دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

تاثیر گیاه خواری بر رشد و تکثیر سلولها عصبی و مغزی قسمت دوم

تاثیر گیاه خواری بر رشد و تکثیر سلولها عصبی و مغزی (قسمت دوم)

در قسمت گذشته مطالبي در مورد مقدمات گیاه خواری نوشته شد و در مورد جذب متفاوت برخی مواد در رژیمهای گیاه خواری و گوشت خواری بحث شد. دیدیم ويتامين بی 12، فقط در رژیمهای گوشتی وجود دارد و اگر گياه خواران از این ويتامين به صورت اضافه شده در غذاهايشان استفاده نکنند، دچار کمبود این ویتامین مي شوند. مثلا در یک مورد، کودکی از مادری گیاه خوار دچار لکو ديستروفي مغزي همراه با آنمی مگالوبلاستيک شد که هر دو عارضه پس از دريافت ویتامن B12 برطرف گرديد( https://link.springer.com/article/10.1007%2FBF02343237?LI=true).

جذب آهن در ترکیبات گوشتی به مراتب بیشتر از جذب آهن در ترکیبات گیاهی است.
ولی ديديم، میزان مرگ و میر قلبی عروقی بر اساس مطالعات انجام شده در گياه خواران به شکل برجسته ای کمتر از گوشت خواران است. رژيم هايي غنی با مقادیر بالای ویتامین B12 و امگا 3 و ویتامین دی، رژیم های حيواني حاوی تخم مرغ و ماهی هستند و محروم کردن بدن از این منابع مي تواند مشکلات مغزی فراوانی ایجاد کند( مثلا ضعف عمومی، اختلال در تمرکز، کاهش اندازه مغز در پیری)

به خصوص در خانم هاي باردار، عدم مصرف گوشت میتواند منجر به کوچک شدن اندازه مغز کودکانشان شود. ترکیبات اضافه شده به ترکیبات گیاهی هم نمی توانند آن سودمندی کافی را داشته باشند و حتی گاهی، ضررهای فراوني دارند که برای نمونه ضررهای ويتامين دی مکمل و اضافه شده، در همين کانال به طور مفصل بیان شد.

از حدود 2.6 میلیون سال قبل موجودات پیش انسان، از گوشت به عنوان منبع تغذیه ای خود استفاده کردند.

در انسانهای نخستيني که از رژیم گیاه خواری به رژیم گوشت خواری تغییر مذاق دادند، تغییر شکل دندانها، سبب شد به جویدن محدودتری نیاز داشته باشند و این، منجر به صرفه جویی در زمان خوردن در آنها گردید به خصوص پس از کشف آتش و پختن گوشت و نرم کردن آن با حرارت، این صرفه جویی در زمان خوردن، به حداکثر رسید و انسانهای اوليه توانستند به جای صرف ساعت ها زمان برای خوردن، به کارهای اساسی مانند ساختن خانه یا مراقبت از کودکان و فکر کردن و بعدها تحصیل و آموزش بپردازند.

حیوانات گوشت خوار چون قادر به پختن و پردازش گوشت نیستند نیازمند به دندانهای نوک تیز و قوی هستند و انرژی مصرفی برای جویدن گوشت زیاد است. ولی انسان میتواند گوشت مصرفی خود را پردازش کند و بسیار نرم و لذیذ مصرف کند. تغییرات دندانها در انسان و کم شدن تعداد آنها و جمع شدن آرواره و شباهت دندانهای پشتی به دندانهای پهن گیاه خواران مزیتهای زیادی را برای انسان ایجاد کرده و جای بیشتری را برای مغز فراهم کرده است. کوچک و ظریف شدن دهان، به نوبه خود امکان صحبت کردن ظریف را به انسان می دهد. جهت بررسی تکامل زبان در انسان به مباحث قبلی در همین کانال مراجعه شود.

