مغز بتواند دور از نظریه کوانتوم باقی بماند و شاید بر عکس هم باشد و بعد از همه اینها حتی نمی دانیم هوشیاری چیست و نظریه ای برای توصف آن هم نیست. نتیجه اینکه فیزیک دان ها غالبا همین که عبارت کوانتوم و هوشیاری در یک جمله بیان میشود، احساس ناتوانی می کنند.

این اندیشه تاریخی طولانی دارد و این از زمانی است که تاثیر ناظر و عقل در مکانیک کوانتوم در نخستین روزها مطرح شد و انکار ارتباط بین هوشیاری و مکانیک کوانوم بسیار سخت است. در سال 2016 آدریان کینت از دانشگاه کمبریج که یکي از محترم ترین فیلسوفان کوانتومی است، پیشگویی کرد هوشیاری، رفتار نظام کوانتومی را به روشی پیچیده تغییر داده است ولی میتوان آن را کشف کرد. کینت در مورد این اندیشه بسیار هشدار داد و اعتراف کرد: در اصول، دلیلی قانع کننده براي اعتقاد به اینکه نظریه کوانتوم، نظریه درستی است- که می خواهد براي نظریه هوشیاری دستورسازی کند- وجود ندارد و نمي تواند کامل بيان کند ارتباطی مشترک بین معماهاي نظریه کوانتوم، با معماهاي هوشیاری هست. ولی او می گوید تفسیر همه خصوصیاتی- که هوشیاری، بر اساس فیزیک کلاسیک و قبل از نظریه کوانتوم دارد- دشوار است.

یکی از سوالات حیرت انگیز به صورت خاص، آن است که چگونه عقل های هوشیار ما می تواند احساسات یگانه ای در نوع خود مانند رنگ قرمز یا بوی گوشت ترد و سرخ شده خوک را تجربه کند؟ با چشم پوشی از افرادی- که از ناتوانی های چشمی رنج می برند- همه رنگ قرمز را می شناسیم ولی وسیله ای برای رساندن احساس نداریم و هیچ چیزی در فیزیک نیست که به ما بگوید چه چیزی، بر اساس آن، وجود دارد. احساسات از این نوع، کوالیا یا کیفیت های قابل حس (qualia)نامیده می شود. ما آنها را اینگونه تصور می کنیم که از خصوصیات یگانه در همه جای جهان هستند ولی در حقیقت اینها فقط نتایج هوشیاری ما هستند و این امر، تفسیرش دشوار است.

کینت می گوید هر زنجیره از افکار درباره ارتباط هوشیاری با فیزیک منجر به معمایی بی نتیجه می شود و این، چیزی است که او را وادار کرد، این اندیشه را مطرح کند که ما میتوانیم پیشرفت در فهم معمای تکامل هوشیاری را به دست بیاوریم و این، در صورتی است که فرض کنیم هوشیاری، احتمالات کوانتومی را تغییر مي
میدهد هرچند بسیار اندک باشد.

به عبات دیگر، عقل ممکن است به شکل حقیقی بر نتایج اندازه گیری، تاثیر بگذارد. دقیقا مشخص نیست چه چیزی حقیقی است ولی این فرصت هست که همه حقایق ممکن و قابل به دست آوردن از طرف مکانیک کوانتوم، همان مراقبتی باشد که در واقعیت به روشی انجام می دهیم؛ به گونه ای که میتوان آن را پیشگویی کرد.

کینت می گوید: 15% ایمان دارم که چیزی در هوشیاری، به صورت مشخص سبب انحرافات در نظریه کوانتوم میشود و شاید از طریق تجربی، طی 50 سال آینده کشف شود و اگر چنین چیزی رخ دهد، این نظر ما را درباره همه فیزیک و عقل، تغییر خواهد داد و این فرصت، باید کشف شود.

