دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

بحثی درباره احساسات متفاوت از احساسات مادی پنجگانه

بحثی درباره احساسات متفاوت از احساسات مادی پنجگانه

آن چیزی که بيشتر در مدارس تدریس می شود، آن است که احساسات انسان محدود به پنج حس معروف بینایی، چشایی، بویایی، لامسه و شنوایی است. بله این احساسات در وجود انسان و دیگر حيوانات وجود دارد ولی این احساسات صرفا مادی، با احساسات دیگر مانند ترس و خشم و احساس گناه ... تا حدی متفاوت است.

درک ما از عالم هستی و احساس ما از آن، نخستین برخوردی است که با جهان اطراف خود داریم، ولی این ادراک صرفا با اندامهای حسی معروف(sensation) ما انجام نمیشود بلکه ابزار دیگری در موجودات هست که باعث می شود تا حسی درونی در آنها شکل بگیرد و این حس درونی(emotion)، اهمیت خاصی را در واکنشهای آنها دارد. و حتی امروزه نوع خاصي از هوش را به همین احساسات خاص مربوط می دانند.(emotional intelligence)

مثلا اگر گرگی درنده را در جلوي خودتان ببینید، این حس بینایی شما نیست که ناگهان سبب میشود فرار کنید بلکه به دنبال حس بینایی دیدن گرگ، حسی دیگر در درون شما شکل می گیرد و آن حس ترس است. به دنبال این احساس ترس، هورمونهايي در بدن ترشح می شود که بدن را وادار به فعالیت بیشتر می کند و قدرت لازم را برای اندام هايي مانند قلب و عضلات پا فراهم می سازد و این اندامها سرعت خاصی را به موجود زنده می دهند تا بتواند فرار کند.

نمونه دیگر این احساس ها،
احساس اضطراب است- که میتواند در شرایطی نه تنها زیان بار نباشد بلکه باعث تحرک فرد و نجات او از یک گرفتاری بزرگ شود.
این احساسات مهمی که جزو پنج دسته اصلی احساسات موجودات نیستند، شکلهای مختلفی دارند.

اکثر این احساسات، مثبت نیستند زیرا هدف از این احساسات، القاي حالت هوشیاری بیشتر و تحرک در موجود زنده است تا خود را از مخمصه ای نجات دهد. حس مثبت، در موجودات ابتدايي تر، کمتر منجر به تحرک برجسته ای می شود در حالی که حس منفی، منجر به واکنشي شدیدتر می شود.

این اهمیت احساسات منفی، به عنوان میراثی تکاملی به انسانها هم رسیده است تا آنجا که قرار دادن احساسات مثبت در مغزهایی که احساسات منفی را بیشتر در خود جای میدهد، کاری نسبتا دشوار است. ما تجربه بیشتری نسبت به غم و اندوه و ترس داریم و در برابر هنر شاد بودن و لذت بردن و مهمتر از آن، به خاطر سپردن این شادیها و لذت ها، در اندکی از ما وجود دارد.

در همه زبان های عالم مي بينيم کلمات منفی بیشتر از کلمات مثبت است.

و به طور کلی هفت احساس اساسی در هر زبان وجود دارد و آنها عبارتند از:

شادی ، اندوه ، ترس ، خشم ، تنفر، خجالت و گناه

شش عدد از این هفت احساس، منفی و یکی از آنها، مثبت است. از نظر تکاملی، ما احساسات منفی را ترجیح می دهیم و مغزهای ما به این احساسات منفی به شکل سریع تر پاسخ مي دهد.

علت اين ترجیح، به طبیعت انسان برمی گردد زیرا او نیاز دارد، به سرعت دخالت کند و از احساسات منفی، عبرت و درس بگیرد و اهمیت این عبرت گرفتن تا حدی است که آن را به مساله مرگ و زندگی تبدیل می کند.

و به این دلیل، یادآوری اين احساسات و عبرت گرفتن از آنها، هم، هر چند زمانی بر آن گذشته باشد، مهم است.

اما در سیر تکاملی موجودات، احساسات مثبت آنقدر مهم نیست و میتوانی هر قدر میخواهی در آن غرق شوی سپس به سرعت از آن بیرون بیایی و این برعکس احساسات منفی است.

