دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

شش مرحله تکامل چشم

شش مرحله در تکامل چشم

چشم اندام مهمی است. به عنوان یک حس مهم، میتواند شناخت ما را ا زمحیط اطراف بیشتر کند و با شناخت و حس بیشتر محیط میتواند قدرت ما را برای واکنش بهتر بیشتر نماید و توانایی ما را برای زنده ماندن افزایش دهد.

تکامل چشم زنجیره ای از مراحلی است که ایجاد شده است تا چشم موجود زنده طی میلیون ها سال شکل بگیرد. برخی اجزای چشم مانند رنگدانه های بینایی اینطور به نظر میرسد که از ریشه ای مشترک است و با اینکه چشم ساده ابتدایی و حساس به نور به صورت ناگهانی و پیش از شاخه شاخه شدن حیوانات، ایجاد شده است، چشم پیچیده مرکب- که برای تصاویر شکل گرفته است- حدود 50 تا صد بار از همان ژنها و همان پروتئین نادر و ساختار، شکل گرفته است و این در دوره زمانی است که از عصر کامبرین درحدود 540 میلیون سال قبل شروع میشود.

چشمهای پیچیده میلیونها سال پیش در دورهای به نام انفجار کامبرین تکامل یافتهاند.هیچ شاهدی دال بر وجود چشمها قبل از این مرحله وجود ندارد، اما طیف وسیعی از تنوع در کمبرین میانی «بورگس شیل» مشهود است. طیف وسیعی از سازگاری در چشم، جهت تأمین نیازهای موجود زنده حامل آن، به وجود آمدهاست. توانایی چشمها در میزان تیزبینی، دامنه طول موجهایی که میتوانند دریافت کنند، حساسیتشان در نور کم، کشف حرکتها یا تشخیص اشیا و تعیین
رنگها تغییر کردهاست.

چشم انسان
ترکیب پیچیده چشم به عنوان دلیلی در پشتیبانی از این نظریه- که چشم به وسیله خالق ساخته شده است- به کار میرود و بیان میشود امکان ندارد به وسیله انتخاب طبیعی ساخته شده باشد. در سال1802 فیلسوف ویلیام بالی چشم را معجزه طراحی نامید. خود چارلز داروین در کتاباصل گونه ها می گوید تکامل چشم به وسیله انتخاب طبیعی در وهله اول احمقانه به نظر میرسد ولی خودش در ادامه بیان میکند که این حالت، ممکن است.
پس ممکن است وجود مراحل تدریجی فراوانی از چشم ساده و در حالتی ناقص وجود داشته باشد و به سوی چشم پیچیده و بالفعل درحد کمال برود و هر درجه از این درجات برای کسی- که آن را دارد- مفید است و وقتی از این بیشتر شود و هرگاه چشم تمایز یابد، همه این تفاوتها برای هر حیوانی تحت تاثیر شرایط متغیر زندگی، مفید خواهد بود.

دشوار است تصور کنیم چشم کامل و پیچیده از طریق انتخاب طبیعی شکل گرفته باشد و هرچند این دیدگاه بر اساس تصور ما غیر ممکن به نظر میرسد نمیتوان آن را مختل کننده نظریه تکامل تصور کرد. داروین حرکت تدریجی عصب بینایی تا جایی که با رنگدانه ها پوشیده شده است بدون آنکه هیچ ابزار یا مکانیسم دیگری داشتهباشد و بعدا رسیدن تا بالاترین درجه از کمال را، نمونه ایی برتر از مراحل منقرض شده تکامل میداند.
(پیدا نشدن واسطه های تکاملی در دوره کامبرین، نشانه سرعت بالای تکامل در این دوره زمین شناسی است. وقتی سرعت تکاملی، خیلی زیاد شود، فرصتی برای بسیاری از واسطه ها برای باقی ماندن در لایه های زمین نیست و این، به معنی نبودن این واسطه ها نمیباشد بلکه قدرت ما برای کشف اثار این واسطه ها اندک است. امروز با پژوهش های ژنتیکی میتوان این واسطه ها را دقیقتر شناخت.)

به نظر می رسد تصور داروین درست باشد و پژوهش های فعلی در مکانیسم های ژنتیکی مسئول تکامل چشم انجام شده است. در عصر کنونی پژوهش های تکامل، ارتقا یافته است و روش هایی اکنون توسط ما به کار گرفته شده است و آن، تحلیل ژنتیکی برای پژوهش مکانیسم مسئول تکامل چشم و عموم تکامل زیستی است.

قدیمی ترین فسیل ها از چشم- که تا امروز کشف شده است- به دوره کامبرین یعنی حدود 540 میلیون سال قبل برمی گردد. این دوره شاهد تکامل سریعی به نام انفجار کامبرین بوده اس. یکی از فرضیات ایجاد این تنوع،کلید نوریاز اندرو پارکراست که بیان میکند تکامل چشم زمینه رقابت برای برتری جویی را ایجاد کرد و این باعث تسریع در روند تکامل شد. تا قبل از این، موجوات زنده از قابلیت حساسیت به نور استفاده میکردند ولی نه برای حرکت سریع یا هدایت به وسیله دید.

