دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

شش مرحله تکامل چشم

شش مرحله در تکامل چشم

چشم اندام مهمی است. به عنوان یک حس مهم، میتواند شناخت ما را ا زمحیط اطراف بیشتر کند و با شناخت و حس بیشتر محیط میتواند قدرت ما را برای واکنش بهتر بیشتر نماید و توانایی ما را برای زنده ماندن افزایش دهد.

تکامل چشم زنجیره ای از مراحلی است که ایجاد شده است تا چشم موجود زنده طی میلیون ها سال شکل بگیرد. برخی اجزای چشم مانند رنگدانه های بینایی اینطور به نظر میرسد که از ریشه ای مشترک است و با اینکه چشم ساده ابتدایی و حساس به نور به صورت ناگهانی و پیش از شاخه شاخه شدن حیوانات، ایجاد شده است، چشم پیچیده مرکب- که برای تصاویر شکل گرفته است- حدود 50 تا صد بار از همان ژنها و همان پروتئین نادر و ساختار، شکل گرفته است و این در دوره زمانی است که از عصر کامبرین درحدود 540 میلیون سال قبل شروع میشود.

چشمهای پیچیده میلیونها سال پیش در دورهای به نام انفجار کامبرین تکامل یافتهاند.هیچ شاهدی دال بر وجود چشمها قبل از این مرحله وجود ندارد، اما طیف وسیعی از تنوع در کمبرین میانی «بورگس شیل» مشهود است. طیف وسیعی از سازگاری در چشم، جهت تأمین نیازهای موجود زنده حامل آن، به وجود آمدهاست. توانایی چشمها در میزان تیزبینی، دامنه طول موجهایی که میتوانند دریافت کنند، حساسیتشان در نور کم، کشف حرکتها یا تشخیص اشیا و تعیین
رنگها تغییر کردهاست.

چشم انسان
ترکیب پیچیده چشم به عنوان دلیلی در پشتیبانی از این نظریه- که چشم به وسیله خالق ساخته شده است- به کار میرود و بیان میشود امکان ندارد به وسیله انتخاب طبیعی ساخته شده باشد. در سال1802 فیلسوف ویلیام بالی چشم را معجزه طراحی نامید. خود چارلز داروین در کتاباصل گونه ها می گوید تکامل چشم به وسیله انتخاب طبیعی در وهله اول احمقانه به نظر میرسد ولی خودش در ادامه بیان میکند که این حالت، ممکن است.
پس ممکن است وجود مراحل تدریجی فراوانی از چشم ساده و در حالتی ناقص وجود داشته باشد و به سوی چشم پیچیده و بالفعل درحد کمال برود و هر درجه از این درجات برای کسی- که آن را دارد- مفید است و وقتی از این بیشتر شود و هرگاه چشم تمایز یابد، همه این تفاوتها برای هر حیوانی تحت تاثیر شرایط متغیر زندگی، مفید خواهد بود.

دشوار است تصور کنیم چشم کامل و پیچیده از طریق انتخاب طبیعی شکل گرفته باشد و هرچند این دیدگاه بر اساس تصور ما غیر ممکن به نظر میرسد نمیتوان آن را مختل کننده نظریه تکامل تصور کرد. داروین حرکت تدریجی عصب بینایی تا جایی که با رنگدانه ها پوشیده شده است بدون آنکه هیچ ابزار یا مکانیسم دیگری داشتهباشد و بعدا رسیدن تا بالاترین درجه از کمال را، نمونه ایی برتر از مراحل منقرض شده تکامل میداند.
(پیدا نشدن واسطه های تکاملی در دوره کامبرین، نشانه سرعت بالای تکامل در این دوره زمین شناسی است. وقتی سرعت تکاملی، خیلی زیاد شود، فرصتی برای بسیاری از واسطه ها برای باقی ماندن در لایه های زمین نیست و این، به معنی نبودن این واسطه ها نمیباشد بلکه قدرت ما برای کشف اثار این واسطه ها اندک است. امروز با پژوهش های ژنتیکی میتوان این واسطه ها را دقیقتر شناخت.)

به نظر می رسد تصور داروین درست باشد و پژوهش های فعلی در مکانیسم های ژنتیکی مسئول تکامل چشم انجام شده است. در عصر کنونی پژوهش های تکامل، ارتقا یافته است و روش هایی اکنون توسط ما به کار گرفته شده است و آن، تحلیل ژنتیکی برای پژوهش مکانیسم مسئول تکامل چشم و عموم تکامل زیستی است.

قدیمی ترین فسیل ها از چشم- که تا امروز کشف شده است- به دوره کامبرین یعنی حدود 540 میلیون سال قبل برمی گردد. این دوره شاهد تکامل سریعی به نام انفجار کامبرین بوده اس. یکی از فرضیات ایجاد این تنوع،کلید نوریاز اندرو پارکراست که بیان میکند تکامل چشم زمینه رقابت برای برتری جویی را ایجاد کرد و این باعث تسریع در روند تکامل شد. تا قبل از این، موجوات زنده از قابلیت حساسیت به نور استفاده میکردند ولی نه برای حرکت سریع یا هدایت به وسیله دید.

از آنجا که بایگانی فسیلها به ویژه از دورهٔ کامبرین اولیه ناچیز است، تخمین سرعت تکامل چشم کار سختی است. یک مدل ساده با قرار دادن جهشهای کوچک در معرض انتخاب طبیعی، نشان میدهد که اندام بینایی اولیه- که بر اساس بهرهوری رنگدانههای نوری کار میکردند- میتوانستند به چشم پیچیده مانند چشم انسان طی ۴۰۰۰۰۰ سال تکامل پیدا کرده باشند.

