دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

ارتباط شگفت انگیز مغز انسان و فیزیک کوانتوم

ارتباط شگفت انگیز مغز انسان و فیزیک کوانتوم

کسی نمی داند هوشیاری چیست و چگونه عمل می کند! کسی مکانیک کوانتوم را هم نمی فهمد. آیا ممکن است اینها همه تصادفی باشد؟ نمی توانم مشکل حقیقی را مشخص کنم زیرا تصور میکنم معماي حقیقی ای وجود ندارد ولی من تاکید نمیکنم که معمای حقیقی ای وجود ندارد این چیزی است که ریچارد فاینمان درباره معماها و تفاوت ها در مکانیک کوانتوم- که دانشمندان فیزیک برای توصیف کوچکترین چیزها در کیهان به کار می برند- بیان می کند ولی او شاید درباره معمای بی حاصل و مشابه هم سخن میگوید و آن معماي هوشیاری است!

برخی دانشمندان، اعتقاد دارند که ما در عمل می فهمیم هوشیاری و خودآگاهی چیست یا فقط توهم است، ولی ديگر دانشمندانی هستند که احساس می کنند ما اساسا درک نمی کنیم هوشیاری از کجا آمد.

معمای هوشیاری ابدی، برخی پژوهشگران را به اینجا کشانده است تا از فیزیک کوانتوم بخواهند آن را تشریح کند ولی این اندیشه، همیشه با شک پاسخ داده می شود و این شگفت انگیز نیست؛ زیرا حکیمانه نیست که یکی از معماها با معمای دیگر حل شود!

ولی واضح است که اين افکار، ابلهانه و از روي دلخواه نیست. یکی از دلایلی که عقل را شگفت ترین چیز براي فیزیک دان ها می کند، آن است که در نظریه کوانتوم ابتدایی اسیر می شود. فقط این، نیست بلکه مورد انتظار است که کامپیوترهای کوانتومی بتوانند چیزهایی را ایجاد کنند که برای کامپیوترهای عادی انجام آن ممکن نیست و این ما را تذکر می دهد که مغزهای ما می توانند چیزهایی را انجام دهند که از قدرت هوش مصنوعی، بسیار فراتر می رود.

مکانیک کوانتوم برترین نظریه برای توصیف عام هستي در سطح اتم و ذرات کوچک تر از اتم است و شاید خصوصیت مشهورتر در ابهام آن، این حقیقت باشد که در آزمایش کوانتومی، بر اساس انتخاب ما یا عدم انتخاب ما در روشهاي اندازه گیری، ممکن است برخی خصوصیت های اتم های مربوطه تغییر کند. وقتی نخستین پرچمداران مکانیک کوانتوم، تاثیر فرد جستجو کننده یا مراقب را بر نتایج آزمایشات دیدند بسیار شگفت زده شدند و به نظر رسید که فرض اساسی موجود در پیدایش جهان را از بین می برد که بدون توجه به نگاه ما جهانی در بیرون وجود دارد و وقتی روشي که جهان رفتار میکند، متوقف به کیفیت نگاه ما به آن است پس واقعیت دقیقا به چه معنی است؟

و برخی از این پژوهشگران احساس کردند، مجبورند این نتیجه را بگیرند که قرارداد جهان، فقط توهم است و باید هوشیاری، نقشی فعال را در نظریه کوانتوم داشته باشد. اما از نظر دیگران این مطلب، معنی خاصی ندارد.

بدون شک اینشتاین یک بار احتجاج کرد و آن زمانی بود که گفت من تا وقتی به یک ماه نگاه نکنم نتيجه نمی گیرم، قمری وجود دارد. و امروز برخی فیزیک دان ها شک می کنند که آیا هوشیاری بر مکانیک کوانتوم، تاثیر دارد یا نه.

در حقیقت احتمال دارد هوشیاری به دلیل فیزیک کوانتوم ایجاد شده باشد. تا جایی که اعتقاد دارند نظریه کوانتوم برای فهم کیفیت عمل مغز به صورت کامل، ضروری است و مشابه اجسام کوانتومی ای است که میتواند یک لحظه در دو مکان وجود داشته باشد، پس مغز کوانتومی می تواند همزمان دو نوع از افکار تبادلی را حمل کند. این افکار، تخمینی است و روشن شده است که فیزیک کوانتوم، نقشی اساسي در سطح عمل مغز و بر عمل آن، ندارد.

پس چیز دیگری وجود ندارد و این احتمالات، نشان میدهد چگونه نظریه شگفت انگیز کوانتوم ما را وادار میکند، فکر کنیم.

مشهورترین تاثیر عقل بر مکانیک کوانتوم در آزمایش دوشکاف، نمایان می شود: تصور کن بخشی از شعاع نورانی، بر پرده ای بتابد که دو شکاف نزدیک به هم و موازی دارد. بخشی از نور از دو شکاف می گذرد و بر پرده دیگر، برخورد می کند. میتوان نور را به عنوان نوعی از موج تصور کرد و وقتی موج ها از دو شکاف می گذرند، می توانند با هم تداخل کند. وقتی قله های موج همزمان باشند همدیگر را تقویت می کنند در حالي که اگر قله با کف موج نور، همزمان باشد همدیگر را محو می کنند و به این در هم رفتن موجی، پراش یا انکسار می گویند(diffraction)و سلسله ای متناوب از نوارهای تاریک و روشن بر پرده پشتی شکل می گيرد . واین، در زمانی است که موج های نور یا همدیگر را تقویت کنند یا همدیگر را محو بسازند. و قابل فهم است که این خصوصیت از خصوصیت های رفتار موج، از دویست سال قبل یعنی قبل از پیدایش نظریه کوانتوم بوده است. و میتوان این آزمایش دوشکاف را همچنین بر ذرات کوانتومی دیگر مانند الکترون ها اجرا کرد که ذراتی کوچک و باردار و از اجزای تشکیل دهنده اتم هستند. آنچه باعث جدال می شوند اینکه این ذرات میتوانند رفتاری مانند موج نشان دهند و این یعنی میتوانند وقتی دسته ای از الکترون ها از طریق دو شکاف بگذرد و تولید الگوی تداخل کند، در معرض انکسار یا پراش قرار گیرد.

اکنون، تصور کن ذرات کوانتومی از طریق شکاف ها یکی پس از دیگری میگذرد و نیز یکی پس از دیگری بر

پ

رده، نمایش داده می شود و چیز ديگري هم در مسیر، وجود ندارد تا با هر ذره در طول مسیر خود تداخل کند. با اين همه، الگوی ذراتی که در گذر زمان با هم تراکم می کنند از تداخل، پرده برمی دارد. به نظر می رسد هر ذره از هر دو شکاف به صورت همزمان می گذرد و با خودش تداخل میکند و این حالت انباشته شدن بر هم(superposition)نامیده می شود.

این حقیقتا چیزی شگفت انگیز است.

اگر کسی را درون یا بیرون از یکی از شکاف ها قرار دهیم می توانیم کشف کنیم آیا ذره ای معین، از طریق شکاف می گذرد یا نه ولی در این حالت، تداخل و در هم رفتن، از بین می رود!

خیلی ساده! در زمان بررسی مسیر ذرات- حتی اگر این مراقبت، فشاری بر حرکت ذرات وارد نکند- ما نتیجه را تغییر می دهیم!

فیزيک دانی به نام پاسکال جوردن که با استاد کوانتوم نیلز بور در کپنهاگ در دهه بیستم قرن گذشته، کار میکرد، میگوید: توجه ما- بر اساس آنچه میتوان اندازه گیری کرد- فشاری را بر ذره وارد نمی کند و آن را به سمتی نمی راند. بلکه آن را تولید می کند! ما ذرات کوانتومی را وادار میکنیم موضعی مشخص بگیرند!

به عبارت دیگر ما نتایج اندازه گیری ها را خودمان تولید می کنیم.

اگر امر اینگونه است، به نظر می رسد واقعیت وضع شده، فقط یک سراب است و وقتی طبیعت، بر اساس اینکه آن را نگاه کنیم یا نکنیم، رفتار خود را تغییر می دهد شگفت انگیزتر هم می شود.