از آنجا که بایگانی فسیلها به ویژه از دورهٔ کامبرین اولیه ناچیز است، تخمین سرعت تکامل چشم کار سختی است. یک مدل ساده با قرار دادن جهشهای کوچک در معرض انتخاب طبیعی، نشان میدهد که اندام بینایی اولیه- که بر اساس بهرهوری رنگدانههای نوری کار میکردند- میتوانستند به چشم پیچیده مانند چشم انسان طی ۴۰۰۰۰۰ سال تکامل پیدا کرده باشند.

چشم در عالم حیوانات
تقریبا 9% مجموعه حیوانی دارای چشم هستند. و از جمله حیوانات دارای چشم از مهره داران 40 هزار گونه و از نرمتنان و دو کفه ای ها نزدیک به 100 هزار گونه و از بند پایان و عنکبوتیان و حشرات بیشتر از یک میلیون گونه وجود دارد. وجود نژادهای حیوانی دارای چشم، بیشتر از بدون چشمها است. این ارجحیت در میان حیوانات شاید به سودمندی تکامل چشم برمیگردد که قبل از 540 میلیون سال قبل شروع شد.

چشم کمک کرد نژادهای حیوانی طی انفجار کامبرین تکامل یابند در این دوره تغییرات بسیاری رخ داد که منجر به تنوعی وسیع در میان حیوانات شد و بر اساس فرضیه آندرو پارکر دانشمند تاریخ طبیعی، چشم باعث موفقیت زیستی در رابطه میان حیوان شکارچی و قربانی او شد.

همچنین چشم نقشی مهم در عالم حیوانات در شناسایی جنس مونث توسط حیوان مذکر دارد. و تکامل حیوانات و زیاد شدن بزرگی بدن آنها طی این مرحله، عاملی ضروری برای تکامل چشم مرکب بوده است و شبکیه با مساحت بزرگ و عدسی بزرگ و مغز بزرگی که مناطقی برای پردازش پیام ها دارد همه اینها مگر در حیوانات بزرگ وجود ندارد و این حیوانات در دوره کامبرین در میان گروه های مختلف حیوانات قرار گرفته است.

ریشه واحد یا چندین اصل؟

برای آنکه بگوییم چشم در یک مرحله یا طی چندین مرحله ایجاد شده است باید چشم تعریف شود. بیشتر مکانیسم های ژنتیکی ای که رشد چشم با آن رخ میدهد بین همه موجودات زنده ای- که دارای چشم هستند- مشترک است و این سبب میشود نتیجه گیری کنیم سلف آنها نوعی از مکانیسم های حساس به نور را به کار برده است حتی اگر دارای اندام بینایی نباشد.

ولی حتی سلول های گیرنده نور ممکن است چندین بار از گیرنده های شیمیایی مشابه، تکامل یافته باشد. و سلول های حساس به نور میتواند در دوره ای طولانی پیش از انفجار کامبرین، موجود بوده باشد. خصوصیات مشابه تر مانند به کار بردن پروتئین گلبولین عدسی در سرپایان و عدسی مهره داران است و نقش پروتئین را از نقش ابتدایی به نقش و وظیفه ای جدید درون چشم تبدیل میکند.

مراحل تکامل چشم پیشینیان
نخستین چشم در موجودات تک سلولی دیده شده است و عبارت است از گیرنده های نوری به صورت پروتئین های حساس به نور که به آن لکه های نور میگویند و این لکه ها نمیتواند جز حس تابش های محیط، وظیفه دیگری داشته باشد. یعنی میتواند نور را از تاریکی تشخیص دهد و این برای پاسخ اندام ها طی ساعات روز یعنی دوره نوری مناسب است و با نظم روزانه خاص همراه شود ولی برای دیدن کافی ینست زیرا نمیتواند بین شکل ها تمیز دهد یا جهت اندام را مشخص کند.

لکه چشم در همه انواع اصلی حیوانات وجود دارد و بین موجودات تک سلولی، شایع است و از جمله آنها اوگلنا) تکیاختهای تاژکدار یوکاریوت)است.
لکه چشمی اوگلنا در انتهای جلویی قرار دارد و استیگما (خال) نام دارد و لکه ای کوچک با رنگدانه قرمز است که مجموعه ای از بلورهای حساس به نور را در بر دارد و لکه چشمی همراه با حرکت موجی تاژک به موجود زنده اجازه میدهد به طرف نور حرکت کند و به آن، در فتوسنتز کمک می کند و این وظیفه ای اساسی در کارکردهای روزانه است.

