دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

تاثیر درجه حرارت بر عملکرد مغز و رشد و تکثیر سلولهای مغز چگونه است قسمت پنجم

تاثیر درجه حرارت بر عملکرد مغز و رشد و تکثیر سلولهای مغز چگونه است ؟( قسمت پنجم)

در قسمتهای قبلی بیان شد که گرما در حد قابل قبول، عامل حرکت و حیات سلول زنده است و افزایش درجه حرارت، نقش مهمی در حیات دارد.

برای تاثیر حرارت در افزایش واکنشهای شیمیایی و فیزیکی، ثابت وانت هوف بیان شد ولی باز بيان شد که افزایش بیش از حد حرارت، تاثیر بدتری را بر سلولهای زنده دارد.برخی مطالب در قسمتهای قبل تکرار میشود (افزایش درجه حرارت در حد متعادل، منجر به بهبود عملکرد سلولهای مغزی می شود ولی افزايش درجه حرارت درون مغز به بالای چهل درجه، تاثیر برعکس دارد و این تاثیر مضر، به خصوص روی سلولهایی است که فعالیت بیشتری دارند.

ورزش شدید در هوای گرم منجر به آسیب دیدن سد بین خون و مغز می گردد. در حالت سرد شدن مغز میزان البوميني که از سد تخریب شده به داخل مغز نفوذ می کند به حدود دو برابر می رسد ولی در وضعیت هيپرترميک و گرم شدن شديد یعنی حدود 41 درجه، این نفوذ به 26 برابر می رسد.

این آسیب به سد بین خون و مغز در کورتکس پيريفورميس به حداکثر میرسد. ( Thompson SM, Musakawa LM, Rince DA. Temperature dependence of intrinsic membrane properties and synaptic potentials in hippocampal CA1 neurons in vitro. J. Neurosci.1985;5:817824. [PubMed]))

بار دیگر با یک تضاد مواجهيم و با یک نیرویی که بر این تضاد فائق می آید تا حیات جریان یابد . گرمایی که حیات بخش به مغز است و گرمای سوزاني که کشنده حیات برای مغز است و همین که امروز مغز انسان باقی مانده است نشان دهنده قدرت بی مانندی است که سوپاپهاي بین حرارت و حیات و سوختن و مرگ را به صورت متعادل، نگه داشته است. اینکه بگوئیم جهان امروز از هیچ به وجود آمده است و نیاز به قدرتی برای ساختن آن نیست، قطعا عاقلان را قانع نخواهد کرد . ایجاد هماهنگیهای عمیق بین اجزای مختلف و متضاد که مانند پیشرفته ترین دستگاهها بین فشار زیاد و کم ، انتخاب طبیعی و انتخاب جنسی و گرما و سرما توازن ایجاد میکند، لازمه حیات زمینی است و قطعا عقلی در پس این هماهنگیها هست.(جهت مطالعه بیشتر در مورد این سوپاپهای حیاتی به قسمت چهارم این بحث مراجعه شود)

پیش از پایان بحث درباره تاثیر حرارت بر مغز ، نگاهی سطحی بر تاثیر حرارت بر حیات به صورتي کلی می اندازيم.

در این قسمت گامی فراتر به سوی ریشه های حیات زميني یعنی هوا و آب برداشته میشود و به بخش مهمی از حيات يعني جریانهای همرفتی در هوا و دریا میپردازیم که نقش بسیار مهمی را در ایجاد باد و امواج دريا دارد. با گرم شدن اکثر گازها و مایعات، چگالی گاز و مایع کمتر میشود و مایع یا گاز گرمتر به روي قسمت سردتر می آید. این تغییر چگالی در نتیجه حرارت، یکی از شگفتی های خلقت است. و مانع از ايستايي آبها میشود.

این عدم ايستايي آبها به خصوص در مورد آبهای جاری شیرین، مهمتر است. این آبها اگر ساکن باشند به مرور زمان دچار فساد میشوند زیرا نمک آب دریاها را ندارند و عدم وجود نمک، محیط مناسبی را برای رشد باکتریها و ویروسها فراهم مي کند. جاری بودن این آبها از فساد جلوگیری میکند.

به نظر میرسد با شیوع سد سازیهای گسترده و تجمع آبهای شیرین در پشت این سدها این جریان طبیعی مختل شده است. ولی در واقع اینطور نیست.