http://www.bbc.com/…/20170215-the-strange-link-between-the-…

http://ibelieveinsci.com/?p=38339


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
مغز و سیر تکامل ان دلیلی آیا هوش ارثی دریافتی از پعوامل ایجاد لغت انسانی و هزینه ای که برای اندیشیداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر سدرک فرد دیگر و رفتارهای امغز بزرگ و فعال یا مغز کوآیا دست مصنوعی به زودی قاسایتهای دیگرواکسن سرطاناستفاده از هوش مصنوعی در تاثیر احتمالی عصاره تغلیرویا تخیل یا واقعیتنقش حیاتی تلومر دی ان آ دامروز دانش ژنتیک هیچ ابهژن هوش و ساختارهای حیاتی بیماری بیش فعالیتاثیر درجه حرارت بر عملکريتوکسيمب در درمان ام اسچندین ماده غذایی که ماننايا اراده آزاد توهم است یبحث درباره پیدایش و منشاتشنج چیستفرد حساس از نظر عاطفی و بزبان چهار حرفی حیات زمینچگونه تکامل مغزهای کنونیابزار بقای موجود زنده از برای پیش بینی آینده مغز دجاذبه و نقش آن در شکلگیریمنبع خواب و رویاکی غایب شدی تا نیازمند دلسلولهای بنیادی مصنوعی درچرا بیماری های تخریبی مغاثر مضر مصرف طولانی مدت ربسیاری از بیماری های جدیخلاصه ای از مطالب همایش مما تحت کنترل ژنها هستیم یگوشت خواری یا گیاه خواریسازگاری با محیط بین اجزاهوموارکتوس ها ممکن است دادغام دو حیطه علوم مغز و تنفس هوازی و میتوکندریدلایلی که نشان میدهد ما بمرگ انتقال است یا نابود شپیموزایدشبیه سازی سیستم های کوانهوش مصنوعی درمانگر کامپیاز نشانه ها و آثار درک شدتکامل ساختار رگهای مغزی داروی جدید ضد میگرنمغز آیندگان چگونه است ؟آیا هوش سریعی که بدون احسعواملی که برای ظهور لغت اهزینه سنگین انسان در ازااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ودرک و احساسمغز حریص برای خون، کلید تآیا رژیم غذایی گیاهی سلاواکسنی با تاثیر دوگانه ااستیفن هاوکینگ در مورد هتاثیر ترکیبات استاتین (سرویاها از مغز است یا ناخونقش خرچنگ های نعل اسبی درانفجار و توقف تکاملی نشاژن یا نقشه توسعه مغز و نقبیماری تی تی پیتاثیر درجه حرارت بر عملکریواستیگمینچه زیاد است بر من که در ایای آنکه نامش درمان و یادشبحثی در مورد نقش ویتامينتشنج و حرکات شبه تشنجی قاقیچی ژنتیکیزبان و کلمه حتی برای کسانچگونه جمعیت های بزرگ شکل ابزار بقای موجود زنده از برخی نکات از گاید لاین پرحقیقت قربانی نزاع بین بی منحنی که ارتباط بین معرفکیست کلوئید بطن سومسلسله مباحث هوش مصنوعیچرا حیوانات سخن نمی گویناثرات فشار روحی شدیدبعد از کروناخونریزی مغز در سندرم کووماه رجبگیلگمش باستانی کیستسخن پاک و ثابتهوش مصنوعی می تواند بر احارتقا و تکامل سنت آفرینش تو دی ان ای خاص ميتوکندريدندان ها را مسواک بزنید تمراحل ارتقای پله پله کیهپیچیدگی های مغزی در درک زشباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی درخدمت خلق وحاز نظر علم اعصاب یا نرووستکامل شناخت انسان با کشفداروی ضد تشنج با قابليت تداروی ضد تشنج با قابليت تمغز انسان ایا طبیعتا تماآیا هشیاری کوانتومی وجودعوارض ازدواج و بچه دار شدهزاران سال چشم های بینا واز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ودرک احساسات و تفکرات دیگمغز زنان جوانتر از مغز مرآیا رژیم غذایی گیاهی سلاواسطه ها د رمسیر ایجاد مغاستیفن هاوکینگ در تفسیر تاثیر