رنگدانه های چشمی در مغز موجودات پیچیده تر، وجود دارند و تصور می شود نقشی مهم در همزمانی تخم گذاری با تغییرات ماه داشته باشد. و از طریق درک تغییرات اندک در روشنایی شب، موجود زنده می تواند تولید اسپرم و تخمک را همراه با هم کند تا احتمال باروری بیشتر شود. خود نگاه و دید، بر اساس شیمی پایه ای زیستی و مشترک بین همه چشمها است. با این همه روشی که در آن این ابزارهای شیمیایی ترجمه میشود
با توجه به محیط و اندام متفاوت است. چشم تعداد زیادی ساختار و شکل دارد و همه آنها در مرحله بسیار دیرتری در مقایسه با پروتئین ها و مولکول های اصلی شکل گرفته است. چشم در سطح سلولی دو طراحی اصلی دارد:

یکی نخست دهانیان(پریتوستوم) شامل نرمتنان، حلقوی ها و بندپایان و دهان دومیان(دوتيروستومی ها)شامل مهره داران دارای نخاع و خارداران است. سلول گیرنده نور پروتئین هایی به نام اوپسین دارد و این، واحد عملکردی چشم است که در پاسخ به نور، پیامهای عصبی آزاد می کند. اوپسین های حساس به نور در طبقه مویی قرار میگیرد تا مساحت سطح را بیشتر کند. طبیعت این پرده ها با هم فرق دارد و دو شکل اساسی دازد: میکروویلوس و سیلیا(مژک).

در چشم گروه های اول (پریتوستوم) میکروویلوسها حضور دارند: توسعه و برآمده کردن غشای سلولی.
ولی در دسته دوم یعنی دوتيروستومی ها این موها از مژکها مشتق شدهاند که ساختارهای مجزایی دارند. با این همه موجود زنده از نوع دیگری از گیرنده های نوری بیرون از چشم بهره میبرد مثلا کرم حلقوی پلاتینرس دومریلی از سلول های کرکی در چشم استفاده می کند اشتقاق واقعی ممکن است پیچیدهتر باشد، به طوری که بعضی از میکروویلوسها دارای مژک هم باشند، اما مشاهدات دیگر، تفاوتهای بنیادینی بین نخستدهانیان و دهاندومیان را نشان میدهند.

با این حال در پژوهش های دیگر تفاوت بنیادی بین پروتستوم و دوتيروستومی ها مشاهده شده است و این تصورات بر اساس پاسخ سلولهای نوری است و برخی از سدیم و برخی دیگر از پتاسیم برای ایجاد پیام عصبی استفاده میکند و پریتوستومی ها هم اجازه عبور بیشتر سدیم از دیواره را در مقایسه با دوتیروستومی ها میدهد. حدس زده میشود که وقتی این دو گرو

ه در پرکامبرین (قبل از دوره کامبرین) از هم جدا شدند دارای گیرندههای نوری ابتدایی بودند و بعداً هر کدام بهطور مستقل به سمت چشمهای پیچیدهتر توسعه پیدا کردند.

چشم های ابتدایی
واحد اصلی پردازش نور در چشمها سلول های گیرنده نور است و اینها سلول هایی اختصاصی هستند که دو نوع مولکول در دیواره خود دارند یکی پروتئین های حساس به نور به نام اوپسین و دیگری حمل کننده رنگ است که رنگها را تمیز میدهد
مجموعه هایی که این سلول ها را دارد لكه های چشمی نامیده میشود و این اعتقاد وجود دارد که به صورت جداگانه بین 40 تا65 بار تکامل و ارتقا یافته اند. این لکه های چشمی برای این حیوانات ادراک بسیار اولیه براي جهت و شدت نور فراهم میکند ولی برای تمیز بین هر چیز و محیط اطراف آن کافی نیست.

مشخص است تکامل نظام بینایی میتواند جهت نور رادر چندین درجه مشخص کند و این کاری بسیار دشوارتر است و فقط شش گونه از میان سی و سه گونه، دارای این سیستم هستند. این نظام بینایی پیچیده،با تقعر تدریجی لکه بینایی چند سلولی همراه است و این قدرت جهت یابی پرتوها را تعیین می کند و این، امری است که دقت آن با زیاد شدن عمق تقعر بیشتر میشود.

لکه بینایی مسطح برای تعیین جهت نور فعال نیست زیرا پرتوی نور، سلول های حساس به نور را بدون در نظر گرفتن جهت آن، فعال میکند با این حال چشمهای مقعر، اجازه تعیین جهت یابی را به دلیل اختلاف سلولهایی- که نور بر اساس زاویه خود فعال خواهد کرد- می دهد.

حلزون های ابتدایی چشم های بزرگی دارند که در دوره کامبرین ایجاد شد و آن را می توان امروز در برخی حلزون ها و بی مهرگان معاصر دید و با اینکه این چشم های اولیه در شناسایی نور و نه جهت یابی آن، فعال است، نقش آن به تدریج با عمیق شدن حفره چشم تغییر کرد و تعداد سلول های گیرنده نور بیشتر شد و این امر به موجود زنده توانایی شناسایی دقیق تر نور را داد.

تکامل چشم طی انفجار کامبرین سرعت بسیار بیشتری گرفت و این یک تغییر ریشه ای در شناسایی تصویرها و جهت نور است.