نکته مهم در تاثیرات درجه حرارت بر حرکات همرفتی آب این دریاچه هاست. همانطور که میدانیم آب تازه وارد شده به این دریاچه ها معمولا از چشمه ها و رودخانه هاست و درجه حرارت آن پایین است بنابراین با ورود آب سرد به دریاچه های سد یا دریاچه های طبیعی معمولا به دلیل چگالی بالاتر به قسمت پایین دریاچه ميرود و آب قدیمی تر و گرمتر به سطح می آید و چون معمولا تخلیه این دریاچه ها از کف آن صورت نمی گيرد بلکه بیشتر از قسمتهای سطحی تخلیه ميشوند، پس آبهای قدیمی تر که شاید اگر جاری نشوند فاسد گردند، سریعتر تخلیه میشوند و آبهای جدید و سرد در قسمت تحتانی دریاچه قرار می گیرد و باز با گرم شدن این آبها، آب گرمتر به سطح آب می آید و آبهای سرد رودخانه یا چشمه به قسمت پائینتر میرود.

دریاها که سطح آنها بسیار پایین است و تخلیه اي ندارند برای جلوگیری از فسادشان لازم است شور باشند ولی در همین دریاها هم وجود جریانات آبهای گرم سطحی و سرد عمقی وجود دارد و در کل، حرکات امواج آب بر اثر بادهایی که میوزد باعث جنبش سطح آب و حل شدن مقدار زیادی اکسیژن در آب ميشود.

@salmanfatemi

افزایش جریانهای اعماق دریا از اختلاف در دما و میزان نمک حاصل میشوند. جریانهای سطحی نیز از اصطکاک موجهای تولید شده در اثر وزش باد و جزر و مد پدیدار میشوند.

Gordon, Arnold. Ocean Circulation in The Climate System. Columbia University (New York), 2004. Accessed 6 July 2013.)

( Stewart, Robert H. Introduction To Physical Oceanography, pp. 23. Texas A & M University, 2008. Accessed 15 Sept. 2013.)

دمای دریا عمدتاً بر میزان تابش خورشیدی جذب شده وابسته است. در استوا، جایی که نور خورشید به طور مستقیم میتابد، دمای لایههای سطح میتواند تا ۳۰ درجه سانتیگراد افزایش یابد؛ در اطراف قطبها، دما در نقطه ذوب با یخ دریا در تعادل دمایی است. شوری آب دمای ذوب را کمتر از دمای ذوب آب شیرین کرده است (معمولا -۱٫۸). این اختلاف دما به گردش مداوم آب در دریا کمک میکند. جریانهای سطحی گرم با دور شدن از استوا سرد میشوند و با متراکمتر شدن، در آب فرومیرود. آب سرد در اعماق دریا، پیش از بالا آمدن سطح، به سمت استوا بازمیگردد. در سراسر جهان آب دریای در اعماق، دمایی بین -۲ تا ۵ درجه سانتیگراد دارد.
( Russell, F.S. & al. The Seas, pp. 225227. Frederick Warne, 1928.)

جریانهای دریایی وابسته به حرارت را در اینجا میبینم يعنی اگر گرمای خورشید عالم تاب نبود، آب دریاها ایستا میشد و در نتیجه عدم وجود موج ، میزان اکسیژن آن بسیار کاهش می یافت. پس می بینیم حرارت خورشید چه نقش برجسته ای در ایجاد حیات بر کره زمین دارد. البته نکته مهم تفاوتهای حرارتی و گرمایشی و اختلاف فشار هوا و آب در قسمتهای مختلف زمین است. و این تفاوتها سبب ایجاد باد و موج در آب و هوا میشود. (باز تضادی بین سرما و گرما که اگر توازنی در این تضادها ایجاد نشود ،حیاتی شکل نميگيرد). در دریاهای منجمد، کریستالهای یخ در سطح دریا شروع به شکل گیری میکنند و جریانات زیر یخ ها باز باقی ميماند. خود این تشکیل یخ در سطح آب، نقش بسیار مهمی در ادامه حیات دارد و از شگفتترين پدیده هاست . آب سرد معمولا سنگینتر است و پایین میرود که نقش مهم آن را در تخلیه آبهای شیرین مانده و قدیمی و جایگزین شدن آن با آب سرد و تازه چشمه ها دیدیم. ولی با ادامه سرد شدن آب، و رسیدن به دمای انجماد ، چگالی یخ کاهش می یابد و یخ روی آب میماند و تشکیل یخ روی آب سبب میشود به عنوان عايقي ، آب روان زیر ، گرمتر بماند و موجودات آبزی در آب زیر لایه های یخی باقی بمانند .