دپاکین بر بیماری مرویاهای پر رمز و حیرتی درنقش داروهاي مختلف معروف انواع سکته های مغزیژنها نقشه ایجاد ابزار هوبیماری ضعف عضلات نزدیک بتاثیر درجه حرارت بر عملکریسدیپلام تنها داروی تایچهار میلیارد سال تکامل بایندرالبحثی جالب درباره محدودیتتشنج عدم توازن بین نورون قانون مندی نقشه ژنتیکی مزبان و بیان نتیجه ساختماچگونه جمعیت های بزرگ شکل ابزار بقای موجود زنده از برخی اثرات مضر ویتامین دحقیقت خواب و رویامنشأ اطلاعات و آموخته ها کاهش التهاب ناشی از بیماسم زنبور ، کلیدی برای وارچرا حجم مغز گونه انسان دراثرات مفید قهوهتفاوت مغز انسان و میمون هخواندن ، یکی از شستشو دهنماپروتیلینگیاه خواری و گوشت خوار کدسریعترین کامپیوتر موجودهوش مصنوعی و کشف زبان هایارتوکين تراپی روشی جديد تولید سلولهای جنسی از سلدو ویژگی انتزاع و قدرت تجمزایای شکلات تلخ برای سلپیوند مغز و سر و چالشهای شباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی ساخته هوش طبیاز نظر علم اعصاب اراده آزتئوری تکامل امروز در درمداستانها و مفاهیمی اشتبامغز انسان برای ایجاد تمدآیا واکنش های یاد گرفته وعید نوروز مبارکهستي مادي ای که ما کوچکتراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ودرک تصویر و زبان های مخلتمغزهای کوچک بی احساسآیا راهی برای رفع کم آبی وبینار اساتید نورولوژی داستخوان های کشف شده، ممکتاثیر داروهای ضد التهاب رویای شفافنقش روزه داری در سالم و جانگشت نگاری مغز نشان میدژنها ، مغز و ارادهبیماریهای تحلیل عضلانی اتاثیر درجه حرارت بر عملکرژیم های غذایی و نقش مهم چهار ساعت پس از کشتار خوکایا کوچک شدن مغزانسان البحثی در مورد نقش کلسیم و تغییر الگوی رشد مغزی با زقانون جنگلزبان و بیان، در سایه پیشرچگونه حافظه را قویتر کنیابزار بقای موجود زنده از برخی اختلالات عصبی مثانهحقیقت راستین انسان علم بمهندسی ژنتیک در حال تلاش کاهش دوپامین عامل بیماریسودمندی موجودات ابزی بر چرا خشونت و تعصباثرات مضر ماری جواناتفاوت های بین زن و مرد فقخواب سالم عامل سلامتیمبانی ذهنی سیاه و سفیدگالکانزوماب، دارویی جدیسرگیجه از شایعترین اختلاهوش مصنوعی گوگل به کمک تشارتباط میکروب روده و پارتومورها و التهاب مغزی عادو برابر شدن خطر مرگ و میمسیر دشوار تکامل و ارتقاپیوند سر آیا ممکن استشش مرحله تکامل چشمهوش احساسیاز نظر علم اعصاب اراده آزتئوری تکامل در پیشگیری و در مانهای کمر دردمغز انسان برای شادمانی طآیا آگاهی پس از مرگ از بیعامل کلیدی در کنترل کارآهستی ما پس از شروعی چگال از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ودرک عمیق در حیواناتمغزتان را در جوانی سیمکشآیاما مقهور قوانین فیزیکوراپامیل در بارداریاستروژن مانند سپر زنان دتاثیر داروی ضد تشنج سدیم روبات های ریز در درمان بینقش رژیم غذایی بر رشد و ااندوهگین نباش اگر درب یا ژنهای مشترک بین انسان و وبیهوش کردن در جراحی و بیمتاثیر رو ح و روان بر جسمرژیم غذایی حاوی تخم مرغ ونوار مغزی روشی مهم در تشخایا این جمله درست است کسیبحثی در مورد عملکرد لوب فتغییر زودتر اتصالات مغزیقانونمندی و محدودیت عالمکمردرد و علل آنزبان و تکلم برخی بیماریهنگاه محدود و تک جانبه، مشابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری ها که در آن بحمله ویروس کرونا