می توانیم بکوشيم طبیعت را در کشف قصد نیت آن، بفريبيم! برای این کار میتوانیم مشخص کنیم ذرات، در زمان گذر از طریق این دو شکاف چه مسیری دارند ولی به مجرد اينکه بخواهد از شکاف عبور میکنند، لازم است تصمیم بگیرد از یکی از شکاف ها یا هر دوی آنها بگذرد.

آزمایش در سال 1960، از طرف فیزیک دان آمریکایی جان ویلر مطرح شد و به آن، آزمایش انتخاب تاخیری گفته شد و در دوره هاي بعدی تکرار شد و تکنیک های هوشمند براي اندازه گيری، بر مسیر ذرات کوانتومی، به صورت عام و ذرات نور به نام فتون ها به طور خاص، به کار گرفته شد و این پس از آن بود که انتخاب می شد مسیری واحد یا ترکیبی از هر دو را انتخاب کند. بور به صورت قابل اعتمادی پیشگویی کرد و بیان نمود، تفاوتی بین تاخیر اندازه گیری یا عدم تاخیر، وجود ندارد.

تا زمانی که ما مسیر فتون را پیش از ثبت آن، به شکل نهایی در زمان رسیدن آن به بیننده مشخص کنیم ما پدیده انکسار یا پراش را از دست می دهیم! گویا طبیعت می فهمید ما فقط نگاه نکرده ایم بلکه حتی برای نگاه کردن، نقشه هم ریخته ایم!

در این آزمایش هرگاه مسیر ذره کوانتومی را کشف کنیم مجموعه مسیرهای ممکن به یک حالت شناخته شده، فرو میریزد.

بیشتر از این، آزمایش انتخاب زود و سریع و نه تاخيري است یعنی انجام توجه- که از اندازه گیری شروع و نتیجه می شود- می تواند بیشتر از هر جنبش فیزیکی، باعث فروریختن شود.

ولی آیا این،يعني فروریختن حقیقی رخ نمي دهد، مگر در زمانی- که نتیجه اندازه گیری به هوشیاری ما برسد؟

فیزیک دان مجارستانی یگین وینگر در دهه سی، به اين احتمال اعتراف کرده است و می گوید: بیان می شود، توصیف کوانتومی اشیا، تحت تاثیر کپی هایی است که وارد هوشیاری می شود و ایمان به خود، به صورت منطقی همراه با مکانیک کوانتوم کنونی است. ویلر اعتقاد دارد که وجود موجودات زنده توانا برای مشاهده، - آنچه را در گذشته بوده- تغییر داده است و حوادث کوانتومی قبلی را به یک تاریخ قابل لمس، تبدیل کرده است. او می گوید: ما در تکامل کیهان از زمان ابتدای آن، شریک بوده ایم و این، یعنی ما در کیهانی مشارکتي، زندگی می کنیم تا امروز فیزیک دان ها بر روشی بهتر برای تفسیر این آزمون های کوانتومی توافق نکرده اند ولی دشوار است از آنچه بر آن مترتب است یعنی نوعی ارتباط بین هوشیاری با مکانیک کوانوم، دوری کنیم.

در ابتدای دهه هشتاد، فیزیک دان انگلیسی روگر پنروز مطرح کرد که ارتباط، در جهت دیگری عمل کرده است. شاید مکانیک کوانتوم مشارکتی در خوآگاهی و هوشیاری ما داشته باشد؛ چه هوشیاری بر مکانیک کوانتوم تاثیر بگذارد یا نه. و پنروز می پرسد اگر ساختارهایی مولکولی، در مغزهای ما باشد و بتواند حالت خود را در پاسخ به یک حادثه کوانتومی تغییر دهد، چه می شود؟ و آیا این ترکیبات می تواند حالت بر هم فرو رفتن کوانتومی را کاملا مانند رفتار ذرات در آزمایش دوشکاف، بنا سازد؟ و آیا در روش هایی- که تحریک سلول های عصبی برای ارتباط، از طریق پيام های الکتریکی انجام می شود- در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) رخ میدهد؟ پنروز می گوید توانایی ما برای حمل حالات ذهنی ناموافق از نظر ظاهری، خطای در ادراک، نيست و این، تاثیر حقیقی فیزیک کوانتوم است.

در نتیجه به نظر میرسد، مغز انسان می تواند با فرایند های معرفتی ای تعامل کند- که همچنان بسیار فراتر از قدرت های تجهیزات کامپیوتری عددی است. شاید بتوانیم حتی وظیفه محاسبه ای را انجام دهیم- که از

طریق تجهیزات کامپیوترهای عادی و بر اساس منطق عددی کلاسیک، اجرای آن ممکن نیست. پنروز برای اولین بار، در کتاب خود در سال 1989 با عنوان عقل جدید امپراتور “the emperor’s new mind” فرض کرد که مکانیک کوانتوم بر ادراک بشری تاثیر می گذارد به گونه ای که پنروز تصور میکند فروریختن تداخل کوانتومی و محو در هم فرورفتن کوانتومی فرایندی حقیقی و فرایندی فیزیکی مانند انفجار شديد باشد و این پدیده را (orch-or)(orchestrated objective reduction) کاهش واقعي هماهنگ شده نامید.اندیشه
orch-or)
سبب شد پنروز بفهمد جاذبه مسؤول عدم آشکار شدن تاثیر مکانیک کوانتوم بر موارد روزانه مانند ستارگان و سیارات است. او اعتقاد دارد که در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، در اشيايي که حجم آن، بزرگتر از ذرات است امکان ندارد.

زیرا تاثیر جاذبه آن، لازم ميکند دو حالت زمان-مکان با هم در جایی نباشند.پنروز این تفکر را در همراهی با پزشک آمریکایی استوارت هامروف، پیشرفت و توسعه داد به گونه ای که در کتاب خودسایه های عقلدر سال 1994، مطرح کرد ساختارهایی که در درک کوانتومی شرکت دارد، از پروتيين هایی به نام ميکروتوبول تشکیل مي شود و این ميکروتوبول ها در بیشتر سلول های ما از جمله سلول های عصبی مغزی وجود دارد و پنروز و هامروف، استدلال کردند جنبش های این ميکروتوبول ها ممکن است بر اساس اصل در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، باشد ولی دلیلی بر آن نیست.

اشاره شده است که اندیشه در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) ميکروتوبول ها، بر اساس آزمونهایی در سال 2013 تایید شده است ولی در واقع این پژوهش ها به آثار کوانتومی اشاره نکرده است. علاوه بر آن، بیشتر پژوهشگران اعتقاد دارند اندیشه orch-or بر اساس پژوهشی- که در سال 2000 انجام شد- از نظرها دور شد.

فیزیک دانی به نام مارک تيگمارک بیان کرد، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) مولکول های دخیل در ارسال پیام های عصبي، امکان ندارد حتی در بخشی از زمان لازم بر رسیدن این پیام ها به مکان خاصی ادامه یابد. تاثیر های کوانتومی مانند در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، با اصلی به نام جداسازی ارتباط کوانتومی(decoherence) به سادگی از بین ميرود و این، به واکنش ذرات کوانتومی با منطقه اطراف- که از طریق آن، خصوصیات کوانتومی از مجموعه محو میشود- باز می گردد. انتظار می رود جدا شدن ارتباط کوانتومی در محیط های مرطوب و گرم، مانند سلول زنده بسیار سریع شود. پیام های عصبی، پالس هاي الکتریکی است که از عبور ذرات باردار از غشای سلولهای عصبی ایجاد می شود. اگر یکی از این ذرات در، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، باشد و با سلول های عصبی برخورد کند، لازم است آنطور کهتيگمارکمي گويد در کمتر از میلیارد ميليارد صدم ثانیه از بین برود و این کار، حداقل ده هزار تریلیون بار تکرار میشود تا زمانی که سلول های عصبی پیام را خالی کند. نتیجه آنکه شک وابهام زیادی در مورد اندیشه تاثیر مکانیک کوانتومی بر مغز وجود دارد، ولی پنروز به این دلایل توجهی نمیکند و فرضیه(orch-or) را مطرح میسازد. به رغم بیان تيگمارکدر مورد جداکردن بسیار سریع ارتباط کوانتومی در سلول ها، محققان دیگری آثار کوانتومی را در سلول های زنده دیده اند.