چشم در عالم حیوانات
تقریبا 9% مجموعه حیوانی دارای چشم هستند. و از جمله حیوانات دارای چشم از مهره داران 40 هزار گونه و از نرمتنان و دو کفه ای ها نزدیک به 100 هزار گونه و از بند پایان و عنکبوتیان و حشرات بیشتر از یک میلیون گونه وجود دارد. وجود نژادهای حیوانی دارای چشم، بیشتر از بدون چشمها است. این ارجحیت در میان حیوانات شاید به سودمندی تکامل چشم برمیگردد که قبل از 540 میلیون سال قبل شروع شد.

چشم کمک کرد نژادهای حیوانی طی انفجار کامبرین تکامل یابند در این دوره تغییرات بسیاری رخ داد که منجر به تنوعی وسیع در میان حیوانات شد و بر اساس فرضیه آندرو پارکر دانشمند تاریخ طبیعی، چشم باعث موفقیت زیستی در رابطه میان حیوان شکارچی و قربانی او شد.

همچنین چشم نقشی مهم در عالم حیوانات در شناسایی جنس مونث توسط حیوان مذکر دارد. و تکامل حیوانات و زیاد شدن بزرگی بدن آنها طی این مرحله، عاملی ضروری برای تکامل چشم مرکب بوده است و شبکیه با مساحت بزرگ و عدسی بزرگ و مغز بزرگی که مناطقی برای پردازش پیام ها دارد همه اینها مگر در حیوانات بزرگ وجود ندارد و این حیوانات در دوره کامبرین در میان گروه های مختلف حیوانات قرار گرفته است.

ریشه واحد یا چندین اصل؟

برای آنکه بگوییم چشم در یک مرحله یا طی چندین مرحله ایجاد شده است باید چشم تعریف شود. بیشتر مکانیسم های ژنتیکی ای که رشد چشم با آن رخ میدهد بین همه موجودات زنده ای- که دارای چشم هستند- مشترک است و این سبب میشود نتیجه گیری کنیم سلف آنها نوعی از مکانیسم های حساس به نور را به کار برده است حتی اگر دارای اندام بینایی نباشد.

ولی حتی سلول های گیرنده نور ممکن است چندین بار از گیرنده های شیمیایی مشابه، تکامل یافته باشد. و سلول های حساس به نور میتواند در دوره ای طولانی پیش از انفجار کامبرین، موجود بوده باشد. خصوصیات مشابه تر مانند به کار بردن پروتئین گلبولین عدسی در سرپایان و عدسی مهره داران است و نقش پروتئین را از نقش ابتدایی به نقش و وظیفه ای جدید درون چشم تبدیل میکند.

مراحل تکامل چشم پیشینیان
نخستین چشم در موجودات تک سلولی دیده شده است و عبارت است از گیرنده های نوری به صورت پروتئین های حساس به نور که به آن لکه های نور میگویند و این لکه ها نمیتواند جز حس تابش های محیط، وظیفه دیگری داشته باشد. یعنی میتواند نور را از تاریکی تشخیص دهد و این برای پاسخ اندام ها طی ساعات روز یعنی دوره نوری مناسب است و با نظم روزانه خاص همراه شود ولی برای دیدن کافی ینست زیرا نمیتواند بین شکل ها تمیز دهد یا جهت اندام را مشخص کند.

لکه چشم در همه انواع اصلی حیوانات وجود دارد و بین موجودات تک سلولی، شایع است و از جمله آنها اوگلنا) تکیاختهای تاژکدار یوکاریوت)است.
لکه چشمی اوگلنا در انتهای جلویی قرار دارد و استیگما (خال) نام دارد و لکه ای کوچک با رنگدانه قرمز است که مجموعه ای از بلورهای حساس به نور را در بر دارد و لکه چشمی همراه با حرکت موجی تاژک به موجود زنده اجازه میدهد به طرف نور حرکت کند و به آن، در فتوسنتز کمک می کند و این وظیفه ای اساسی در کارکردهای روزانه است.

رنگدانه های چشمی در مغز موجودات پیچیده تر، وجود دارند و تصور می شود نقشی مهم در همزمانی تخم گذاری با تغییرات ماه داشته باشد. و از طریق درک تغییرات اندک در روشنایی شب، موجود زنده می تواند تولید اسپرم و تخمک را همراه با هم کند تا احتمال باروری بیشتر شود. خود نگاه و دید، بر اساس شیمی پایه ای زیستی و مشترک بین همه چشمها است. با این همه روشی که در آن این ابزارهای شیمیایی ترجمه میشود
با توجه به محیط و اندام متفاوت است. چشم تعداد زیادی ساختار و شکل دارد و همه آنها در مرحله بسیار دیرتری در مقایسه با پروتئین ها و مولکول های اصلی شکل گرفته است. چشم در سطح سلولی دو طراحی اصلی دارد:

یکی نخست دهانیان(پریتوستوم) شامل نرمتنان، حلقوی ها و بندپایان و دهان دومیان(دوتيروستومی ها)شامل مهره داران دارای نخاع و خارداران است. سلول گیرنده نور پروتئین هایی به نام اوپسین دارد و این، واحد عملکردی چشم است که در پاسخ به نور، پیامهای عصبی آزاد می کند. اوپسین های حساس به نور در طبقه مویی قرار میگیرد تا مساحت سطح را بیشتر کند. طبیعت این پرده ها با هم فرق دارد و دو شکل اساسی دازد: میکروویلوس و سیلیا(مژک).

در چشم گروه های اول (پریتوستوم) میکروویلوسها حضور دارند: توسعه و برآمده کردن غشای سلولی.
ولی در دسته دوم یعنی دوتيروستومی ها این موها از مژکها مشتق شدهاند که ساختارهای مجزایی دارند. با این همه موجود زنده از نوع دیگری از گیرنده های نوری بیرون از چشم بهره میبرد مثلا کرم حلقوی پلاتینرس دومریلی از سلول های کرکی در چشم استفاده می کند اشتقاق واقعی ممکن است پیچیدهتر باشد، به طوری که بعضی از میکروویلوسها دارای مژک هم باشند، اما مشاهدات دیگر، تفاوتهای بنیادینی بین نخستدهانیان و دهاندومیان را نشان میدهند.