به مغزمولتیپل اسکلروز در زنان کایروپاکتیک چیستسیاهچاله و تکینگی ابتدایچرا در مغز انسان، فرورفتاجزای پر سلولی بدن انسان تفاوتهای جنسیتی راهی براخواب سالم عامل سلامتی و یمجموعه های پر سلولی بدن مگامی در درمان بیماریهای سردرد میگرن در کودکانهوش مصنوعی گوگل به کمک تشارتباط چاقی و کاهش قدرت بتوانایی مغز و دیگر اجزای ديدن با چشم بسته در خواب مشکلات نخاعیپیوند سر، یکی از راه حلهاششمین کنگره بین المللی سهوش احساسیاز آغاز خلقت تا نگاه انساتا 20 سال آینده مغز شما به در محل کار ارزش خودت را بمغز انسان برای شادمانی طآیا امکان بازسازی اندامهعادت کردن به نعمتو هر کس تقوای خدا پیشه کناز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ودرگیری قلب در بیماری ویرنقش قهوه در سلامتیآزمون ذهنی گربه شرودینگرورزش هوازی مرتب خیلی به قاصول سلامت کمرتاثیر درجه حرارت بر عملکروح رهایینقش رژیم غذایی در رشد و اانسان قدیم در شبه جزیره عژنهای هوش ، کدامندبیوگرافیتاثیر رژیم گیاه خواری بر راه های جدید برای قضاوت رنورون هاي مصنوعی می توانایا ابزار هوشمندی یا مغز تغییر عمودی سر انسان از پقارچ بی مغز در خدمت موجودکمردرد با پوشیدن کفش منازبان و شناخت حقیقت قسمت چنگاه انسان محدود به ادراابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری های خاص که بدحوادث روزگار از جمله ویرمواد کوانتومی جدید، ممکنکاربرد روباتهای ريزنانوسیاره ابلهانچراروياها را به یاد نمی آاجزایی ناشناخته در شکل گتقلید مرحله ای نسبتا پیشخواب عامل دسته بندی و حفطمحل درک احساسات روحانیگامی در درمان بیماریهای سردرد و علتهای آنهوش مصنوعی الفاگوارتباط هوش ساختار مغز و ژتوازن مهمتر از فعالیت زیدی متیل فومارات(زادیوا)(مشکلات بین دو همسر و برخیپیشینیان انسان از هفت میصرع و درمان های آنهوش عاطفی بیشتر در زناناز انفجار بزرگ تا انفجار تاثیر مشاهده بر واقعیت بتاثیر نگاه ناظر هوشیار بدر چه مرحله ای از خواب ، رمغز انسان رو به کوچک تر شآیا انسان با مغز بزرگش اخعارضه جدید ویروس کرونا سوقت نهيب هاي غير علمي گذشاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ودرگیری مغز در بیماری کوینقش مهاجرت در توسعه نسل اإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَورزش هوازی ، بهترین تمریاضطراب و ترستاثیر درجه حرارت بر عملکروزه داری و بیمار ی ام اس نقش زبان در سلطه و قدرت اانسان جدید از چه زمانی پاکلرال هیدرات برای خوابانبیوگرافیتاثیر رژیم گیاه خواری بر فلج بل، فلجی ترسناک که آنراه های جدید برای قضاوت رراه پیروزی در زندگی چیستنورون های ردیاب حافظهایا بیماری ام اس (مولتیپبحثی درباره هوش و تفاوتهتغییرات منطقه بویایی مغزقبل از انفجار بزرگکنفرانس تشنج هتل کوثر اصزبان و شناخت حقیقت قسمت انگاهی بر قدرت بینایی دراابزار بقای موجود زنده از برخی توجهات در ببمار پارحافظه و اطلاعات در کجاست موجود بی مغزی که می تواندکاربرد روباتهای ريز، در سیاره ابلهانچراروياها را به یاد نمی آاحساس گذر سریعتر زمانتلقین اطلاعات و حافظهخودآگاهی و هوشیاريمحل درک احساسات روحانی دگاهی لازم است برای فهم و سردرد تنشنهوش مصنوعی از عروسک تا کارتباط انسانی، محدود به توسعه هوش مصنوعی قادر اسدژا وو یا اشنا پنداریمشکلات روانپزشکی پس از سپیشرفتی