دلایلی اشاره میکند نظام بیولوژیک، در جوانب مختلفی از اصول مکانيک کوانتوم بهره میبرد. به عنوان نمونه، فرایند ساختن با نور است و تاثیرات کوانتومی در تبدیل اشعه خورشید به کربوهيدرات ها در فرایند فتوسنتز نقش دارد. دانشمندان همچنین دیدند پرندگان مهاجر، قطب نمای کوانتومی مخصوصی دارند که به آنها اجازه استفاده از ميدان مغناطيسي زمين و هوانوردي را میدهد و احساس بویایی در انسان هم بر اساس یکی از مهمترین خصوصیات فیزیک کوانتوم انجام می شود.

علاوه براینها، به ناچار باید پذیرفت مغز از حیله های کوانتومی استفاده میکند و برهانهایی کاملا متفاوت وجود دارد.

فیزیک دانی به نام ماتيو فیشر از دانشگاه کالیفرنیا مقاله ای را در سال 2015 منتشر کرد و مطرح کرد مغز مولکولهايي دارد که میتواند، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) را به شکلی درست، حفظ کند و به شکل مشخص، هسته های ذرات فسفر این توانایی را دارد. ذرات فسفر در همه جا درون سلول ها هستند و معمولا شکل يونی آن، با چهار مولکول اکسیژن ترکیب می شود. این یون ها واحد اساسی نیرو درون سلول ها هستند. بخش بزرگی ازنیروی سلول، در مولکول هایی به نام ATP ، ذخیره می شود که زنجیره هایی تشکیل شده از سه مجموعه از فسفات است و مرتبط با مولکول ساختاری است و در زمان قطع شدن یکی از مجموعه های فسفات، نیروی سلول آزاد میشود تا استفاده شود. سلول ها مکانیسم هایی مولکولی برای جمع کردن یون های فسفات در مجموعه دارد و بار دیگر، آن را می شکنند. فیشر نقشه ای را طرح کرد که میشد در آن، دو بخش از یون های فسفات را در نوع خاصی از در هم رفتن کوانتومی، به نام همبستگي كوانتومي (entangled state) قرار داد. هسته هاي فسفر خاصيت كوانتومي دارد که چرخش دوکی کوانتومی (spin) خوانده می شود و آن را تا حدی مشابه مغناطیس کوچک با قطب هایی میکند که به جهت های معینی اشاره دارد.

در حالت در هم فرورفتن؛ لرزش دوکی یا اسپین یکی از هسته های فسفر بر اساس دیگر هسته ها است به عبارت دیگر حالت های همبستگی حقیقتا حالت های در هم فرورفتن کوانتومی است که بیشتر از یک ذره کوانتومی واحد را در بر می گیرد.

فیشر می گوید رفتار مکانیکی کوانتومی چرخش دوکی این هسته ها می تواند در دوره های طولانی ای- که توسط بشر قابل ملاحظه است- به شکل معقولی در برابر جداسازی ارتباط، مقاومت کند. او با تیگمارک، اتفاق نظر دارد که جنبش های کوانتومی به شدت ازمحیط، تاثیر می پذیرد همانطور که پنروز و هامیروف تصور کردند و جداسازی همبستگی، تقریبا به صورت فوری حاصل می شود ولی چرخش دوکی کوانتومی هسته ها به شدت با محیط خود واکنش نشان نمی دهد. به رغم اینها رفتار کوانتومی، در چرخش دوکی کوانتومی هسته های فسفر، مصون از جداسازي همبستگی است.

فیشر می گوید وقتی ذرات فسفر در ساختاری بزرگتر به بنام مولکول های پوسنر قرار داده شود، چنین چیزی رخ می دهد. و اینها مجموعه ای تشکیل شده از شش یون فسفات است که با نه یون کلسیم ارتباط دارد و نشانه هایی بر امکان پذیر بودن وجود این مولکول ها در سلول های زنده هست به رغم آنکه اکنون دلیل قاطعی ندارد.

فیشر می گوید چرخش دوکی کوانتومی فسفر در برابر جدا شدن همبستگی یک روز یا تقریبا یک روز حتی در سلول های زنده مقاومت می کند و این، یعنی میتواند بر چگونگی عمل مغز تاثیر بگذارد. این نظر مطرح است که مولکول های پوسنر میتواند از طرف سلول های عصبی، بلعیده شود. و مولوکول های پوسنر هر طور در داخل باشند، می توانند سلول های عصبی را تحریک کنند تا پیامی را از طریق جدا سازی و آزاد کردن یون های کلسیم، به سلول دیگر برساند. و به دلیل همبستگی در مولکول های پوسنر دو تا از این پیام ها به نوبه خود به عنوان نوعی از همبستگی کوانتومی افکار با هم مرتبط میشود. فیشر می گوید: پس پردازش های کوانتومی دارای چرخش دوکی کوانتومی هسته ای، در عمل در مغز وجود دارد و اين امری بسیار شایع خواهد بود و در هر زمان رخ میدهد.

فیشر اولا وقتی شروع به تفکر در بیماران عقلی میکند، به اين نتیجه ميرسد زیرا می گوید: وقتی پیش از سه تا چهار سال قبل تصمیم گرفتم کشف کنم چگونه یون لیتیم میتواند مانند این تاثیر بزرگ را در درمان بیماران عقلی داشته باشد در شیمی زیستی مغز وارد شدم.

چون دوای لیتیم به مقدار وسیع در درمان اختلال دو قطبی استفاده میشود. این دارو عمل میکند ولی کسی نمی داند دقیقا چگونه عمل می کند. فیشر درباره تفسیر کوانتومی بحث نمیکند ولی پس از آن، مقاله ای پژوهشی را ارائه کرد که نشان میداد داروی لیتیوم تاثیرات مختلفی بر رفتار موش ها دارد که بر اساس لیتیوم مورد استفاده است. در نگاه اول این از ناحیه شیمیایی، شگفت انگیز است که نظیرهای مختلف واجب است به صورت تقریبا مطابق با هم، رفتار کنند پس وقتی لیتیوم به عنوان درمانی سنتی استفاده شده است باید روی موارد مشابه، همان تاثیر را داشته باشد ولی فیشر فهمید هسته ذرات مشابه لیتیوم، متفاوت است و ممکن است نقشی مختلف داشته باشد و این خاصیت کوانتومی به روش عمل دوای لیتیوم تاثیر می گذارد. برای نمونه اگر لیتیوم به جای کلسیم در مولکول های پوستر جایگزین شود چرخش دوکی کوانتومی لیتیوم بر چرخش دوکی کوانتومی ذرات فسفر تاثیر می گذارد و در نتیجه در همراهی با همبستگی کوانتومی آن وارد می شود.

اگر این مطلب درست باشد به تفسیر آنچه لیتیوم در درمان بیماری دو قطبی به کار میبرد، کمک میکند.

در این مرحله طرح فیشر بیشتر از نظری قابل توجه، نیست ولی راه های بسیاری هست که میتوان درستی آن را آزمود و از این فکر شروع میشود که چرخش دوکی کوانتومی فسفر در مولکل های پوسنر، میتواند همبستگی کوانتومی را در دوره های طولانی حفظ کند و این چیزی است که فیشر بعدا به آن می پردازد.

به رغم اینها او در این بیان محتاط است و افکار قبلی درباره هوشیاری و ادراک کوانتومی، در بهترین حالات با هم برخورد دارد.

فیزیک دان ها، بیشتر آرزوی آنها این است که هوشیاری و مغز بتواند دور از نظریه کوانتوم باقی بماند و شاید بر عکس هم باشد و بعد از همه اینها حتی نمی دانیم هوشیاری چیست و نظریه ای برای توصف آن هم نیست. نتیجه اینکه فیزیک دان ها غالبا همین که عبارت کوانتوم و هوشیاری در یک جمله بیان میشود، احساس ناتوانی می کنند.

این اندیشه تاریخی طولانی دارد و این از زمانی است که تاثیر ناظر و عقل در مکانیک کوانتوم در نخستین روزها مطرح شد و انکار ارتباط بین هوشیاری و مکانیک کوانوم بسیار سخت است. در سال 2016 آدریان کینت از دانشگاه کمبریج که یکي از محترم ترین فیلسوفان کوانتومی است، پیشگویی کرد هوشیاری، رفتار نظام کوانتومی را به روشی پیچیده تغییر داده است ولی میتوان آن را کشف کرد. کینت در مورد این اندیشه بسیار هشدار داد و اعتراف کرد: در اصول، دلیلی قانع کننده براي اعتقاد به اینکه نظریه کوانتوم، نظریه درستی است- که می خواهد براي نظریه هوشیاری دستورسازی کند- وجود ندارد و نمي تواند کامل بيان کند ارتباطی مشترک بین معماهاي نظریه کوانتوم، با معماهاي هوشیاری هست. ولی او می گوید تفسیر همه خصوصیاتی- که هوشیاری، بر اساس فیزیک کلاسیک و قبل از نظریه کوانتوم دارد- دشوار است.

