دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

تاثیر درجه حرارت بر عملکرد مغز و رشد و تکثیر س لولهای مغزی چگونه است قسمت اول

تاثیر درجه حرارت بر عملکرد مغز و رشد و تکثیر سلولهای مغزی چگونه است؟(قسمت اول)

تأثير درجه حرارت بر سلولهای مغزی و عملکرد آنها چگونه است؟ جواب به این سوال بحث جالبی است- که به امروز و آینده ما مربوط می شود.

افزایش گرمای کره زمین مغزهای ما را تحلیل می برد و یا در دراز مدت، تاثیر مثبتی بر مغزهای ما دارد؟

همه نگران گرم شدن زمین هستند ولی آیا اگر زمین سرد می شد بر مغزهای ما تاثیر بهتری داشت؟ آیا اگر به دوره های یخبندان پیش از تاریخ بر مي گشتيم، زندگی بهتری داشتيم ؟ فکر نمی کنم درختان بی بار و بی میوه يخبندانهاي زمستان که هنوز چند ماهي آن را در کشوری مانند ایران تجربه می کنيم، برای موجودات زنده مناسب باشد نمونه آن را میتوان با ماندن زیر خروار برف و یخ تجربه کرد و می بینیم که سلولهاي موجود زنده خيلي زود، عملکرد خود را از دست خواهند داد و خواهد مرد.

پس درجه حرارت پایین در حد یخ بستن آب اصلا چیز جالبی برای حیات و عملکرد سلولها از جمله سلولهای مغزی نیست .

درجه حرارت چیست ؟ درجه حرارت یک چیز نسبی است و وابسته به دستگاههای اندازه گیری درجه حرارت می باشد. اینکه بگوئیم مثلا درجه حرارت صفر سلسیوس، یک صفر واقعی است اینگونه نمی باشد، این ما هستیم که با scaling و درجه بندی، مقياسهايي را برای اندازه گیری درجه حرارت ابداع کرده ایم. شاید اگر کسی با دستگاههای اندازه گیری سلسیوس درجه حرارت را اندازه بگیرد، عدد صفر را بخواند

ولی اگر همان فرد با دستگاه اندازه گیری حرارت فارنهایت درجه حرارت را بسنجد، عدد صفر نميخواند بلکه عدد 32 را میخواند ( فرمول تبدیل دو مقیاس 32+ (1.8*سانتی گراد )=فارنهایت )

البته دانشمندان بر اساس بی حرکت شدن و به صفر رسیدن انتروپي، صفر مطلق را تعریف کرده اند

دمای صفر کلوین ( به انگلیسی : Absolute zero) به صفر مطلق معروف است. در واقع در این دما آنتروپی صفر میشود. به طور دقیق این دما برابر ۲۷۳٫۱۵- درجهٔ سلسیوس (سانتیگراد) و یا ۴۵۹٫۶۷- درجهٔ فارنهایت است. لرد کلوین تصور میکرد که از دمای صفر کلوین نمیتوان به دمای کمتری دست یافت.

در سال ۲۰۰۰ دانشگاه صنعتی هلسینکی اعلام کرد که به پایینترین دمای ممکن در آزمایشگاه دست یافتهاند. این دما ۱۰۰ پیکو کلوین است که هنوز ۱۰۰ پیکو کلوین از دمای صفر کلوین گرم تر است. بنابر نظریههای تثبیت شدهٔ ترمودینامیک ومکانیک آماری، دمای صفر کلوین پایینترین دمای ممکن است.

در این دما انرژی جنبشی ذرات سازنده به کمینه خود میرسد و آنتروپی نیز صفر میگردد.( Oxford Dictionary of Physics. Oxford Un)

ميدانيم که مایع حیات در کره زمین، آب است و آب در شکل مایع آن میتواند برای حیات سودمند باشد . در شکل جامد آن- که حرکت مولکولهاي آب و قابلیت نفوذ و حرکت آن به شدت کاهش می یابد- فعالیتهای زیستی کند می شود و حالتي ايستا رخ میدهد. باز درجه حرارت آب اگر از حدی بگذرد، مولکولهای آن تحرک و آزادی بیشتری به دلیل انرژی دریافتی به دست مي آورند و تبدیل به بخار می شوند و در اين حالت هم نمیتوانند نقش حمایتی و حرکت در میان سلولهای زنده را ایفا کنند.

