دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

تاثیر گیاه خواری بر رشد و تکثیر سلولها عصبی و مغزی قسمت دوم

تاثیر گیاه خواری بر رشد و تکثیر سلولها عصبی و مغزی (قسمت دوم)

در قسمت گذشته مطالبي در مورد مقدمات گیاه خواری نوشته شد و در مورد جذب متفاوت برخی مواد در رژیمهای گیاه خواری و گوشت خواری بحث شد. دیدیم ويتامين بی 12، فقط در رژیمهای گوشتی وجود دارد و اگر گياه خواران از این ويتامين به صورت اضافه شده در غذاهايشان استفاده نکنند، دچار کمبود این ویتامین مي شوند. مثلا در یک مورد، کودکی از مادری گیاه خوار دچار لکو ديستروفي مغزي همراه با آنمی مگالوبلاستيک شد که هر دو عارضه پس از دريافت ویتامن B12 برطرف گرديد( https://link.springer.com/article/10.1007%2FBF02343237?LI=true).

جذب آهن در ترکیبات گوشتی به مراتب بیشتر از جذب آهن در ترکیبات گیاهی است.
ولی ديديم، میزان مرگ و میر قلبی عروقی بر اساس مطالعات انجام شده در گياه خواران به شکل برجسته ای کمتر از گوشت خواران است. رژيم هايي غنی با مقادیر بالای ویتامین B12 و امگا 3 و ویتامین دی، رژیم های حيواني حاوی تخم مرغ و ماهی هستند و محروم کردن بدن از این منابع مي تواند مشکلات مغزی فراوانی ایجاد کند( مثلا ضعف عمومی، اختلال در تمرکز، کاهش اندازه مغز در پیری)

به خصوص در خانم هاي باردار، عدم مصرف گوشت میتواند منجر به کوچک شدن اندازه مغز کودکانشان شود. ترکیبات اضافه شده به ترکیبات گیاهی هم نمی توانند آن سودمندی کافی را داشته باشند و حتی گاهی، ضررهای فراوني دارند که برای نمونه ضررهای ويتامين دی مکمل و اضافه شده، در همين کانال به طور مفصل بیان شد.

از حدود 2.6 میلیون سال قبل موجودات پیش انسان، از گوشت به عنوان منبع تغذیه ای خود استفاده کردند.

در انسانهای نخستيني که از رژیم گیاه خواری به رژیم گوشت خواری تغییر مذاق دادند، تغییر شکل دندانها، سبب شد به جویدن محدودتری نیاز داشته باشند و این، منجر به صرفه جویی در زمان خوردن در آنها گردید به خصوص پس از کشف آتش و پختن گوشت و نرم کردن آن با حرارت، این صرفه جویی در زمان خوردن، به حداکثر رسید و انسانهای اوليه توانستند به جای صرف ساعت ها زمان برای خوردن، به کارهای اساسی مانند ساختن خانه یا مراقبت از کودکان و فکر کردن و بعدها تحصیل و آموزش بپردازند.

حیوانات گوشت خوار چون قادر به پختن و پردازش گوشت نیستند نیازمند به دندانهای نوک تیز و قوی هستند و انرژی مصرفی برای جویدن گوشت زیاد است. ولی انسان میتواند گوشت مصرفی خود را پردازش کند و بسیار نرم و لذیذ مصرف کند. تغییرات دندانها در انسان و کم شدن تعداد آنها و جمع شدن آرواره و شباهت دندانهای پشتی به دندانهای پهن گیاه خواران مزیتهای زیادی را برای انسان ایجاد کرده و جای بیشتری را برای مغز فراهم کرده است. کوچک و ظریف شدن دهان، به نوبه خود امکان صحبت کردن ظریف را به انسان می دهد. جهت بررسی تکامل زبان در انسان به مباحث قبلی در همین کانال مراجعه شود.

برای جبران کمبودهای غذاهای گياهي، میتوان از منابع ذخیره ای زیر زمینی مثلا در ریشه گیاهان استفاده کرد(مانند سيب زمیني هندی یا سیب زمين معمولی یا چغندر یا لبو و هويج). البته آن هم محدودیت های خود را دارد. دو دانشمند به نامهای زینک و ليبرمن در مطالعه خود از 24 فرد استفاده کردند به گروهی از آنها غذاهای ریشه ای و گروه دیگر گوشت فرآوری شده دادند. با کمک سنسورهاي ثبت اطلاعات از عضلات صورت، میزان انرژی ای- که در هر دو گروه صرف جویدن می شود- مقايسه گردید و مشاهده شد، در گروهی- که گوشت فرآوری شده می خوردند- میزان انرژی صرف شده، 39-46% کمتر از کسانی بود که از ریشه های گیاهی استفاده می کردند.

مغز یک اندام وابسته به انرژی است و حدود 25% انرژی مصرفی فرد، به مصرف مغز او می رسد و این بر خلاف مغز حیوانات دیگر است که حدود 8% از انرژی دریافتی را مصرف مي کنند. سلولهای مغزی به انرژی بسیار بیشتری در مقایسه با سلولهاي دیگر بدن نیاز دارند.