اگر دوره های یخ بنداني را که زمین با آن مواجه بوده است در نظر بگیریم خواهیم فهمید، این سیستم شگفت انگیز یخ زدن آب است که امکان ادامه حیات را در زیر لایه های یخی فراهم کرده است. اگر مایعی غیر از آب روی زمین وجود داشت، امکان ادامه حیات در دور های یخ بندان نبود.

میزان نور خورشیدی که به داخل دریا نفوذ میکند، به زاویه خورشید، آبوهوای محلی، و کدری دریا بستگی دارد. از نوری که به سطح دریا میرسد، بیشتر آن از سطح دریا بازتاب میشود، و طول موج قرمز در چند متر بالایی مشاهده میگردد. زرد و سبز تا اعماق بیشتر نفوذ میکند، و طول موجهای آبی و بنفش تا حدود ۱۰۰۰ متر نفوذ مینماید.( ↑ Russell, F.S. & al. The Seas, pp. 225227. Frederick Warne, 1928.)

میزان اکسیژن موجود در آب دریا در درجه اول به دما و موجودات زنده فتوسنتز کننده مانند جلبک، فیتوپلانکتون، و گیاهانی مانند علف دریایی بستگی دارد که در آن زندگی میکنند. در طول روز، فعالیت فتوسنتزی آنها اکسیژن تولید میکند، این اکسیژن در آب دریا حل میشود و حیوانات دریایی از آن استفاده میکنند. اشباع آب از اکسیژن در طول شب و در اعماق زیاد کمتر روی میدهد. باز در اینجا نقش مهم گرما و نور خورشید را در ادامه حیات می بینیم و وقتي بدانيم ابتداي سیر تکامل موجودات که نهایتا به مغز امروزی رسیده است، در آبها بوده است نقش حرارت و نور خورشید را در ادامه حیات در می یابیم.

( ↑ Jeffries, Martin. Sea ice in the Encyclopædia Britannica Online. Britannica Online, 2012. Accessed 21 April 2013.)

گفته میشود که گرمشدن زمین اکسیژن سطح و عمق دریا را کاهش خواهد داد. باز متوجه نقش مهم تنظیمات درجه حرارت میشویم.

حرارت نقش مهمی را در ایجاد و حفظ حیات داشته است ولی افزایش بیش از حد درجه حرارت میتواند میزان اکسیژن محلول در آب را کاهش دهد. این میزان کم شدن اکسیژن محلول اینگونه است
15 mg/L at 0ºC to 8 mg/L at 30ºC
ولی مانع دیگری با سرد شدن بیشتر حاصل میشود تشکیل یخ روی آب به عنوان عايق از میزان اکسیژن زیر آب می کاهد
http://www.ramp-alberta.org/…/temperature+and+dissolved+oxy…

@salmanfatemi

باید توجه شود که نقش اکسیژن در عملکرد سلولهای معزی بسيار بالاست و سلولهاي مغزی بیش از همه سلولهای ديگر بدن، اکسیژن میسوزانند و در سیر تکاملی موجودات، لازمه بزرگ شدن مغز میزان بالای اکسیژن محیط است به طوری که در سیر تکاملی خلقت، موجودات آبزی ابتدایی برای رشد بیشتر مغزشان مجبور شدند از آب بیرون بیاید تا از اکسیژن بیشتر هوای آزاد استفاده کنند.افزایش حرارت آبها میتواند با افزایش رشد گیاهان فتوسنتز کنند میزان اکسیژن آب را بیشتر کند ولی با افزایش بيشتردرجه حرارت آب میزان اکسیژن محلول درآب کاهش می یابد که به نوبه خود میتواند از اکسیژن محلول در آب بکاهد و میزان اکسیژن موجود درهوا را بیشتر کند. باز توازن برقرار کردن بین گرما و سرما بسیار حساس است. زندگی آبزیان و هوازيان و میزان اکسیژن در دسترس آنها در گرما و سرما، و در نتیجه رشد مغز آنها در طول قرون آینده با شرایط پارادوکس بسیاری مواجه است که لازم است توازنی بین آنها قرار شود.