پس آب مایع حیات است ولی در درجه حرارت معيني که شکل آب به صورت مایع است و آسیبی به بافتهای دیگر مانند چربی پوشاننده سلولهای بدن نمی رساند

و در درجه حرارت خیلی پایین یا بالا؛ نه تنها عامل حيات نیست بلکه میتواند منجر به ذوب شدن غشای سلولهای بدن شود و آنها را از بین ببرد.

البته یخ زدن آب هم مکانیسم جالبی است که به دلیل کم شدن چگالی یخ و پوشاندن سطح آب امکان حیات را در زیر یخ فراهم ميکند( آب حالتی مایع و ایده آل است تا حیات را ایجاد کند و چگالی آن در زمان انجماد، کم ميشود و روی آب می آید و به این ترتیب، یخ اجازه میدهد تا حیات و زندگی، در آبی که زیر آن جاری است ، ادامه یابد)

زندگی در کره زمین وابسته به فاصله آن از خورشيد است، به طوری که اگر اين فاصله کمتر بود، حرارت زیاد خورشید سلولهای زنده را از بین مي برد و رودخانه های پرآب را به خشکی مي کشاند؛ مشابه چنین وضعیتی را در سیارات نزدیکتر به خورشید، در منظومه شمسی داریم. البته این در حالتی است که آب را به عنوان مایع حیات در نظر بگیریم . مواد دیگری هستند که ممکن است به جای آب، در شرایطی متفاوت از کره زمين مایع حیات شوند مثلا آمونیاک که در دماهاي خیلی پائینتر از صفر حالت مایع دارد، میتواند، در سياره ای بسیار سردتر از کره زمین به عنوان مایع حیات تلقی گردد در این سیارات دور از خورشيد، آبها یخ می زنند و قابلیت حیات با آب موجود نیست ولی گازهایی مانند آمونیاک در این سیارات می توانند مایع حیات باشند.

پس گرمای معتدل در کره زمين، برای باقی ماندن سلولها و رشد و تکثیر آنها لازم است.

@salmanfatemi

به دلیل اهمیت سلولهای مغزی پوششی چند لای

ه آن را مي پوشاند تا تاثیرات ضربات و درجه حرارت پایین یا بالا بر آن، کمتر باشد.

پوششهای مغز عبارتند از :

جمجمه ضخیم و استخواني و پرده های مننژ روی آن

شامه یا مننژ(به انگلیسی: meninge) سامانهای متشکل از چند لایه (غشاء) بوده که دستگاه عصبی مرکزی (CNS) را در بر میگیرد. این غشاها کار محافظت، تغذیه، و کاهش ضربه مغزی را به عهده دارند. مننژ اطراف مغز و نخاع دارای سه لایه و پوشش است که از خارج به داخل با نام سختشامه (دورا ماتر)، عنکبوتیه (آراکنوئید)،نرمشاه (پیا ماتر) شناخته میشوند. این پردهها به طور کلی مننژ یا شامه نامیده میشوند و در میان استخوان جمجمه و بافت مغز (و در طناب نخاع بین ستون مهرهها و بافت نخاع) قرار دارند

به علاوه، سیستم خون رسانی وسیع، میتواند از تغییرات درجه حرارت مغز و نخاع جلوگیری کند.

به اين ترتيب، مغز و نخاع- که میوه تکاملی کل حیات از ابتدا تا امروز است- مانند جواهری ارزشمند در صندوقی مستحکم و سفت قرار می گیرد به طوری که برای دسترسی به مغز، جراحان نیازمند دريلهاي خیلی قوی برای شکافتن جمجمه هستند.

این شرایط حفاظتی میتواند از تاثیرات مضر تغییرات درجه حرارت بر مغز بکاهد ولی اگر درجه حرارت هوا از حدی بالاتر یا پائینتر برود، این سیستم وسیع حمایتی جواب نمیدهد و مغز در معرض آثار مضر سرما و گرما قرار می گیرد.

متابوليسم داخل مغز تولید گرما می کند پس فقط مغز با گرما و یا سرمای محیط مواجه نیست بلکه با گرمای درونی متابولیسم هم باید به نحوی برخورد کند به خصوص وقتی فعالیت مغز بیشتر شود میزان این حرارت، خیلی بالاتر ميرود و دفع اين حرارت بالا از طريق گردش خون مغز- که بسیار هم غنی هست- انجام می شود. باید توجه کرد که وجود سیستم مستحکم استخوانی جمجمه مانع از تاثیرات زیاد هوای گرم و سرد بر مغز می شود ولی شاید یک نقش مضر هم داشته باشد و آن، ایجاد سیستم عایق در برابر گرمای درونی خود مغز است.