بیش از پنجاه درصد مغز و سلولهای عصبی از چربي هاي پییچده با زنجیره بلند تشکیل شده است که در رژیمهای گیاهی کمتر است مصرف مقداری گوشت طی روز امکان انرژی بیشتر، با صرف کالری کمتری را فراهم مي کند. بنابراین نیاز به ابزار هوش بزرگتر، سبب شد تا نخستي ها رو به مصرف گوشت بیاورند و در فرایندی بسیار پیچیده، دیگر تطابق ها برای گوشت خواری در آنها ایجاد شد. دندانهای آسیای کوچکتر و عضلات ظریفتر در صورت و تغییر شکل دندانهای نيش امکان پاره کردن گوشت را به جای جویدن بافت ها فراهم کرد.

در رژیم های حاوی گوشت، به خصوص ماهی، میزان اسیدهای چرب پیچیده و غیر اشباع متعدد يعني omega-6 arachidonic acid (AA), omega-3 docosatetraenoic acid (DTA) and omega-3 docosahexaenoic acid (DHA) هستند و این اسیدها حدود نود درصد اسیدهای چرب مغز در پستانداران را تشکیل میدهند.
@salmanfatemi

افزایش سایز مغز از استراليپتيکوس تا هموارکتوس تا انسان جدید، بدون استفاده از این اسیدهای چرب غیر اشباع ممکن نبودهاست. شیر مادر حاوی اسیدهای چرب مناسب برای رشد مغز است که این موارد در شیر گاو وجود ندارد و خوردن گوشت توسط مادر نقش مهمی در فراهم شدن این اسیدهای چرب مفید دارد. مغز ما- که به طور نسبی حدود پنجاه برابر مغز گاو است- نیازمند انبوهی از اسیدهای چرب ضروری غیر اشباع است که این مقدار زیاد، در غذاهای گیاهی وجود ندارد و عدم استفاده از مکمل های حاوی ويتامين دی در رژیم های گیاه خواری مشکلات فراوانی را بر مغز ایجاد می کند.

در مطالعه ای در سال 2009 نشان داده شد که سرعت پردازش فکری در افراد دچار کمبود ویتامن دی به میزان زيادي کاهش می یابد( http://www.livestrong.com/article/554564-effects-of-a-vegan-diet-on-the-brain/)

نقش گياه خواري در بیماریهای روانپزشکی چگونه است؟

در یک مطالعه نسبتا وسیع توسط
Johannes Michalak, Xiao Chi Zhang, and Frank Jacobi
مشخص شد که میزان افسردگی و اضطراب و بیماریهای سوماتوفرم در افراد گياه خوار بیشتر است. رژیم های گیاهی میتوانند بر عملکرد نورونی و پلاستيسيتي عصبی تاثیر منفي بگذارند. اسیدهای چرب n-3 بر میزان افسردگی تاثیر گذار است و در گياه خواران این میزان کمتر از افراد گوشت خوار است( Freeman MP. Omega-3 Fatty Acids in Psychiatry: A Review.Ann Clin Psychiatry.2000;12:159165. [PubMed]Logan A. Neurobehavioral aspects of omega-3 fatty acids: possible mechanisms and therapeutic value in major depression. Altern Med Ref.2003;8:410425. [PubMed])

بیشتر گياه خواران، زنان شهرنشین و مجرد هستند و در همه این موارد و میزان بیماری های روانپزشکی بیشتر است که خود این مورد تا حدی می تواند تحلیل مطالعه را مختل کند.
تفاوت خوراک گياه خوران با دیگر مردم میتواند باعث افزايش استرس در آنها به خصوص در ميان جمع شود. همچنین میزان اختلالات غذایی مانند پرخوری عصبی و استفراغ عمدی برای جلوگیری از چاق شدن در گياه خواران بیشتر است و همین عوامل میتواند منجر به اختلالات بیشتر روانپزشکی در آنها شود. پس بیشتر بودن اختلالات روانپزشکی در گياه خواران فقط به علت کم بودن ویتامین های ذکر شده نیست و عوامل متعدد دیگری مي تواند نقش داشته باشد.

تنها در یک مطالعه که به وسیله Johnston, and Daigle انجام شد میزان اختلالات روانپزشکي در گیاهخواران کمتر از دیگر گروه ها گزارش شد. نکته قابل توجه آنکه افراد تحت مطالعه دراین تحقیق، افرادی بودند که علت گياه خواري آنها به علل مذهبی و اعتقادی بوده است. در این افراد، گیاه خواری معمولا مداوم نیست و دوره هایی از گیاه خواری تجربه ميشود( Brown TA, Chorpita BF, Korotitsch W, Barlow DH. Psychometric properties of the Depression Anxiety Stress Scales (DASS) in clinical samples. Behav Res Ther. 1997;35:7989. doi: 10.1016/S0005-7967(96)00068-X.[PubMed] [Cross Ref])