نقش کوچک کردن دریچه ورود نور بعدا بیشتر از زیاد شدن عمق تقعر، باعث بهبود دقت بینایی شد: موجودات زنده از طریق آن توانستند به تصویر حقیقی برسند و این کمک کرد جهت نور کاملا معین شود. با اینحال شکل ها به صورت اندکی درک شد این نوع چشم اکنون در هسته داران هست ولی دقتی اندک و تصویری مبهم میدهد چون قرنیه وعدسی ندارد با این حال بهبودی واضح را نسبت به چشمان ابتدایی نشان میدهد. سلول های شفاف از تیرگی و درگیر شدن با موارد مزاحم جلوگیری میکند و این درون اتاق چشم باعث کند شدن سرعت نور میشود و می تواند به تصفیه رنگ و شکست بالای نور و ممانعت از ورود اشعه فرا بنفش و فعالیت درون و بیرون اب کمک کند.

قرنیه و عدسی دو بافت شفاف مسئول تجمع نور هستند و اینها در تمرکز آن در بخش پشتی شبکیه نقش دارد.
قرنیه از حفره چشم حفاظت میکند و همزمان مسئول دو سوم انکسار نور هم هست. یکی از دلایل اصلی محتمل برای توانایی چشم درجمع آوری مجموعه طول های موج نوری خاص از امواج الکترومغناطیسی یعنی طول موج نور مرئی، تکامل حساسیت نوری در گونه های آبزی در ابتدا است و فقط دو طیف نور سبز.و آبی میتوانند از محیط آبی بیرون بیاید.

تکامل ابزار تمرکز با استفاده از حرکت عضلات اطراف به سوی عقب و جلو است و برخی از این عضلات، عدسی را مسطح میکند. فرایند های دیگری جز این دو به عنوان فرآیندهای شیمیایی وجود دارد و از طریق تنظیم رشد چشم و محافظت بعد کانونی این کار را میکند و علاوه بر آن می توان شکل مردمک رادر تعیین نظام کانونی به کار برد مثلا شکاف طولی مردمک به ساختار مشترک چند کانونی اشاره دارد در حالی که مردمک حلقوی در نظام تک کانونی مشخص میشود. مردمک تحت تاثیر نور ساطع شده، به شکل حلقوی تنگ میشود و این، اندازه کانونی را زیاد میکند و در تاریکی گشاد میشود تا عمق تمرکز را کاهش دهد. به کاربردن ابزار تمرکز، شرط نیست و خطاهای کانونی با زیاد شدن وسعت مردمک بیشتر میشود .بنابراین بسیاری از حیوانات دارای چشم کوچک در نور مستقیم خورشید فعال میشوند و اساسا ابزاری برای تمرکز نور ندارند. ابزارهای نیاز به تمرکز نور فقط به صورت تدریجی ایجاد شد و هر وقت گونه بزرگتر باشد ایجاد میشود.

سیر تدریجی ارتقای ژنها و محصولات آن، به سوی شناخت بیشتر محیط، نشان دهنده هدفی است که در پس خلقت قرار گرفته است. هدف از خلقت، شناخت بیشتر برای واکنش کاملتر است و این سیر، متوقف نیست و اکنون هم ادامه دارد.

https://ar.wikipedia.org/…/%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D…