تحریکات حسی و جنسي و واکنشهای عملی در برخورد با محیط، همه اینها منجر به بالا رفتن درجه حرارت مغز می شود پس مغز با سلولهای دیگر بدن یک تفاوت آشکار دارد : هر حرکت ارادی و یا هر ديد و نگاه با چشم، حرارتی مضاعف را در مغز ایجاد می کند. همچنین اغلب داروهایی- که مصرف می شود- به خصوص داروهای تحریک کننده مانند ريتالين می تواند درجه حرارت درون مغز را بالا ببرد و این حرارت بالا باید با یک سیستم خود تنظیم و جدا از دیگر قسمتهای بدن از مغز دفع گردد.

به این ترتیب، متابولیسم و جریان خون مغز و حرارت و میزان آب و الکتروليتهای مغز باید یک سیستم خود تنظیم را ایجاد کند.بالا رفتن زياد درجه حرارت مغز منجر به فعال کردن مکانیسمهای پاتوفيزيولوژيک خاص و آسیب به سد بین خون و مغز و نشت مایعات به درون مغز و اسیب و حتی مرگ سلولها مغزی می شود( Siesjo B. Brain Energy Metabolism.New York: Wiley; 1978.)

اولین بار مرتيز سیف، فيزيولوژيست آلمانی، حرارت درون مغز را اندازه گیری کرد و نشان داد که دیدن یک تکه گوشت، درجه حرارت مغز سگ را یک درجه بالاتر مي برد. مواجهه با شرایط محیطی استرس زا یا هیجانی و فعالیت می تواند درجه حرارت مغز را بین دو تا سه درجه سانتیگراد افزايش دهد.

بالا رفتن درجه حرارت مغز منجر به انقباض رگهای محیطی بیرون مغز مي شود و عرق کردن را کاهش میدهد و این یک معضل بزرگ است .

با این که مغز دو درصد وزن بدن را تشکیل میدهد ولی در حالت استراحت، تا حدود 20% اکسیژن موجود در خون را مصرف ميکند. مصرف انرژی یک سلول عصبي(نورون) 0.54.0 nW است که حدود 300 تا 2500 برابر سلولها دیگر بدن است.
(Laughlin SB, de Ruyter van Steveninck RR, Anderson JC. The metabolic cost of neural information.Nature Neurosci. 1998;1:3641.[PubMed])

اندازه گیری های بيوفيزيکال نشان میدهد که برای انتقال یک بیت اطلاعات به 10 به توان چهار مولکول ATP نیاز است . برای کد کردن یک ليست، حدود 10به توان شش تا 10به توان هفت مولکول ATP مصرف می شود.

بیشتر انرژی در متابولیسم مغزي صرف بازیابی پتانسيلهاي الکتریکی پس از ديس شارژ الکتریکی می شود .

و بخش دیگری از امر، صرف تولید ماکرومولکولها و انتقال پروتئین از غشاي میتوکندری مي شود. همه این متابوليسم و صرف انرژی به حرارت تبدیل می شود.

روش ابداعی برای چک این حرارت ، استفاده از الکترودهاي دماسنج در قسمتها مختلف مغز موش است . با تحریک موش به وسيله محرکهاي محیطی، درجه حرارت در قسمتهای مختلف مغز به نسبتهای متفاوت بالا می رود. نشان داده شده است که ميزان بالا رفتن درجه حرارت در واکنش به محرکهای محیط وقتی بیشتر است که دمای اوليه در قسمتهای مختلف مغز پایین باشد يعني گرم بودن اولیه مغز، سرعت واکنش مغزی را کاهش می دهد. @salmanfatemi

در درجه حرارت 38-39℃ هیچ تاثیری در افزایش درجه حرارت، در مواجهه با محرکهای محیطی مثلا مواجهه با جنس مخالف دیده نمی شود

.( Kovalzon VM. Brain temperature variations during natural sleep and arousal in white rats. Physiol. Beh.1972;10:667670. [PubMed])

قانون مقادیر اوليه(law of initial values) بيان مي کند که وضعیت و درجه حرارت مغز پیش از تحریک، در جواب دهی و سرعت واکنش مغز بسیار موثر است .