برای جبران کمبودهای غذاهای گياهي، میتوان از منابع ذخیره ای زیر زمینی مثلا در ریشه گیاهان استفاده کرد(مانند سيب زمیني هندی یا سیب زمين معمولی یا چغندر یا لبو و هويج). البته آن هم محدودیت های خود را دارد. دو دانشمند به نامهای زینک و ليبرمن در مطالعه خود از 24 فرد استفاده کردند به گروهی از آنها غذاهای ریشه ای و گروه دیگر گوشت فرآوری شده دادند. با کمک سنسورهاي ثبت اطلاعات از عضلات صورت، میزان انرژی ای- که در هر دو گروه صرف جویدن می شود- مقايسه گردید و مشاهده شد، در گروهی- که گوشت فرآوری شده می خوردند- میزان انرژی صرف شده، 39-46% کمتر از کسانی بود که از ریشه های گیاهی استفاده می کردند.

مغز یک اندام وابسته به انرژی است و حدود 25% انرژی مصرفی فرد، به مصرف مغز او می رسد و این بر خلاف مغز حیوانات دیگر است که حدود 8% از انرژی دریافتی را مصرف مي کنند. سلولهای مغزی به انرژی بسیار بیشتری در مقایسه با سلولهاي دیگر بدن نیاز دارند.

بیش از پنجاه درصد مغز و سلولهای عصبی از چربي هاي پییچده با زنجیره بلند تشکیل شده است که در رژیمهای گیاهی کمتر است مصرف مقداری گوشت طی روز امکان انرژی بیشتر، با صرف کالری کمتری را فراهم مي کند. بنابراین نیاز به ابزار هوش بزرگتر، سبب شد تا نخستي ها رو به مصرف گوشت بیاورند و در فرایندی بسیار پیچیده، دیگر تطابق ها برای گوشت خواری در آنها ایجاد شد. دندانهای آسیای کوچکتر و عضلات ظریفتر در صورت و تغییر شکل دندانهای نيش امکان پاره کردن گوشت را به جای جویدن بافت ها فراهم کرد.

در رژیم های حاوی گوشت، به خصوص ماهی، میزان اسیدهای چرب پیچیده و غیر اشباع متعدد يعني omega-6 arachidonic acid (AA), omega-3 docosatetraenoic acid (DTA) and omega-3 docosahexaenoic acid (DHA) هستند و این اسیدها حدود نود درصد اسیدهای چرب مغز در پستانداران را تشکیل میدهند.
@salmanfatemi

افزایش سایز مغز از استراليپتيکوس تا هموارکتوس تا انسان جدید، بدون استفاده از این اسیدهای چرب غیر اشباع ممکن نبودهاست. شیر مادر حاوی اسیدهای چرب مناسب برای رشد مغز است که این موارد در شیر گاو وجود ندارد و خوردن گوشت توسط مادر نقش مهمی در فراهم شدن این اسیدهای چرب مفید دارد. مغز ما- که به طور نسبی حدود پنجاه برابر مغز گاو است- نیازمند انبوهی از اسیدهای چرب ضروری غیر اشباع است که این مقدار زیاد، در غذاهای گیاهی وجود ندارد و عدم استفاده از مکمل های حاوی ويتامين دی در رژیم های گیاه خواری مشکلات فراوانی را بر مغز ایجاد می کند.

در مطالعه ای در سال 2009 نشان داده شد که سرعت پردازش فکری در افراد دچار کمبود ویتامن دی به میزان زيادي کاهش می یابد( http://www.livestrong.com/article/554564-effects-of-a-vegan-diet-on-the-brain/)

نقش گياه خواري در بیماریهای روانپزشکی چگونه است؟

در یک مطالعه نسبتا وسیع توسط
Johannes Michalak, Xiao Chi Zhang, and Frank Jacobi
مشخص شد که میزان افسردگی و اضطراب و بیماریهای سوماتوفرم در افراد گياه خوار بیشتر است. رژیم های گیاهی میتوانند بر عملکرد نورونی و پلاستيسيتي عصبی تاثیر منفي بگذارند. اسیدهای چرب n-3 بر میزان افسردگی تاثیر گذار است و در گياه خواران این میزان کمتر از افراد گوشت خوار است( Freeman MP. Omega-3 Fatty Acids in Psychiatry: A Review.Ann Clin Psychiatry.2000;12:159165. [PubMed]Logan A. Neurobehavioral aspects of omega-3 fatty acids: possible mechanisms and therapeutic value in major depression. Altern Med Ref.2003;8:410425. [PubMed])