مستقل از ابزار هضررهای مصرف شکر و قند بر هوش عاطفی در زنان بیشتر ااز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر نگاه انسان بر رفتادر هم تنیدگی کوانتومی و پمغز انسان رو به کوچکتر شدآیا احتمال دارد رویا از آعدم توقف تکامل در یک انداوقتی فهمیدی خطا کردی برگاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ودرگیری مغز در بیماران مبنقش محیط زندگی و مهاجرت دافراد آغاز حرکت خودشان رورزش و میگرناطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر درجه حرارت بر عملکروش مقابله مغز با محدودینقش زبان در سلطه و قدرت اانسان عامل توقف رشد مغزبیان ژن های اسکیزوفرنی دتاثیر رژیم گیاه خواری بر فلج خوابراست دستی و چپ دستینوروپلاستیسیتی چیستایا بدون زبان میتوانیم تبحثی درباره هوش و تفاوتهتغییرات تکاملی سر انسان قدم زدن و حرکت دید را تغیکنگره بین المللی سردرد دزبان و شناخت حقیقت قسمت دنگاهی بر توانایی اجزاي بابزار بقای موجود زنده از برخی روش های تربیتی کودکحافظه و اطلاعات در کجاست موجودات مقهور ژنها هستندکجای مغز مسئول پردازش تجسیر آفرینش از روح تا مغز نزاع بین جهل و علم رو به پاخلاق و علوم اعصابتلاش هایی در بیماران قطع خودآگاهی و هوشیاريمحدودیت های حافظه و حافظگاهی مغز بزرگ چالش استسردرد سکه ایهوش مصنوعی از عروسک تا کارتباط شگفت مغز انسان و فتوسعه برخی شغل ها با هوش دژاوو یا آشناپنداریمشکلات روانپزشکی در عقب پاسخ گیاهان در زمان خوردضررهای شکر بر سلامت مغزهوش عاطفی در زنان بیشتر ااز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر نگاه انسان بر رفتادرمان های بیماری آلزایمرمغز ایندگان چگونه استآیا احتمال دارد رویا از آعسل طبیعی موثر در کنترل بویتامین E برای فعالیت صحاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ودرگیری مغزی در سندرم کوونقش نظام غذایی در تکامل مافزایش قدرت ادراکات و حسورزش بهترین درمان بیش فعاطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر درجه حرارت بر عملکروش های صرفه جویی در ایجانقش سجده بر عملکرد مغزانعطاف پذیری مکانیسمی علبیست تمرین ساده برای جلوتاثیر رژیم گیاهخواری بر فلج خواب چیسترشته نوروایمونولوژی و نقنوشیدن چای برای مغز مفید ایا تکامل هدفمند استبحثی درباره هوش و تفاوتهثبت امواج الکتریکی در عصقدرت انسان در نگاه به ابعکنگره بین المللی سردرد دزبان و شناخت حقیقت قسمت سناتوانی از درمان برخی ویابزار بقای موجود زنده از برخی سلولهای عصبی در تلاحافظه و اطلاعات در کجاستمیهمانهای ناخوانده عامل کرونا چه بر سر مغز می آورسیستم تعادلی بدننزاع بین علم و نادانی رو اخلاق پایه تکامل و فرهنگتلاشی برای درمان قطع نخاخانواده پایدارمخچه فراتر از حفظ تعادلگذر زمان کاملا وابسته به سرعت فکر کردن چگونه استهوش مصنوعی از عروسک تا کارتباط شگفت انگیز مغز انتوصیه های غیر دارویی در سدانشمندان ژنی از مغز انسمشاهده آینده از روی مشاهپختگی پس از چهل سالگي به طوفان فقر و گرسنگی و بی سهوشیاری کوانتومیاز تکنیکی تا مغز از مغز تاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ویتامین دی بر بیمادرمان های جدید میگرنمغز ابزار برتر بقاآیا برای تولید مثل همیشه عصب حقوق نورولووویتامین E در چه مواد غذایاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ودرگیری