اندازه گیری درجه حرارت مغز نشان میدهد که قسمتهایی از مغز که در قسمت بالاتر هستند سردترند
dorsal striatum, 36.6°C; hippocampus, 35.6°C

و قسمتهایی که پائینتر قرار دارند گرمترند( ventral tegmental area of midbrain, 37.3°C; medial preoptic area of hypothalamus, 37.3°C; nucleus accumbens or NAcc, 37.3°C)

مثلا قسمت جدید مغز یا کورتکس ،در قسمت سطحی مغز از بقیه جاهای مغز سردتر است. شاید علت این حالت عدم فعالیت نورونی در قسمتهای سطحی در حالت استراحت باشد. بر خلاف این حالت قسمتهای عمقی مانند هیپوتالاموس گرم، در حالت استراحت هم در حال فعالیت هستند

بالا رفتن میزان متابولیسم و حرارت در مغز مانند اندامهای دیگر باعث افزایش جریان خون مغز مي شود و اکسیژن بیشتر، نیازهای قسمتهای فعال مغز را برآورده می کند و گرمای اضافی را از طریق جریان خون منتقل می سازد

مصرف اکسیژن حین فعالیت و ورزش سنگین، ده برابر زمان استراحت می شود و تولید گرما هم از~ 1W/kg at rest to ~10 W/kg (از یک به ده) میرسد . انسان به شکل موفقی با عرق کردن و افزایش جریان خون سطحی می تواند با افزایش درجه حرارت درونی مقابله کند.

در انسان چون کارگذاري الکترود داخل مغز ممکن نیست از اندازه گیری درجه حرارت پرده صماخ در گوش برای تعیین حرارات داخل جمجمه استفاده میشود و مشاهده می کنیم در فعالیت زیاد و گرم شدن بدن، سر بسیار خنک تر از دیگر جاها است .

در ورزش نسبتا متعادل، مکانیسمهای جبرانی میتواند از افزايش درجه حرارت داخل مغز جلوگیری کند ولی در ورزش خیلی سنگین ، به دلیل بالا رفتن عمق و سرعت تنفس میزان زیادی گاز Co2. خون دفع می شود و این حالت منجر به تنگ شدن عروق مغز می شود و تا حدی مکانیسم خود تنظیم سرد کننده مغز، مختل می شود.

این افزایش زیاد درجه حرارت مغز منجر به اختلال در سد بین خون و مغز می گردد.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3149793/