در همین جا مبحث تاثیر دما بر حیات و رشد سلولهای مغزی به پایان میرسد . امید است نقدهای سازنده اي روی این بحث از طرف همراهان گرامی انجام شود.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
چگونه جمعیت های بزرگ شکل بحثی درباره هوش و تفاوتهشباهت زیاد بین سلول هاي عورزش بهترین درمان بیش فعتاثیر کپسول نوروهرب بر نآیا برای تولید مثل همیشه حس چشایی و بویاییمخچه ، فراتر از حفظ تعادلاختلالات صحبت کردن در انرویای شفافچگونه جمعیت های بزرگ شکل بحثی درباره هوش و تفاوتهصرع و درمان های آنورزش در کمر دردتاثیر کپسول نوروهرب بر تآیا بزرگ شدن مغز فقط در دحس و ادراک (قسمت اول )مخچه ابزاري که وظیفه آن فادامه بحث تکامل چشمروبات های ریز در درمان بیچگونه حافظه را قویتر کنیبحثی درباره هوش و تفاوتهضررهای مصرف شکر و قند بر وزوز گوشتاثیر کپسول نوروهرب بر سآیا تکامل و تغییرات ژنتیحس و ادراک (قسمت دوم )مدارک ژنتیکی چگونه انسانارتوکين تراپی روشی جديد روزه داری و بیمار ی ام اس نگاهی بر قدرت بینایی درابحثی درباره هوش و تفاوتهضررهای شکر بر سلامت مغزیکی از علل محدودیت مغز امتاثیر کپسول نوروهرب بر سآیا خداباوری محصول تکاملحس و ادراک قسمت چهارممرگ انتقال است یا نابود شارتباط میکروب روده و پارروش مقابله مغز با محدودینگاهی بر توانایی اجزاي ببحثی درباره هوش و تفاوتهطی یکصد هزار سال اخیر هرچیادگیری مهارت های جدید دتاثیر گیاه خواری بر رشد وآیا دلفین ها می تواند از حس و ادراک قسمت پنجممزایای شکلات تلخ برای سلارتباط شگفت انگیز مغز انروش صحبت کردن در حال تکامنخاع ما تا پایین ستون فقربحثی درباره احساسات متفاعلم به ما کمک میکند تا مویادآوری خواب و رویاتاثیر گیاه خواری بر رشد وآیاما مقهور قوانین فیزیکحس و ادراک قسمت سوممشکلات نخاعیارتروز یا خوردگی و التهاروشهای نو در درمان دیسک بنرمش های مفید در سرگیجهبحثی درباره احساساتی غیرعلایم کمبود ویتامین E را ژن هوش و ساختارهای حیاتی تاثیر گیاه خواری بر رشد وافراد آغاز حرکت خودشان رخلاصه ای از مطالب همایش ممغز ما کوچکتر از نیم نقطهارزش حقیقی زبان قسمت اولروشهای شناسایی قدرت شنوانرمشهای مهم برای تقویت عبخش دیگری در وجود انسان هعلایم کمبود ویتامین E را ژن یا نقشه توسعه مغز و نقتاثیر گیاه خواری بر رشد وامیوتروفیک لترال اسکلروخواندن ، یکی از شستشو دهنمغز آیندگان چگونه است ؟ارزش حقیقی زبان قسمت دومروشی جدید در درمان قطع نخچرا حیوانات سخن نمی گوینبرای پیش بینی آینده مغز دعوارض ازدواج و بچه دار شدژنها نقشه ایجاد ابزار هوتاثیر گیاه خواری بر رشد وامگا سه عامل مهم سلامتخواب سالم عامل سلامتیمغز انسان ایا طبیعتا تماارزش حقیقی زبان قسمت سومروشی جدید در درمان سکته مچرا حجم مغز گونه انسان دربرخی اثرات مضر ویتامین دعید نوروز مبارکژنهای هوش ، کدامندتاثیر گیاه خواری بر رشد وامروز دانش ژنتیک هیچ ابهخواب سالم عامل سلامتی و یمغز ایندگان چگونه استاز نظر علم اعصاب یا نرووسريتوکسيمب در درمان ام اسچراروياها را به یاد نمی آبرخی بیماری ها که در آن بعامل کلیدی در کنترل