دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

بحثی درباره احساسات متفاوت از احساسات مادی پنجگانه

بحثی درباره احساسات متفاوت از احساسات مادی پنجگانه

آن چیزی که بيشتر در مدارس تدریس می شود، آن است که احساسات انسان محدود به پنج حس معروف بینایی، چشایی، بویایی، لامسه و شنوایی است. بله این احساسات در وجود انسان و دیگر حيوانات وجود دارد ولی این احساسات صرفا مادی، با احساسات دیگر مانند ترس و خشم و احساس گناه ... تا حدی متفاوت است.

درک ما از عالم هستی و احساس ما از آن، نخستین برخوردی است که با جهان اطراف خود داریم، ولی این ادراک صرفا با اندامهای حسی معروف(sensation) ما انجام نمیشود بلکه ابزار دیگری در موجودات هست که باعث می شود تا حسی درونی در آنها شکل بگیرد و این حس درونی(emotion)، اهمیت خاصی را در واکنشهای آنها دارد. و حتی امروزه نوع خاصي از هوش را به همین احساسات خاص مربوط می دانند.(emotional intelligence)

مثلا اگر گرگی درنده را در جلوي خودتان ببینید، این حس بینایی شما نیست که ناگهان سبب میشود فرار کنید بلکه به دنبال حس بینایی دیدن گرگ، حسی دیگر در درون شما شکل می گیرد و آن حس ترس است. به دنبال این احساس ترس، هورمونهايي در بدن ترشح می شود که بدن را وادار به فعالیت بیشتر می کند و قدرت لازم را برای اندام هايي مانند قلب و عضلات پا فراهم می سازد و این اندامها سرعت خاصی را به موجود زنده می دهند تا بتواند فرار کند.

نمونه دیگر این احساس ها،
احساس اضطراب است- که میتواند در شرایطی نه تنها زیان بار نباشد بلکه باعث تحرک فرد و نجات او از یک گرفتاری بزرگ شود.
این احساسات مهمی که جزو پنج دسته اصلی احساسات موجودات نیستند، شکلهای مختلفی دارند.

اکثر این احساسات، مثبت نیستند زیرا هدف از این احساسات، القاي حالت هوشیاری بیشتر و تحرک در موجود زنده است تا خود را از مخمصه ای نجات دهد. حس مثبت، در موجودات ابتدايي تر، کمتر منجر به تحرک برجسته ای می شود در حالی که حس منفی، منجر به واکنشي شدیدتر می شود.

این اهمیت احساسات منفی، به عنوان میراثی تکاملی به انسانها هم رسیده است تا آنجا که قرار دادن احساسات مثبت در مغزهایی که احساسات منفی را بیشتر در خود جای میدهد، کاری نسبتا دشوار است. ما تجربه بیشتری نسبت به غم و اندوه و ترس داریم و در برابر هنر شاد بودن و لذت بردن و مهمتر از آن، به خاطر سپردن این شادیها و لذت ها، در اندکی از ما وجود دارد.

در همه زبان های عالم مي بينيم کلمات منفی بیشتر از کلمات مثبت است.

و به طور کلی هفت احساس اساسی در هر زبان وجود دارد و آنها عبارتند از:

شادی ، اندوه ، ترس ، خشم ، تنفر، خجالت و گناه

شش عدد از این هفت احساس، منفی و یکی از آنها، مثبت است. از نظر تکاملی، ما احساسات منفی را ترجیح می دهیم و مغزهای ما به این احساسات منفی به شکل سریع تر پاسخ مي دهد.

علت اين ترجیح، به طبیعت انسان برمی گردد زیرا او نیاز دارد، به سرعت دخالت کند و از احساسات منفی، عبرت و درس بگیرد و اهمیت این عبرت گرفتن تا حدی است که آن را به مساله مرگ و زندگی تبدیل می کند.

و به این دلیل، یادآوری اين احساسات و عبرت گرفتن از آنها، هم، هر چند زمانی بر آن گذشته باشد، مهم است.