یکی از سوالات حیرت انگیز به صورت خاص، آن است که چگونه عقل های هوشیار ما می تواند احساسات یگانه ای در نوع خود مانند رنگ قرمز یا بوی گوشت ترد و سرخ شده خوک را تجربه کند؟ با چشم پوشی از افرادی- که از ناتوانی های چشمی رنج می برند- همه رنگ قرمز را می شناسیم ولی وسیله ای برای رساندن احساس نداریم و هیچ چیزی در فیزیک نیست که به ما بگوید چه چیزی، بر اساس آن، وجود دارد. احساسات از این نوع، کوالیا یا کیفیت های قابل حس (qualia)نامیده می شود. ما آنها را اینگونه تصور می کنیم که از خصوصیات یگانه در همه جای جهان هستند ولی در حقیقت اینها فقط نتایج هوشیاری ما هستند و این امر، تفسیرش دشوار است.

کینت می گوید هر زنجیره از افکار درباره ارتباط هوشیاری با فیزیک منجر به معمایی بی نتیجه می شود و این، چیزی است که او را وادار کرد، این اندیشه را مطرح کند که ما میتوانیم پیشرفت در فهم معمای تکامل هوشیاری را به دست بیاوریم و این، در صورتی است که فرض کنیم هوشیاری، احتمالات کوانتومی را تغییر مي
میدهد هرچند بسیار اندک باشد.

به عبات دیگر، عقل ممکن است به شکل حقیقی بر نتایج اندازه گیری، تاثیر بگذارد. دقیقا مشخص نیست چه چیزی حقیقی است ولی این فرصت هست که همه حقایق ممکن و قابل به دست آوردن از طرف مکانیک کوانتوم، همان مراقبتی باشد که در واقعیت به روشی انجام می دهیم؛ به گونه ای که میتوان آن را پیشگویی کرد.

کینت می گوید: 15% ایمان دارم که چیزی در هوشیاری، به صورت مشخص سبب انحرافات در نظریه کوانتوم میشود و شاید از طریق تجربی، طی 50 سال آینده کشف شود و اگر چنین چیزی رخ دهد، این نظر ما را درباره همه فیزیک و عقل، تغییر خواهد داد و این فرصت، باید کشف شود.