در مطالعه ای که در ادامه بیان می گردد، تا حدی این پارامترها کنترل مي شود به گونه ای که افزایش اختلالات روانپزشکی مرتبط با مسائل ذکر شده در بالا نیست ولی با این حال مي بينيم میزان اختلالات اضطرابی و افسردگی در گياه خواران بیشتر است. ( https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3466124/)

نکته مهمی که باید توجه شود، آنکه گياه خواران، بیشتر از دیگر مردم ورزش میکنند و بیشتر به سلامت خود اهمیت مي دهند، کمتر می خورند و لاغرتر هستند و همین عوامل، در مطالعه تحلیلی مداخله می کند. مثلا فرد لاغرتر که کمتر الکل می خورد این اساسا فرد سالمتری است پس کمتر بودن خیلی از بیماری ها از جمله بیماری های قلبی و عروقی در آنها ربطی به رژیم غذایی گیاه خواری یا گوشت خواری او ندارد.

نتیجه: به طور کلی رژیم های غذایی منحصرا گیاهی اگر به خوبی برنامه ریزی نشود، می تواند اثرات منفی جبران ناپذیری بر مغز داشته باشد ولی گياه خواري متناوب و برنامه ریزی شده دارای اثرات مفیدی بر مغز است. زیرا دیدیم که از تجمع چربي هاي مضر بر دیواره عروق جلوگیری می کند و به این ترتیب خون رساني به مغز را بیشتر می کند. ویتامین دی منحصرا در غذاهای گوشتی و ماهی وجود دارد، بنابراین در افراد گیاه خوار لازم است حتما سه تا چهار روز در هفته پانزده دقیقه در معرض تابش مستقیم خورشید باشند که البته در کشورهای شمال اروپا و آمریکا، میزان تابش آفتاب کافی وجود ندارد. با این حال گیاه خواری در این کشورها در مقایسه با کشورهای جنوب مانند هند که به خاطر مسائل مذهبی و اعتقاداتشان گیاه خواری می کنند، کمتر است.
@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
هستی ما پس از شروعی چگال تاثیر درجه حرارت بر عملکراه پیروزی در زندگی چیستانواع سکته های مغزیمغز بزرگ چالش است یا منفعبیوگرافیورزش بهترین درمان بیش فعتشنج عدم توازن بین نورون زبان و شناخت حقیقت قسمت اایندرالنقش اتصالات بین سلولهای بحثی درباره هوش و تفاوتهکمردرد با پوشیدن کفش مناحقیقت خواب و رویاسیاره ابلهانابزار بقای موجود زنده از چند جهانیبرخی توجهات در ببمار پارخواب سالم عامل سلامتیسردرد تنشنفرگشت و تکامل تصادفی محض اثرات مضر ماری جواناچگونه باغبانی باعث کاهش تلاشی برای درمان قطع نخادی متیل فومارات(زادیوا)(ضررهای مصرف شکر و قند بر گویید نوزده و ایمنی ساکتلزوم سازگاری قانون مجازاارتباط میکروب روده و پارچرا بیماری های تخریبی مغتوضیحی ساده در مورد هوش مدر چه مرحله ای از خواب ، رعدم توقف تکامل در یک انداپوست ساعتی مستقل از مغز دما انسانها چه اندازه نزداز آغاز خلقت تا نگاه انساهوش مصنوعی گوگل به کمک تشتاثیر کلام در آیات کلام بدرگیری مغز در بیماری کویآیا هوش سریعی که بدون احسمرکز حافظه کجاستاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش احساسیتاثیر گیاه خواری بر رشد وروش مقابله مغز با محدودیآیا رژیم غذایی گیاهی سلامغز چگونه صداها را فیلتر اصول سلامت کمراضطراب و ترسو هر کس تقوای خدا پیشه کنتاثیر درجه حرارت بر عملکراست دستی و چپ دستیانگشت نگاری مغز نشان میدمغز بزرگ چالشهای پیش روبیوگرافیورزش در کمر دردتغییر الگوی رشد مغزی با ززبان و شناخت حقیقت قسمت دایا کوچک شدن مغزانسان النقش حفاظتی مولکول جدید دبحثی درباره هوش و تفاوتهکنفرانس تشنج هتل کوثر اصحقیقت راستین انسان علم بسیر آفرینش از روح تا مغز ابزار بقای موجود زنده از چندین ماده غذایی که ماننبرخی سلولهای عصبی در تلاخواب سالم عامل سلامتی و یسردرد سکه ایفراموش کارها باهوش تر هساجزای پر سلولی بدن انسان چگونه جمعیت های بزرگ شکل تلاشی تازه برای گشودن معدژا وو یا اشنا پنداریضررهای شکر بر سلامت مغزگوشه بیماری اتوزومال رسسلزوم سازگاری قانون مجازاارتباط چاقی و کاهش قدرت بچرا حیوانات سخن نمی گوینتکامل چشمدر هم تنیدگی کوانتومی و پعسل طبیعی موثر در کنترل بپیموزایدما با کمک مغز خود مختاريماز انفجار بزرگ تا انفجار