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
روشی برای بهبود هوش عاطفواکنش های ناخودآگاه و تقبحثی درباره هوش و تفاوتهشاهکار قرنگزارش یک مورد جالب لخته وتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ما کوچکتر از نیم نقطهانسان عامل توقف رشد مغزديدن با چشم بسته در خواب چگونه حافظه را قویتر کنیارزش حقیقی زبان قسمت دومروشی جدید در درمان قطع نخواسطه ها د رمسیر ایجاد مغبحثی درباره هوش و تفاوتهتنفس هوازی و میتوکندریشباهت زیاد بین سلول هاي عفلج خوابگشایش دروازه جدیدی از طرتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز آیندگان چگونه است ؟انعطاف پذیری مکانیسمی علدژا وو یا اشنا پندارینگاهی بر قدرت بینایی دراارزش حقیقی زبان قسمت سومروشی جدید در درمان سکته مورزش هوازی مرتب خیلی به قبحثی درباره هوش و تفاوتهتو دی ان ای خاص ميتوکندريشباهت زیاد بین سلول هاي عفلج خواب چیستپنج اکتشاف شگفت آور در موتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان ایا طبیعتا تمااولین مورد پیوند سر در اندژاوو یا آشناپندارینگاهی بر توانایی اجزاي باز نظر علم اعصاب یا نرووسريتوکسيمب در درمان ام اسورزش هوازی ، بهترین تمریبحثی درباره احساسات متفاتولید سلولهای جنسی از سلصرع و درمان های آنفیلمی بسیار جالب از تغییپیوند مغز و سر و چالشهای تاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ایندگان چگونه استايندگان چگونه خواهند دیددانشمندان روش هاي جدیدی نخاع ما تا پایین ستون فقراز نظر علم اعصاب اراده آزراه های جدید برای قضاوت رورزش و میگرنبحثی درباره احساساتی غیرتوانایی مغز و دیگر اجزای ضررهای مصرف شکر و قند بر فراموشی همیشه هم بد نیستپیوند سر، یکی از راه حلهاتاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز ابزار برتر بقاايا اراده آزاد توهم است یداروهای مصرفی در ام اسنرمش های مفید در سرگیجهاز نظر علم اعصاب اراده آزراه های جدید برای قضاوت رورزش بهترین درمان بیش فعبخش دیگری در وجود انسان هتوصیه های غیر دارویی در سضررهای شکر بر سلامت مغزفرایند حذف برخی اجزای مغپیشرفتی مستقل از ابزار هتاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز بزرگ چقدر مفید هست ؟ايا اراده آزاد توهم است یداروهای ضد بیماری ام اس ونرمشهای مهم برای تقویت عاز تلسکوپ گالیله تا تلسکراه پیروزی در زندگی چیستورزش در کمر دردبرای پیش بینی آینده مغز دتوصیه هایی در مصرف ماهیطی یکصد هزار سال اخیر هرچفرد حساس از نظر عاطفی و بپختگی پس از چهل سالگي به تاثیر عصاره تغلیظ شده گیمغز بزرگ چالشهای پیش روایا کوچک شدن مغزانسان الداروی ضد تشنج با قابليت تچرا حیوانات سخن نمی گویناستفاده از هوش مصنوعی در رشد مغز علت تمایل انسان بوزوز گوشبرخی اثرات مضر ویتامین دتوضیحی ساده در مورد هوش معلم به ما کمک میکند تا موقارچ بی مغز در خدمت موجودپرورش مغز مینیاتوری انساتبدیل سلولهای محافط به سمغز زنان جوانتر از مغز مرایا ابزار هوشمندی یا مغز داروی ضد تشنج با قابليت تچرا حجم مغز گونه انسان دراستیفن هاوکینگ در مورد هزمین زیر خلیج فارس تمدنی یک پیشنهاد خوب برای آسان برخی بیماری ها که در آن بتکامل ابزار هوش ، راه پر علایم کمبود ویتامین E را لوب فرونتال یا پیشانی مغآیا ما تنها موجودات زنده تشنج چیستمغزهای کوچک بی احساسایا بیماری ام اس (مولتیپداستانها و مفاهیمی اشتباچراروياها را به یاد نمی آاضطراب و ترسزندگی هوشمند در خارج از زیکی از علل محدودیت مغز امبرخی توجهات در ببمار پارتکامل ساختار رگهای مغزی علایم کمبود ویتامین E را لرزش ناشی از اسیب به عصبآیا مغز تا بزرگسالی توسعتغییر زودتر اتصالات مغزینقش قهوه در سلامتیایا