(.Dr. Rick Hanson, Hardwiring happiness, TEDxMarin, 2013)

ترس در موجودات ابتدایی، خود را به صورت واکنشي سریع به شرایط خطر و دشمن نشان می دهد. در یک حیوان تکامل یافته تر این احساس میتواند با افزایش ضربانات قلب یا حتی سیخ شدن موها خود را نشان دهد. ما از احساس درونی حیوانات باخبر نیستیم ولی با مقایسه واکنشي که حیوانات به شرایط خطرناک نشان می دهند، تا حد زیادی میتوانیم احساس درونی آنها را درک کنیم.

ترس، از ابتدایی ترین احساساتی است که در موجودات زنده شکل گرفته و این ترس، زمینه بسیار مساعدی را برای حفظ بقای موجودات فراهم کرده است، به گونه ای که با ایجاد ترس، موجود زنده به هر وسیله ای مي کوشد تا از شرایط خطرناک بگریزد و خود این فرار سبب می شود تا موجود، زنده بماند و بقای بهتری برای او ایجاد گردد.

مغز موجودات ابتدایی، آن پيچيدگي مغز انسان را ندارد بنابراین احساساتی مانند ترس، به صورتی خام و پرداخت نشده در این موجودات رخ می دهد.

مغز اولیه شامل غشایی ابتدایی است که از هيپوکمپ و کورتکس سينگوليت و آميگدال تشکیل می شود. در این مغز ابتدایی، غشای ضخیمی روی قسمت های ابتدايي وجود ندارد. این قسمت های ابتدایی با احساسات اولیه مانند حس چشاي یا بویایی مرتبط است. همچنين نخستین احساسات( emotion ها) را هم مانند ترس، ایجاد می کند.

به خصوص در موجودات پیش از انسان ، قسمت پیشانی مغز هم بسیار کوچکتر است و این را به خوبی میتوان در مغز حیوانات دید. حتی دايناسورهاي بزرگی که شاید قدی به بلندای یک آپارتمان ده طبقه داشتند، فاقد پیشان

ی ای بلند بودند و قسمت پیشانی مغز آنها بسیار کوچک بود .

@salmanfatemi

همین حالت در حیوانات پیش از رده انسان يعني شامپانزه و گوریل هم مشاهده می شود.

بعدها با توسعه غشای مغز و به خصوص قسمت پیشانی مغز- که خاص انسان است- فعالیت های پیچیده تری مانند یادگیری و حافظه و استدلال و برنامه ریزی و تفکر انتزاعي و نهایتا قدرت تکلم شکل گرفت.

احساساتی مانند ترس و خشم و تنفر و ..... در قسمت مرکزی و ابتدایی کورتکس مغز پستانداران و پرندگان به نام سيستم ليمبيک و آميگدال پردازش میشود. Limbus به معنی منطقه ای حاشیه ای هست که اطراف قسمت مرکزی مغز قرار می گیرد .

برخی دانشمندان معتقدند مناطق اميگدال و ليمبيک در خزندگان مشاهده نمی شود و خاص پستانداران است ولی برخی دیگر تاکید دارند که مناطقی مشابه اميگدال و سیستم ليمبيک را در این حيوانات هم یافته اند.

نکته جالب توجه آنکه اندازه شبکه ليمبيک و آميگدال، در پستانداران- هر چه تکامل یافته تر باشند- کوچکتر است. در این جانداران ، کورتکس دور مغز، بزرگ و بزرگتر ميشود ولی به قیمت کوچک شدن سیستم ليمبيک!!!

پس اهمیت احساسات خام مانند ترس یا خشم خام، در موجودات پیشرفته تر مانند انسان کمتر می شود و انسان بر خلاف حيوانات، قادر است بر بسیاری از این احساسات غلبه کند، آنها را پردازش دهد و حتی خود را از قید احساسات منفی برهاند.

دانشمندی به نام مک لین سیستم ليمبيک را مختص پستانداران میداند و معتقد است خزندگان فقط بازال گانگليا و ساقه مغز دارند و فاقد سیستم ليمبيک هستند.