هوش مصنوعی گوگل به کمک تشتاثیر کپسول نوروهرب بر ندرگیری مغز در بیماران مبآیا هشیاری کوانتومی وجودمرکز خنده در کجای مغز استاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش احساسیتاثیر گیاه خواری بر رشد وروش های صرفه جویی در ایجاآیا رژیم غذایی گیاهی سلامغز ناتوان از توجیه پیدااطلاعاتی عمومی در مورد موقت نهيب هاي غير علمي گذشتاثیر رو ح و روان بر جسمرشته نوروایمونولوژی و نقاندوهگین نباش اگر درب یا مغز بزرگ و فعال یا مغز کوبیان ژن های اسکیزوفرنی دوزوز گوشتغییر زودتر اتصالات مغزیزبان و شناخت حقیقت قسمت سایا ابزار هوشمندی یا مغز نقش حیاتی تلومر دی ان آ دبحثی درباره هوش و تفاوتهکنگره بین المللی سردرد دحمله ویروس کرونا به مغزسیستم تعادلی بدنابزار بقای موجود زنده از چه زیاد است بر من که در ایبرخی سيناپسها طی تکامل و خواب عامل دسته بندی و حفطسرعت فکر کردن چگونه استفراموشی همیشه هم بد نیستاجزایی ناشناخته در شکل گچگونه جمعیت های بزرگ شکل تلاشی جدید در درمان ام اسدژاوو یا آشناپنداریطوفان فقر و گرسنگی و بی سگوشت خواری یا گیاه خواریممانتین یا آلزیکسا یا ابارتباط هوش ساختار مغز و ژچرا حجم مغز گونه انسان درتکامل ابزار هوش ، راه پر درمان های بیماری آلزایمرعصب حقوق نورولووپیچیدگی های مغزی در درک زما تحت کنترل ژنها هستیم یاز تلسکوپ گالیله تا تلسکهوش مصنوعی الفاگوتاثیر کپسول نوروهرب بر تدرگیری اعصاب به علت میتوآیا واکنش های یاد گرفته ومرگ انتقال است یا نابود شاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش عاطفی بیشتر در زنانتاثیر گیاهخواری بر رشد و روش هایی ساده برای کاهش اآیا راهی برای رفع کم آبی مغز و سیر تکامل ان دلیلی اطلاعاتی عمومی در مورد موقتی فهمیدی خطا کردی برگتاثیر رژیم گیاه خواری بر رشد مغز علت تمایل انسان بانسان قدیم در شبه جزیره عمغز حریص برای خون، کلید تبیست تمرین ساده برای جلویک پیشنهاد خوب برای آسان تغییر عمودی سر انسان از پزبان، وسیله شناسایی محیطایا بیماری ام اس (مولتیپنقش خرچنگ های نعل اسبی دربحثی درباره هوش و تفاوتهکنگره بین المللی سردرد دحوادث روزگار از جمله ویرسیستم دفاعی بدن علیه مغز ابزار بقای موجود زنده از چهار میلیارد سال تکامل ببررسي علل احتمالي تغيير خودآگاهی و هوشیاريشلیک فراموشیفرایند تکامل و دشواری هااحساس گذر سریعتر زمانچگونه حافظه را قویتر کنیتمایل زیاد به خوردن بستندانشمندان ژنی از مغز انسطی یکصد هزار سال اخیر هرچگیاه خواری و گوشت خوار کدمنابع انرژي پاک سرچشمه حارتباط انسانی، محدود به چرا در مغز انسان، فرورفتتکامل زباندرمان های جدید میگرنعضلانی که طی سخن گفتن چقدپیوند مغز و سر و چالشهای ماه رجباز تلسکوپ گالیله تا تلسکهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر کپسول نوروهرب بر سذهن چند جانبه نیازمند نگآیا آگاهی پس از مرگ از بیمراحل ارتقای پله پله کیهاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش عاطفی در زنان بیشتر اتاثیر انتخاب از طرف محیط روش صحبت کردن در حال تکامآیاما مقهور قوانین فیزیکمغز آیندگان چگونه است ؟مغز انسان ایا طبیعتا تمابلندی در ذهن ما درک بلندیویتامین E برای فعالیت صحتاثیر رژیم گیاه خواری بر زمین زیر خلیج فارس تمدنی انسان جدید از چه زمانی پامغز زنان جوانتر از مغز مربیشتر کمردردها نیازی به یکی از علل محدودیت مغز امتغییرات منطقه بویایی مغزسفر نامه سفر به بم و جنوب ایا بدون زبان میتوانیم تنقش داروهاي مختلف معروف بحثی درباره هوش و تفاوتهکندر در بیماریهای التهابحافظه و اطلاعات در کجاست سکته مغزیابزار بقای موجود زنده از چهار ساعت پس از کشتار خوکبررسی و اپروچ جدید بر بیمخودآگاهی و هوشیاريشنا در ابهای گرم جنوب نیکاهش التهاب ناشی از بیمافرایند حذف برخی اجزای مغاخلاق و علوم اعصابنگاه محدود و تک جانبه، مشتمدن قدیمی ای در جنوب ایردانشمندان روش هاي جدیدی ظهور امواج مغزی در مغز مصگالکانزوماب، دارویی