تکامل هدفمند استدر مانهای کمر دردچراروياها را به یاد نمی آاطلاعاتی عمومی در مورد مزبان چهار حرفی حیات زمینیادگیری مهارت های جدید دبرخی سيناپسها طی تکامل و تئوری تکامل امروز در درمعوارض ازدواج و بچه دار شدلزوم سازگاری قانون مجازاآیا هوش ارثی دریافتی از پتغییر عمودی سر انسان از پنقش هورمون های تیروئید دایرادهای موجود در خلقت بدر چه مرحله ای از خواب ، رهفت چیز که عملکرد مغز تو اطلاعاتی عمومی در مورد مزبان و شناخت حقیقت قسمت چیادآوری خواب و رویابررسي علل احتمالي تغيير تئوری تکامل در پیشگیری و عید نوروز مبارکلزوم سازگاری قانون مجازاآیا هوش سریعی که بدون احسثبت امواج الکتریکی در عصنقش ژنتیک در درمان اختلااگر نعمت فراموشی نبود بسدرمان های بیماری آلزایمرهمیشه عسل با موم بخوریمبلندی در ذهن ما درک بلندیزبان و شناخت حقیقت قسمت اژن هوش و ساختارهای حیاتی بررسی و اپروچ جدید بر بیمتاثیر ویتامین دی بر بیماعامل کلیدی در کنترل کارآمنابع انرژي پاک سرچشمه حآیا هشیاری کوانتومی وجودجنسیت و تفاوت های بینایینقش اتصالات بین سلولهای اگر نعمت فراموشی نبود بسدرمان های رایج ام اسهوش مصنوعی می تواند بر احبه زودی شبکه مغزی به جای زبان و شناخت حقیقت قسمت دژن یا نقشه توسعه مغز و نقبررسی سیستم تعادلی بدن اتاثیر کپسول نوروهرب بر نعصب حقوق نورولوومولتیپل اسکلروز در زنان آیا واکنش های یاد گرفته وجهش های ژنتیکی مفید در سانقش حفاظتی مولکول جدید داگر تلاش انسان امروز برادرمان جدید میگرن با انتی هوش مصنوعی گوگل به کمک تشبوزون هیگز چیستبیماری گیلن باره و بیمارزبان و شناخت حقیقت قسمت سژنها نقشه ایجاد ابزار هوبررسی علل کمر درد در میانتاثیر کپسول نوروهرب بر تعضلانی که طی سخن گفتن چقدموجودات مقهور ژنها هستندآیا آگاهی پس از مرگ از بیحافظه و اطلاعات در کجاست نقش حیاتی تلومر دی ان آ داثر مضر مصرف طولانی مدت ردرمانهای بیماری پارکینسهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبیماری ای شبیه ام اس مولتسفرنامه سفر به بم و جنوب ژنها ، مغز و ارادهبزرگ شدن مغز محدود به دورتاثیر کپسول نوروهرب بر سمقالاتمیهمانهای ناخوانده عامل آیا امکان بازسازی اندامهحافظه و اطلاعات در کجاست نقش داروهاي مختلف معروف اثرات مفید قهوهدرک فرد دیگر و رفتارهای اهوش مصنوعی الفاگوهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبیماری تی تی پیسفرنامه سفر به بم و جنوب ژنهای هوش ، کدامندتفاوت مغز انسان و میمون هتاثیر کپسول نوروهرب بر ستاثیر ویتامین دی بر بیمامیدان مغناطيسي زمین بشر آیا انسان با مغز بزرگش اخحافظه و اطلاعات در کجاستنقش زبان در سلطه و قدرت ااثرات مضر ماری جوانادرک و احساسهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبیماریهای تحلیل عضلانی اسلولهای بنیادی مصنوعی درکنفرانس تشنج هتل کوثر اصتلاشی برای درمان قطع نخاتاثیر گیاه خواری بر رشد وصفحه اصلیما انسانها چه اندازه نزدآیا احتمال دارد رویا از آحس چشایی و بویایینقش زبان در سلطه و قدرت ااجزای پر سلولی بدن انسان درک احساسات و تفکرات دیگهوش مصنوعی درمانگر کامپیبیوگرافیسلسله مباحث هوش مصنوعیکندر در بیماریهای التهابتلاشی جدید در درمان ام استاثیر گیاه خواری بر رشد وسوالات پزشکیما انسانها چه اندازه نزدآیا برای تولید مثل همیشه حس و ادراک (قسمت اول )نقش غذاها و موجودات دريااخلاق و علوم اعصابدرک تصویر و زبان های مخلتهوش مصنوعی درخدمت خلق وحبیوگرافیسم زنبور ، کلیدی برای وارکودکان خود را مشابه خود تتمدن قدیمی ای در جنوب ایرتاثیر گیاه خواری بر رشد وپیامهای کاربرانما تحت کنترل ژنها هستیم یآیا بزرگ شدن مغز فقط در دحس و ادراک (قسمت دوم )نقش غذاها و