کارآکندر در بیماریهای التهابتاثیر دپاکین بر بیماری مانگشت نگاری مغز نشان میدخواب عامل دسته بندی و حفطمغز ابزار برتر بقااز نظر علم اعصاب اراده آزراه های جدید برای قضاوت رچراروياها را به یاد نمی آبرخی توجهات در ببمار پارعصب حقوق نورولووکوری گذرای ناشی از موبایتاثیر داروهای ضد التهاب انسان جدید از چه زمانی پاخودآگاهی و هوشیاريمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟از نظر علم اعصاب اراده آزراه های جدید برای قضاوت رراه پیروزی در زندگی چیستهفت چیز که عملکرد مغز تو برخی سيناپسها طی تکامل و عضلانی که طی سخن گفتن چقدکایروپاکتیک چیستتاثیر داروی ضد تشنج سدیم فلج خوابانسان عامل توقف رشد مغزخودآگاهی و هوشیارينقش قهوه در سلامتیاستفاده از هوش مصنوعی در رشد مغز علت تمایل انسان بهمیشه عسل با موم بخوریمبررسي علل احتمالي تغيير مقالاتکاربرد روباتهای ريزنانوتاثیر درجه حرارت بر عملکفلج خواب چیستانعطاف پذیری مکانیسمی علدلایلی که نشان میدهد ما بنقش هورمون های تیروئید داضطراب و ترساطلاعاتی عمومی در مورد مزمین زیر خلیج فارس تمدنی هوش مصنوعی گوگل به کمک تشبررسی و اپروچ جدید بر بیمتاثیر ویتامین دی بر بیماکاربرد روباتهای ريز، در تاثیر درجه حرارت بر عملکفیلمی بسیار جالب از تغییاولین مورد پیوند سر در انديدن با چشم بسته در خواب نقش ژنتیک در درمان اختلااطلاعاتی عمومی در مورد مزندگی هوشمند در خارج از زهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبررسی سیستم تعادلی بدن اصفحه اصلیکجای مغز مسئول پردازش تجتاثیر درجه حرارت بر عملکفراموشی همیشه هم بد نیستايندگان چگونه خواهند دیددژا وو یا اشنا پندارینقش اتصالات بین سلولهای نقش حفاظتی مولکول جدید دبلندی در ذهن ما درک بلندیزبان چهار حرفی حیات زمینهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبررسی علل کمر درد در میانسوالات پزشکیگنجینه ای به نام ویتامین تاثیر درجه حرارت بر عملکفرایند حذف برخی اجزای مغايا اراده آزاد توهم است یدژاوو یا آشناپندارینقش حیاتی تلومر دی ان آ دبیماری گیلن باره و بیمارسلولهای بنیادی مصنوعی درهوش مصنوعی درمانگر کامپیتلاشی برای درمان قطع نخاپیامهای کاربرانگامی در درمان بیماریهای تاثیر درجه حرارت بر عملکقارچ بی مغز در خدمت موجودايا اراده آزاد توهم است یدانشمندان روش هاي جدیدی نقش داروهاي مختلف معروف بیماری ای شبیه ام اس مولتسم زنبور ، کلیدی برای وارهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتلاشی جدید در درمان ام اسسایتهای دیگرگزارش یک مورد جالب لخته وتاثیر درجه حرارت بر عملکلوب فرونتال یا پیشانی مغایا ابزار هوشمندی یا مغز داروهای مصرفی در ام اسنقش زبان در سلطه و قدرت ابیماریهای تحلیل عضلانی اسودمندی موجودات ابزی بر هوش احساسیتمدن قدیمی ای در جنوب ایرگشایش دروازه جدیدی از طرتاثیر درجه حرارت بر عملکلرزش ناشی از اسیب به عصبایا بیماری ام اس (مولتیپداروی ضد تشنج با قابليت تنقش زبان در سلطه و قدرت ابیوگرافیسیاره ابلهانهوش احساسیتنفس هوازی و میتوکندریپنج اکتشاف شگفت آور