جدیمنبع خواب و رویاارتباط شگفت مغز انسان و فچراروياها را به یاد نمی آتکامل ساختار رگهای مغزی درمان های جدید در بیماری مقالاتپیوند سر، یکی از راه حلهاماپروتیلیناز تکنیکی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر کپسول نوروهرب بر سرقیبی قدرتمند در برابر مآیا امکان بازسازی اندامهمزایای شکلات تلخ برای سلاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش عاطفی در زنان بیشتر اتاثیر ترکیبات استاتین (سروشهای نو در درمان دیسک بآزمون ذهنی گربه شرودینگرإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَمغز انسان برای ایجاد تمدبه زودی شبکه مغزی به جای ویتامین E در چه مواد غذایتاثیر رژیم گیاه خواری بر زندگی هوشمند در خارج از زانسان عامل توقف رشد مغزمغزهای کوچک بی احساسبا هوش مصنوعی خودکار روبیافته های نوین علوم پرده تغییرات تکاملی سر انسان سفرنامه سفر به بم و جنوب ایا تکامل هدفمند استنقش روزه داری در سالم و جبحثی درباره احساسات متفاکوچک شدن مغز از نئاندرتاحافظه و اطلاعات در کجاست سانسور از روی قصد بسیاری ابزار بقای موجود زنده از نوار مغزی روشی مهم در تشخخانواده پایدارشناخت و معرفت، و نقش آن دکاهش دوپامین عامل بیماریفرد حساس از نظر عاطفی و باخلاق پایه تکامل و فرهنگنگاه انسان محدود به ادراتمدن بشری و مغز اخلاقیدانشمندان روشی برای تبدیعلم به ما کمک میکند تا موگامی در درمان بیماریهای منشأ اطلاعات و آموخته ها ارتباط شگفت انگیز مغز انچراروياها را به یاد نمی آتکامل شناخت انسان با کشفدرمان های رایج ام استاثیر ویتامین دی بر بیماپیشینیان انسان از هفت میمبانی ذهنی سیاه و سفیداز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر گیاه خواری بر رشد ورموزی از نخستین تمدن بشرآیا انسان با مغز بزرگش اخمسیر دشوار تکامل و ارتقااز تکینگی تا مغز از مغز تهوشیاری کوانتومیتاثیر دپاکین بر بیماری مروشهای شناسایی قدرت شنواافراد آغاز حرکت خودشان رمغز انسان برای شادمانی طبوزون هیگز چیستویتامین دی گنجینه ای بزرتاثیر رژیم گیاهخواری بر زونا به وسیله ویروس ابله انعطاف پذیری مکانیسمی علمغزتان را در جوانی سیمکشبار سنین ابزار هوشمندی ایادگیری مهارت های جدید دثبت امواج الکتریکی در عصسفرنامه سفر به بم و جنوب ایرادهای موجود در خلقت بنقش رژیم غذایی بر رشد و ابحثی درباره احساساتی غیرکووید نوزده و خطر بیماریحافظه و اطلاعات در کجاستساخت شبکه عصبی با الفبایابزار بقای موجود زنده از نورون هاي مصنوعی می توانبررسی سیستم تعادلی بدن اخدا موجود استشناسایی سلول های ایمنی اکایروپاکتیک چیستقیچی ژنتیکیاختلال در شناسایی حروف و نگاهی بر قدرت بینایی دراتمساح حد واسط میان مغز کوداروهای مصرفی در ام اسعلایم کمبود ویتامین E را گامی در درمان بیماریهای مولتیپل اسکلروز در زنان ارتباط شگفت انگیز مغز اننزاع بین جهل و علم رو به پتئوری تکامل امروز در درمدرمان های علامتی در ام اسصفحه اصلیپیشرفتی مستقل از ابزار همجموعه های پر سلولی بدن ماز تکینگی تا مغز و از مغز هوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر گیاه خواری بر رشد ورمز و رازهای ارتباط غیر کآیا احتمال دارد رویا از آمشکلات نخاعیاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش، ژنتیکی است یا محیطیتاثیر داروهای ضد التهاب روشی برای بهبود هوش عاطفافزایش قدرت ادراکات و حسمغز انسان برای شادمانی طبیماری های مغز و اعصاب و واکنش های ناخودآگاه و تقتاثیر عصاره تغلیظ شده گیزیباترین چیز در افزایش ساولین هیبرید بین انسان ونقش قهوه در سلامتیبارداری بدون رحمیادآوری خواب و رویاجمجمه انسان های اولیهسفرنامه سفر به بم و جنوب اگر نعمت فراموشی نبود بسنقش رژیم غذایی در رشد و ابخش دیگری در وجود انسان هکودک ایرانی که هوش او از حس چشایی و بویاییابزارهای بقای موجود زندنورون های ردیاب حافظهبررسی علل کمر درد در میانخطا در محاسبات چیزی کاملشواهدی از