اما در سیر تکاملی موجودات، احساسات مثبت آنقدر مهم نیست و میتوانی هر قدر میخواهی در آن غرق شوی سپس به سرعت از آن بیرون بیایی و این برعکس احساسات منفی است.

(.Dr. Rick Hanson, Hardwiring happiness, TEDxMarin, 2013)

ترس در موجودات ابتدایی، خود را به صورت واکنشي سریع به شرایط خطر و دشمن نشان می دهد. در یک حیوان تکامل یافته تر این احساس میتواند با افزایش ضربانات قلب یا حتی سیخ شدن موها خود را نشان دهد. ما از احساس درونی حیوانات باخبر نیستیم ولی با مقایسه واکنشي که حیوانات به شرایط خطرناک نشان می دهند، تا حد زیادی میتوانیم احساس درونی آنها را درک کنیم.

ترس، از ابتدایی ترین احساساتی است که در موجودات زنده شکل گرفته و این ترس، زمینه بسیار مساعدی را برای حفظ بقای موجودات فراهم کرده است، به گونه ای که با ایجاد ترس، موجود زنده به هر وسیله ای مي کوشد تا از شرایط خطرناک بگریزد و خود این فرار سبب می شود تا موجود، زنده بماند و بقای بهتری برای او ایجاد گردد.

مغز موجودات ابتدایی، آن پيچيدگي مغز انسان را ندارد بنابراین احساساتی مانند ترس، به صورتی خام و پرداخت نشده در این موجودات رخ می دهد.

مغز اولیه شامل غشایی ابتدایی است که از هيپوکمپ و کورتکس سينگوليت و آميگدال تشکیل می شود. در این مغز ابتدایی، غشای ضخیمی روی قسمت های ابتدايي وجود ندارد. این قسمت های ابتدایی با احساسات اولیه مانند حس چشاي یا بویایی مرتبط است. همچنين نخستین احساسات( emotion ها) را هم مانند ترس، ایجاد می کند.

به خصوص در موجودات پیش از انسان ، قسمت پیشانی مغز هم بسیار کوچکتر است و این را به خوبی میتوان در مغز حیوانات دید. حتی دايناسورهاي بزرگی که شاید قدی به بلندای یک آپارتمان ده طبقه داشتند، فاقد پیشان

ی ای بلند بودند و قسمت پیشانی مغز آنها بسیار کوچک بود .

@salmanfatemi

همین حالت در حیوانات پیش از رده انسان يعني شامپانزه و گوریل هم مشاهده می شود.

بعدها با توسعه غشای مغز و به خصوص قسمت پیشانی مغز- که خاص انسان است- فعالیت های پیچیده تری مانند یادگیری و حافظه و استدلال و برنامه ریزی و تفکر انتزاعي و نهایتا قدرت تکلم شکل گرفت.

احساساتی مانند ترس و خشم و تنفر و ..... در قسمت مرکزی و ابتدایی کورتکس مغز پستانداران و پرندگان به نام سيستم ليمبيک و آميگدال پردازش میشود. Limbus به معنی منطقه ای حاشیه ای هست که اطراف قسمت مرکزی مغز قرار می گیرد .

برخی دانشمندان معتقدند مناطق اميگدال و ليمبيک در خزندگان مشاهده نمی شود و خاص پستانداران است ولی برخی دیگر تاکید دارند که مناطقی مشابه اميگدال و سیستم ليمبيک را در این حيوانات هم یافته اند.

نکته جالب توجه آنکه اندازه شبکه ليمبيک و آميگدال، در پستانداران- هر چه تکامل یافته تر باشند- کوچکتر است. در این جانداران ، کورتکس دور مغز، بزرگ و بزرگتر ميشود ولی به قیمت کوچک شدن سیستم ليمبيک!!!

پس اهمیت احساسات خام مانند ترس یا خشم خام، در موجودات پیشرفته تر مانند انسان کمتر می شود و انسان بر خلاف حيوانات، قادر است بر بسیاری از این احساسات غلبه کند، آنها را پردازش دهد و حتی خود را از قید احساسات منفی برهاند.