این دیدگاه توسط دانشمندان آناتومی مورد قبول نیست زیرا آنها امروزه فهمیده اند که پرندگان و خزندگان هم کورتکس مغزی و قسمتهای ساب کورتيکال مانند سیستم ليمبيک و اميگدال و سیستم هيپوکامپ کوچکی دارند. ارتباط سیستم ليمبيک با کورتکس مغزی بسیار برجسته است و ارتباطات زیادی بین کورتکس و سیستم ليمبيک و هیپو تالاموس وجود دارد. این ارتباطات نقش مهمی در کنترل عملکرد این قسمتهای قدیمی تر توسط قسمتهای بالایی مغز دارد.

بر اساس مطالعات جدید نقش هيپوکامپوس در قسمت وسطی سیستم ليمبيک، در فعالیتهای شناختی کشف شده است و به نظر میرسد نقش آن محدود به احساسات و emotion نباشد.

قسمتی از سیستم ليمبيک به نام اميگدال در بروز احساسات (emotion) نقش دارد. برداشتن لوب تمپورال- که هيپوکامپ و آميگدال را درون خود دارد- منجر به بیماری خاصی در میمون ها میشود: آنها بی مهابا هر آشغالی را مي خورند و بی محابا شریک جنسی بر می گزینند و روابط جنسی بدون مهاري دارند. همچنین ترسی از انسان ها و شرایط دشوار ندارند. در حقیقت اینطور تصور میشود که اميگدال، سبب درک اهمیت تحریک محیطی است يعنی اگر آميگدال آسیب ببیند فرد اهمیت تحریکات احساسی از محیطی را درک نمی کند .

رفتارهای اجتماعی و کنترلی تا حدی به وسیله اميگدال انجام می شود ولی به دلیل پیچیدگی آن و وجود ده ها هسته عصبي در آن و نیز به دلیل پیچیدگی عملکردهای اجتماعی و کنترلی، ابهامات زیادی در مورد عملکرد آميگدال وجود دارد.

این ساختمان مغز، نقش مهمی را در رفتارهای اجتماعی دارد. نمونه برجسته آن تغییر حالت موجود زنده به دنبال دریافت تنبیه هست (conditoning) .

در این حالت، ایجاد شرایطی که موجود را دچار تنبیه و آزار کند، سبب حالت اجتناب و دور شدن از آن شرایط میگردد.

اين احساسات، در حفظ بقای موجود زنده تاثیرگذار است. این موجود زنده لازم نیست چیز خاصی را یاد بگیرد بلکه قرار گرفتن در شرایط آزار یا تنبيه باعث تغییراتی در غدد درون ریز و سیستم اتونوم او میشود تا او را به صورت ناخودآگاه از قرار گرفتن در شرایط خطرناک دور کند. این اتفاقات در هسته لترال آميگدال انجام می شود و تغییر در این هسته، از ترس و کانديشنینگ در شرایط خطر جلوگیری ميکند.

بخش مهم دیگر از اميگدال که در emotion نقش دارد، بخش سنترال و مرکزی آن است. تخریب مصنوعی این قسمت هم مانع از ترس ناشی از conditioning مي شود.

از این دو قسمت لترال و مرکزی اميگدال، پیامهایی به هیپوتالاموس میرود و از آنجا فعالیتهای اتونوم و تغییرات هورمونی و رفتاری را ایجاد می کند و منجر به واکنش موجود زنده به پیامهای خطر از محیط می شود.

همچنین واکنش های احساسی دیگری مانند خشم و احساسات مادری و جنسی و احساسات چشایی و لذت یا نفرت از غذا، هم در اميگدال پردازش می شود.

واکنشهای اجتنابی فقط پاسخهای احساسی (emotional) نیستند و محدود به ترس نیستند بلکه بخشی از این واکنشها، ناشی از یادگیری موجود زنده است. مثلا موجود زنده به تدریج یاد میگیرد در شرایط خطرناک بدود یا شنا کند و فقط احساس درونی ترس نیست که او را به حرکت در می آورد و هر چه مغز پیچیده تر باشد و هر چه قسمت جلویی مغز بزرگ تر و کامل تر باشد این یادگیری پس از ترس خام، دقیق تر و پيچيده تر ميشود. حتی شاید به جای ترس خام، منجر به واکنشي کامل تر و عاقلانه

تر شود.