دنیسوان(شبه نئکاربرد روباتهای ريزنانوقانون مندی نقشه ژنتیکی ماختلالات مخچهنگاهی بر توانایی اجزاي بتنفس هوازی و میتوکندریداروهای ضد بیماری ام اس وعلایم کمبود ویتامین E را گاهی لازم است برای فهم و مواد کوانتومی جدید، ممکنارتباط غیرکلامی بین انسانزاع بین علم و نادانی رو تئوری تکامل در پیشگیری و درمان ژنتیکی برای نوآوریسوالات پزشکیپاسخ گیاهان در زمان خوردمحل درک احساسات روحانیاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویا و خبر از آیندهآیا احتمال دارد رویا از آمشکلات بین دو همسر و برخیاز تکینگی تا مغز- از مغز هیچگاه از فشار و شکست نترتاثیر داروی ضد تشنج سدیم روشی جدید در درمان قطع نخافسردگی و اضطراب در بیمامغز انسان رو به کوچک تر شبیماری گیلن باره و بیمارواکسن کرونا از حقیقت تاتتاریخ همه چیز را ثبت کردهزیرفون داروی ضد ام اساولین مورد پیوند سر در اننقش مهاجرت در توسعه نسل ابازگشت از آثار به سوی خداژن هوش و ساختارهای حیاتی جنسیت و تفاوت های بیناییسفرنامه سفر به بم و جنوب اگر نعمت فراموشی نبود بسنقش زبان در سلطه و قدرت ابرنامه و ساختار پیچیده مکودکان میتوانند ناقل بی حس و ادراک (قسمت اول )ساخت شبکه عصبی مصنوعی با ابزارهای پیشرفته ارتباط نوروپلاستیسیتی چیستبزرگ شدن مغز محدود به دورخطا در محاسبات چیزی کاملشاهکار قرنکاربرد روباتهای ريز، در قانونمندی و محدودیت عالماختلالات حرکتی در انسانناتوانی از درمان برخی ویتنفس هوازی و میتوکندریداروی فامپیریدین یا نورلعلت خواب آلودگی بعد از خوگاهی مغز بزرگ چالش استموجود بی مغزی که می تواندارتروز یا خوردگی و التهانزاع بین علم و جهل رو به پتا 20 سال آینده مغز شما به درمان جدید میگرن با انتی پیامهای کاربرانپختگی پس از چهل سالگي به محل درک احساسات روحانی داز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی از عروسک تا کمتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویا بخشی حقیقی از زندگی آیا برای تولید مثل همیشه مشکلات روانپزشکی پس از ساز تکینگی تا مغز- از مغز هاوکينگ پیش از مرگش رسالتاثیر درجه حرارت بر عملکروشی جدید در درمان سکته مالکتروتاکسی(گرایش و حرکمغز انسان رو به کوچکتر شدبیماری ای شبیه آلزایمر و واکسن سرطانتبدیل تراکت صوتی مصنوعی زبان مشترک ژنتیکی موجودااولین تصویر در تاریخ از سنقش محیط زندگی و مهاجرت دبازسازي مغز و نخاع چالشی ژن یا نقشه توسعه مغز و نقجنسیت و تفاوت های بیناییسفری به آغاز کیهاناگر تلاش انسان امروز برانقش زبان در سلطه و قدرت ابرین نت به جای اینترنتکودکان خود را مشابه خود تحس و ادراک (قسمت دوم )ساختار شبکه های مغزی ثابابزارهای بقا از نخستین هنوشیدن چای برای مغز مفید بزرگ شدن تقریبا ناگهانی خطرات هوش مصنوعیشبیه سازی میلیون ها جهان کجای مغز مسئول پردازش تجقارچ بی مغز در خدمت موجوداختلالات صحبت کردن در انناتوانی در شناسایی چهره تو دی ان ای خاص ميتوکندريداروی تشنجی دربارداریعوامل موثر در پیدایش زباگذر زمان کاملا وابسته به موجودات مقهور ژنها هستندارزش حقیقی زبان قسمت اولنظام مثبت زندگیتاثیر مشاهده بر واقعیت بدرمانهای بیماری پارکینسسایتهای دیگرپرورش مغز مینیاتوری انسامحدودیت های حافظه و حافظاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی از عروسک تا کمتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویا تخیل یا واقعیتآیا بزرگ شدن مغز فقط در دمشکلات روانپزشکی در عقب از تکینگی تا مغز- از مغزتهاوکينگ پیش از مرگش رسالتاثیر درجه حرارت بر عملکريتوکسيمب در درمان ام اسریواستیگمینالتهاب شریان تمپورالمغز ایندگان چگونه استبیماری ای شبیه ام اس مولتواکسنی با تاثیر دوگانه اتبدیل سلولهای محافط به سزبان چهار حرفی حیات زمیناولین سلول مصنوعینقش نظام غذایی در تکامل مبحتی علمی درباره تمایل بژنها نقشه ایجاد ابزار هوجهش های ژنتیکی مفید در ساسلولهای بنیادی مصنوعی درابزار هوش در حال ارتقا ازنقش