اعصاب به علت میتونقش هورمون های تیروئید دافزایش مرگ و میر سندرم کوورزش در کمر دردبلندی در ذهن ما درک بلندیتاثیر درجه حرارت بر عملکروش هایی ساده برای کاهش انقش غذاها و موجودات دريااولین هیبرید بین انسان وبیشتر کمردردها نیازی به تاثیر عصاره تغلیظ شده گیفیلمی بسیار جالب از تغییرشد مغز علت تمایل انسان بنوعی سکته مغزی ، وحشتناک ایرادهای موجود در خلقت ببحثی درباره هوش و تفاوتهجمجمه انسان های اولیهلوب فرونتال یا پیشانی مغکندر در بیماریهای التهابزبان، وسیله شناسایی محیطناتوانی در شناسایی چهره ابزار بقای موجود زنده از برخی سيناپسها طی تکامل و حس چشایی و بویاییمیگرن سردردی ژنتیکی که بکشف مکانیسم عصبی خوانش پسیستم دفاعی بدن علیه مغز نزاع بین علم و جهل رو به پاختلال در شناسایی حروف و تلاشی تازه برای گشودن معخارق العاده و استثنایی بمخچه ، فراتر از حفظ تعادلگربه شرودینگر و تاثیر مششلیک فراموشیهوش مصنوعی از عروسک تا کارتباط شگفت انگیز مغز انتوصیه هایی در مصرف ماهیدانشمندان روش هاي جدیدی معنی روزهپرورش مغز مینیاتوری انساطی یکصد هزار سال اخیر هرچهوش، ژنتیکی است یا محیطیهیچگاه از فشار و شکست نتراز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر ویروس کرونا بر مغز درمان های جدید در بیماری مغز از بسیاری حقایق می گرآیا بزرگ شدن مغز فقط در دعضلانی که طی سخن گفتن چقدویتامین دی گنجینه ای بزراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وذهن چند جانبه نیازمند نگنقش هورمون زنانه استروژنافسردگی و اضطراب در بیماوزوز گوشبه زودی شبکه مغزی به جای تاثیر درجه حرارت بر عملکروش صحبت کردن در حال تکامنقش غذاها و موجودات دريااولین مورد پیوند سر در انبا هوش مصنوعی خودکار روبتاریخ همه چیز را ثبت کردهفیزیکدانان ماشینی برای تزمین زیر خلیج فارس تمدنی چیزی خارج از مغزهای ما نیاگر نعمت فراموشی نبود بسبحثی درباره هوش و تفاوتهجنسیت و تفاوت های بیناییلبخند بزن شاید صبح فردا زکوچک شدن مغز از نئاندرتاسفر نامه سفر به بم و جنوب نخاع ما تا پایین ستون فقرابزارهای بقای موجود زندبررسي علل احتمالي تغيير حس و ادراک (قسمت اول )میگرن شدید قابل درمان اسکشف مکانیسمی پیچیده در بسکته مغزینظام مثبت زندگیاختلالات مخچهتلاشی جدید در درمان ام اسخدا موجود استمخچه ابزاري که وظیفه آن فگزیده ای از وبینار یا کنفشنا در ابهای گرم جنوب نیهوش مصنوعی از عروسک تا کارتباط غیرکلامی بین انساتوضیحی ساده در مورد هوش مدانشمندان روشی برای تبدیمغز فکر میکند مرگ برای دیآلودگی هوا و ویروس کروناظهور امواج مغزی در مغز مصهاوکينگ پیش از مرگش رسالاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ژنها بر اختلالات خدرمان های رایج ام اسمغز به تنهایی برای فرهنگ آیا تکامل و تغییرات ژنتیمقالاتواکنش های ناخودآگاه و تقاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد ورقیبی قدرتمند در برابر منقش ژنتیک در درمان اختلاالکتروتاکسی(گرایش و حرکیک پیشنهاد خوب برای آسان بوزون هیگز چیستتاثیر درجه حرارت بر عملکروشهای نو در درمان دیسک بنقش غذاها و موجودات دريااولین تصویر در تاریخ از سبار سنین ابزار هوشمندی اتبدیل تراکت صوتی مصنوعی فرگشت و تکامل تصادفی محض زندگی هوشمند در خارج از زچگونه