بیشتر گياه خواران، زنان شهرنشین و مجرد هستند و در همه این موارد و میزان بیماری های روانپزشکی بیشتر است که خود این مورد تا حدی می تواند تحلیل مطالعه را مختل کند.
تفاوت خوراک گياه خوران با دیگر مردم میتواند باعث افزايش استرس در آنها به خصوص در ميان جمع شود. همچنین میزان اختلالات غذایی مانند پرخوری عصبی و استفراغ عمدی برای جلوگیری از چاق شدن در گياه خواران بیشتر است و همین عوامل میتواند منجر به اختلالات بیشتر روانپزشکی در آنها شود. پس بیشتر بودن اختلالات روانپزشکی در گياه خواران فقط به علت کم بودن ویتامین های ذکر شده نیست و عوامل متعدد دیگری مي تواند نقش داشته باشد.

تنها در یک مطالعه که به وسیله Johnston, and Daigle انجام شد میزان اختلالات روانپزشکي در گیاهخواران کمتر از دیگر گروه ها گزارش شد. نکته قابل توجه آنکه افراد تحت مطالعه دراین تحقیق، افرادی بودند که علت گياه خواري آنها به علل مذهبی و اعتقادی بوده است. در این افراد، گیاه خواری معمولا مداوم نیست و دوره هایی از گیاه خواری تجربه ميشود( Brown TA, Chorpita BF, Korotitsch W, Barlow DH. Psychometric properties of the Depression Anxiety Stress Scales (DASS) in clinical samples. Behav Res Ther. 1997;35:7989. doi: 10.1016/S0005-7967(96)00068-X.[PubMed] [Cross Ref])

در مطالعه ای که در ادامه بیان می گردد، تا حدی این پارامترها کنترل مي شود به گونه ای که افزایش اختلالات روانپزشکی مرتبط با مسائل ذکر شده در بالا نیست ولی با این حال مي بينيم میزان اختلالات اضطرابی و افسردگی در گياه خواران بیشتر است. ( https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3466124/)

نکته مهمی که باید توجه شود، آنکه گياه خواران، بیشتر از دیگر مردم ورزش میکنند و بیشتر به سلامت خود اهمیت مي دهند، کمتر می خورند و لاغرتر هستند و همین عوامل، در مطالعه تحلیلی مداخله می کند. مثلا فرد لاغرتر که کمتر الکل می خورد این اساسا فرد سالمتری است پس کمتر بودن خیلی از بیماری ها از جمله بیماری های قلبی و عروقی در آنها ربطی به رژیم غذایی گیاه خواری یا گوشت خواری او ندارد.