دانشمندی به نام مک لین سیستم ليمبيک را مختص پستانداران میداند و معتقد است خزندگان فقط بازال گانگليا و ساقه مغز دارند و فاقد سیستم ليمبيک هستند.

این دیدگاه توسط دانشمندان آناتومی مورد قبول نیست زیرا آنها امروزه فهمیده اند که پرندگان و خزندگان هم کورتکس مغزی و قسمتهای ساب کورتيکال مانند سیستم ليمبيک و اميگدال و سیستم هيپوکامپ کوچکی دارند. ارتباط سیستم ليمبيک با کورتکس مغزی بسیار برجسته است و ارتباطات زیادی بین کورتکس و سیستم ليمبيک و هیپو تالاموس وجود دارد. این ارتباطات نقش مهمی در کنترل عملکرد این قسمتهای قدیمی تر توسط قسمتهای بالایی مغز دارد.

بر اساس مطالعات جدید نقش هيپوکامپوس در قسمت وسطی سیستم ليمبيک، در فعالیتهای شناختی کشف شده است و به نظر میرسد نقش آن محدود به احساسات و emotion نباشد.

قسمتی از سیستم ليمبيک به نام اميگدال در بروز احساسات (emotion) نقش دارد. برداشتن لوب تمپورال- که هيپوکامپ و آميگدال را درون خود دارد- منجر به بیماری خاصی در میمون ها میشود: آنها بی مهابا هر آشغالی را مي خورند و بی محابا شریک جنسی بر می گزینند و روابط جنسی بدون مهاري دارند. همچنین ترسی از انسان ها و شرایط دشوار ندارند. در حقیقت اینطور تصور میشود که اميگدال، سبب درک اهمیت تحریک محیطی است يعنی اگر آميگدال آسیب ببیند فرد اهمیت تحریکات احساسی از محیطی را درک نمی کند .

رفتارهای اجتماعی و کنترلی تا حدی به وسیله اميگدال انجام می شود ولی به دلیل پیچیدگی آن و وجود ده ها هسته عصبي در آن و نیز به دلیل پیچیدگی عملکردهای اجتماعی و کنترلی، ابهامات زیادی در مورد عملکرد آميگدال وجود دارد.

این ساختمان مغز، نقش مهمی را در رفتارهای اجتماعی دارد. نمونه برجسته آن تغییر حالت موجود زنده به دنبال دریافت تنبیه هست (conditoning) .

در این حالت، ایجاد شرایطی که موجود را دچار تنبیه و آزار کند، سبب حالت اجتناب و دور شدن از آن شرایط میگردد.

اين احساسات، در حفظ بقای موجود زنده تاثیرگذار است. این موجود زنده لازم نیست چیز خاصی را یاد بگیرد بلکه قرار گرفتن در شرایط آزار یا تنبيه باعث تغییراتی در غدد درون ریز و سیستم اتونوم او میشود تا او را به صورت ناخودآگاه از قرار گرفتن در شرایط خطرناک دور کند. این اتفاقات در هسته لترال آميگدال انجام می شود و تغییر در این هسته، از ترس و کانديشنینگ در شرایط خطر جلوگیری ميکند.

بخش مهم دیگر از اميگدال که در emotion نقش دارد، بخش سنترال و مرکزی آن است. تخریب مصنوعی این قسمت هم مانع از ترس ناشی از conditioning مي شود.

از این دو قسمت لترال و مرکزی اميگدال، پیامهایی به هیپوتالاموس میرود و از آنجا فعالیتهای اتونوم و تغییرات هورمونی و رفتاری را ایجاد می کند و منجر به واکنش موجود زنده به پیامهای خطر از محیط می شود.

همچنین واکنش های احساسی دیگری مانند خشم و احساسات مادری و جنسی و احساسات چشایی و لذت یا نفرت از غذا، هم در اميگدال پردازش می شود.