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
پیموزایدارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر کپسول نوروهرب بر تریواستیگمینچگونه حافظه را قویتر کنیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروی ضد تشنج سدیم فلج خوابزبان و شناخت حقیقت قسمت انزاع بین علم و نادانی رو ازدواج های بین گونه ای، رتاثیر رژیم گیاهخواری بر لزوم سازگاری قانون مجازاسیاره ابلهانهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا رژیم غذایی گیاهی سلابیماری تی تی پیجهش های ژنتیکی مفید در ساماه رجبشنا در ابهای گرم جنوب نیهاوکينگ پیش از مرگش رسالانسان قدیم در شبه جزیره عبحثی جالب درباره محدودیتخلاصه ای از مطالب همایش ممشکلات نخاعیعلم به ما کمک میکند تا موورزش و میگرنایا بیماری ام اس (مولتیپبرخی اختلالات عصبی مثانهدی متیل فومارات(زادیوا)(مغز ابزار برتر بقاکنفرانس تشنج هتل کوثر اصابزار بقای موجود زنده از تلاش هایی در بیماران قطع در چه مرحله ای از خواب ، رنقش حفاظتی مولکول جدید دکشف ارتباط جدیدی از ارتباختلالات حرکتی در انسانتوضیحی ساده در مورد هوش مرموزی از نخستین تمدن بشرچهار میلیارد سال تکامل بپیچیدگی های مغزی در درک زارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر کپسول نوروهرب بر سرژیم های غذایی و نقش مهم نگاهی بر قدرت بینایی درااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفلج خواب چیستزبان و شناخت حقیقت قسمت دنزاع بین علم و جهل رو به پاستفاده از هوش مصنوعی در تاثیر عصاره تغلیظ شده گیلزوم سازگاری قانون مجازاسیر آفرینش از روح تا مغز هوش مصنوعی از عروسک تا کمآیا راهی برای رفع کم آبی بیماری ضعف عضلات نزدیک بجهش های ژنتیکی غیر تصادفماپروتیلینشناخت و معرفت، و نقش آن دهاوکينگ پیش از مرگش رسالانسان جدید از چه زمانی پابحثی در مورد نقش کلسیم و خواندن ، یکی از شستشو دهنمشاهده آینده از روی مشاهعلایم کمبود ویتامین E را ورزش بهترین درمان بیش فعایا بدون زبان میتوانیم تبرخی بیماری ها که در آن بدژا وو یا اشنا پنداریمغز از بسیاری حقایق می گرکنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از تلاشی برای درمان قطع نخادر هم تنیدگی کوانتومی و پنقش حیاتی تلومر دی ان آ دکشف جمجمه ای درکوه ایرهواختلالات صحبت کردن در انتکامل چشمرمز و رازهای ارتباط غیر کچهار ساعت پس از کشتار خوکپیوند مغز و سر و چالشهای ارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر کپسول نوروهرب بر سرژیم غذایی حاوی تخم مرغ ونگاهی بر توانایی اجزاي باز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفیلمی بسیار جالب از تغییزبان و شناخت حقیقت قسمت سنظام مثبت زندگیاستیفن هاوکینگ در مورد هتاریخ همه چیز را ثبت کردهممانتین یا آلزیکسا یا ابسیستم تعادلی بدنهوش مصنوعی از عروسک تا کمآیاما مقهور قوانین فیزیکبیماریهای تحلیل عضلانی اجهشهای مفید و ذکاوتی که دمبانی ذهنی سیاه و سفیدشناسایی سلول های ایمنی اهدف از تکامل مغزانسان عامل توقف رشد مغزبحثی در مورد عملکرد لوب فخواب سالم عامل سلامتیمعنی روزهعلایم کمبود ویتامین E را ورزش در کمر دردایا تکامل هدفمند استبرخی بیماری های خاص که بددژاوو یا آشناپنداریمغز برای فراموشی بیشتر ککنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از تلاشی جدید در درمان ام اسدرمان های بیماری آلزایمرنقش داروهاي مختلف معروف گنجینه ای به نام ویتامین ادامه بحث تکامل چشمتکامل ابزار هوش ، راه پر رویای شفافنوار مغزی روشی مهم در تشخنورون هاي مصنوعی می توانپیوند سر، یکی از راه حلهااز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر گیاه خواری بر رشد وراه های جدید برای قضاوت رناتوانی از درمان برخی ویاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفیزیکدانان ماشینی برای تزبان، وسیله شناسایی محیطنظریه تکامل در درمان بیماستیفن هاوکینگ در تفسیر تبدیل تراکت صوتی مصنوعی منابع انرژي پاک سرچشمه حسیستم دفاعی بدن علیه مغز هوش مصنوعی در کامپیوترهاآزمون ذهنی گربه شرودینگربیهوش کردن در جراحی و بیمجهشهای مفید و ذکاوتی که دمجموعه های پر سلولی بدن مشواهدی از دنیسوان(شبه نئهزینه ای که برای اندیشیدانعطاف پذیری مکانیسمی علبحثی درباره هوش و تفاوتهخواب سالم عامل سلامتی و یمغز فکر میکند مرگ برای دیعلت خواب آلودگی بعد از خووزوز گوشایرادهای موجود در خلقت ببرخی توجهات در ببمار پاردانشمندان ژنی از مغز انسمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟کندر در بیماریهای التهابابزار بقای موجود زنده از تمایل زیاد به خوردن بستندرمان های جدید میگرننقش روزه داری در سالم و جگیاه خواری و گوشت خوار کدادغام میان گونه های مختلتکامل زبانروبات های ریز در درمان بینورون های ردیاب حافظهپیشینیان انسان از هفت میاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وراه های جدید برای قضاوت رناتوانی در شناسایی چهره از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفرگشت و تکامل تصادفی محض سفر نامه سفر به بم و جنوب هفت چیز که عملکرد مغز تو آیا واکنش های یاد گرفته واستخوان های کشف شده، ممکتبدیل سلولهای محافط به سمولتیپل اسکلروز در زنان سکته مغزیهوش مصنوعی در خدمت خلق وحإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبیوگرافیجاذبه و نقش آن در شکلگیریمحل درک احساسات روحانیشاهکار قرنهستي مادي ای که ما کوچکتراولین هیبرید بین انسان وبحثی درباره هوش و تفاوتهخواب عامل دسته بندی و حفطمغز ما کوچکتر از نیم نقطهعوارض ازدواج و بچه دار شدیک پیشنهاد خوب برای آسان اگر نعمت فراموشی نبود بسبرخی سلولهای عصبی در تلادانشمندان روش هاي جدیدی مغز بزرگ چالش است یا منفعکوچک شدن مغز از نئاندرتاابزارهای بقای موجود زندتمدن قدیمی ای در جنوب ایردرمان های رایج ام اسنقش رژیم غذایی در رشد و اگالکانزوماب، دارویی جدیادغام دو حیطه علوم مغز و تکامل ساختار رگهای مغزی روح رهایینوروپلاستیسیتی چیستپیشرفتی مستقل از ابزار هاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وراه پیروزی در زندگی چیستنخاع ما تا پایین ستون فقراز تکینگی تا مغز از مغز تفراموش کارها باهوش تر هسسفرنامه سفر به بم و جنوب هفت سین یادگاری از میراث آیا آگاهی پس از مرگ از بیاصول سلامت کمرتری فلوپرازینمواد کوانتومی جدید، ممکنساخت شبکه عصبی با الفبایهوش مصنوعی در خدمت خلق وحافراد آغاز حرکت خودشان ربیوگرافیحقیقت راستین انسان علم بمحل درک احساسات روحانی دشبیه سازی میلیون ها جهان هستی ما پس از شروعی چگال اولین مورد پیوند سر در انبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريمغز مادران و کودکان در زمعید نوروز مبارکیکی از علل محدودیت مغز اماگر نعمت فراموشی نبود بسبرخی سيناپسها طی تکامل و دانشمندان روشی برای تبدیمغز بزرگ چالشهای پیش روکودک ایرانی که هوش او از ابزارهای پیشرفته ارتباط تمدن بشری و مغز اخلاقیدرمان ژنتیکی برای نوآورینقش زبان در سلطه و قدرت اگامی در درمان بیماریهای ارتقا و تکامل سنت آفرینش تکامل شناخت انسان با کشفروزه داری و بیمار ی ام اس روش مقابله مغز با محدودینوشیدن چای برای مغز مفید پاسخ گیاهان در زمان خورداز آغاز خلقت تا نگاه انساتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشته نوروایمونولوژی و نقنخستین تصویر از سیاهچالهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفراموشی همیشه هم بد نیستسفرنامه سفر به بم و جنوب همیشه عسل با موم بخوریمآیا امکان بازسازی اندامهاضطراب و ترستری فلوپرازینموجود بی مغزی که می تواندساخت شبکه عصبی مصنوعی با هوش مصنوعی درمانگر کامپیافزایش قدرت ادراکات و حسبیان ژن های اسکیزوفرنی دحافظه و اطلاعات در کجاست محدودیت های حافظه و حافظشبیه سازی سیستم های کوانو هر کس تقوای خدا پیشه کناولین تصویر در تاریخ از سبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريمغز چون ابزار هوش است دلیعامل کلیدی در کنترل کارآیادگیری مهارت های جدید داگر تلاش انسان امروز برابررسي علل احتمالي تغيير داروهای مصرفی در ام اسمغز حریص برای خون، کلید تکودکان خود را مشابه خود تابزارهای دفاعی و بقای موتمساح حد واسط میان مغز کودرمان جدید میگرن با انتی نقش زبان در سلطه و قدرت اگاهی لازم است برای فهم و ارتوکين تراپی روشی جديد تئوری تکامل امروز در درمروش های صرفه جویی در ایجانوعی سکته مغزی ، وحشتناک پختگی پس از چهل سالگي به از تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشد مغز علت تمایل انسان بنرمش های مفید در سرگیجهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفرایند حذف برخی اجزای مغسفرنامه سفر به بم و جنوب هوموارکتوس ها ممکن است دآیا انسان با مغز بزرگش اخاطلاعاتی عمومی در مورد متسلیم شدن از نورون شروع مموجودات مقهور ژنها هستندساختار شبکه های مغزی ثابهوش مصنوعی درخدمت خلق وحافسردگی و اضطراب در بیمابیست تمرین ساده برای جلوحافظه و اطلاعات در کجاست مخچه ، فراتر از حفظ تعادلشباهت زیاد بین سلول هاي عویتامین E برای فعالیت صحاولین سلول مصنوعیبحثی درباره هوش و تفاوتهخانواده پایدارمغز چگونه صداها را فیلتر عسل طبیعی موثر در کنترل بیادآوری خواب و رویاابزار هوش در حال ارتقا ازبررسی و اپروچ جدید بر بیمداروهای ضد بیماری ام اس ومغز زنان جوانتر از مغز مرکوری گذرای ناشی از موبایاثر مضر مصرف طولانی مدت رتنفس هوازی و میتوکندریدرمانهای بیماری پارکینسنقش سجده بر عملکرد مغزگاهی مغز بزرگ چالش استارتباط میکروب روده و پارتئوری تکامل در پیشگیری و روش هایی ساده برای کاهش اچیزی خارج از مغزهای ما نیپرورش مغز مینیاتوری انسااز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد وزمین زیر خلیج فارس تمدنی نرمشهای مهم برای تقویت عاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکفرد حساس از نظر عاطفی و بسفرنامه سفر به بم و جنوب هوش مصنوعی می تواند بر احآیا احتمال دارد رویا از آاطلاعاتی عمومی در مورد متشنج چیستمیهمانهای ناخوانده عامل سخن پاک و ثابتهوش مصنوعی ساخته هوش طبیالکتروتاکسی(گرایش و حرکبیشتر کمردردها نیازی به حافظه و اطلاعات در کجاستمخچه ابزاري که وظیفه آن فشباهت زیاد بین سلول هاي عویتامین E در چه مواد غذایاوکرلیزوماب داروی جدید شبحثی درباره احساسات متفاخطا در محاسبات چیزی کاملمغز آیندگان چگونه است ؟