نتیجه: به طور کلی رژیم های غذایی منحصرا گیاهی اگر به خوبی برنامه ریزی نشود، می تواند اثرات منفی جبران ناپذیری بر مغز داشته باشد ولی گياه خواري متناوب و برنامه ریزی شده دارای اثرات مفیدی بر مغز است. زیرا دیدیم که از تجمع چربي هاي مضر بر دیواره عروق جلوگیری می کند و به این ترتیب خون رساني به مغز را بیشتر می کند. ویتامین دی منحصرا در غذاهای گوشتی و ماهی وجود دارد، بنابراین در افراد گیاه خوار لازم است حتما سه تا چهار روز در هفته پانزده دقیقه در معرض تابش مستقیم خورشید باشند که البته در کشورهای شمال اروپا و آمریکا، میزان تابش آفتاب کافی وجود ندارد. با این حال گیاه خواری در این کشورها در مقایسه با کشورهای جنوب مانند هند که به خاطر مسائل مذهبی و اعتقاداتشان گیاه خواری می کنند، کمتر است.
@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
میهمانهای ناخوانده عامل اگر تلاش انسان امروز برادرمان جدید میگرن با انتی نقشه مغزی هر فرد منحصر بهبا هوش مصنوعی خودکار روبساخت شبکه عصبی با الفبایهستي مادي ای که ما کوچکترتوانایی مغز و دیگر اجزای پختگی پس از چهل سالگي به تاثیر رژیم گیاه خواری بر میدان مغناطيسي زمین بشر اثر مضر مصرف طولانی مدت ردرمانهای بیماری پارکینسچهار میلیارد سال تکامل ببارداری بدون رحمساخت شبکه عصبی مصنوعی با ویتامین E برای فعالیت صحتوصیه های غیر دارویی در سپرورش مغز مینیاتوری انساتاثیر عصاره تغلیظ شده گیما انسانها چه اندازه نزداثرات مفید قهوهدرک فرد دیگر و رفتارهای انورون هاي مصنوعی می توانبازسازي مغز و نخاع چالشی سردرد و علتهای آنویتامین E در چه مواد غذایتوصیه هایی در مصرف ماهیآیا هوش ارثی دریافتی از پتشنج چیستما انسانها چه اندازه نزداثرات مضر ماری جوانادرک و احساسنوروپلاستیسیتی چیستبحث درباره پیدایش و منشاسردرد تنشنویتامین دی گنجینه ای بزرتکامل ابزار هوش ، راه پر آیا هشیاری کوانتومی وجودثبت امواج الکتریکی در عصما تحت کنترل ژنها هستیم یاخلاق و علوم اعصابدرک احساسات و تفکرات دیگچیزی خارج از مغزهای ما نیبحثی در مورد نقش ویتامينسرعت فکر کردن چگونه استواکنش های ناخودآگاه و تقتکامل ساختار رگهای مغزی آیا آگاهی پس از مرگ از بیجهش های ژنتیکی مفید در سامجموعه های پر سلولی بدن ماختلال در شناسایی حروف و درک عمیق در حیواناتچگونه مغز پیش انسان یا همبحثی جالب درباره محدودیتشنا در ابهای گرم جنوب نیورزش هوازی مرتب خیلی به قتئوری تکامل امروز در درمآیا امکان بازسازی اندامهحافظه و اطلاعات در کجاست محل درک احساسات روحانیاختلالات مخچهدرگیری اعصاب به علت میتوچگونه هموساپينس بر زمین بحثی در مورد نقش کلسیم و شاهکار قرنورزش هوازی ، بهترین تمریتئوری تکامل در پیشگیری و آیا انسان با مغز بزرگش اخحافظه و اطلاعات در کجاست محل درک احساسات روحانی داختلالات حرکتی در انسانرقیبی قدرتمند در برابر مچگونه آن شکری که می خوریمبحثی در مورد عملکرد لوب فشباهت زیاد بین سلول هاي عورزش و میگرنتاثیر ویتامین دی بر بیماآیا احتمال دارد رویا از آحافظه و اطلاعات در کجاستمخچه ، فراتر از حفظ تعادلاختلالات صحبت کردن در انرویای شفافچگونه جمعیت های بزرگ شکل بحثی درباره هوش و تفاوتهشباهت زیاد بین سلول هاي عورزش بهترین درمان بیش فعتاثیر کپسول نوروهرب بر نآیا برای تولید مثل