در موتاثیر درجه حرارت بر عملکلزوم سازگاری قانون مجازاایا تکامل هدفمند استداروی ضد تشنج با قابليت تنقش غذاها و موجودات دريابیوگرافیسیاره ابلهانهاوکينگ پیش از مرگش رسالتنفس هوازی و میتوکندریپیوند مغز و سر و چالشهای تاثیر درجه حرارت بر عملکلزوم سازگاری قانون مجازاایرادهای موجود در خلقت بداستانها و مفاهیمی اشتبانقش غذاها و موجودات دريابیست تمرین ساده برای جلوسیستم تعادلی بدنهدف از تکامل مغزتو دی ان ای خاص ميتوکندريپیوند سر، یکی از راه حلهاتاثیر درجه حرارت بر عملکمولتیپل اسکلروز در زنان اگر نعمت فراموشی نبود بسدر چه مرحله ای از خواب ، رنقش غذاها و موجودات دريابیشتر کمردردها نیازی به سکته مغزیهزینه ای که برای اندیشیدتولید سلولهای جنسی از سلپیشرفتی مستقل از ابزار هتاثیر رژیم گیاه خواری بر موجودات مقهور ژنها هستنداگر نعمت فراموشی نبود بسدرمان های بیماری آلزایمرنقشه مغزی هر فرد منحصر بهبا هوش مصنوعی خودکار روبساخت شبکه عصبی با الفبایهستي مادي ای که ما کوچکترتوانایی مغز و دیگر اجزای پختگی پس از چهل سالگي به تاثیر رژیم گیاه خواری بر میهمانهای ناخوانده عامل اگر تلاش انسان امروز برادرمان جدید میگرن با انتی چهار میلیارد سال تکامل ببارداری بدون رحمساخت شبکه عصبی مصنوعی با ویتامین E برای فعالیت صحتوصیه های غیر دارویی در سپرورش مغز مینیاتوری انساتاثیر عصاره تغلیظ شده گیمیدان مغناطيسي زمین بشر اثر مضر مصرف طولانی مدت ردرمانهای بیماری پارکینسنورون هاي مصنوعی می توانبازسازي مغز و نخاع چالشی سردرد و علتهای آنویتامین E در چه مواد غذایتوصیه هایی در مصرف ماهیآیا هوش ارثی دریافتی از پتشنج چیستما انسانها چه اندازه نزداثرات مفید قهوهدرک فرد دیگر و رفتارهای انوروپلاستیسیتی چیستبحث درباره پیدایش و منشاسردرد تنشنویتامین دی گنجینه ای بزرتکامل ابزار هوش ، راه پر آیا هشیاری کوانتومی وجودثبت امواج الکتریکی در عصما انسانها چه اندازه نزداثرات مضر ماری جوانادرک و احساسچیزی خارج از مغزهای ما نیبحثی در مورد نقش ویتامينسرعت فکر کردن چگونه استواکنش های ناخودآگاه و تقتکامل ساختار رگهای مغزی آیا آگاهی پس از مرگ از بیجهش های ژنتیکی مفید در ساما تحت کنترل ژنها هستیم یاخلاق و علوم اعصابدرک احساسات و تفکرات دیگچگونه مغز پیش انسان یا همبحثی جالب درباره محدودیتشنا در ابهای گرم جنوب نیورزش هوازی مرتب خیلی به قتئوری تکامل امروز در درمآیا امکان بازسازی اندامهحافظه و اطلاعات در کجاست مجموعه های پر سلولی بدن ماختلال در شناسایی حروف و درک عمیق در حیواناتچگونه هموساپينس بر زمین بحثی در مورد نقش کلسیم و شاهکار قرنورزش هوازی ، بهترین تمریتئوری تکامل در پیشگیری و آیا انسان با مغز بزرگش اخحافظه و اطلاعات در کجاست محل درک احساسات روحانیاختلالات مخچهدرگیری اعصاب به علت میتوچگونه آن شکری که می خوریمبحثی در مورد عملکرد لوب فشباهت زیاد بین سلول هاي عورزش و میگرنتاثیر ویتامین دی بر بیماآیا احتمال دارد رویا از آحافظه و اطلاعات در کجاستمحل درک احساسات روحانی داختلالات حرکتی در انسانرقیبی قدرتمند در برابر م