واکنشهای اجتنابی فقط پاسخهای احساسی (emotional) نیستند و محدود به ترس نیستند بلکه بخشی از این واکنشها، ناشی از یادگیری موجود زنده است. مثلا موجود زنده به تدریج یاد میگیرد در شرایط خطرناک بدود یا شنا کند و فقط احساس درونی ترس نیست که او را به حرکت در می آورد و هر چه مغز پیچیده تر باشد و هر چه قسمت جلویی مغز بزرگ تر و کامل تر باشد این یادگیری پس از ترس خام، دقیق تر و پيچيده تر ميشود. حتی شاید به جای ترس خام، منجر به واکنشي کامل تر و عاقلانه

تر شود.

@salmanfatemi

هيپوکامپوس نقش مهمی در عملکردهای شناختی مانند حافظه explicit و حافظه implicit و شناخت فضایی دارد(حافظه اکسپليسيت ، حافظه ای است که به صورت آگاهانه فرد میتواند آن را به یاد بیاورد ولی حافظه ايمپليسيت حافظه ای است که به صورت ناخودآگاه انجام میشود مثلا کسی که دوچرخه سواری میکند، فنونی را که لازم است حین دوچرخه سواری انجام دهد، به صورت ناخودآگاه اجرا ميکند و لازم نیست در مورد آن بیندیشد)

هيپوکامپ نقش اصلیش در رفتارهای شناختی و نه احساسی است.

برخی احساسات، درونی هستند و در همه افراد در سرتاسر جهان رخ میدهد. کورتکس پره فرونتال نقش مهمی در درک و کنترل احساسات ما دارد. اگر احساسات یا emotion به مرحله هوشیار، برسد قسمت دورسولترال کورتکس پره فرونتال فعال می شود.

اين قسمت از لوب فرونتال خاص پستانداران است و در انسان، پیچیدگی آن از همه پستانداران دیگر بیشتر است. تجربیات هوشیار در انسان، وابسته به این ساختارهای موجود در لوب فرونتال است.

زبان و تکلم هم خاص انسان است و تکلم بر درک هوشیار این احساسات تاثیر می گذارد. زبان و تکلم در بیان emotion موثر است مثلا در زبان انگلیسی بیش از سی عبارت برای بیان احساس وجود دارد.

در دیگر موجودات که قادر به صحبت کردن نیستند نحوه درک محیط و چگونگی ابراز این درک، به دلیل نداشتن قدرت تکلم بسیار محدود می شود.

بیشترین قسمتی که بین پستانداران و دیگر موجودات، با هم متفاوت است، قسمت جلویی مغز (forebrain) میباشد.

این دیدگاه وجود دارد که تکامل پستانداران در نتیجه اضافه شدن سیستم ليمبيک و نئوکورتکس در forebrain ایجاد شده است.