همیشه حس چشایی و بویاییمخچه ابزاري که وظیفه آن فادامه بحث تکامل چشمروبات های ریز در درمان بیچگونه جمعیت های بزرگ شکل بحثی درباره هوش و تفاوتهصرع و درمان های آنورزش در کمر دردتاثیر کپسول نوروهرب بر تآیا بزرگ شدن مغز فقط در دحس و ادراک (قسمت اول )حس و ادراک (قسمت دوم )مدارک ژنتیکی چگونه انسانارتوکين تراپی روشی جديد روزه داری و بیمار ی ام اس چگونه حافظه را قویتر کنیبحثی درباره هوش و تفاوتهضررهای مصرف شکر و قند بر وزوز گوشتاثیر کپسول نوروهرب بر سآیا تکامل و تغییرات ژنتیحس و ادراک قسمت چهارممرگ انتقال است یا نابود شارتباط میکروب روده و پارروش مقابله مغز با محدودینگاهی بر قدرت بینایی درابحثی درباره هوش و تفاوتهضررهای شکر بر سلامت مغزیکی از علل محدودیت مغز امتاثیر کپسول نوروهرب بر سآیا خداباوری محصول تکاملآیا دلفین ها می تواند از حس و ادراک قسمت پنجممزایای شکلات تلخ برای سلارتباط شگفت انگیز مغز انروش صحبت کردن در حال تکامنگاهی بر توانایی اجزاي ببحثی درباره هوش و تفاوتهطی یکصد هزار سال اخیر هرچیادگیری مهارت های جدید دتاثیر گیاه خواری بر رشد وآیاما مقهور قوانین فیزیکحس و ادراک قسمت سوممشکلات نخاعیارتروز یا خوردگی و التهاروشهای نو در درمان دیسک بنخاع ما تا پایین ستون فقربحثی درباره احساسات متفاعلم به ما کمک میکند تا مویادآوری خواب و رویاتاثیر گیاه خواری بر رشد وافراد آغاز حرکت خودشان رخلاصه ای از مطالب همایش ممغز ما کوچکتر از نیم نقطهارزش حقیقی زبان قسمت اولروشهای شناسایی قدرت شنوانرمش های مفید در سرگیجهبحثی درباره احساساتی غیرعلایم کمبود ویتامین E را ژن هوش و ساختارهای حیاتی تاثیر گیاه خواری بر رشد وامیوتروفیک لترال اسکلروخواندن ، یکی از شستشو دهنمغز آیندگان چگونه است ؟ارزش حقیقی زبان قسمت دومروشی جدید در درمان قطع نخنرمشهای مهم برای تقویت عبخش دیگری در وجود انسان هعلایم کمبود ویتامین E را ژن یا نقشه توسعه مغز و نقتاثیر گیاه خواری بر رشد وامگا سه عامل مهم سلامتخواب سالم عامل سلامتیمغز انسان ایا طبیعتا تماارزش حقیقی زبان قسمت سومروشی جدید در درمان سکته مچرا حیوانات سخن نمی گوینبرای پیش بینی آینده مغز دعوارض ازدواج و بچه دار شدژنها نقشه ایجاد ابزار هوتاثیر گیاه خواری بر رشد وامروز دانش ژنتیک هیچ ابهخواب سالم عامل سلامتی و یمغز ایندگان چگونه استاز نظر علم اعصاب یا نرووسريتوکسيمب در درمان ام اسچرا حجم مغز گونه انسان دربرخی اثرات مضر ویتامین دعید نوروز مبارکژنهای هوش ، کدامندتاثیر گیاه خواری بر رشد وانگشت نگاری مغز نشان میدخواب عامل دسته بندی و حفطمغز ابزار برتر بقااز نظر علم اعصاب اراده آزراه های جدید برای قضاوت رچراروياها را به یاد نمی آبرخی بیماری ها که در آن بعامل کلیدی در کنترل کارآکندر در بیماریهای التهابتاثیر دپاکین بر بیماری مانسان جدید از چه زمانی پاخودآگاهی و هوشیاريمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟از نظر علم اعصاب اراده آزراه های جدید برای قضاوت رچراروياها را به یاد نمی آبرخی توجهات در ببمار پارعصب حقوق نورولووکوری گذرای ناشی از موبایتاثیر داروهای ضد التهاب فلج خوابانسان عامل توقف رشد مغزخودآگاهی و هوشیارينقش قهوه در سلامتیاستفاده از هوش مصنوعی در راه پیروزی در زندگی چیستهفت چیز که عملکرد مغز تو برخی