@salmanfatemi

هيپوکامپوس نقش مهمی در عملکردهای شناختی مانند حافظه explicit و حافظه implicit و شناخت فضایی دارد(حافظه اکسپليسيت ، حافظه ای است که به صورت آگاهانه فرد میتواند آن را به یاد بیاورد ولی حافظه ايمپليسيت حافظه ای است که به صورت ناخودآگاه انجام میشود مثلا کسی که دوچرخه سواری میکند، فنونی را که لازم است حین دوچرخه سواری انجام دهد، به صورت ناخودآگاه اجرا ميکند و لازم نیست در مورد آن بیندیشد)

هيپوکامپ نقش اصلیش در رفتارهای شناختی و نه احساسی است.

برخی احساسات، درونی هستند و در همه افراد در سرتاسر جهان رخ میدهد. کورتکس پره فرونتال نقش مهمی در درک و کنترل احساسات ما دارد. اگر احساسات یا emotion به مرحله هوشیار، برسد قسمت دورسولترال کورتکس پره فرونتال فعال می شود.

اين قسمت از لوب فرونتال خاص پستانداران است و در انسان، پیچیدگی آن از همه پستانداران دیگر بیشتر است. تجربیات هوشیار در انسان، وابسته به این ساختارهای موجود در لوب فرونتال است.

زبان و تکلم هم خاص انسان است و تکلم بر درک هوشیار این احساسات تاثیر می گذارد. زبان و تکلم در بیان emotion موثر است مثلا در زبان انگلیسی بیش از سی عبارت برای بیان احساس وجود دارد.

در دیگر موجودات که قادر به صحبت کردن نیستند نحوه درک محیط و چگونگی ابراز این درک، به دلیل نداشتن قدرت تکلم بسیار محدود می شود.

بیشترین قسمتی که بین پستانداران و دیگر موجودات، با هم متفاوت است، قسمت جلویی مغز (forebrain) میباشد.

این دیدگاه وجود دارد که تکامل پستانداران در نتیجه اضافه شدن سیستم ليمبيک و نئوکورتکس در forebrain ایجاد شده است.