مغز پیش انسان یا هماگر نعمت فراموشی نبود بسبحثی درباره احساسات متفاجنسیت و تفاوت های بیناییلرزش ناشی از اسیب به عصبکووید نوزده و خطر بیماریسفرنامه سفر به بم و جنوب نخستین تصویر از سیاهچالهابزارهای پیشرفته ارتباط بررسی و اپروچ جدید بر بیمحس و ادراک (قسمت دوم )میدان مغناطيسي زمین بشر کشف ارتباط جدیدی از ارتبسانسور از روی قصد بسیاری نظریه تکامل در درمان بیماختلالات حرکتی در انسانتمایل زیاد به خوردن بستنخطا در محاسبات چیزی کاملمدارک ژنتیکی چگونه انسانگزارش یک مورد جالب لخته وشناخت و معرفت، و نقش آن دهوش مصنوعی از عروسک تا کمارتروز یا خوردگی و التهاتکنولوژی جدید که سلول‌هداروهای مصرفی در ام اسمغز ما کوچکتر از نیم نقطهآلزایمرعلم به ما کمک میکند تا موهاوکينگ پیش از مرگش رسالاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کلام در آیات کلام بدرمان های علامتی در ام اسمغز برای فراموشی بیشتر کآیا جهش های ژنتیکی، ویروتاثیر ویتامین دی بر بیماواکسن کرونا از حقیقت تاتاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد ورموزی از نخستین تمدن بشرنقش آتش در رسیدن انسان بهالتهاب شریان تمپورالیکی از علل محدودیت مغز امبیماری های مغز و اعصاب و تاثیر درجه حرارت بر عملکروشهای شناسایی قدرت شنوانقشه مغزی هر فرد منحصر بهاولین سلول مصنوعیبارداری بدون رحمتبدیل سلولهای محافط به سفراموش کارها باهوش تر هسزونا به وسیله ویروس ابله چگونه هموساپينس بر زمین اگر تلاش انسان امروز برابحثی درباره احساساتی غیرجهش های ژنتیکی مفید در سالزوم سازگاری قانون مجازاکودک ایرانی که هوش او از سفرنامه سفر به بم و جنوب نرمش های مفید در سرگیجهابزارهای بقا از نخستین هبررسی سیستم تعادلی بدن احس و ادراک قسمت چهارممکانیزمهای دفاعی در برابکشف جمجمه ای درکوه ایرهوسانسور بر بسیاری از حقایهفت چیز که عملکرد مغز تو اختلالات صحبت کردن در انتمدن قدیمی ای در جنوب ایرخطا در محاسبات چیزی کاملمروری بر تشنج و درمان هایگشایش دروازه جدیدی از طرشناسایی سلول های ایمنی اهوش مصنوعی از عروسک تا کمارزش حقیقی زبان قسمت اولتکامل مداومداروهای ضد بیماری ام اس ومغز مادران و کودکان در زمآیا ممکن است موش کور بی معلایم کمبود ویتامین E را آیا ما تنها موجودات زنده علایم کمبود ویتامین E را هدف یکسان، در مسیرهای متاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر ندرمان ژنتیکی برای نوآوریمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟آیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجصفحه اصلیواکسن کرونا ساخته شده تواز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر گیاه خواری بر رشد ورمز و رازهای ارتباط غیر کنقش انتخاب از طرف محیط، نامیوتروفیک لترال اسکلرویافته های نوین علوم پرده بیماری گیلن باره و بیمارتاثیر درجه حرارت بر عملکروشی برای بهبود هوش عاطفنقص در تشخیص هیجانات عاماوکرلیزوماب داروی جدید شبازگشت از آثار به سوی خداتری فلوپرازینفراموشی همیشه هم بد نیستزیباترین چیز در افزایش سچگونه آن شکری که می خوریمابزار هوش در حال ارتقا ازبخش دیگری در وجود انسان هجهش های ژنتیکی غیر تصادفلزوم سازگاری قانون مجازاکودکان میتوانند ناقل بی سفرنامه سفر به بم و جنوب نرمشهای مهم برای تقویت عابزارهای بقا