با این حال در پژوهش های دیگر تفاوت بنیادی بین پروتستوم و دوتيروستومی ها مشاهده شده است و این تصورات بر اساس پاسخ سلولهای نوری است و برخی از سدیم و برخی دیگر از پتاسیم برای ایجاد پیام عصبی استفاده میکند و پریتوستومی ها هم اجازه عبور بیشتر سدیم از دیواره را در مقایسه با دوتیروستومی ها میدهد. حدس زده میشود که وقتی این دو گرو

ه در پرکامبرین (قبل از دوره کامبرین) از هم جدا شدند دارای گیرندههای نوری ابتدایی بودند و بعداً هر کدام بهطور مستقل به سمت چشمهای پیچیدهتر توسعه پیدا کردند.

چشم های ابتدایی
واحد اصلی پردازش نور در چشمها سلول های گیرنده نور است و اینها سلول هایی اختصاصی هستند که دو نوع مولکول در دیواره خود دارند یکی پروتئین های حساس به نور به نام اوپسین و دیگری حمل کننده رنگ است که رنگها را تمیز میدهد
مجموعه هایی که این سلول ها را دارد لكه های چشمی نامیده میشود و این اعتقاد وجود دارد که به صورت جداگانه بین 40 تا65 بار تکامل و ارتقا یافته اند. این لکه های چشمی برای این حیوانات ادراک بسیار اولیه براي جهت و شدت نور فراهم میکند ولی برای تمیز بین هر چیز و محیط اطراف آن کافی نیست.

مشخص است تکامل نظام بینایی میتواند جهت نور رادر چندین درجه مشخص کند و این کاری بسیار دشوارتر است و فقط شش گونه از میان سی و سه گونه، دارای این سیستم هستند. این نظام بینایی پیچیده،با تقعر تدریجی لکه بینایی چند سلولی همراه است و این قدرت جهت یابی پرتوها را تعیین می کند و این، امری است که دقت آن با زیاد شدن عمق تقعر بیشتر میشود.

لکه بینایی مسطح برای تعیین جهت نور فعال نیست زیرا پرتوی نور، سلول های حساس به نور را بدون در نظر گرفتن جهت آن، فعال میکند با این حال چشمهای مقعر، اجازه تعیین جهت یابی را به دلیل اختلاف سلولهایی- که نور بر اساس زاویه خود فعال خواهد کرد- می دهد.

حلزون های ابتدایی چشم های بزرگی دارند که در دوره کامبرین ایجاد شد و آن را می توان امروز در برخی حلزون ها و بی مهرگان معاصر دید و با اینکه این چشم های اولیه در شناسایی نور و نه جهت یابی آن، فعال است، نقش آن به تدریج با عمیق شدن حفره چشم تغییر کرد و تعداد سلول های گیرنده نور بیشتر شد و این امر به موجود زنده توانایی شناسایی دقیق تر نور را داد.

تکامل چشم طی انفجار کامبرین سرعت بسیار بیشتری گرفت و این یک تغییر ریشه ای در شناسایی تصویرها و جهت نور است.

نقش کوچک کردن دریچه ورود نور بعدا بیشتر از زیاد شدن عمق تقعر، باعث بهبود دقت بینایی شد: موجودات زنده از طریق آن توانستند به تصویر حقیقی برسند و این کمک کرد جهت نور کاملا معین شود. با اینحال شکل ها به صورت اندکی درک شد این نوع چشم اکنون در هسته داران هست ولی دقتی اندک و تصویری مبهم میدهد چون قرنیه وعدسی ندارد با این حال بهبودی واضح را نسبت به چشمان ابتدایی نشان میدهد. سلول های شفاف از تیرگی و درگیر شدن با موارد مزاحم جلوگیری میکند و این درون اتاق چشم باعث کند شدن سرعت نور میشود و می تواند به تصفیه رنگ و شکست بالای نور و ممانعت از ورود اشعه فرا بنفش و فعالیت درون و بیرون اب کمک کند.

قرنیه و عدسی دو بافت شفاف مسئول تجمع نور هستند و اینها در تمرکز آن در بخش پشتی شبکیه نقش دارد.
قرنیه از حفره چشم حفاظت میکند و همزمان مسئول دو سوم انکسار نور هم هست. یکی از دلایل اصلی محتمل برای توانایی چشم درجمع آوری مجموعه طول های موج نوری خاص از امواج الکترومغناطیسی یعنی طول موج نور مرئی، تکامل حساسیت نوری در گونه های آبزی در ابتدا است و فقط دو طیف نور سبز.و آبی میتوانند از محیط آبی بیرون بیاید.

تکامل ابزار تمرکز با استفاده از حرکت عضلات اطراف به سوی عقب و جلو است و برخی از این عضلات، عدسی را مسطح میکند. فرایند های دیگری جز این دو به عنوان فرآیندهای شیمیایی وجود دارد و از طریق تنظیم رشد چشم و محافظت بعد کانونی این کار را میکند و علاوه بر آن می توان شکل مردمک رادر تعیین نظام کانونی به کار برد مثلا شکاف طولی مردمک به ساختار مشترک چند کانونی اشاره دارد در حالی که مردمک حلقوی در نظام تک کانونی مشخص میشود. مردمک تحت تاثیر نور ساطع شده، به شکل حلقوی تنگ میشود و این، اندازه کانونی را زیاد میکند و در تاریکی گشاد میشود تا عمق تمرکز را کاهش دهد. به کاربردن ابزار تمرکز، شرط نیست و خطاهای کانونی با زیاد شدن وسعت مردمک بیشتر میشود .بنابراین بسیاری از حیوانات دارای چشم کوچک در نور مستقیم خورشید فعال میشوند و اساسا ابزاری برای تمرکز نور ندارند. ابزارهای نیاز به تمرکز نور فقط به صورت تدریجی ایجاد شد و هر وقت گونه بزرگتر باشد ایجاد میشود.