عصب حقوق نورولووژن هوش و ساختارهای حیاتی ابزار بقای موجود زنده از بررسی سیستم تعادلی بدن اداروی فامپیریدین یا نورلمغزهای کوچک بی احساسکی غایب شدی تا نیازمند دلاثرات مفید قهوهتنفس هوازی و میتوکندریدرک فرد دیگر و رفتارهای انقش غذاها و موجودات درياگذر زمان کاملا وابسته به ارتباط چاقی و کاهش قدرت بتا 20 سال آینده مغز شما به تاثیر مشاهده بر واقعیت بروش صحبت کردن در حال تکامچگونه مغز پیش انسان یا همآلزایمراز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وزندگی هوشمند در خارج از زچرا مغزهای ما ارتقا یافت از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکقانون مندی نقشه ژنتیکی مسفری به آغاز کیهانهوش مصنوعی گوگل به کمک تشآیا احتمال دارد رویا از آبلندی در ذهن ما درک بلندیتغییر الگوی رشد مغزی با زمیگرن سردردی ژنتیکی که بسریعترین کامپیوتر موجودهوش احساسیالتهاب شریان تمپورالبا هوش مصنوعی خودکار روبحس چشایی و بویاییمدارک ژنتیکی چگونه انسانشش مرحله تکامل چشمویتامین دی گنجینه ای بزرايندگان چگونه خواهند دیدبحثی درباره احساساتی غیرخطا در محاسبات چیزی کاملمغز انسان ایا طبیعتا تماعضلانی که طی سخن گفتن چقدژن یا نقشه توسعه مغز و نقابزار بقای موجود زنده از بررسی علل کمر درد در میانداروی تشنجی دربارداریمغزتان را در جوانی سیمکشکاهش التهاب ناشی از بیمااثرات مضر ماری جواناتو دی ان ای خاص ميتوکندريدرک و احساسنقش غذاها و موجودات درياگربه شرودینگر و تاثیر مشارتباط هوش ساختار مغز و ژتاثیر نگاه ناظر هوشیار بروشهای نو در درمان دیسک بچگونه هموساپينس بر زمین آیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیباترین چیز در افزایش سچرا حیوانات سخن نمی گویناز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکقارچ بی مغز در خدمت موجودسلولهای بنیادی مصنوعی درهوش مصنوعی گوگل به کمک تشآیا برای تولید مثل همیشه به زودی شبکه مغزی به جای تغییر زودتر اتصالات مغزیمیدان مغناطيسي زمین بشر سرگیجه از شایعترین اختلاهوش احساسیامیوتروفیک لترال اسکلروبارداری بدون رحمحس و ادراک (قسمت اول )مروری بر تشنج و درمان هایششمین کنگره بین المللی سواکنش های ناخودآگاه و تقايا اراده آزاد توهم است یبخش دیگری در وجود انسان هدفاع در برابر تغییر ساختمغز انسان برای ایجاد تمدمقالاتژنها نقشه ایجاد ابزار هوابزار بقای موجود زنده از بزرگ شدن مغز محدود به دورداروی جدید s3 در درمان ام نقش قهوه در سلامتیکایروپاکتیک چیستاجزای پر سلولی بدن انسان تولید سلولهای جنسی از سلدرک احساسات و تفکرات دیگنقش غذاها و موجودات درياگزیده ای از وبینار یا کنفارتباط انسانی، محدود به تاثیر نگاه انسان بر رفتاروشهای شناسایی قدرت شنواچگونه آن شکری که می خوریمآیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد وزیرفون داروی ضد ام اسچرا حجم مغز گونه انسان دراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکقدم زدن و حرکت دید را تغیسلسله مباحث هوش مصنوعیهوش مصنوعی الفاگوآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبوزون هیگز چیستتغییر عمودی سر انسان از پمکانیزمهای دفاعی در برابسردرد و علتهای آنهوش عاطفی بیشتر در زنانامگا سه عامل مهم سلامتبازگشت از آثار به سوی خداحس و ادراک (قسمت دوم )مرکز خنده در کجای مغز استصرع و درمان های آنواکسن سرطانايا اراده آزاد توهم است یبرنامه و ساختار پیچیده مدقیق ترین تصاویر از مغز امغز انسان برای شادمانی طتاثیر ویتامین دی بر بیماژنها ، مغز و ارادهابزار بقای موجود زنده از بسیاری از بیماری های جدیداروی جدید ضد میگرننقش مهاجرت در توسعه نسل اکاربرد روباتهای ريزنانواجزایی ناشناخته در شکل گتوانایی مغز و دیگر اجزای درک تصویر و زبان های مخلتنقشه مغزی هر فرد منحصر بهگزارش یک مورد جالب لخته وارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر نگاه انسان بر رفتاروشی برای بهبود هوش عاطفچگونه انتظارات بر ادراک آیا همه جنایت ها نتیجه بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر انتخاب از طرف محیط زبان چهار حرفی حیات زمینچرا در مغز