@salmanfatemi

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3600914/#R107


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
کندر در بیماریهای التهابتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا ما تنها موجودات زنده شاهکار قرناز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پچرا حیوانات سخن نمی گویناولین مورد پیوند سر در انبحث درباره پیدایش و منشادی متیل فومارات(زادیوا)(هوش، ژنتیکی است یا محیطیتلاشی جدید در درمان ام اسروش های صرفه جویی در ایجامبانی ذهنی سیاه و سفیدمجموعه های پر سلولی بدن مکودک ایرانی که هوش او از زبان و شناخت حقیقت قسمت داخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش داروهاي مختلف معروف آیا مغز تا بزرگسالی توسعشباهت زیاد بین سلول هاي عاز تکینگی تا مغز از مغز تثبت امواج الکتریکی در عصچرا حجم مغز گونه انسان دراولین تصویر در تاریخ از سبحثی در مورد نقش ویتاميندژا وو یا اشنا پنداریفلج بل، فلجی ترسناک که آنهاوکينگ پیش از مرگش رسالتمایل زیاد به خوردن بستنروش هایی ساده برای کاهش امحل درک احساسات روحانیکودکان خود را مشابه خود تزبان و شناخت حقیقت قسمت ساختلال در شناسایی حروف و تاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش روزه داری در سالم و جآیا هوش ارثی دریافتی از پشباهت زیاد بین سلول هاي عاز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییچرا در مغز انسان، فرورفتايندگان چگونه خواهند دیدبحثی جالب درباره محدودیتدژاوو یا آشناپنداریفلج خوابهاوکينگ پیش از مرگش رسالتمدن قدیمی ای در جنوب ایرروش صحبت کردن در حال تکاممحل درک احساسات روحانی دکوری گذرای ناشی از موبایزبان، وسیله شناسایی محیطاختلالات مخچهتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هوش سریعی که بدون احسشش مرحله تکامل چشماز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یبحثی در مورد نقش کلسیم و دانشمندان ژنی از مغز انسفلج خواب چیستهدف از تکامل مغزتمساح حد واسط میان مغز کوروشهای نو در درمان دیسک بمحدودیت های حافظه و حافظکی غایب شدی تا نیازمند دلسفر نامه سفر به بم و جنوب اختلالات حرکتی در انسانتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هشیاری کوانتومی وجودصرع و درمان های آناز تکینگی تا مغز- از مغزتجهش های ژنتیکی مفید در ساچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یبحثی در مورد عملکرد لوب فدانشمندان روش هاي جدیدی فیلمی بسیار جالب از تغییهزینه ای که برای اندیشیدتنفس هوازی و میتوکندریروشهای شناسایی قدرت شنوامخچه ، فراتر از حفظ تعادلکاهش التهاب ناشی از بیماسفرنامه سفر به بم و جنوب اختلالات صحبت کردن در انتاثیر انتخاب از طرف محیط نقش غذاها و موجودات درياآیا واکنش های یاد گرفته وضررهای مصرف شکر و قند بر از تکینگی تا مغز، از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادفنزاع بین جهل و علم رو به پایا کوچک شدن مغزانسان البحثی درباره هوش و تفاوتهدانشمندان روشی برای تبدیفیزیکدانان ماشینی برای تهستي مادي ای که ما کوچکترتنفس هوازی و میتوکندریروشی برای بهبود هوش عاطفمخچه ابزاري که وظیفه آن فکایروپاکتیک چیستسفرنامه سفر به بم و جنوب ادامه بحث تکامل چشمتاثیر ترکیبات استاتین (سنقش غذاها و موجودات درياآیا آگاهی پس از مرگ از بیضررهای شکر بر سلامت مغزازدواج های بین گونه ای، رجهشهای مفید و ذکاوتی که دنزاع بین علم و نادانی رو ایا ابزار هوشمندی یا مغز بحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای مصرفی در ام اسفراموشی همیشه هم بد نیستهستی ما پس از شروعی چگال تو دی ان ای خاص ميتوکندريروشی جدید در درمان قطع نخمدارک ژنتیکی چگونه انسانکاربرد روباتهای ريزنانوسفرنامه سفر به بم و جنوب ادغام میان گونه های مختلتاثیر دپاکین بر بیماری منقش غذاها و موجودات درياآیا امکان بازسازی اندامهطی یکصد هزار سال اخیر هرچاستفاده از هوش مصنوعی در جهشهای مفید و ذکاوتی که دنظریه تکامل در درمان بیمایا بیماری ام اس (مولتیپبحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای ضد بیماری ام اس وفرایند حذف برخی اجزای مغو هر کس تقوای خدا پیشه کنتولید سلولهای جنسی از سلروشی جدید در درمان سکته ممرگ انتقال است یا نابود شکاربرد روباتهای ريز، در سفرنامه سفر به بم و جنوب ادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر داروهای ضد التهاب نقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا انسان با مغز بزرگش اخعلم به ما کمک میکند تا مواستیفن هاوکینگ در مورد هجاذبه و نقش آن در شکلگیریهفت چیز که عملکرد مغز تو ایا بدون زبان میتوانیم تبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی فامپیریدین یا نورلفرد حساس از نظر عاطفی و بویتامین E برای فعالیت صحتوانایی مغز و دیگر اجزای ريتوکسيمب در درمان ام اسمزایای شکلات تلخ برای سلکجای مغز مسئول پردازش تجسلولهای بنیادی مصنوعی درارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر داروی ضد تشنج سدیم چندین ماده غذایی که ماننآیا احتمال دارد رویا از آعلایم کمبود ویتامین E را استیفن هاوکینگ در تفسیر حافظه و اطلاعات در کجاست هفت سین یادگاری از میراث ایا تکامل هدفمند استبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی تشنجی دربارداریقانون مندی نقشه ژنتیکی مویتامین E در چه مواد غذایتوازن مهمتر از فعالیت زیراه های جدید برای قضاوت رمشکلات نخاعیکشف مکانیسم عصبی خوانش پسلسله مباحث هوش مصنوعیارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکچه زیاد است بر من که در ایآیا احتمال دارد رویا از آعلایم کمبود ویتامین E را استخوان های کشف شده، ممکحافظه و اطلاعات در کجاست همیشه عسل با موم بخوریمایرادهای موجود در خلقت ببحثی درباره احساسات متفاداروی ضد تشنج با قابليت تقارچ بی مغز در خدمت موجودویتامین دی گنجینه ای بزرتوسعه برخی شغل ها با هوش راه های جدید برای قضاوت رمغز ما کوچکتر از نیم نقطهکشف مکانیسمی پیچیده در بسم زنبور ، کلیدی برای وارارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکچهار میلیارد سال تکامل بآیا برای تولید مثل همیشه عوارض ازدواج و بچه دار شداصول سلامت کمرحافظه و اطلاعات در کجاستهوش مصنوعی می تواند بر احاگر نعمت فراموشی نبود بسبحثی درباره احساساتی غیرداروی ضد تشنج با قابليت تلوب فرونتال یا پیشانی مغواکنش های ناخودآگاه و تقتوصیه های غیر دارویی در سراه پیروزی در زندگی چیستمغز چون ابزار هوش است دلیکشف ارتباط جدیدی از ارتبسودمندی موجودات ابزی بر ارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکچهار ساعت پس از کشتار خوکآیا بزرگ شدن مغز فقط در دعید نوروز مبارکاضطراب و ترسحس چشایی و بویاییهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر نعمت فراموشی نبود بسبخش دیگری در وجود انسان هداستانها و مفاهیمی اشتبالبخند بزن شاید صبح فردا زواسطه ها د رمسیر ایجاد مغتوصیه هایی در مصرف ماهیرشته نوروایمونولوژی و نقمغز آیندگان چگونه است ؟کشف جمجمه ای درکوه ایرهوسیاهچاله و تکینگی ابتدایارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر درجه حرارت بر عملکنوار مغزی روشی مهم در تشخآیا تکامل و تغییرات ژنتیعامل کلیدی در کنترل کارآاطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت اول )هوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر تلاش انسان امروز برابرنامه و ساختار پیچیده مدر مانهای کمر دردلرزش ناشی از اسیب به عصبوراپامیل در بارداریتوضیحی ساده در مورد هوش مرشد مغز علت تمایل انسان بمغز انسان ایا طبیعتا تماگنجینه ای به نام ویتامین سیاره ابلهانارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکنورون هاي مصنوعی می توانآیا خداباوری محصول تکاملعسل طبیعی موثر در کنترل باطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت دوم )هوش مصنوعی الفاگوابزار هوش در حال ارتقا ازبرین نت به جای اینترنتدر چه مرحله ای از خواب ، رلزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی مرتب خیلی به قتکامل چشمزمین زیر خلیج فارس تمدنی مغز