سیر تدریجی ارتقای ژنها و محصولات آن، به سوی شناخت بیشتر محیط، نشان دهنده هدفی است که در پس خلقت قرار گرفته است. هدف از خلقت، شناخت بیشتر برای واکنش کاملتر است و این سیر، متوقف نیست و اکنون هم ادامه دارد.

https://ar.wikipedia.org/…/%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D…


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
تاثیر احتمالی عصاره تغلینقش محیط زندگی و مهاجرت درویا تخیل یا واقعیتورزش و میگرنامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبیماری بیش فعالیتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش زبان در سلطه و قدرت اريتوکسيمب در درمان ام اسايا اراده آزاد توهم است یبحث درباره پیدایش و منشافلج خوابتشنج چیستزیرفون داروی ضد ام اسنوروپلاستیسیتی چیستابزار بقای موجود زنده از برای پیش بینی آینده مغز دقدم زدن و حرکت دید را تغیجاذبه و نقش آن در شکلگیریسفرنامه سفر به بم و جنوب نگاهی بر توانایی اجزاي بکی غایب شدی تا نیازمند دلاثر مضر مصرف طولانی مدت ربسیاری از بیماری های جدیموجودات مقهور ژنها هستندخلاصه ای از مطالب همایش مساخت شبکه عصبی مصنوعی با نزاع بین جهل و علم رو به پگوشت خواری یا گیاه خواریادغام دو حیطه علوم مغز و تنفس هوازی و میتوکندریمحدودیت های حافظه و حافظدلایلی که نشان میدهد ما بشاهکار قرنهوش مصنوعی از عروسک تا کپیموزایداز نشانه ها و آثار درک شدتکامل ساختار رگهای مغزی مشکلات روانپزشکی در عقب داروی جدید ضد میگرنعلت خواب آلودگی بعد از خوهوش عاطفی در زنان بیشتر اآیا هوش ارثی دریافتی از پاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر سمغز انسان رو به کوچکتر شددرک فرد دیگر و رفتارهای اسوالات پزشکیوقتی فهمیدی خطا کردی برگآیا دست مصنوعی به زودی قااستفاده از هوش مصنوعی در تاثیر ترکیبات استاتین (سنقش نظام غذایی در تکامل مرویاها از مغز است یا ناخوورزش بهترین درمان بیش فعانفجار و توقف تکاملی نشابیماری تی تی پیتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش سجده بر عملکرد مغزریواستیگمینای آنکه نامش درمان و یادشبحثی در مورد نقش ویتامينفلج خواب چیستتشنج و حرکات شبه تشنجی قازبان مشترک ژنتیکی موجودانوشیدن چای برای مغز مفید ابزار بقای موجود زنده از برخی نکات از گاید لاین پرقدرت انسان در نگاه به ابعحقیقت قربانی نزاع بین بی سفری به آغاز کیهانناتوانی از درمان برخی ویکیست کلوئید بطن سوماثرات فشار روحی شدیدبعد از کرونامیهمانهای ناخوانده عامل خونریزی مغز در سندرم کووساختار شبکه های مغزی ثابنزاع بین علم و نادانی رو گیلگمش باستانی کیستارتقا و تکامل سنت آفرینش تو دی ان ای خاص ميتوکندريمخچه فراتر از حفظ تعادلدندان ها را مسواک بزنید تشبیه سازی میلیون ها جهان هوش مصنوعی از عروسک تا کپیچیدگی های مغزی در درک زاز نظر علم اعصاب یا نرووستکامل شناخت انسان با کشفمشاهده آینده از روی مشاهداروی ضد تشنج با قابليت تعوامل موثر در پیدایش زباهوشیاری کوانتومیآیا هوش سریعی که بدون احساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز ایندگان چگونه استدرک و احساسپیامهای کاربرانویتامین E برای فعالیت صحآیا رژیم غذایی گیاهی سلااستیفن هاوکینگ در مورد هاستیفن هاوکینگ در تفسیر تاثیر دپاکین بر بیماری منقش هورمون های تیروئید درویاهای پر رمز و حیرتی درورزش در کمر دردانواع سکته های مغزیبیماری ضعف عضلات نزدیک بتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش غذاها و موجودات درياریسدیپلام تنها داروی تایایندرالبحثی جالب درباره محدودیتفیلمی بسیار جالب از تغییتشنج عدم توازن بین نورون زبان چهار حرفی حیات زمیننوعی سکته مغزی ، وحشتناک ابزار بقای موجود زنده از برخی اثرات مضر ویتامین دلوب فرونتال یا پیشانی مغحقیقت خواب و رویاسلولهای بنیادی مصنوعی درناتوانی در شناسایی چهره کاهش التهاب ناشی از بیمااثرات مفید قهوهتفاوت مغز انسان و میمون همیگرن سردردی ژنتیکی که بخواندن ، یکی از شستشو دهنسازگاری با محیط بین اجزانزاع بین علم و جهل رو به پگیاه خواری و گوشت خوار کدارتوکين تراپی روشی جديد تولید سلولهای جنسی از سلمخچه ، فراتر از حفظ تعادلدو ویژگی انتزاع و قدرت تجشبیه سازی سیستم های کوانهوش مصنوعی از عروسک تا کپیوند مغز و سر و چالشهای از نظر علم اعصاب اراده آزتئوری تکامل امروز در درممعنی روزهداروی ضد تشنج با قابليت تعوامل ایجاد لغت انسانی و هوش، ژنتیکی است یا محیطیآیا هشیاری کوانتومی وجوداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز ابزار برتر بقادرک احساسات و تفکرات دیگسایتهای دیگرویتامین E در چه مواد غذایآیا رژیم غذایی گیاهی سلااستخوان های کشف شده، ممکتاثیر داروهای ضد التهاب نقش هورمون زنانه استروژنرویای شفافوزوز