انسان، فرورفتاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رو ح و روان بر جسمقدرت انسان در نگاه به ابعسم زنبور ، کلیدی برای وارهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا تکامل و تغییرات ژنتیبیماری گیلن باره و بیمارثبت امواج الکتریکی در عصما انسانها چه اندازه نزدسردرد تنشنهوش عاطفی در زنان بیشتر اامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبازسازي مغز و نخاع چالشی حس و ادراک قسمت چهارممرگ انتقال است یا نابود شضررهای مصرف شکر و قند بر واسطه ها د رمسیر ایجاد مغای آنکه نامش درمان و یادشبرین نت به جای اینترنتدلایلی که نشان میدهد ما بمغز انسان برای شادمانی طصفحه اصلیژنهای هوش ، کدامندابزار بقای موجود زنده از تفاوت مغز انسان و میمون هداروی ضد تشنج با قابليت تنقش هورمون های تیروئید دکاربرد روباتهای ريز، در احساس گذر سریعتر زمانتوازن مهمتر از فعالیت زیدرک عمیق در حیواناتنقص در تشخیص هیجانات عامگشایش دروازه جدیدی از طرارتباط شگفت انگیز مغز انارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ویتامین دی بر بیماروشی جدید در درمان قطع نخچگونه باغبانی باعث کاهش آیا هوش ارثی دریافتی از پاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ترکیبات استاتین (سزبان و بیان، در سایه پیشرچراروياها را به یاد نمی آاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر لوب فرونتال یا پیشانی مغسودمندی موجودات ابزی بر هوش مصنوعی از عروسک تا کآیا خداباوری محصول تکاملبیماری ای شبیه آلزایمر و جمجمه انسان های اولیهما انسانها چه اندازه نزدسردرد سکه ایهوشیاری کوانتومیانفجار و توقف تکاملی نشابحتی علمی درباره تمایل بحس و ادراک قسمت پنجممراحل ارتقای پله پله کیهضررهای شکر بر سلامت مغزوراپامیل در بارداریایندرالبرای پیش بینی آینده مغز ددندان ها را مسواک بزنید تمغز انسان رو به کوچک تر شسوالات پزشکیکلرال هیدرات برای خوابانابزار بقای موجود زنده از تفاوتهای جنسیتی راهی براداروی ضد تشنج با قابليت تنقش ژنتیک در درمان اختلاکجای مغز مسئول پردازش تجاخلاق و علوم اعصابتوسعه برخی شغل ها با هوش درگیری قلب در بیماری ویرچند جهانیپمبرولیزوماب در بیماری چارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر ژنها بر اختلالات خروشی جدید در درمان سکته مچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هوش سریعی که بدون احساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر دپاکین بر بیماری مزبان و تکلم برخی بیماریهچراروياها را به یاد نمی آاز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر رژیم گیاه خواری بر لبخند بزن شاید صبح فردا زسیاهچاله و تکینگی ابتدایهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا دلفین ها می تواند از بیماری ای شبیه ام اس مولتجنسیت و تفاوت های بیناییما با کمک مغز خود مختاريمسرعت فکر کردن چگونه استهوش، ژنتیکی است یا محیطیانگشت نگاری مغز نشان میدبحث درباره پیدایش و منشاحس و ادراک قسمت سوممزایای شکلات تلخ برای سلطی یکصد هزار سال اخیر هرچورزش هوازی مرتب خیلی به قایا کوچک شدن مغزانسان البرخی نکات از گاید لاین پردو ویژگی انتزاع و قدرت تجمغز انسان رو به کوچکتر شدپیامهای کاربرانکمردرد و علل آنابزار بقای موجود زنده از تقلید مرحله ای نسبتا پیشداستانها و مفاهیمی اشتبانقش انتخاب از طرف محیط، نکشف مکانیسم عصبی خوانش پاختلال در شناسایی حروف و توصیه های غیر دارویی در سدرگیری اعصاب به علت میتوچندین ماده غذایی که ماننپنج اکتشاف شگفت آور در موپوست ساعتی مستقل از مغز دارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر کپسول نوروهرب بر نريتوکسيمب در درمان ام اسچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هشیاری کوانتومی وجوداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب فلج بل، فلجی ترسناک که آنزبان و شناخت حقیقت قسمت چنزاع بین جهل و علم رو به پاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر لرزش ناشی از اسیب به عصبسیاره ابلهانهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا دست مصنوعی به زودی قابیماری بیش فعالیجنسیت و تفاوت های بیناییما تحت کنترل ژنها هستیم یشلیک فراموشیهیچگاه از فشار و شکست نتراندوهگین نباش اگر درب یا بحثی در مورد نقش ویتامينحساسیت روانی متفاوتمسیر دشوار تکامل و ارتقاظهور امواج مغزی در مغز مصورزش هوازی ، بهترین تمریایا ابزار هوشمندی یا مغز برخی اثرات مضر ویتامین دديدن با چشم بسته در خواب مغز ایندگان چگونه استسایتهای دیگرکمردرد با پوشیدن کفش مناابزار بقای موجود زنده از تلقین اطلاعات و حافظهدر مانهای کمر دردنقش اتصالات بین سلولهای کشف مکانیسمی پیچیده در باختلالات مخچهتوصیه هایی در مصرف ماهیرقیبی قدرتمند در برابر مچه زیاد است بر من که در ای