انسان برای شادمانی طگیاه خواری و گوشت خوار کدسیاره ابلهانارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکنوروپلاستیسیتی چیستآیا دلفین ها می تواند از عصب حقوق نورولووبلندی در ذهن ما درک بلندیحس و ادراک قسمت چهارمهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای بقای موجود زندبرای پیش بینی آینده مغز ددرمان های بیماری آلزایمرلزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی ، بهترین تمریتکامل ابزار هوش ، راه پر زندگی هوشمند در خارج از زمغز انسان رو به کوچکتر شدگالکانزوماب، دارویی جدیسیستم تعادلی بدنارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر درجه حرارت بر عملکچیزی خارج از مغزهای ما نیآیا دست مصنوعی به زودی قاعضلانی که طی سخن گفتن چقدبه زودی شبکه مغزی به جای حس و ادراک قسمت پنجمهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای دفاعی و بقای موبرخی نکات از گاید لاین پردرمان های رایج ام اسممانتین یا آلزیکسا یا ابورزش و میگرنتکامل ساختار رگهای مغزی زیباترین چیز در افزایش سمغز ایندگان چگونه استگامی در درمان بیماریهای سیستم دفاعی بدن علیه مغز ارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه مغز پیش انسان یا همآیا راهی برای رفع کم آبی مقالاتبوزون هیگز چیستحس و ادراک قسمت سومهوش مصنوعی از عروسک تا کاثر مضر مصرف طولانی مدت ربرخی اثرات مضر ویتامین ددرمان جدید میگرن با انتی منابع انرژي پاک سرچشمه حورزش بهترین درمان بیش فعتکامل شناخت انسان با کشفزبان چهار حرفی حیات زمینمغز ابزار برتر بقاگاهی لازم است برای فهم و سکته مغزیارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه هموساپينس بر زمین آیاما مقهور قوانین فیزیکتاثیر ویتامین دی بر بیمابیماری گیلن باره و بیمارحساسیت روانی متفاوتهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مفید قهوهبرخی اختلالات عصبی مثانهدرمانهای بیماری پارکینسمولتیپل اسکلروز در زنان ورزش در کمر دردتئوری تکامل امروز در درمزبان و بیان، در سایه پیشرمغز برای فراموشی بیشتر کگاهی مغز بزرگ چالش استساخت شبکه عصبی با الفبایارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه آن شکری که می خوریمإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَصفحه اصلیبیماری ای شبیه ام اس مولتخلاصه ای از مطالب همایش مهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مضر ماری جوانابرخی بیماری ها که در آن بدرک فرد دیگر و رفتارهای امواد کوانتومی جدید، ممکنوزوز گوشتئوری تکامل در پیشگیری و زبان و تکلم برخی بیماریهزبان و شناخت حقیقت قسمت چمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟گزیده ای از وبینار یا کنفساخت شبکه عصبی مصنوعی با ارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر رو ح و روان بر جسمچگونه جمعیت های بزرگ شکل افراد آغاز حرکت خودشان رسوالات پزشکیبیماری بیش فعالیخواندن ، یکی از شستشو دهنهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزای پر سلولی بدن انسان برخی توجهات در ببمار پاردرک و احساسموجود بی مغزی که می تواندیک پیشنهاد خوب برای آسان تا 20 سال آینده مغز شما به زبان و شناخت حقیقت قسمت امغز بزرگ چالش است یا منفعگزارش یک مورد جالب لخته وساختار شبکه های مغزی ثاباز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر رژیم گیاه خواری بر چگونه جمعیت های بزرگ شکل افزایش قدرت ادراکات و حسپیامهای کاربرانبیماری تی تی پیخواب سالم عامل سلامتیهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزایی ناشناخته در شکل گبرخی سيناپسها طی تکامل و درک احساسات و تفکرات دیگموجودات مقهور ژنها هستندیکی از علل محدودیت مغز امتاثیر مشاهده بر واقعیت بتاثیر ویتامین دی بر بیمامغز بزرگ چالشهای پیش روگشایش دروازه جدیدی از طرسریعترین کامپیوتر موجوداز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر چگونه حافظه را قویتر کنیالکتروتاکسی(گرایش و حرکسایتهای دیگربیماری ضعف عضلات نزدیک بخواب سالم عامل سلامتی