گوشانگشت نگاری مغز نشان میدبیماریهای تحلیل عضلانی اتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش غذاها و موجودات دريارژیم های غذایی و نقش مهم ایا کوچک شدن مغزانسان البحثی در مورد نقش کلسیم و فیزیکدانان ماشینی برای تتغییر الگوی رشد مغزی با ززبان و کلمه حتی برای کسانچیزی خارج از مغزهای ما نیابزار بقای موجود زنده از برخی اختلالات عصبی مثانهلبخند بزن شاید صبح فردا زحقیقت راستین انسان علم بسلسله مباحث هوش مصنوعینخاع ما تا پایین ستون فقرکاهش دوپامین عامل بیماریاثرات مضر ماری جواناتفاوت های بین زن و مرد فقمیگرن شدید قابل درمان اسخواب سالم عامل سلامتیسخن پاک و ثابتنظام مثبت زندگیگالکانزوماب، دارویی جدیارتباط میکروب روده و پارتومورها و التهاب مغزی عامخچه ابزاري که وظیفه آن فدو برابر شدن خطر مرگ و میشباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی از عروسک تا کپیوند سر آیا ممکن استاز نظر علم اعصاب اراده آزتئوری تکامل در پیشگیری و مغز فکر میکند مرگ برای دیداستانها و مفاهیمی اشتباعواملی که برای ظهور لغت اهیچگاه از فشار و شکست نترآیا واکنش های یاد گرفته واز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز از بسیاری حقایق می گردرک تصویر و زبان های مخلتویتامین دی گنجینه ای بزرآیا راهی برای رفع کم آبی استروژن مانند سپر زنان دتاثیر داروی ضد تشنج سدیم نقش ژنتیک در درمان اختلاروبات های ریز در درمان بییک پیشنهاد خوب برای آسان اندوهگین نباش اگر درب یا بیهوش کردن در جراحی و بیمتاثیر رو ح و روان بر جسمنقش غذاها و موجودات دريارژیم غذایی حاوی تخم مرغ وایا این جمله درست است کسیبحثی در مورد عملکرد لوب ففرگشت و تکامل تصادفی محض تغییر زودتر اتصالات مغزیزبان و بیان نتیجه ساختماچگونه مغز پیش انسان یا همکمردرد و علل آنابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری ها که در آن بلرزش ناشی از اسیب به عصبحمله ویروس کرونا به مغزسم زنبور ، کلیدی برای وارنخستین تصویر از سیاهچالهکایروپاکتیک چیستاجزای پر سلولی بدن انسان تفاوتهای جنسیتی راهی برامیدان مغناطيسي زمین بشر خواب سالم عامل سلامتی و یسریعترین کامپیوتر موجودنظریه تکامل در درمان بیمگامی در درمان بیماریهای ارتباط چاقی و کاهش قدرت بتوانایی مغز و دیگر اجزای مدارک ژنتیکی چگونه انسانديدن با چشم بسته در خواب شباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی از عروسک تا کمپیوند سر، یکی از راه حلهااز آغاز خلقت تا نگاه انساتا 20 سال آینده مغز شما به مغز ما کوچکتر از نیم نقطهدر مانهای کمر دردعوارض ازدواج و بچه دار شدهاوکينگ پیش از مرگش رسالآیا آگاهی پس از مرگ از بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز به تنهایی برای فرهنگ درک عمیق در حیواناتواکنش های ناخودآگاه و تقآیاما مقهور قوانین فیزیکاصول سلامت کمرتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش آتش در رسیدن انسان بهروح رهایییکی از علل محدودیت مغز امانسان قدیم در شبه جزیره عبیوگرافیتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقشه مغزی هر فرد منحصر بهراه های جدید برای قضاوت رایا ابزار هوشمندی یا مغز فراموش کارها باهوش تر هستغییر عمودی سر انسان از پزبان و بیان، در سایه پیشرچگونه هموساپينس بر زمین کمردرد با پوشیدن کفش مناابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری های خاص که بدلزوم سازگاری قانون مجازاحوادث روزگار از جمله ویرسودمندی موجودات ابزی بر نرمش های مفید در سرگیجهکاربرد روباتهای ريزنانواجزایی ناشناخته در شکل گتقلید مرحله ای نسبتا پیشمکانیزمهای دفاعی در برابخواب عامل دسته بندی و حفطسرگیجه از شایعترین اختلاهفت چیز که عملکرد مغز تو گامی در درمان بیماریهای ارتباط هوش ساختار مغز و ژتوازن مهمتر از فعالیت زیمروری بر تشنج و درمان هایدی متیل فومارات(زادیوا)(شش مرحله تکامل چشمهوش مصنوعی از عروسک تا کمپیشینیان انسان از هفت میاز انفجار بزرگ تا انفجار تاثیر مشاهده بر واقعیت بمغز مادران و کودکان در زمدر محل کار ارزش خودت را بعید نوروز مبارکهاوکينگ پیش از مرگش رسالآیا امکان بازسازی اندامهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز برای فراموشی بیشتر کدرگیری قلب در بیماری ویرواکسن کرونا از حقیقت تاتآزمون ذهنی گربه شرودینگرإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَاضطراب و ترستاثیر درجه حرارت بر عملکنقش انتخاب از طرف محیط، نروزه داری و بیمار ی ام اس یافته های نوین علوم پرده انسان جدید از چه زمانی پابیوگرافیتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقص در تشخیص هیجانات عامراه های جدید برای قضاوت رایا بیماری ام اس (مولتیپبحثی درباره هوش و تفاوتهفراموشی