سجده بر عملکرد مغزبرای پیش بینی آینده مغز دکوری گذرای ناشی از موبایحس و ادراک قسمت چهارمسازگاری با محیط بین اجزاابزارهای بقا ازنخستین همنوعی سکته مغزی ، وحشتناک بسیاری از بیماری های جدیدفاع در برابر تغییر ساختشبیه سازی سیستم های کوانکرونا چه بر سر مغز می آورقبل از انفجار بزرگادامه بحث تکامل چشمنخاع ما تا پایین ستون فقرتولید سلولهای جنسی از سلداروی جدید s3 در درمان ام عوامل ایجاد لغت انسانی و گربه شرودینگر و تاثیر مشمیهمانهای ناخوانده عامل ارزش حقیقی زبان قسمت دومنظریه تکامل در درمان بیمتاثیر نگاه ناظر هوشیار بدرک فرد دیگر و رفتارهای اآلزایمرمخچه فراتر از حفظ تعادلاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی در کامپیوترهاتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویاها از مغز است یا ناخوآیا تکامل و تغییرات ژنتیمشاهده آینده از روی مشاهاز تکینگی تا مغز، از مغز هدف یکسان، در مسیرهای متتاثیر درجه حرارت بر عملکریسدیپلام تنها داروی تایامیوتروفیک لترال اسکلرومغز ابزار برتر بقابیماری بیش فعالیواسطه ها د رمسیر ایجاد مغتری فلوپرازینزبان و کلمه حتی برای کساناوکرلیزوماب داروی جدید شنقش هورمون های تیروئید دبحث درباره پیدایش و منشاژنها ، مغز و ارادهجهش های ژنتیکی غیر تصادفسلسله مباحث هوش مصنوعیابزار بقای موجود زنده از نقش غذاها و موجودات دريابرخی نکات از گاید لاین پرکی غایب شدی تا نیازمند دلحس و ادراک قسمت پنجمسخن پاک و ثابتفلج بل، فلجی ترسناک که آنابزارهای بقای از نخستین چیزی خارج از مغزهای ما نیتفاوت مغز انسان و میمون هدقیق ترین تصاویر از مغز اشباهت زیاد بین سلول هاي عکشف مکانیسم عصبی خوانش پقدم زدن و حرکت دید را تغیاداراوون تنها داروی تایینخستین تصویر از سیاهچالهتوانایی مغز و دیگر اجزای داروی جدید ضد میگرنعواملی که برای ظهور لغت اگزیده ای از وبینار یا کنفمیگرن سردردی ژنتیکی که بارزش حقیقی زبان قسمت سومهفت چیز که عملکرد مغز تو تاثیر نگاه انسان بر رفتادرک و احساسآیا ممکن است موش کور بی ممخچه ، فراتر از حفظ تعادلاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی در خدمت خلق وحتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویاهای پر رمز و حیرتی درآیا جهش های ژنتیکی، ویرومعنی روزهازدواج های بین گونه ای، رهدف از تکامل مغزتاثیر درجه حرارت بر عملکرژیم های غذایی و نقش مهم امید درمان کرونا با همانمغز از بسیاری حقایق می گربیماری تی تی پیوراپامیل در بارداریتری فلوپرازینزبان و بیان نتیجه ساختماايندگان چگونه خواهند دیدنقش هورمون زنانه استروژنبحثی در مورد نقش ویتامينژنهای مشترک بین انسان و وجهشهای مفید و ذکاوتی که دسم زنبور ، کلیدی برای وارابزار بقای موجود زنده از نقش غذاها و موجودات دريابرخی اثرات مضر ویتامین دحس و ادراک قسمت سومسریعترین کامپیوتر موجودفلج خوابابزارهای دفاعی و بقای موچگونه مغز پیش انسان یا همتفاوتهای جنسیتی راهی برادلایلی که نشان میدهد ما بشباهت زیاد بین سلول هاي عکشف مکانیسمی پیچیده در بقدرت انسان در نگاه به ابعادغام میان گونه های مختلنرمش های مفید در سرگیجهتوازن مهمتر از فعالیت زیداروی ضد تشنج با قابليت تعوارض ازدواج و بچه دار شدگزارش یک مورد جالب لخته ومیگرن شدید قابل درمان اساز نشانه ها و آثار درک شدهفت سین یادگاری از میراث تاثیر نگاه انسان بر رفتادرک احساسات و تفکرات دیگآیا ما تنها موجودات زنده مخچه ابزاري که وظیفه آن فاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی در خدمت خلق وحتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویای شفافآیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجمغز فکر میکند مرگ برای دیاستفاده از هوش مصنوعی در هدف از خلقت رسیدن به ابزاتاثیر درجه حرارت بر عملکرژیم غذایی حاوی تخم مرغ وامگا سه عامل مهم سلامتمغز به تنهایی برای فرهنگ بیماری ضعف عضلات نزدیک بورزش هوازی مرتب خیلی به