و یهوش مصنوعی در کامپیوترهابررسي علل احتمالي تغيير درک تصویر و زبان های مخلتمیهمانهای ناخوانده عامل یادگیری مهارت های جدید دتاثیر ژنها بر اختلالات خمغز حریص برای خون، کلید تپنج اکتشاف شگفت آور در موسرگیجه از شایعترین اختلااز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر نگاهی بر قدرت بینایی دراامیوتروفیک لترال اسکلروبیماریهای تحلیل عضلانی اخواب عامل دسته بندی و حفطهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبررسی و اپروچ جدید بر بیمدرک عمیق در حیواناتمیگرن سردردی ژنتیکی که بیادآوری خواب و رویاتاثیر کپسول نوروهرب بر نمغز زنان جوانتر از مغز مرپیموزایدسردرد و علتهای آناز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر رژیم گیاهخواری بر نگاهی بر توانایی اجزاي بامگا سه عامل مهم سلامتبیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبررسی سیستم تعادلی بدن ادرگیری اعصاب به علت میتومیدان مغناطيسي زمین بشر ژن هوش و ساختارهای حیاتی تاثیر کپسول نوروهرب بر تمغزهای کوچک بی احساسپیوند مغز و سر و چالشهای سردرد تنشناز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر عصاره تغلیظ شده گیناتوانی از درمان برخی ویامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريهوش مصنوعی درمانگر کامپیبررسی علل کمر درد در میانرقیبی قدرتمند در برابر ممکانیزمهای دفاعی در برابژن یا نقشه توسعه مغز و نقتاثیر کپسول نوروهرب بر سنقش قهوه در سلامتیپیوند سر، یکی از راه حلهاسردرد سکه ایاز تکینگی تا مغز از مغز تتبدیل تراکت صوتی مصنوعی ناتوانی در شناسایی چهره انفجار و توقف تکاملی نشابیست تمرین ساده برای جلوخطا در محاسبات چیزی کاملهوش مصنوعی درخدمت خلق وحبزرگ شدن مغز محدود به دوررموزی از نخستین تمدن بشرما انسانها چه اندازه نزدژنها نقشه ایجاد ابزار هوتاثیر کپسول نوروهرب بر سنقش هورمون های تیروئید دپیشینیان انسان از هفت میسرعت فکر کردن چگونه استاز تکینگی تا مغز و از مغز تبدیل سلولهای محافط به سنخاع ما تا پایین ستون فقرانگشت نگاری مغز نشان میدبیشتر کمردردها نیازی به خطا در محاسبات چیزی کاملهوش مصنوعی ساخته هوش طبیتفاوت مغز انسان و میمون هرمز و رازهای ارتباط غیر کما انسانها چه اندازه نزدژنها ، مغز و ارادهتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش ژنتیک در درمان اختلاپیشرفتی مستقل از ابزار هشنا در ابهای گرم جنوب نیاز تکینگی تا مغز از مغز تتری فلوپرازیننخستین تصویر از سیاهچالهاندوهگین نباش اگر درب یا با هوش مصنوعی خودکار روبدفاع در برابر تغییر ساختهوش احساسیتفاوتهای جنسیتی راهی برارویای شفافما با کمک مغز خود مختاريمژنهای هوش ، کدامندتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش انتخاب از طرف محیط، نپاسخ گیاهان در زمان خوردشناخت و معرفت، و نقش آن داز تکینگی تا مغز از مغز تتشنج چیستنرمش های مفید در سرگیجهانسان جدید از چه زمانی پابارداری بدون رحمدقیق ترین تصاویر از مغز اهوش احساسیتقلید مرحله ای نسبتا پیشروبات های ریز در درمان بیما تحت کنترل ژنها هستیم یکمردرد و علل آنتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش اتصالات بین سلولهای پختگی پس از چهل سالگي به شناسایی سلول های ایمنی ااز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر الگوی رشد مغزی با زنرمشهای مهم برای تقویت عانسان عامل توقف رشد مغزبازسازي مغز و نخاع چالشی دلایلی که نشان میدهد ما بهوش عاطفی بیشتر در زنانتلاش هایی در بیماران قطع روزه داری و بیمار ی ام اس ماه رجبکمردرد با پوشیدن کفش مناکنفرانس تشنج هتل کوثر اصتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش حفاظتی مولکول جدید دپرورش مغز مینیاتوری انساشواهدی از دنیسوان(شبه نئاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر زودتر اتصالات مغزیچرا مغزهای ما ارتقا یافت انعطاف پذیری مکانیسمی علبحتی علمی درباره تمایل بديدن با چشم بسته در خواب هوش عاطفی در زنان بیشتر اتلاشی برای درمان قطع نخاروش مقابله مغز با محدودیماپروتیلین