همیشه هم بد نیستتغییرات منطقه بویایی مغززبان و تکلم برخی بیماریهچگونه آن شکری که می خوریمکنفرانس تشنج هتل کوثر اصابزار بقای موجود زنده از برخی توجهات در ببمار پارلزوم سازگاری قانون مجازاحافظه و اطلاعات در کجاست سیاهچاله و تکینگی ابتداینرمشهای مهم برای تقویت عکاربرد روباتهای ريز، در احساس گذر سریعتر زمانتلقین اطلاعات و حافظهما انسانها چه اندازه نزدخودآگاهی و هوشیاريسردرد میگرن در کودکانهفت سین یادگاری از میراث گاهی لازم است برای فهم و ارتباط انسانی، محدود به توسعه هوش مصنوعی قادر اسمرکز هوشیاری، روح یا بدن دژا وو یا اشنا پنداریششمین کنگره بین المللی سهوش مصنوعی در کامپیوترهاپیشرفتی مستقل از ابزار هاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر نگاه ناظر هوشیار بمغز چون ابزار هوش است دلیدر چه مرحله ای از خواب ، رعامل کلیدی در کنترل کارآهدف یکسان، در مسیرهای متآیا انسان با مغز بزرگش اخاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ چقدر مفید هست ؟درگیری مغز در بیماری کویواکسن کرونا ساخته شده توافراد آغاز حرکت خودشان راطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر درجه حرارت بر عملکنقش اتصالات بین سلولهای روش مقابله مغز با محدودییادگیری مهارت های جدید دانسان عامل توقف رشد مغزبیان ژن های اسکیزوفرنی دتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقطه بی بازگشتایا بدون زبان میتوانیم تبحثی درباره هوش و تفاوتهفرایند تکامل و دشواری هاتغییرات تکاملی سر انسان زبان و شناخت حقیقت قسمت چچگونه انتظارات بر ادراک کنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از برخی روش های تربیتی کودکممانتین یا آلزیکسا یا ابحافظه و اطلاعات در کجاست سیاره ابلهانچرا مغزهای ما ارتقا یافت کجای مغز مسئول پردازش تجاخلاق و علوم اعصابتلاش هایی در بیماران قطع ما انسانها چه اندازه نزدخودآگاهی و هوشیاريسردرد و علتهای آنهمیشه اطمینان تو بر خدا بگاهی مغز بزرگ چالش استارتباط شگفت مغز انسان و فتوسعه برخی شغل ها با هوش مرکز حافظه کجاستدژاوو یا آشناپنداریصرع و درمان های آنهوش مصنوعی در خدمت خلق وحپاسخ گیاهان در زمان خورداز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر نگاه انسان بر رفتامغز چگونه صداها را فیلتر در هم تنیدگی کوانتومی و پعادت کردن به نعمتهدف از تکامل مغزآیا احتمال دارد رویا از آاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ چالش است یا منفعدرگیری مغز در بیماران مبواکسن دیگر کرونا ساخته شواکسن دیگری ضد کرونا از دافزایش قدرت ادراکات و حساطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر درجه حرارت بر عملکنقش حفاظتی مولکول جدید دروش های صرفه جویی در ایجایادآوری خواب و رویاانعطاف پذیری مکانیسمی علبیست تمرین ساده برای جلوتاثیر رژیم گیاهخواری بر راه پیروزی در زندگی چیستچند جهانیایا تکامل هدفمند استبحثی درباره هوش و تفاوتهفرایند حذف برخی اجزای مغثبت امواج الکتریکی در عصزبان و شناخت حقیقت قسمت اچگونه باغبانی باعث کاهش کنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از برخی سلولهای عصبی در تلامنابع انرژي پاک سرچشمه ححافظه و اطلاعات در کجاستسیاره ابلهانچرا پس از بیدار شدن از خوکرونا چه بر سر مغز می آوراخلاق پایه تکامل و فرهنگتلاشی برای درمان قطع نخاما با کمک مغز خود مختاريمخانواده پایدارسردرد تنشنهمیشه عسل با موم بخوریمگذر زمان کاملا وابسته به ارتباط شگفت انگیز مغز انتوصیه های غیر دارویی در سمرکز خنده در کجای مغز استدانشمندان ژنی از مغز انسضررهای مصرف شکر و قند بر هوش مصنوعی در خدمت خلق وحپختگی پس از چهل سالگي به از تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر نگاه انسان بر رفتامغز ناتوان از توجیه پیدادرمان های بیماری آلزایمرعارضه جدید ویروس کرونا سهدف از خلقت رسیدن به ابزاآیا احتمال دارد رویا از آاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ چالشهای پیش رودرگیری مغزی در سندرم کووواکسن سرطانافزایش مرگ و میر سندرم کوبلندی در ذهن ما درک بلندیتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش حیاتی تلومر دی ان آ دروش هایی ساده برای کاهش اژن هوش و ساختارهای حیاتی اولین هیبرید بین انسان وبیشتر کمردردها نیازی به تاثیر عصاره تغلیظ شده گیراست دستی و چپ دستیچندین ماده غذایی که ماننایرادهای موجود در خلقت ببحثی درباره هوش و تفاوتهفرد حساس از نظر عاطفی و بجمجمه انسان های اولیهزبان و شناخت حقیقت قسمت دچگونه تکامل مغزهای کنونیکندر در بیماریهای التهابابزار بقای موجود زنده از برخی سيناپسها طی تکامل و منبع خواب و رویاحس چشایی و بویاییسیر آفرینش از روح تا مغز چرا بیماری های تخریبی مغکشف