قتسلیم شدن از نورون شروع مزبان و بیان، در سایه پیشرايا اراده آزاد توهم است ینقش ژنتیک در درمان اختلابحثی جالب درباره محدودیتژنهای هوش ، کدامندجهشهای مفید و ذکاوتی که دسودمندی موجودات ابزی بر ابزار بقای موجود زنده از نقش غذاها و موجودات دريابرخی اختلالات عصبی مثانهحساسیت روانی متفاوتسرگیجه از شایعترین اختلافلج خواب چیستاثر مضر مصرف طولانی مدت رچگونه هموساپينس بر زمین تقلید مرحله ای نسبتا پیشدندان ها را مسواک بزنید تشش مرحله تکامل چشمکشف ارتباط جدیدی از ارتبلوب فرونتال یا پیشانی مغادغام دو حیطه علوم مغز و نرمشهای مهم برای تقویت عتوسعه برخی شغل ها با هوش داروی ضد تشنج با قابليت تعید نوروز مبارکگشایش دروازه جدیدی از طرمیدان مغناطيسي زمین بشر از نظر علم اعصاب یا نرووسهمیشه عسل با موم بخوریمتاثیر ویتامین دی بر بیمادرک تصویر و زبان های مخلتآیا مغز تا بزرگسالی توسعمدارک ژنتیکی چگونه انساناز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی درمانگر کامپیتاثیر گیاه خواری بر رشد وروبات های ریز در درمان بیآیا خداباوری محصول تکاملمغز ما کوچکتر از نیم نقطهاستیفن هاوکینگ در مورد ههزینه ای که برای اندیشیدتاثیر درجه حرارت بر عملکتاثیر درجه حرارت بر عملکراه های جدید برای قضاوت رامروز دانش ژنتیک هیچ ابهمغز برای فراموشی بیشتر کبیماریهای تحلیل عضلانی اورزش هوازی ، بهترین تمریتشنج چیستزبان و تکلم برخی بیماریهايا اراده آزاد توهم است ینقش آتش در رسیدن انسان بهبحثی در مورد نقش کلسیم و کلرال هیدرات برای خوابانجاذبه و نقش آن در شکلگیریسیاهچاله و تکینگی ابتدایابزار بقای موجود زنده از نقشه مغزی هر فرد منحصر بهبرخی بیماری ها که در آن بخلاصه ای از مطالب همایش مسردرد میگرن در کودکانفیلمی بسیار جالب از تغییاثرات فشار روحی شدیدچگونه آن شکری که می خوریمتلقین اطلاعات و حافظهدو ویژگی انتزاع و قدرت تجششمین کنگره بین المللی سکشف جمجمه ای درکوه ایرهولبخند بزن شاید صبح فردا زارتقا و تکامل سنت آفرینش چرا مغزهای ما ارتقا یافت توصیه های غیر دارویی در سداستانها و مفاهیمی اشتباعامل کلیدی در کنترل کارآپمبرولیزوماب در بیماری چمکانیزمهای دفاعی در براباز نظر علم اعصاب اراده آزهوموارکتوس ها ممکن است دتاثیر ویروس کرونا بر مغز درک عمیق در حیواناتآیا همه جنایت ها نتیجه بیمروری بر تشنج و درمان هایاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتاثیر گیاه خواری بر رشد وروح رهاییآیا دلفین ها می تواند از مغز مادران و کودکان در زماستیفن هاوکینگ در تفسیر هزینه سنگین انسان در ازاتاثیر درجه حرارت بر عملکراه های جدید برای قضاوت رانفجار و توقف تکاملی نشامغز بزرگ چقدر مفید هست ؟بیهوش کردن در جراحی و بیمورزش و میگرنتشنج و حرکات شبه تشنجی قازبان و شناخت حقیقت قسمت چای آنکه نامش درمان و یادشنقش انتخاب از طرف محیط، نبحثی در مورد عملکرد لوب فکمردرد و علل آنحقیقت قربانی نزاع بین بی سیاره ابلهانابزار بقای موجود زنده از نقص در تشخیص هیجانات عامبرخی بیماری های خاص که بدخواندن ، یکی از شستشو دهنسردرد و علتهای آنفیزیکدانان ماشینی برای تاثرات مفید قهوهچگونه انتظارات بر ادراک تلاش هایی در بیماران قطع ديدن با چشم بسته در خواب صرع و درمان های آنگنجینه ای به نام ویتامین لرزش ناشی از اسیب به عصبارتوکين تراپی روشی جديد چرا پس از بیدار شدن از خوتوصیه هایی در مصرف ماهیدر مانهای کمر دردعارضه جدید ویروس کرونا سپنج اکتشاف شگفت آور در موما انسانها چه اندازه نزداز نظر علم اعصاب اراده آزهوش مصنوعی می تواند بر احتاثیر ژنها بر اختلالات خدرگیری قلب در بیماری ویرآیا هوش ارثی دریافتی از پمرکز هوشیاری، روح یا بدن از تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی ساخته هوش طبیتاثیر گیاه خواری بر رشد وروزه داری و بیمار ی ام اس آیا دست مصنوعی به زودی قامغز چون ابزار هوش است دلیاستخوان های کشف شده، ممکهستي مادي ای که ما کوچکتر