@salmanfatemi

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3600914/#R107


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
هوش، ژنتیکی است یا محیطیبحث درباره پیدایش و منشادی متیل فومارات(زادیوا)(مبانی ذهنی سیاه و سفیدکندر در بیماریهای التهابشاهکار قرنتلاشی جدید در درمان ام اسروش های صرفه جویی در ایجانقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا ما تنها موجودات زنده تاثیر گیاه خواری بر رشد وچرا حیوانات سخن نمی گویناولین مورد پیوند سر در اناز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پفلج بل، فلجی ترسناک که آنهاوکينگ پیش از مرگش رسالزبان و شناخت حقیقت قسمت دبحثی در مورد نقش ویتاميندژا وو یا اشنا پنداریمجموعه های پر سلولی بدن مکودک ایرانی که هوش او از شباهت زیاد بین سلول هاي عتمایل زیاد به خوردن بستنروش هایی ساده برای کاهش انقش داروهاي مختلف معروف آیا مغز تا بزرگسالی توسعاخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد وچرا حجم مغز گونه انسان دراولین تصویر در تاریخ از ساز تکینگی تا مغز از مغز تثبت امواج الکتریکی در عصفلج خوابهاوکينگ پیش از مرگش رسالزبان و شناخت حقیقت قسمت سبحثی جالب درباره محدودیتدژاوو یا آشناپنداریمحل درک احساسات روحانیکودکان خود را مشابه خود تشباهت زیاد بین سلول هاي عتمدن قدیمی ای در جنوب ایرروش صحبت کردن در حال تکامنقش روزه داری در سالم و جآیا هوش ارثی دریافتی از پاختلال در شناسایی حروف و تاثیر گیاه خواری بر رشد وچرا در مغز انسان، فرورفتايندگان چگونه خواهند دیداز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییفلج خواب چیستهدف از تکامل مغززبان، وسیله شناسایی محیطبحثی در مورد نقش کلسیم و دانشمندان ژنی از مغز انسمحل درک احساسات روحانی دکوری گذرای ناشی از موبایشش مرحله تکامل چشمتمساح حد واسط میان مغز کوروشهای نو در درمان دیسک بنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هوش سریعی که بدون احساختلالات مخچهتاثیر گیاه خواری بر رشد وچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییفیلمی بسیار جالب از تغییهزینه ای که برای اندیشیدسفر نامه سفر به بم و جنوب بحثی در مورد عملکرد لوب فدانشمندان روش هاي جدیدی محدودیت های حافظه و حافظکی غایب شدی تا نیازمند دلصرع و درمان های آنتنفس هوازی و میتوکندریروشهای شناسایی قدرت شنوانقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هشیاری کوانتومی وجوداختلالات حرکتی در انسانتاثیر گیاه خواری بر رشد وچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز- از مغزتجهش های ژنتیکی مفید در سافیزیکدانان ماشینی برای تهستي مادي ای که ما کوچکترسفرنامه سفر به بم و جنوب بحثی درباره هوش و تفاوتهدانشمندان روشی برای تبدیمخچه ، فراتر از حفظ تعادلکاهش التهاب ناشی از بیماضررهای مصرف شکر و قند بر تنفس هوازی و میتوکندریروشی برای بهبود هوش عاطفنقش غذاها و موجودات درياآیا واکنش های یاد گرفته واختلالات صحبت کردن در انتاثیر انتخاب از طرف محیط نزاع بین جهل و علم رو به پایا کوچک شدن مغزانسان الاز تکینگی تا مغز، از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادففراموشی همیشه هم بد نیستهستی ما پس از شروعی چگال سفرنامه سفر به بم و جنوب بحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای مصرفی در ام اسمخچه ابزاري که وظیفه آن فکایروپاکتیک چیستضررهای شکر بر سلامت مغزتو دی ان ای خاص ميتوکندريروشی جدید در درمان قطع نخنقش غذاها و موجودات درياآیا آگاهی پس از مرگ از بیادامه بحث تکامل چشمتاثیر ترکیبات استاتین (سنزاع بین علم و نادانی رو ایا ابزار هوشمندی یا مغز ازدواج های بین گونه ای، رجهشهای مفید و ذکاوتی که دفرایند حذف برخی اجزای مغو هر کس تقوای خدا پیشه کنسفرنامه سفر به بم و جنوب بحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای ضد بیماری ام اس ومدارک ژنتیکی چگونه انسانکاربرد روباتهای ريزنانوطی یکصد هزار سال اخیر هرچتولید سلولهای جنسی از سلروشی جدید در درمان سکته منقش غذاها و موجودات درياآیا امکان بازسازی اندامهادغام میان گونه های مختلتاثیر دپاکین بر بیماری منظریه تکامل در درمان بیمایا بیماری ام اس (مولتیپاستفاده از هوش مصنوعی در جهشهای مفید و ذکاوتی که دفرد حساس از نظر عاطفی و بویتامین E برای فعالیت صحسفرنامه سفر به بم و جنوب بحثی درباره هوش و تفاوتهداروی فامپیریدین یا نورلمرگ انتقال است یا نابود شکاربرد روباتهای ريز، در علم به ما کمک میکند تا موتوانایی مغز و دیگر اجزای ريتوکسيمب در درمان ام اسنقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا انسان با مغز بزرگش اخادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر داروهای ضد التهاب هفت چیز که عملکرد مغز تو ایا بدون زبان میتوانیم تاستیفن هاوکینگ در مورد هجاذبه و نقش آن در شکلگیریقانون مندی نقشه ژنتیکی مویتامین E در چه مواد غذایسلولهای بنیادی مصنوعی دربحثی درباره هوش و تفاوتهداروی تشنجی دربارداریمزایای شکلات تلخ برای سلکجای مغز مسئول پردازش تجعلایم کمبود ویتامین E را توازن مهمتر از فعالیت زیراه های جدید برای قضاوت رچندین ماده غذایی که ماننآیا احتمال دارد رویا از آارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر داروی ضد تشنج سدیم هفت سین یادگاری از میراث ایا تکامل هدفمند استاستیفن هاوکینگ در تفسیر حافظه و اطلاعات در کجاست قارچ بی مغز در خدمت موجودویتامین دی گنجینه ای بزرسلسله مباحث هوش مصنوعیبحثی درباره احساسات متفاداروی ضد تشنج با قابليت تمشکلات نخاعیکشف مکانیسم عصبی خوانش پعلایم کمبود ویتامین E را توسعه برخی شغل ها با هوش راه های جدید برای قضاوت رچه زیاد است بر من که در ایآیا احتمال دارد رویا از آارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکهمیشه عسل با موم بخوریمایرادهای موجود در خلقت باستخوان های کشف شده، ممکحافظه و اطلاعات در کجاست لوب فرونتال یا پیشانی مغواکنش های ناخودآگاه و تقسم زنبور ، کلیدی برای واربحثی درباره احساساتی غیرداروی ضد تشنج با قابليت تمغز ما کوچکتر از نیم نقطهکشف مکانیسمی پیچیده در بعوارض ازدواج و بچه دار شدتوصیه های غیر دارویی در سراه پیروزی در زندگی چیستچهار میلیارد سال تکامل بآیا برای تولید مثل همیشه ارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی می تواند بر احاگر نعمت فراموشی نبود بساصول سلامت کمرحافظه و اطلاعات در کجاستلبخند بزن شاید صبح فردا زواسطه ها د رمسیر ایجاد مغسودمندی موجودات ابزی بر بخش دیگری در وجود انسان هداستانها و مفاهیمی اشتبامغز چون ابزار هوش است دلیکشف ارتباط جدیدی از ارتبعید نوروز مبارکتوصیه هایی در مصرف ماهیرشته نوروایمونولوژی و نقچهار ساعت پس از کشتار خوکآیا بزرگ شدن مغز فقط در دارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر نعمت فراموشی نبود بساضطراب و ترسحس چشایی و بویاییحس و ادراک (قسمت اول )لرزش ناشی از اسیب به عصبوراپامیل در بارداریسیاهچاله و تکینگی ابتدایبرنامه و ساختار پیچیده مدر مانهای کمر دردمغز آیندگان چگونه است ؟کشف جمجمه ای درکوه ایرهوعامل کلیدی در کنترل کارآتوضیحی ساده در مورد هوش مرشد مغز علت تمایل انسان بنوار مغزی روشی مهم در تشخآیا تکامل و تغییرات ژنتیارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر تلاش انسان امروز برااطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت دوم )لزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی مرتب خیلی به قسیاره ابلهانبرین نت به جای اینترنتدر چه مرحله ای از خواب ، رمغز انسان ایا طبیعتا تماگنجینه ای به نام ویتامین عسل طبیعی موثر در کنترل بتکامل چشمزمین زیر خلیج فارس تمدنی نورون هاي مصنوعی می توانآیا خداباوری محصول تکاملارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی الفاگوابزار هوش در حال ارتقا ازاطلاعاتی عمومی در مورد مبلندی در ذهن ما درک بلندیحس و ادراک قسمت چهارملزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی ، بهترین تمریسیاره ابلهانبرای پیش بینی آینده مغز ددرمان های بیماری آلزایمرمغز انسان برای شادمانی طگیاه خواری و گوشت خوار کدعصب حقوق نورولووتکامل ابزار هوش ، راه پر زندگی هوشمند در خارج از زنوروپلاستیسیتی چیستآیا دلفین ها می تواند از ارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای بقای موجود زندبه زودی شبکه مغزی به جای حس و ادراک قسمت پنجمممانتین یا آلزیکسا یا ابورزش و میگرنسیستم تعادلی بدنبرخی نکات از گاید لاین پردرمان های رایج ام اسمغز انسان رو به کوچکتر شدگالکانزوماب، دارویی جدیعضلانی که طی سخن گفتن چقدتکامل ساختار رگهای مغزی زیباترین چیز در افزایش سچیزی خارج از مغزهای ما نیآیا دست مصنوعی به زودی قاارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای دفاعی و بقای موبوزون هیگز چیستحس و ادراک قسمت سوممنابع انرژي پاک سرچشمه حورزش بهترین درمان بیش فعسیستم دفاعی بدن علیه مغز برخی اثرات مضر ویتامین ددرمان جدید میگرن با انتی مغز ایندگان چگونه استگامی در درمان بیماریهای مقالاتتکامل شناخت انسان با کشفزبان چهار حرفی حیات زمینچگونه مغز پیش انسان یا همآیا راهی برای رفع کم آبی ارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کاثر مضر مصرف طولانی مدت ربیماری گیلن باره و بیمارحساسیت روانی متفاوتمولتیپل اسکلروز در زنان ورزش در کمر دردسکته مغزیبرخی اختلالات عصبی مثانهدرمانهای بیماری پارکینسمغز ابزار برتر بقاگاهی لازم است برای فهم و تاثیر ویتامین دی بر بیماتئوری تکامل امروز در درمزبان و بیان، در سایه پیشرچگونه هموساپينس بر زمین آیاما مقهور قوانین فیزیکارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مفید قهوهبیماری ای شبیه ام اس مولتخلاصه ای از مطالب همایش ممواد کوانتومی جدید، ممکنوزوز گوشساخت شبکه عصبی با الفبایبرخی بیماری ها که در آن بدرک فرد دیگر و رفتارهای امغز برای فراموشی بیشتر کگاهی مغز بزرگ چالش استصفحه اصلیتئوری تکامل در پیشگیری و زبان و تکلم برخی بیماریهچگونه آن شکری که می خوریمإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مضر ماری جوانابیماری بیش فعالیخواندن ، یکی از شستشو دهنموجود بی مغزی که می تواندیک پیشنهاد خوب برای آسان ساخت شبکه عصبی مصنوعی با برخی توجهات در ببمار پاردرک و احساسمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟گزیده ای از وبینار یا کنفسوالات پزشکیتا 20 سال آینده مغز شما به زبان و شناخت حقیقت قسمت چچگونه جمعیت های بزرگ شکل افراد آغاز حرکت خودشان رارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر رو ح و روان بر جسمهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزای پر سلولی بدن انسان بیماری تی تی پیخواب سالم عامل سلامتیموجودات مقهور ژنها هستندیکی از علل محدودیت مغز امساختار شبکه های مغزی ثاببرخی سيناپسها طی تکامل و درک احساسات و تفکرات دیگمغز بزرگ چالش است یا منفعگزارش یک مورد جالب لخته وپیامهای کاربرانتاثیر مشاهده بر واقعیت بزبان و شناخت حقیقت قسمت اچگونه جمعیت های بزرگ شکل افزایش قدرت ادراکات و حساز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر رژیم گیاه خواری بر هوش مصنوعی از عروسک تا کماجزایی ناشناخته در شکل گبیماری ضعف عضلات نزدیک بخواب سالم عامل سلامتی و یمیهمانهای ناخوانده عامل یادگیری مهارت های جدید دسریعترین کامپیوتر موجودبررسي علل احتمالي تغيير درک تصویر و زبان های مخلتمغز بزرگ چالشهای پیش روگشایش دروازه جدیدی از طرسایتهای دیگرتاثیر ویتامین دی بر بیماچگونه حافظه را قویتر کنیالکتروتاکسی(گرایش و حرکاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر هوش مصنوعی در کامپیوترهابیماریهای تحلیل عضلانی اخواب عامل دسته بندی و حفطمیگرن سردردی ژنتیکی که بیادآوری خواب و رویاسرگیجه از شایعترین اختلابررسی و اپروچ جدید بر بیمدرک عمیق در حیواناتمغز حریص برای خون، کلید تپنج اکتشاف شگفت آور در موتاثیر ژنها بر اختلالات خنگاهی بر قدرت بینایی دراامیوتروفیک لترال اسکلرواز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر هوش مصنوعی در خدمت خلق وحبیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريمیدان مغناطيسي زمین بشر ژن هوش و ساختارهای حیاتی سردرد و علتهای آنبررسی سیستم تعادلی بدن ادرگیری اعصاب به علت میتومغز زنان جوانتر از مغز مرپیموزایدتاثیر کپسول نوروهرب بر ننگاهی بر توانایی اجزاي بامگا سه عامل مهم سلامتاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر رژیم گیاهخواری بر هوش مصنوعی در خدمت خلق وحبیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريمکانیزمهای دفاعی در برابژن یا نقشه توسعه مغز و نقسردرد تنشنبررسی علل کمر درد در میانرقیبی قدرتمند در برابر ممغزهای کوچک بی احساسپیوند مغز و سر و چالشهای تاثیر کپسول نوروهرب بر تناتوانی از درمان برخی ویامروز دانش ژنتیک هیچ ابهاز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر عصاره تغلیظ شده گیهوش مصنوعی درمانگر کامپیبیست تمرین ساده برای جلوخطا در محاسبات چیزی کاملما انسانها چه اندازه نزدژنها نقشه ایجاد ابزار هوسردرد سکه ایبزرگ شدن مغز محدود به دوررموزی از نخستین تمدن بشرنقش قهوه در سلامتیپیوند سر، یکی از راه حلهاتاثیر کپسول نوروهرب بر سناتوانی در شناسایی چهره انفجار و توقف تکاملی نشااز تکینگی تا مغز از مغز تتبدیل تراکت صوتی مصنوعی هوش مصنوعی درخدمت خلق وحبیشتر کمردردها نیازی به خطا در محاسبات چیزی کاملما انسانها چه اندازه نزدژنها ، مغز و ارادهسرعت فکر کردن چگونه استتفاوت مغز انسان و میمون هرمز و رازهای ارتباط غیر کنقش هورمون های تیروئید دپیشینیان انسان از هفت میتاثیر کپسول نوروهرب بر سنخاع ما تا پایین ستون فقرانگشت نگاری مغز نشان میداز تکینگی تا مغز و از مغز تبدیل سلولهای محافط به سهوش مصنوعی ساخته هوش طبیبا هوش مصنوعی خودکار روبدفاع در برابر تغییر ساختما با کمک مغز خود مختاريمژنهای هوش ، کدامندشنا در ابهای گرم جنوب نیتفاوتهای جنسیتی راهی برارویای شفافنقش ژنتیک در درمان اختلاپیشرفتی مستقل از ابزار هتاثیر گیاه خواری بر رشد ونخستین تصویر از سیاهچالهاندوهگین نباش اگر درب یا از تکینگی تا مغز از مغز تتری فلوپرازینهوش احساسیبارداری بدون رحمدقیق ترین تصاویر از مغز اما تحت کنترل ژنها هستیم یکمردرد و علل آنشناخت و معرفت، و نقش آن دتقلید مرحله ای نسبتا پیشروبات های ریز در درمان بینقش انتخاب از طرف محیط، نپاسخ گیاهان در زمان خوردتاثیر گیاه خواری بر رشد ونرمش های مفید در سرگیجهانسان جدید از چه زمانی پااز تکینگی تا مغز از مغز تتشنج چیستهوش احساسیبازسازي مغز و نخاع چالشی دلایلی که نشان میدهد ما بماه رجبکمردرد با پوشیدن کفش مناشناسایی سلول های ایمنی اتلاش هایی در بیماران قطع روزه داری و بیمار ی ام اس نقش اتصالات بین سلولهای پختگی پس از چهل سالگي به تاثیر گیاه خواری بر رشد ونرمشهای مهم برای تقویت عانسان عامل توقف رشد مغزاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر الگوی رشد مغزی با زهوش عاطفی بیشتر در زنانبحتی علمی درباره تمایل بديدن با چشم بسته در خواب ماپروتیلینکنفرانس تشنج هتل کوثر اصشواهدی از دنیسوان(شبه نئتلاشی برای درمان قطع نخاروش مقابله مغز با محدودینقش حفاظتی مولکول جدید دپرورش مغز مینیاتوری انساتاثیر گیاه خواری بر رشد وچرا مغزهای ما ارتقا یافت انعطاف پذیری مکانیسمی علاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر زودتر اتصالات مغزیهوش عاطفی در زنان بیشتر ا