مکانیسم عصبی خوانش پاختلال در شناسایی حروف و تلاشی تازه برای گشودن معما تحت کنترل ژنها هستیم یخارق العاده و استثنایی بسردرد سکه ایهوموارکتوس ها ممکن است دگربه شرودینگر و تاثیر مشارتباط شگفت انگیز مغز انتوصیه هایی در مصرف ماهیمرگ انتقال است یا نابود شدانشمندان روش هاي جدیدی ضررهای شکر بر سلامت مغزهوش مصنوعی درمانگر کامپیپرورش مغز مینیاتوری انسااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ویتامین دی بر بیمامغز و سیر تکامل ان دلیلی درمان های جدید میگرنعدم توقف تکامل در یک انداهزینه ای که برای اندیشیدآیا برای تولید مثل همیشه از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ و فعال یا مغز کودرگیری اعصاب به علت میتوواکسنی با تاثیر دوگانه اافسردگی و اضطراب در بیمابه زودی شبکه مغزی به جای تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش خرچنگ های نعل اسبی درروش صحبت کردن در حال تکامژن یا نقشه توسعه مغز و نقاولین مورد پیوند سر در انبا هوش مصنوعی خودکار روبتاریخ همه چیز را ثبت کردهرشته نوروایمونولوژی و نقچه زیاد است بر من که در ایاگر نعمت فراموشی نبود بسبحثی درباره هوش و تفاوتهقیچی ژنتیکیجنسیت و تفاوت های بیناییزبان و شناخت حقیقت قسمت سچگونه جمعیت های بزرگ شکل کوچک شدن مغز از نئاندرتاابزارهای بقای موجود زندبررسي علل احتمالي تغيير منحنی که ارتباط بین معرفحس و ادراک (قسمت اول )سیستم تعادلی بدنچرا حیوانات سخن نمی گوینکشف مکانیسمی پیچیده در باختلالات مخچهتلاشی جدید در درمان ام اسماه رجبخدا موجود استسرعت فکر کردن چگونه استهوش مصنوعی می تواند بر احگزیده ای از وبینار یا کنفارتباط غیرکلامی بین انساتوضیحی ساده در مورد هوش ممراحل ارتقای پله پله کیهدانشمندان روشی برای تبدیطوفان فقر و گرسنگی و بی سهوش مصنوعی درخدمت خلق وحآلودگی هوا و ویروس کرونااز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر ویروس کرونا بر مغز مغز آیندگان چگونه است ؟درمان های جدید در بیماری عسل طبیعی موثر در کنترل بهزینه سنگین انسان در ازاآیا بزرگ شدن مغز فقط در داز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز حریص برای خون، کلید تذهن چند جانبه نیازمند نگواسطه ها د رمسیر ایجاد مغالکتروتاکسی(گرایش و حرکبوزون هیگز چیستتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش داروهاي مختلف معروف روشهای نو در درمان دیسک بژنها نقشه ایجاد ابزار هواولین تصویر در تاریخ از سبار سنین ابزار هوشمندی اتبدیل تراکت صوتی مصنوعی رشد مغز علت تمایل انسان بچهار میلیارد سال تکامل باگر نعمت فراموشی نبود بسبحثی درباره احساسات متفاقانون مندی نقشه ژنتیکی مجنسیت و تفاوت های بیناییزبان، وسیله شناسایی محیطچگونه جمعیت های بزرگ شکل کووید نوزده و خطر بیماریابزارهای پیشرفته ارتباط بررسی و اپروچ جدید بر بیممنشأ اطلاعات و آموخته ها حس و ادراک (قسمت دوم )سیستم دفاعی بدن علیه مغز چرا حجم مغز گونه انسان درکشف ارتباط جدیدی از ارتباختلالات حرکتی در انسانتمایل زیاد به خوردن بستنماپروتیلینخطا در محاسبات چیزی کاملشلیک فراموشیهوش مصنوعی و کشف زبان هایگزارش یک مورد جالب لخته وارتروز یا خوردگی و التهاتکنولوژی جدید که سلول‌همزایای شکلات تلخ برای سلداروهای مصرفی در ام اسطی یکصد هزار سال اخیر هرچهوش مصنوعی ساخته هوش طبیآلزایمراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ژنها بر اختلالات خمغز انسان ایا طبیعتا تمادرمان های رایج ام اسعصب حقوق نورولووهزاران سال چشم های بینا وآیا تکامل و تغییرات ژنتیاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز زنان جوانتر از مغز مررقیبی قدرتمند در برابر ممغزهای کوچک بی احساسرموزی از نخستین تمدن بشروبینار اساتید نورولوژی دالتهاب شریان تمپورالبیماری های مغز و اعصاب و تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش روزه داری در سالم و جروشهای شناسایی قدرت شنواژنها ، مغز و ارادهاولین سلول مصنوعیبارداری بدون رحمتبدیل سلولهای محافط به سزمین زیر خلیج فارس تمدنی چهار ساعت پس از کشتار خوکاگر تلاش انسان امروز برابحثی درباره احساساتی غیرقانون جنگلجهش های ژنتیکی مفید در ساسفر نامه سفر به بم و جنوب چگونه حافظه را قویتر کنیکودک ایرانی که هوش او از ابزارهای بقا از نخستین هبررسی سیستم تعادلی بدن امهندسی ژنتیک در حال تلاش حس و ادراک قسمت چهارمسکته مغزیچرا خشونت و تعصبکشف جمجمه ای درکوه ایرهواختلالات صحبت کردن در انتمدن قدیمی ای در جنوب ایرمبانی ذهنی سیاه و سفیدخطا در محاسبات چیزی کاملشنا در ابهای گرم جنوب نیهوش مصنوعی گوگل به کمک تشگشایش دروازه جدیدی از طرارزش حقیقی زبان قسمت اولتکامل مداوممسیر دشوار تکامل و ارتقاداروهای ضد بیماری ام اس وظهور امواج