سيناپسها طی تکامل و عضلانی که طی سخن گفتن چقدکایروپاکتیک چیستتاثیر داروی ضد تشنج سدیم فلج خواب چیستانعطاف پذیری مکانیسمی علدلایلی که نشان میدهد ما بنقش هورمون های تیروئید داضطراب و ترسرشد مغز علت تمایل انسان بهمیشه عسل با موم بخوریمبررسي علل احتمالي تغيير مقالاتکاربرد روباتهای ريزنانوتاثیر درجه حرارت بر عملکفیلمی بسیار جالب از تغییاولین مورد پیوند سر در انديدن با چشم بسته در خواب نقش ژنتیک در درمان اختلااطلاعاتی عمومی در مورد مزمین زیر خلیج فارس تمدنی هوش مصنوعی گوگل به کمک تشبررسی و اپروچ جدید بر بیمتاثیر ویتامین دی بر بیماکاربرد روباتهای ريز، در تاثیر درجه حرارت بر عملکفراموشی همیشه هم بد نیستايندگان چگونه خواهند دیددژا وو یا اشنا پندارینقش اتصالات بین سلولهای اطلاعاتی عمومی در مورد مزندگی هوشمند در خارج از زهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبررسی سیستم تعادلی بدن اصفحه اصلیکجای مغز مسئول پردازش تجتاثیر درجه حرارت بر عملکفرایند حذف برخی اجزای مغايا اراده آزاد توهم است یدژاوو یا آشناپندارینقش حفاظتی مولکول جدید دبلندی در ذهن ما درک بلندیزبان چهار حرفی حیات زمینهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبررسی علل کمر درد در میانسوالات پزشکیگنجینه ای به نام ویتامین تاثیر درجه حرارت بر عملکقارچ بی مغز در خدمت موجودايا اراده آزاد توهم است یدانشمندان روش هاي جدیدی نقش حیاتی تلومر دی ان آ دبیماری گیلن باره و بیمارسلولهای بنیادی مصنوعی درهوش مصنوعی درمانگر کامپیتلاشی برای درمان قطع نخاپیامهای کاربرانگامی در درمان بیماریهای تاثیر درجه حرارت بر عملکلوب فرونتال یا پیشانی مغایا ابزار هوشمندی یا مغز داروهای مصرفی در ام اسنقش داروهاي مختلف معروف بیماری ای شبیه ام اس مولتسم زنبور ، کلیدی برای وارهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتلاشی جدید در درمان ام اسسایتهای دیگرگزارش یک مورد جالب لخته وتاثیر درجه حرارت بر عملکلرزش ناشی از اسیب به عصبایا بیماری ام اس (مولتیپداروی ضد تشنج با قابليت تنقش زبان در سلطه و قدرت ابیماریهای تحلیل عضلانی اسودمندی موجودات ابزی بر هوش احساسیتمدن قدیمی ای در جنوب ایرگشایش دروازه جدیدی از طرتاثیر درجه حرارت بر عملکلزوم سازگاری قانون مجازاایا تکامل هدفمند استداروی ضد تشنج با قابليت تنقش زبان در سلطه و قدرت ابیوگرافیسیاره ابلهانهوش احساسیتنفس هوازی و میتوکندریپنج اکتشاف شگفت آور در موتاثیر درجه حرارت بر عملکلزوم سازگاری قانون مجازاایرادهای موجود در خلقت بداستانها و مفاهیمی اشتبانقش غذاها و موجودات دريابیوگرافیسیاره ابلهانهاوکينگ پیش از مرگش رسالتنفس هوازی و میتوکندریپیوند مغز و سر و چالشهای تاثیر درجه حرارت بر عملکمولتیپل اسکلروز در زنان اگر نعمت فراموشی نبود بسدر چه مرحله ای از خواب ، رنقش غذاها و موجودات دريابیست تمرین ساده برای جلوسیستم تعادلی بدنهدف از تکامل مغزتو دی ان ای خاص ميتوکندريپیوند سر، یکی از راه حلهاتاثیر درجه حرارت بر عملکموجودات مقهور ژنها هستنداگر نعمت فراموشی نبود بسدرمان های بیماری آلزایمرنقش غذاها و موجودات دريابیشتر کمردردها نیازی به سکته مغزیهزینه ای که برای اندیشیدتولید سلولهای جنسی از سلپیشرفتی مستقل از ابزار هتاثیر رژیم گیاه خواری بر