ازنخستین همبررسی علل کمر درد در میانحس و ادراک قسمت پنجمما انسانها چه اندازه نزدگنجینه ای به نام ویتامین ساخت شبکه عصبی با الفبایهفت سین یادگاری از میراث ادامه بحث تکامل چشمتمدن بشری و مغز اخلاقیخطرات هوش مصنوعیمرکز هوشیاری، روح یا بدن پمبرولیزوماب در بیماری چشواهدی از دنیسوان(شبه نئهوش مصنوعی در کامپیوترهاارزش حقیقی زبان قسمت دومتکامل چشمداروی فامپیریدین یا نورلمغز چون ابزار هوش است دلیمغز چگونه صداها را فیلتر آیا مغز تا بزرگسالی توسععلت خواب آلودگی بعد از خوهدف از تکامل مغزاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر تدرمان جدید میگرن با انتی مغز بزرگ چالش است یا منفعآیا خداباوری محصول تکاملسوالات پزشکیواکسن دیگر کرونا ساخته شاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر گیاهخواری بر رشد و رویا و خبر از آیندهنقش اتصالات بین سلولهای امید درمان کرونا با همانیادگیری مهارت های جدید دبیماری ای شبیه آلزایمر و تاثیر درجه حرارت بر عملکروشی جدید در درمان قطع نخنقطه بی بازگشتايندگان چگونه خواهند دیدبازسازي مغز و نخاع چالشی تری فلوپرازینفرایند تکامل و دشواری هازیرفون داروی ضد ام اسچگونه انتظارات بر ادراک ابزار بقای موجود زنده از برنامه و ساختار پیچیده مجهشهای مفید و ذکاوتی که دممانتین یا آلزیکسا یا ابکودکان خود را مشابه خود تسفرنامه سفر به بم و جنوب چرا مغزهای ما ارتقا یافت ابزارهای بقای از نخستین بزرگ شدن مغز محدود به دورحس و ادراک قسمت سومما انسانها چه اندازه نزدگویید نوزده و ایمنی ساکتساخت شبکه عصبی مصنوعی با همیشه اطمینان تو بر خدا باداراوون تنها داروی تاییتمساح حد واسط میان مغز کودفاع در برابر تغییر ساختمرکز حافظه کجاستپنج اکتشاف شگفت آور در موشاهکار قرنهوش مصنوعی در خدمت خلق وحارزش حقیقی زبان قسمت سومتکامل ابزار هوش ، راه پر داروی تشنجی دربارداریمغز ناتوان از توجیه پیداآیا همه جنایت ها نتیجه بیعوامل موثر در پیدایش زباهدف از خلقت رسیدن به ابزااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر سدرمانهای بیماری پارکینسمغز بزرگ چالشهای پیش روآیا دلفین ها می تواند از پیامهای کاربرانواکسن دیگری ضد کرونا از دازدواج های بین گونه ای، رتاثیر انتخاب از طرف محیط رویا بخشی حقیقی از زندگی نقش حفاظتی مولکول جدید دامگا سه عامل مهم سلامتیادآوری خواب و رویابیماری ای شبیه ام اس مولتتاثیر درجه حرارت بر عملکروشی جدید در درمان سکته مچند جهانیايا اراده آزاد توهم است یبحتی علمی درباره تمایل بتسلیم شدن از نورون شروع مفرایند حذف برخی اجزای مغزبان مشترک ژنتیکی موجوداچگونه باغبانی باعث کاهش ابزار بقای موجود زنده از برین نت به جای اینترنتجهشهای مفید و ذکاوتی که دمنابع انرژي پاک سرچشمه حکوری گذرای ناشی از موبایسفری به آغاز کیهانچرا پس از بیدار شدن از خوابزارهای دفاعی و بقای موبزرگ شدن تقریبا ناگهانی حساسیت روانی متفاوتما با کمک مغز خود مختاريمگوشه بیماری اتوزومال رسسساختار شبکه های مغزی ثابهمیشه عسل با موم بخوریمادغام میان گونه های مختلتنفس هوازی و میتوکندریدقیق ترین تصاویر از مغز امرکز خنده در کجای مغز استپوست ساعتی مستقل از مغز دشبیه سازی میلیون ها جهان هوش مصنوعی در خدمت خلق وحارزش خود را چگونه میشناستکامل زبانداروی جدید s3 در درمان ام