مغزی در مغز مصهوش احساسیآیا ممکن است موش کور بی ماز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کلام در آیات کلام بمغز انسان برای ایجاد تمددرمان های علامتی در ام اسعضلانی که طی سخن گفتن چقدهستي مادي ای که ما کوچکترآیا جهش های ژنتیکی، ویرواز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد ومغزتان را در جوانی سیمکشرمز و رازهای ارتباط غیر کوراپامیل در بارداریامیوتروفیک لترال اسکلروبیماری گیلن باره و بیمارتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش رژیم غذایی بر رشد و اروشی برای بهبود هوش عاطفژنهای مشترک بین انسان و واوکرلیزوماب داروی جدید شبازگشت از آثار به سوی خداتری فلوپرازینزندگی هوشمند در خارج از زنوار مغزی روشی مهم در تشخابزار هوش در حال ارتقا ازبخش دیگری در وجود انسان هقانونمندی و محدودیت عالمجهش های ژنتیکی غیر تصادفسفرنامه سفر به بم و جنوب نگاه محدود و تک جانبه، مشکودکان میتوانند ناقل بی ابزارهای بقا ازنخستین همبررسی علل کمر درد در میانمولتیپل اسکلروز در زنان حس و ادراک قسمت پنجمسانسور از روی قصد بسیاری چرا در مغز انسان، فرورفتگنجینه ای به نام ویتامین ادامه بحث تکامل چشمتمدن بشری و مغز اخلاقیمجموعه های پر سلولی بدن مخطرات هوش مصنوعیشناخت و معرفت، و نقش آن دهوش مصنوعی گوگل به کمک تشپمبرولیزوماب در بیماری چارزش حقیقی زبان قسمت دومتکامل چشممشکلات نخاعیداروی فامپیریدین یا نورلعلم به ما کمک میکند تا موهوش احساسیآیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر نمغز انسان برای شادمانی طدرمان ژنتیکی برای نوآوریمقالاتهستی ما پس از شروعی چگال آیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجاز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش قهوه در سلامتیرویا و خبر از آیندهورزش هوازی مرتب خیلی به قامید درمان کرونا با همانبیماری ای شبیه آلزایمر و تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش رژیم غذایی در رشد و اروشی جدید در درمان قطع نخژنهای هوش ، کدامندايندگان چگونه خواهند دیدبازسازي مغز و نخاع چالشی تری فلوپرازینزونا به وسیله ویروس ابله نورون هاي مصنوعی می توانابزار بقای موجود زنده از برنامه و ساختار پیچیده مقارچ بی مغز در خدمت موجودجهشهای مفید و ذکاوتی که دسفرنامه سفر به بم و جنوب نگاه انسان محدود به ادراکودکان خود را مشابه خود تابزارهای بقای از نخستین بزرگ شدن مغز محدود به دورمواد کوانتومی جدید، ممکنحس و ادراک قسمت سومسانسور بر بسیاری از حقایچراروياها را به یاد نمی آگویید نوزده و ایمنی ساکتاداراوون تنها داروی تاییتمساح حد واسط میان مغز کومحل درک احساسات روحانیدفاع در برابر تغییر ساختشناسایی سلول های ایمنی اهوش مصنوعی الفاگوپنج اکتشاف شگفت آور در موارزش حقیقی زبان قسمت سومتکامل ابزار هوش ، راه پر مشکلات بین دو همسر و برخیداروی تشنجی دربارداریعلایم کمبود ویتامین E را هوش عاطفی بیشتر در زنانآیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر تمغز انسان برای شادمانی طدرمان جدید میگرن با انتی تاثیر ویتامین دی بر بیماو هر کس تقوای خدا پیشه کنآیا خداباوری محصول تکاملاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر گیاهخواری بر رشد و نقش مهاجرت در توسعه نسل ارویا بخشی حقیقی از زندگی ورزش هوازی ، بهترین تمریامگا سه عامل مهم سلامتبیماری ای شبیه ام اس مولتتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش زبان در سلطه و قدرت اروشی جدید در درمان سکته مکلرال هیدرات برای خوابانايا اراده آزاد توهم است یبحتی علمی درباره تمایل بفلج بل، فلجی ترسناک که آنتسلیم شدن از نورون شروع مزیباترین چیز در افزایش سنورون های ردیاب حافظهابزار بقای موجود زنده از برین نت به جای اینترنتقبل از انفجار بزرگجهشهای مفید و ذکاوتی که دسفرنامه سفر به بم و جنوب نگاهی بر قدرت بینایی دراکوری گذرای ناشی از موبایابزارهای دفاعی و بقای موبزرگ شدن تقریبا ناگهانی موجود بی مغزی که می تواندحساسیت روانی متفاوتساخت شبکه عصبی با الفبایچراروياها را به یاد نمی آگوشه بیماری اتوزومال رسسادغام میان گونه های مختلتنفس هوازی و میتوکندریمحل درک احساسات روحانی ددقیق ترین تصاویر از مغز اشواهدی از دنیسوان(شبه نئهوش مصنوعی از عروسک تا کپوست ساعتی مستقل از مغز دارزش خود را چگونه میشناستکامل زبانمشکلات روانپزشکی پس از سداروی جدید s3 در درمان ام علایم کمبود ویتامین E را هوش عاطفی در زنان بیشتر اآیا همه جنایت ها نتیجه بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر سمغز انسان رو به کوچک تر شدرمانهای بیماری پارکینسصفحه اصلیوقت نهيب هاي غير علمي گذشآیا دلفین ها می تواند از ازدواج های بین گونه ای، رتاثیر انتخاب از طرف محیط