موجودات دريااختلال در شناسایی حروف و درک عمیق در حیواناتهوش احساسیبیست تمرین ساده برای جلوسودمندی موجودات ابزی بر کوری گذرای ناشی از موبایتمساح حد واسط میان مغز کوتاثیر گیاه خواری بر رشد وسایتهای دیگرماه رجبآیا تکامل و تغییرات ژنتیحس و ادراک قسمت چهارمنقش غذاها و موجودات دريااختلالات مخچهدرگیری اعصاب به علت میتوهوش احساسیبیشتر کمردردها نیازی به سیاره ابلهانکاهش التهاب ناشی از بیماتنفس هوازی و میتوکندریتاثیر گیاه خواری بر رشد ومبانی ذهنی سیاه و سفیدآیا خداباوری محصول تکاملحس و ادراک قسمت پنجمنقشه مغزی هر فرد منحصر بهاختلالات حرکتی در انسانرقیبی قدرتمند در برابر مرمز و رازهای ارتباط غیر کهوش عاطفی بیشتر در زنانبا هوش مصنوعی خودکار روبسیاره ابلهانکایروپاکتیک چیستتاثیر گیاه خواری بر رشد ومجموعه های پر سلولی بدن مآیا دلفین ها می تواند از حس و ادراک قسمت سومچندین ماده غذایی که مانناختلالات صحبت کردن در انرویای شفافهوش عاطفی در زنان بیشتر ابارداری بدون رحمسیستم تعادلی بدنکاربرد روباتهای ريزنانوتاثیر دپاکین بر بیماری ممحل درک احساسات روحانیآیا راهی برای رفع کم آبی حساسیت روانی متفاوتچهار میلیارد سال تکامل بادامه بحث تکامل چشمروبات های ریز در درمان بیهاوکينگ پیش از مرگش رسالبازسازي مغز و نخاع چالشی سکته مغزیکاربرد روباتهای ريز، در تاثیر داروهای ضد التهاب محل درک احساسات روحانی دآیاما مقهور قوانین فیزیکخلاصه ای از مطالب همایش منورون هاي مصنوعی می توانارتوکين تراپی روشی جديد روزه داری و بیمار ی ام اس هدف از تکامل مغزبحث درباره پیدایش و منشاساخت شبکه عصبی با الفبایکجای مغز مسئول پردازش تجتاثیر داروی ضد تشنج سدیم محدودیت های حافظه و حافظافراد آغاز حرکت خودشان رخواندن ، یکی از شستشو دهننوروپلاستیسیتی چیستارتباط میکروب روده و پارروش مقابله مغز با محدودیهزینه ای که برای اندیشیدبحثی در مورد نقش ویتامينساخت شبکه عصبی مصنوعی با کشف مکانیسم عصبی خوانش پتاثیر درجه حرارت بر عملکمخچه ، فراتر از حفظ تعادلامیوتروفیک لترال اسکلروخواب سالم عامل سلامتیچیزی خارج از مغزهای ما نیارتباط چاقی و کاهش قدرت بروش های صرفه جویی در ایجاهستي مادي ای که ما کوچکتربحثی جالب درباره محدودیتسریعترین کامپیوتر موجودکشف مکانیسمی پیچیده در بتاثیر درجه حرارت بر عملکمخچه ابزاري که وظیفه آن فامگا سه عامل مهم سلامتخواب سالم عامل سلامتی و یچگونه مغز پیش انسان یا همارتباط شگفت مغز انسان و فروش هایی ساده برای کاهش اهستی ما پس از شروعی چگال بحثی در مورد نقش کلسیم و سردرد و علتهای آنکشف ارتباط جدیدی از ارتبتاثیر درجه حرارت بر عملکمدارک ژنتیکی چگونه انسانامروز دانش ژنتیک هیچ ابهخواب عامل دسته بندی و حفطچگونه هموساپينس بر زمین ارتباط شگفت انگیز مغز انروش صحبت کردن در حال تکامویتامین E برای فعالیت صحبحثی در مورد عملکرد لوب فسردرد تنشنگنجینه ای به نام ویتامین تاثیر درجه حرارت بر عملکمرگ انتقال است یا نابود شانگشت نگاری مغز نشان میدخودآگاهی و هوشیاريچگونه آن شکری که می خوریمارتباط غیرکلامی بین انساروشهای نو در درمان دیسک بویتامین E در چه مواد غذایبحثی درباره هوش و تفاوتهسرعت فکر کردن چگونه استگامی در درمان بیماریهای تاثیر درجه حرارت بر عملکمزایای شکلات تلخ برای سلاندوهگین نباش اگر درب یا خودآگاهی و هوشیاريچگونه جمعیت های بزرگ شکل ارتروز یا خوردگی و التهاروشهای شناسایی قدرت شنواویتامین دی گنجینه ای بزربحثی درباره هوش و تفاوتهشنا در ابهای گرم جنوب نیگاهی لازم است برای فهم و تاثیر درجه حرارت بر عملکمشکلات نخاعیانسان جدید از چه زمانی پادلایلی که نشان میدهد ما بچگونه جمعیت های بزرگ شکل ارزش حقیقی زبان قسمت اول