http://www.bbc.com/…/20170215-the-strange-link-between-the-…

http://ibelieveinsci.com/?p=38339


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
منشأ اطلاعات و آموخته ها تاثیر درجه حرارت بر عملکویرایش DNA جنین انسان، برچگونه باغبانی باعث کاهش درمانهای بیماری پارکینسآیا رژیم غذایی گیاهی سلاشبیه سازی سیستم های کوانارتباط شگفت انگیز مغز انبرخی توجهات در ببمار پارماه رجبتبدیل تراکت صوتی مصنوعی ورزش و میگرنچرا مغزهای ما ارتقا یافت رفتار اجتماعی انسان، حاصامید نیکو داشته باش تا آنعلایم کمبود ویتامین E را از آغاز خلقت تا نگاه انسابعد از کرونامرگ انتقال است یا نابود شجمجمه انسان های اولیهژنهای مشترک بین انسان و ونظریه تکامل در درمان بیمروش های صرفه جویی در ایجااولین تصویر در تاریخ از سصفحه اصلیاز تکینگی تا مغز از مغز تتمایل زیاد به خوردن بستنمغز چون ابزار هوش است دلیحافظه و اطلاعات در کجاست کی غایب شدی تا نیازمند دلهوش مصنوعی از عروسک تا کراست دستی و چپ دستیایا تکامل هدفمند استاز تکینگی تا مغز- از مغز توصیه های سازمان بهداشت مغز برای فراموشی بیشتر کخودآگاهی و هوشیاريکشف ارتباط جدیدی از ارتبزبان و بیان، در سایه پیشرابزار بقا از نخستین هماناسرار بازسازی اندام هافراموش کارها باهوش تر هستئوری تکامل در پیشگیری و نقش نظریه تکامل در شناسادو برابر شدن خطر مرگ و میگزیده ای از وبینار یا کنفسفری به آغاز کیهانابزار بقای موجود زنده از بیماری اضطراب عمومیلوب فرونتال یا پیشانی مغتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی به کمک هوش طبینقش زنجبیل در جلوگیری از داروهای مصرفی در ام اسپختگی پس از چهل سالگي به سیاره ابلهانابزارهای بقای از نخستین بارداری بدون رحممنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتتاثیر ترکیبات استاتین (سهاوکينگ پیش از مرگش رسالچهار میلیارد سال تکامل بدر هم تنیدگی کوانتومی و دآیا آگاهی پس از مرگ از بیسردرد میگرن در کودکاناختلالات حرکتی در انسانبحثی درباره احساسات متفابحثی درباره احساساتی غیرمهندسی ژنتیک در حال تلاش تاثیر درجه حرارت بر عملکواکنش های ناخودآگاه و تقچگونه تکامل مغزهای کنونیدرک فرد دیگر و رفتارهای اآیا رژیم غذایی گیاهی سلاشبکه های مصنوعی مغز به درارتباط شگفت انگیز مغز انبرخی توصیه ها برای واکسیماپروتیلینتبدیل سلولهای محافط به سورزش بهترین درمان بیش فعچرا پس از بیدار شدن از خورقیبی قدرتمند در برابر مامید درمان کرونا با همانعلت خواب آلودگی بعد از خواز انفجار بزرگ تا انفجار بعد از کرونا دلخوشی بیهومراحل ارتقای پله پله کیهجنسیت و تفاوت های بیناییژنهای هوش ، کدامندنظریه تکامل در درمان بیمروش هایی ساده برای کاهش ااولین سلول مصنوعیسوالات پزشکیاز تکینگی تا مغز از مغز تتمدن قدیمی ای در جنوب ایرمغز چگونه صداها را فیلتر حافظه و اطلاعات در کجاست کیست کلوئید بطن سومهوش مصنوعی از عروسک تا کرجزخوانی هایی که امروز بایرادهای موجود در خلقت باز تکینگی تا مغز- از مغز توصیه های غیر دارویی در سمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟خودآگاهی و هوشیاريکشف جمجمه ای درکوه ایرهوزبان و تکلم برخی بیماریهابزار بقا از نخستین هماناصول سلامت کمرفراموشی همیشه هم بد نیستتا 20 سال آینده مغز شما به نقش هورمون های تیروئید ددوچرخه سواری ورزشی سبک و گزارش یک مورد جالب لخته وسقوط درون جاذبه ای خاص، چابزار بقای موجود زنده از بیماری بیش فعالیلایو دوم دکتر سید سلمان فتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی در کامپیوترهانقش زبان در سلطه و قدرت اداروهای ام اسپرورش مغز مینیاتوری انساسیر آفرینش از روح تا مغز ابزارهای دفاعی و بقای موبازگشت از آثار به سوی خدامنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتتاثیر دوپامین و سروتونینهدف یکسان، در مسیرهای متچهار ساعت پس از کشتار خوکدر کمتر از چند ماه سوش جدآیا امکان بازسازی اندامهسردرد و علتهای آناختلالات صحبت کردن در انبخش بزرگتر کیهان ناشناختمولتیپل اسکلروز در زنان تاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن های شرکت فایزر آمرچگونه جمعیت های بزرگ شکل درک و احساسآیا راهی برای رفع کم آبی شباهت مغز با کیهان مادیارتباط غیرکلامی بین انسابرخی روش های تربیتی کودکمبانی ذهنی سیاه و سفیدتری فلوپرازینورزش در کمر دردچرا بیماری های تخریبی مغرموزی از نخستین تمدن بشرامگا سه عامل مهم سلامتعوامل موثر در پیدایش زبااز بحث های کنونی در ویروسبعد از کرونا دلخوشی بیهومرز مرگ و زندگی کجاستجنسیت و تفاوت های بیناییژنهای حاکم بر انسان و انسهفت چیز که عملکرد مغز تو روش صحبت کردن در حال تکاماوکرلیزوماب داروی جدید شپیامهای کاربراناز تکینگی تا مغز از مغز تتمدن بشری و مغز اخلاقیمغز ناتوان از توجیه پیداحافظه و اطلاعات در کجاستکاهش مرگ و میر ناشی از ابهوش مصنوعی از عروسک تا کرشته نوروایمونولوژی و نقاگر نعمت فراموشی نبود بساز تکینگی تا مغز- از مغزتتوصیه هایی در مصرف ماهیمغز بزرگ چالش است یا منفعخورشید مصنوعیگمان میکنی جرمی کوچکی در زبان و شناخت حقیقت قسمت چابزار بقا از نخستین هماناضطراب و ترسفرایند پیچیده ی خونرسانیتاثیر مشاهده بر واقعیت بنقش هورمون زنانه استروژنديدن با چشم بسته در خواب گشایش دروازه جدیدی از طرسلول های بنیادی منابع و اابزار بقای موجود زنده از بیماری تی تی پیلبخند بزن شاید صبح فردا زتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی در خدمت خلق وحنقش زبان در سلطه و قدرت اداروهای ضد بیماری ام اس وآلودگی هوا و ویروس کروناسیستم تعادلی بدناثر مضر مصرف طولانی مدت ربازگشت به ریشه های تکاملمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتتاثیر دپاکین بر بیماری مهدف از تکامل مغزنوآوری ای شگفت انگیز داندر آستانه ی موج پنجم کوویآیا انسان با مغز بزرگش اخسردرد تنشناختراع جدید اینترنت کوانبخش دیگری در وجود انسان همواد کوانتومی جدید، ممکنتاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن کووید 19 چیزهایی که چگونه جمعیت های بزرگ شکل درک احساسات و تفکرات دیگآیاما مقهور قوانین فیزیکشباهت زیاد بین سلول هاي عارتروز یا خوردگی و التهابرخی سلولهای عصبی در تلامجموعه های پر سلولی بدن متری فلوپرازینوزوز گوشچرا حیوانات سخن نمی گوینرمز و رازهای ارتباط غیر کامروز دانش ژنتیک هیچ ابهعوامل ایجاد لغت انسانی و از تلسکوپ گالیله تا تلسکتفکر خلا ق در برابر توهم مرز بین انسان و حیوان کجاجهان کاملی در اطراف ما پرکلرال هیدرات برای خوابانهفت سین یادگاری از میراث روشهای نو در درمان دیسک بايندگان چگونه خواهند دیدسایتهای دیگراز تکینگی تا مغز از مغز تتمساح حد واسط میان مغز کومغز و سیر تکامل ان دلیلی حس چشایی و بویاییکاهش التهاب ناشی از بیماهوش مصنوعی از عروسک بازی رشد مغز علت تمایل انسان باگر نعمت فراموشی نبود بساز تکینگی تا مغز، از مغز توضیحی ساده در مورد هوش ممغز بزرگ چالشهای پیش روخانواده پایدارگنجینه ای به نام ویتامین زبان و شناخت حقیقت قسمت اابزار بقا از نخستین هماناطلاعات حسی ما از جهان، چفرایند تکامل و دشواری هاتاثیر نگاه ناظر هوشیار بنقش ژنتیک در درمان اختلادی متیل فومارات(زادیوا)(پمبرولیزوماب در بیماری چسلول عصبی شاهکار انطباق ابزار بقای موجود زنده از بیماری دویکلرزش ناشی از اسیب به عصبتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی در خدمت خلق وحنقش سجده بر عملکرد مغزداروی فامپیریدین یا نورلآلزایمرسیستم دفاعی بدن علیه مغز اثرات فشار روحی شدیدبازسازي مغز و نخاع چالشی منبع هوشیاری کجاست؟ قسمتتاثیر داروهای ضد التهاب هدف از خلقت رسیدن به ابزانوار مغزی روشی مهم در تشخدر درمان بیماری مولتیپل آیا احتمال دارد رویا از آسردرد سکه ایادامه بحث تکامل چشمبرنامه و ساختار پیچیده مموجود بی مغزی که می تواندتاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن کرونا و گشودن پنجرچگونه حافظه را قویتر کنیدرک تصویر و زبان های مخلتآزمون ذهنی گربه شرودینگرشباهت زیاد بین سلول هاي عارزش حقیقی زبان قسمت اولبرخی سيناپسها طی تکامل و محل درک احساسات روحانیتسلیم شدن از نورون شروع میک پیشنهاد خوب برای آسان چرا حجم مغز گونه انسان دررویا و خبر از آیندهانفجار و توقف تکاملی نشاعواملی که برای ظهور لغت ااز تلسکوپ گالیله تا تلسکتفاوت مغز انسان و میمون همزایای شکلات تلخ برای سلجهش های ژنتیکی مفید در ساکمردرد و علل آنهم نوع خواری در میان پیشیروشهای شناسایی قدرت شنواايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز از مغز تتنفس هوازی و میتوکندریمغز آیندگان چگونه است ؟حس و ادراک (قسمت اول )کاهش دوپامین عامل بیماریهوش مصنوعی از عروسک بازی زمین زیر خلیج فارس تمدنی اگر تلاش انسان امروز برااز تکینگی تا مغز، از مغز تکنولوژی جدید که سلول‌همغز بزرگ و فعال یا مغز کوخارق العاده و استثنایی بگویید نوزده و ایمنی ساکتزبان و شناخت حقیقت قسمت دابزار بقا از نخستین هماناطلاعاتی عمومی در مورد مفرایند حذف برخی اجزای مغتاثیر نگاه و مشاهده ناظر نقش گرمایش آب و هوا در همدژا وو یا اشنا پنداریپنج اکتشاف شگفت آور در موسلولهای ایمنی القا کنندهابزار بقای موجود زنده از بیماری ضعف عضلات نزدیک بلزوم سازگاری قانون مجازاتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی درمانگر کامپینقش غذاها و موجودات درياداروی لیراگلوتیدآمارهای ارائه شده در سطح سکته مغزیاثرات مفید قهوهبحتی علمی درباره تمایل بمنبع هوشیاری کجاست؟ قسمتتاثیر داروی ضد تشنج سدیم هزینه ای که برای اندیشیدنورون هاي مصنوعی می تواندرمان های اسرار آمیز در آآیا احتمال دارد رویا از آسرعت فکر کردن چگونه استاداراوون تنها داروی تاییادغام میان گونه های مختلبرنامه ی مسلط ژنها در اختموجودات مقهور ژنها هستندتاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن کرونا از حقیقت تاتنگاه محدود و تک جانبه، مشدرک حقیقت نردبان و مسیری آسيب میکروواسکولاریا آسشرکت نورالینک ویدیویی ازارزش حقیقی زبان قسمت دومبرداشت مغز ما از گذر زمانمحل درک احساسات روحانی دتشنج چیستیک آلل ژنتیکی که از نئاندچرا خشونت و تعصبرویا بخشی حقیقی از زندگی انواع سکته های مغزیعوارض ازدواج و بچه دار شداز تکنیکی تا مغز از مغز تتفاوت ها و تمایزها کلید بمسیر دشوار تکامل و ارتقاجهش های ژنتیکی غیر تصادفکمردرد با پوشیدن کفش مناهمیشه اطمینان تو بر خدا بروشی برای بهبود هوش عاطفايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز از مغز تتنفس هوازی و میتوکندریمغز انسان ایا طبیعتا تماحس و ادراک (قسمت دوم )کاهش سن بیولوژیکی، تنها هوش مصنوعی از عروسک بازی زندگی هوشمند در خارج از زابزار هوش در حال ارتقا ازاز تکینگی تا مغز، از مغز تکنولوژی جدید که سلول‌همغز حریص برای خون، کلید تخدا موجود استگوشه بیماری اتوزومال رسسزبان و شناخت حقیقت قسمت سابزار بقا از نخستین هماناطلاعاتی عمومی در مورد مفرد حساس از نظر عاطفی و بتاثیر نگاه انسان بر رفتانقش آتش در رسیدن انسان بهدژاوو یا آشناپنداریپوست ساعتی مستقل از مغز دسلولهای بنیادی مصنوعی درابزار بقای موجود زنده از بیماریهای تحلیل عضلانی الزوم سازگاری قانون مجازاتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی درخدمت خلق وحنقش غذاها و موجودات درياداروی تشنجی دربارداریآن چیزی که ما جریان زمان سانسور از روی قصد بسیاری اثرات مضر ماری جوانابحث درباره پیدایش و منشامنبع هوشیاری کجاست؟(قسمتاثیر درجه حرارت بر عملکهزینه سنگین انسان در ازانورون های ردیاب حافظهدرمان های بیماری آلزایمرآیا برای تولید مثل همیشه شلیک فراموشیادغام دو حیطه علوم مغز و برین نت به جای اینترنتمیهمانهای ناخوانده عامل تاثیر درجه حرارت بر عملکواکسن کرونا ساخته شده تونگاه انسان محدود به ادرادرک عمیق در حیواناتآسیب ها ناشی از آلودگی هوشش مرحله تکامل چشمارزش حقیقی زبان قسمت سومبررسي علل احتمالي تغيير محدودیت های حافظه و حافظتشنج و حرکات شبه تشنجی قایک جهش ممکن است ذهن انسانچرا در مغز انسان، فرورفترویا تخیل یا واقعیتانگشت نگاری مغز نشان میدعید نوروز مبارکاز تکینگی تا مغز از مغز تتفاوت های بین زن و مرد فقمشکلات نخاعیجهشهای مفید و ذکاوتی که دکنفرانس تشنج هتل کوثر اصهمیشه عسل با موم بخوریمروشی جدید در درمان قطع نخای آنکه نامش درمان و یادشاز تکینگی تا مغز از مغز تتو دی ان ای خاص ميتوکندريمغز انسان برای ایجاد تمدحس و ادراک قسمت چهارمکایروپاکتیک چیستهوش مصنوعی از عروسک بازی زونا به وسیله ویروس ابله ابزار بقا از نخستین هماناز تکینگی تا مغز، از مغز تکامل مادی تا ابزار هوشممغز زنان جوانتر از مغز مرخطا در محاسبات چیزی کاملگوشت خواری یا گیاه خواریزبان شناسی مدرن در سطح سلابزار بقا از نخستین همانبلندی در ذهن ما درک بلندیفرضیه ای جدید توضیح میدهتاثیر نگاه انسان بر رفتانقش انتخاب از طرف محیط، ندگرگونی های نژادی و تغییپیموزایدسلسله مباحث هوش مصنوعیابزار بقای موجود زنده از بیهوش کردن در جراحی و بیممقاومت به عوارض فشار خون تاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی ساخته هوش طبینقش غذاها و موجودات درياداروی جدید s3 در درمان ام آیا ممکن است موش کور بی مسانسور بر بسیاری از حقایاجزای پر سلولی بدن انسان بحثي درباره هوش و تفاوتهمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمتاثیر درجه حرارت بر عملکهزاران سال چشم های بینا ونوروپلاستیسیتی چیستدرمان های جدید میگرنآیا بزرگ شدن مغز فقط در دشلیک فراموشیشنا در ابهای گرم جنوب نیارتقا و تکامل سنت آفرینش برای پیش بینی آینده مغز دمیگرن سردردی ژنتیکی که بتاثیر رو ح و روان بر جسمواکسن دیگر کرونا ساخته شنگاه از درون مجموعه با نگدرگیری قلب در بیماری ویرإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَششمین کنگره بین المللی سارزش خود را چگونه میشناسبررسی و اپروچ جدید بر بیممخچه فراتر از حفظ تعادلتشنج عدم توازن بین نورون یک رژیم غذایی جدید، می توچراروياها را به یاد نمی آرویاها از مغز است یا ناخواندوهگین نباش اگر درب یا عامل کلیدی در کنترل کارآاز تکینگی تا مغز و از مغز تفاوت های تکاملی در مغز ومشکلات بین دو همسر و برخیجهشهای مفید و ذکاوتی که دکنگره بین المللی سردرد دهمراهی نوعی سردرد میگرنیروشی جدید در درمان سکته مایمپلانت نخاعی میتواند داز تکینگی تا مغز از مغز تتولید پاک و فراوان انرژیمغز انسان برای شادمانی طحس و ادراک قسمت پنجمکاربرد روباتهای ريزنانوهوش مصنوعی از عروسک بازی زیباترین چیز در افزایش سابزار بقا از نخستین هماناز روده تا مغزفلج بل، فلجی ترسناک که آنتکامل مداوممغزهای کوچک بی احساسخطا در محاسبات چیزی کاملگیلگمش باستانی کیستزبان شناسی نوین نیازمند ابزار بقا از نخستین همانبه خودت مغرور نشوقیچی ژنتیکیتاثیر ویتامین دی بر بیمانقش اتصالات بین سلولهای دانشمندان موفق به بازگردپیچیدگی های مغزی در درک زسم زنبور ، کلیدی برای وارابزار بقای موجود زنده از بیهوشی در بیماران دچار امقابله با کرونا با علم استاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش احساسینقشه مغزی هر فرد منحصر بهداروی جدید میاستنی گراویآیا ما تنها موجودات زنده ساخت شبکه عصبی با الفبایاجزایی ناشناخته در شکل گبحثی در مورد نقش ویتامينمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمتاثیر درجه حرارت بر عملکهستي مادي ای که ما کوچکترنوشیدن چای برای مغز مفید درمان های جدید در بیماری آیا تکامل و تغییرات ژنتیآیا جنین انسان، هوشمندی شناخت و معرفت، و نقش آن دارتوکين تراپی روشی جديد برای اولین بار دانشمندانمیگرن شدید قابل درمان استاثیر رژیم گیاه خواری بر واکسن دیگری ضد کرونا از دنگاهی بر قدرت بینایی درادرگیری مغز در بیماری کویافت فشار خون ناگهانی در وصرع و درمان های آناز نخستین همانند سازها تبررسی سیستم تعادلی بدن امخچه ، فراتر از حفظ تعادلتصویربرداری فضاپیمای آمیکی از علل محدودیت مغز امچراروياها را به یاد نمی آرویاهای پر رمز و حیرتی درانسان قدیم در شبه جزیره ععادت کردن به نعمتاز تکینگی تا مغز از مغز تتفاوت های زبانی سرمنشا تمشکلات روانپزشکی پس از سجواب دانشمند سوال کننده کنگره بین المللی سردرد دهوموارکتوس ها ممکن است دريتوکسيمب در درمان ام اساینکه به خاطرخودت زندگی از تکینگی تا مغز از مغز تتولید سلولهای جنسی از سلمغز انسان برای شادمانی طحس و ادراک قسمت سومکاربرد روباتهای ريز، در زیر فشار کووید چه باید کرابزار بقا از نخستین همانازدواج های بین گونه ای، رفلج خوابتکامل چشممغزتان را در جوانی سیم کشخطرات هوش مصنوعیگیاه خواری و گوشت خوار کدزبان، وسیله شناسایی محیطابزار بقا از نخستین همانبه زودی شبکه مغزی به جای قیچی ژنتیکی تهدید یا فرصتاثیر ویروس کرونا بر مغز نقش حفاظتی مولکول جدید ددانشمندان نورون مصنوعی سپیوند مغز و سر و چالشهای سندرم کووید طولانیابزار بقای موجود زنده از بیوگرافیملاحظات بیهوشی قبل از جرتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش احساسینقشه های مغزی جدید با جزیداروی جدید ضد میگرنآیا مغز تا بزرگسالی توسعساخت شبکه عصبی مصنوعی با احیای بینایی نسبی یک بیمبحثی جالب درباره محدودیتمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمتاثیر درجه حرارت بر عملکهستی ما پس از شروعی چگال نوعی سکته مغزی ، وحشتناک درمان های رایج ام اسآیا جهان ذهن و افکار ما مشناسایی تاریخچه ی تکاملیارتباط میکروب روده و پاربرخی ملاحظات در تشنج های میدان مغناطيسي زمین بشر تاثیر رژیم گیاه خواری بر واکسن سرطاننگاهی بر توانایی اجزاي بدرگیری مغز در بیماران مبافراد آغاز حرکت خودشان رضررهای مصرف شکر و قند بر از نخستین همانند سازها تبررسی علل کمر درد در میانمخچه ابزاري که وظیفه آن فتغییر الگوی رشد مغزی با زیافته های نوین علوم پرده نزاع بین جهل و علم رو به پرویای شفافانسان ها می توانند میدان عارضه جدید ویروس کرونا ساز تکینگی تا مغز از مغز تتفاوتهای جنسیتی راهی برامشکلات روانپزشکی در عقب جاذبه و نقش آن در شکلگیریکندر در بیماریهای التهابهوش مصنوعی می تواند بر احریواستیگمیناینکه خانواده ات سالم بااز تکینگی تا مغز از مغز تتومورها و التهاب مغزی عامغز انسان رو به کوچک تر شحساسیت روانی متفاوتکجای مغز مسئول پردازش تجزیرفون داروی ضد ام اسابزار بقا از نخستین هماناستفاده از مغز، وزن را کمفلج خواب چیستتکامل ابزار هوش ، راه پر مغزتان را در جوانی سیمکشدفاع در برابر تغییر ساختگالکانزوماب، دارویی جدیسفر نامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبوزون هیگز چیستقانون مندی نقشه ژنتیکی متاثیر ژنها بر اختلالات خنقش حیاتی تلومر دی ان آ ددانشمندان یک فرضیه رادیکپیوند سر آیا ممکن استسوپاپ ها یا ترانزیستورهاابزار بقای موجود زنده از بیوگرافیممانتین یا آلزیکسا یا ابتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی بیشتر در زناننقص در تشخیص هیجانات عامداروی ضد تشنج با قابليت تآیا همه جنایت ها نتیجه بیساختار شبکه های مغزی ثاباحساس گذر سریعتر زمانبحثی در مورد نقش کلسیم و منبع هوشیاری کجاست؟(قسمتاثیر درجه حرارت بر عملکو هر کس تقوای خدا پیشه کننیاز به آموزش مجازی دیجیدرمان های علامتی در ام اسچیزی خارج از مغزهای ما نیدرمان ژنتیکی برای نوآوریآیا جهش های ژنتیکی، ویروشناسایی سلول های ایمنی اارتباط چاقی و کاهش قدرت ببرخی مرزهای اخلاق و علوممیدازولام در درمان تشنج تاثیر رژیم گیاه خواری بر واکسنی با تاثیر دوگانه اناتوانی از درمان برخی ویدرگیری مغزی در سندرم کووافزایش قدرت ادراکات و حسضررهای شکر بر سلامت مغزاز نخستین همانند سازها تبزرگ شدن مغز محدود به دورمدارک ژنتیکی چگونه انسانتغییر زودتر اتصالات مغزییادگیری مهارت های جدید دنزاع بین علم و نادانی رو روبات های ریز در درمان بیانسان جدید از چه زمانی پاعدم توقف تکامل در یک اندااز تکینگی تا مغز از مغز تتقلید مرحله ای نسبتا پیشمشاهده آینده از روی مشاهحقیقت قربانی نزاع بین بی کوچک شدن مغز از نئاندرتاهوش مصنوعی و کشف زبان هایریسدیپلام تنها داروی تایایندرالاز تکینگی تا مغز از مغز تتوهم لیلیپوتی(ریزبینی)مغز انسان رو به کوچکتر شدخلاصه ای از مطالب همایش مکرونا چه بر سر مغز می آورزاوسکا درمان گوشرابزار بقا از نخستین هماناستفاده از هوش مصنوعی در فلج دوطرفه عصب 6 چشمتکامل زباننقش قهوه در سلامتیدقیق ترین تصاویر از مغز اگامی در درمان بیماریهای سفر به مریخ در 39 روزابزار بقا از نخستین همانبی عدالتی در توزیع واکسن قانون جنگلتاثیر کلام در آیات کلام بهوش مصنوعی از عروسک بازی نقش خرچنگ های نعل اسبی دردانشمندان ژنی از مغز انسپیوند سر، یکی از راه حلهاسوپاپ ها یا ترانزیستورهاابزار بقای موجود زنده از بیان ژن های اسکیزوفرنی دمنابع انرژي پاک سرچشمه حتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی در زنان بیشتر انقطه بی بازگشتداروی ضد تشنج با قابليت تآیا هوش مصنوعی زندگی بشرسازگاری با محیط بین اجزااخلاق و علوم اعصاببحثی در مورد عملکرد لوب فمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمتاثیر درجه حرارت بر عملکوقت نهيب هاي غير علمي گذشچگونه مغز پیش انسان یا همدرمان ام اس(مولتیپل اسکلآیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجشواهدی از نوع جدیدی از حاارتباط هوش ساختار مغز و ژبرخی نکات از گاید لاین پرمکانیزمهای دفاعی در برابتاثیر رژیم گیاهخواری بر واسطه ها د رمسیر ایجاد مغناتوانی در شناسایی چهره درگیری مغزی در سندرم کووافزایش مرگ و میر سندرم کوطوفان فقر و گرسنگی و بی ساز نخستین همانند سازها تبزرگ شدن تقریبا ناگهانی مروری بر تشنج و درمان هایتغییر عمودی سر انسان از پیادآوری خواب و رویانزاع بین علم و جهل رو به پروح رهاییانسان عامل توقف رشد مغزعسل طبیعی موثر در کنترل باز تکینگی تا مغز از مغز تتلقین اطلاعات و حافظهمطالعه ای بیان میکند اهدحقیقت تنها چیزی است که شاکووید نوزده و خطر بیماریهوش مصنوعی گوگل به کمک تشرژیم های غذایی و نقش مهم ایا کوچک شدن مغزانسان الاز تکینگی تا مغز از مغز تتوهم چیستمغز ایندگان چگونه استخونریزی مغز در سندرم کووکریستال زمان(قسمت اولزبان مشترک ژنتیکی موجوداابزار بقا از نخستین هماناستفاده از سلول های بنیافناوری هوش مصنوعی نحوه ختکامل ساختار رگهای مغزی نقش مهاجرت در توسعه نسل ادلایلی که نشان میدهد ما بگامی در درمان بیماریهای سفر تجهیزات ناسا به مریخ بیمار 101 ساله، مبتلا به سقانونمندی و محدودیت عالمتاثیر کپسول نوروهرب بر نهوش مصنوعی از عروسک بازی نقش داروهاي مختلف معروف دانشمندان پاسخ کوانتومی پیام های ناشناخته بر مغز سوپاپ ها یا ترانزیستورهاابزار بقای موجود زنده از بیست تمرین ساده برای جلومنابع انرژی از نفت و گاز تاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی در زنان بیشتر اچند نرمش مفید برای کمردرداستانها و مفاهیمی اشتباآیا هوش ارثی دریافتی از پسخن پاک و ثابتاخلاق پایه تکامل و فرهنگبحثی درباره هوش و تفاوتهمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمتاثیر درجه حرارت بر عملکوقتی فهمیدی خطا کردی برگویتنام نوعی کرونا ویروس چگونه هموساپينس بر زمین درمان تومورهای مغزی با اآیا خداباوری محصول تکاملشواهدی از دنیسوان(شبه نئارتباط انسانی، محدود به برخی اثرات مضر ویتامین دما انسانها چه اندازه نزدتاثیر عصاره تغلیظ شده گیوبینار اساتید نورولوژی دنخاع ما تا پایین ستون فقردرگیری اعصاب به علت میتوافسردگی و اضطراب در بیماطی یکصد هزار سال اخیر هرچاز نشانه ها و آثار درک شدبزرگترین خطایی که مردم ممرکز هوشیاری، روح یا بدن تغییرات منطقه بویایی مغزژن هوش و ساختارهای حیاتی نشانه های گذشته در کیهان روزه داری متناوب، مغز را انعطاف پذیری مکانیسمی علعصب حقوق نورولوواز تکینگی تا مغز از مغز تتلاش هایی در بیماران قطع معنی روزهحقیقت خواب و رویاکودک ایرانی که هوش او از هوش مصنوعی گوگل به کمک تشرژیم غذایی حاوی تخم مرغ وایا این جمله درست است کسیاز تکینگی تا مغز از مغز تتوانایی مغز و دیگر اجزای مغز ابزار بقای برتر مادیخواندن ، یکی از شستشو دهنکریستال زمان(قسمت دوم)زبان چهار حرفی حیات زمینابزار بقا از نخستین هماناستیفن هاوکینگ در مورد هفیلمی بسیار جالب از تغییتکامل شناخت انسان با کشفنقش میدان مغناطیسی زمین دنیای شگفت انگیز کوانتومگاهی لازم است برای فهم و سفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبیماری های مغز و اعصاب و قارچ بی مغز در خدمت موجودتاثیر کپسول نوروهرب بر تهوش مصنوعی از عروسک بازی نقش ذهن و شناخت در حوادث دانشمندان اولین سلول مصنپیشینیان انسان از هفت میسودمندی موجودات ابزی بر ابزارهای بقای موجود زندبیش از نیمی از موارد انتقمنابع انرژی از نفت و گاز تاثیر گیاه خواری بر رشد وهوشیاری کوانتومیچند جهانیدر مانهای کمر دردآیا هوش سریعی که بدون احسسرنوشتاختلال خواب فرد را مستعد بحثی درباره هوش و تفاوتهمنبع هوشیاری در کجاست؟ قتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین E برای فعالیت صحچگونه واکسن کرونا را توزدرمان تشنجآیا دلفین ها می تواند از شگفتی های زنبور عسلارتباط از بالا به پایین مبرخی اختلالات عصبی مثانهما انسانها چه اندازه نزدتاریخ همه چیز را ثبت کردهوراپامیل در باردارینخستین تصویر از سیاهچالهدستورالعمل مرکز کنترل بیالکتروتاکسی(گرایش و حرکظهور امواج مغزی در مغز مصاز نظر علم اعصاب یا نرووسبسیاری از بیماری های جدیمرکز حافظه کجاستتغییرات آب و هوایی که به ژن یا نقشه توسعه مغز و نقنظام مثبت زندگیروزه داری و بیمار ی ام اس اولین هیبرید بین انسان وعضلانی که طی سخن گفتن چقداز تکینگی تا مغز از مغز تتلاشی برای درمان قطع نخامغز فکر میکند مرگ برای دیحقیقت راستین انسان علم بکودکان میتوانند ناقل بی هوش مصنوعی الفاگوراه های جدید برای قضاوت رایا ابزار هوشمندی یا مغز از تکینگی تا مغز از مغز تتوازن مهمتر از فعالیت زیمغز ابزار برتر بقاخواب سالم عامل سلامتیکریستال زمان(قسمت سوم)زبان و کلمه حتی برای کسانابزار بقا از نخستین هماناستیفن هاوکینگ در تفسیر فیزیک مولکولها و ذرات در نقش محیط زندگی و مهاجرت ددندان ها را مسواک بزنید تگاهی مغز بزرگ چالش استسفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبیماری گیلن باره و بیمارقبل از انفجار بزرگتاثیر کپسول نوروهرب بر سهوش مصنوعی از عروسک بازی نقش روزه داری در سالم و جدانشمندان تغییر میدان مغپیشرفت های جدید علوم اعصسیلی محکم محیط زیست بر انابزارهای پیشرفته ارتباط بیشتر کمردردها نیازی به منابع انرژی از نفت و گاز تاثیر گیاهخواری بر رشد و هوش، ژنتیکی است یا محیطیچندین ماده غذایی که مانندر محل کار ارزش خودت را بآیا هشیاری کوانتومی وجودسریعترین کامپیوتر موجوداختلال در شناسایی حروف و بحثی درباره هوش و تفاوتهمنبع هوشیاری در کجاست؟(قتاثیر درجه حرارت بر عملکمنبع خواب و رویاتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین E در چه مواد غذایچگونه آن شکری که می خوریمدرمان جدید میگرن با انتی آیا دلفین ها میتوانند باشاهکار قرنارتباط بین هوش طبیعی و هوبرخی بیماری ها که در آن بما با کمک مغز خود مختاريمتازه های اسکیزوفرنی(جنوورزش هوازی مرتب خیلی به قنرمش های مفید در سرگیجهذهن ما از در هم شکستن منبالتهاب شریان تمپورالعلم به ما کمک میکند تا مواز نظر علم اعصاب اراده آزبسیاری از بیماری های جدیمرکز حافظه کجاستتغییرات تکاملی سر انسان ژنها نقشه ایجاد ابزار هونظریه ی تکامل در درمان بیروزه داری سلول های بنیاداولین مورد PML به دنبال تکمقالاتاز تکینگی تا مغز از مغز تتلاشی تازه برای گشودن معمغز ما کوچکتر از نیم نقطهحمله ویروس کرونا به مغزکودکان خود را مشابه خود تهوش مصنوعی از عروسک تا کراه های جدید برای قضاوت رایا بیماری ام اس (مولتیپاز تکینگی تا مغز از مغز تتوسعه هوش مصنوعی قادر اسمغز از بسیاری حقایق می گرخواب سالم عامل سلامتی و یکشف مکانیسم عصبی خوانش پزبان و بیان نتیجه ساختماابزار بقا از نخستین هماناستخوان های کشف شده، ممکفیزیکدانان ماشینی برای تتأثیر نگاه انسان بر رفتانقش نگاه از پایین یا نگاهدو ویژگی انتزاع و قدرت تجگذر زمان کاملا وابسته به سفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبیماری ای شبیه آلزایمر و قدم زدن و حرکت دید را تغیتاثیر کپسول نوروهرب بر سهوش مصنوعی از عروسک تا کمنقش رژیم غذایی بر رشد و ادانشمندان روش هاي جدیدی پیشرفتی مستقل از ابزار هسیاهچاله و تکینگی ابتدایابزارهای بقا از نخستین هبا هوش مصنوعی خودکار روبمناطق خاصی از مغز در جستجتاثیر انتخاب از طرف محیط هیچگاه از فشار و شکست نترچه زیاد است بر من که در ایدر چه مرحله ای از خواب ، رآیا واکنش های یاد گرفته وسرگیجه از شایعترین اختلااختلال در شناسایی حروف و بحثی درباره هوش و تفاوتهمنحنی که ارتباط بین معرفتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین دی گنجینه ای بزرچگونه انتظارات بر ادراک درمان جدید کنترل مولتیپلآیا دست مصنوعی به زودی قاشبیه سازی میلیون ها جهان ارتباط شگفت مغز انسان و فبرخی بیماری های خاص که بدما تحت کنترل ژنها هستیم یتازه های بیماری پارکینسوورزش هوازی ، بهترین تمرینرمشهای مهم برای تقویت عذهن چند جانبه نیازمند نگامیوتروفیک لترال اسکلروعلایم کمبود ویتامین E را از نظر علم اعصاب اراده آزبعد از کرونامرکز خنده در کجای مغز استثبت امواج الکتریکی در عصژنها ، مغز و ارادهنظریه تکامل در درمان بیمروش مقابله مغز با محدودیاولین مورد پیوند سر در انتاثیر ویتامین دی بر بیمااز تکینگی تا مغز از مغز تتلاشی جدید در درمان ام اسمغز مادران و کودکان در زمحوادث روزگار از جمله ویرکوری گذرای ناشی از موبایهوش مصنوعی از عروسک تا کراه پیروزی در زندگی چیستایا بدون زبان میتوانیم تاز تکینگی تا مغز از مغز تتوسعه برخی شغل ها با هوش مغز به تنهایی برای فرهنگ خواب عامل دسته بندی و حفطکشف مکانیسمی پیچیده در بابزار بقا از نخستین هماناستروژن مانند سپر زنان دفرگشت و تکامل تصادفی محض تئوری تکامل امروز در درمنقش نظام غذایی در تکامل مدو برابر شدن خطر مرگ و میگربه شرودینگر و تاثیر مشسفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبیماری ای شبیه ام اس مولتقدرت انسان در نگاه به ابعتاثیر کتامین در درمان پاهوش مصنوعی از عروسک تا کمنقش رژیم غذایی در رشد و ادانشمندان روشی برای تبدیپاسخ گیاهان در زمان خوردسیاره ابلهانابزارهای بقا ازنخستین همبار سنین ابزار هوشمندی امنبع هوشیاری کجاست؟ (قسمتاثیر احتمالی عصاره تغلیهاوکينگ پیش از مرگش رسالنهایت معرفت و شناخت درک عدر هم تنیدگی کوانتومی و پآیا گذشته، امروز وآینده سربازان ما محققا غلبه می اختلالات مخچهبحثی درباره هوش و تفاوته