دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

تاثیر درجه حرارت بر عملکرد مغز و رشد و تکثیر س لولهای مغزی چگونه است قسمت اول

تاثیر درجه حرارت بر عملکرد مغز و رشد و تکثیر سلولهای مغزی چگونه است؟(قسمت اول)

تأثير درجه حرارت بر سلولهای مغزی و عملکرد آنها چگونه است؟ جواب به این سوال بحث جالبی است- که به امروز و آینده ما مربوط می شود.

افزایش گرمای کره زمین مغزهای ما را تحلیل می برد و یا در دراز مدت، تاثیر مثبتی بر مغزهای ما دارد؟

همه نگران گرم شدن زمین هستند ولی آیا اگر زمین سرد می شد بر مغزهای ما تاثیر بهتری داشت؟ آیا اگر به دوره های یخبندان پیش از تاریخ بر مي گشتيم، زندگی بهتری داشتيم ؟ فکر نمی کنم درختان بی بار و بی میوه يخبندانهاي زمستان که هنوز چند ماهي آن را در کشوری مانند ایران تجربه می کنيم، برای موجودات زنده مناسب باشد نمونه آن را میتوان با ماندن زیر خروار برف و یخ تجربه کرد و می بینیم که سلولهاي موجود زنده خيلي زود، عملکرد خود را از دست خواهند داد و خواهد مرد.

پس درجه حرارت پایین در حد یخ بستن آب اصلا چیز جالبی برای حیات و عملکرد سلولها از جمله سلولهای مغزی نیست .

درجه حرارت چیست ؟ درجه حرارت یک چیز نسبی است و وابسته به دستگاههای اندازه گیری درجه حرارت می باشد. اینکه بگوئیم مثلا درجه حرارت صفر سلسیوس، یک صفر واقعی است اینگونه نمی باشد، این ما هستیم که با scaling و درجه بندی، مقياسهايي را برای اندازه گیری درجه حرارت ابداع کرده ایم. شاید اگر کسی با دستگاههای اندازه گیری سلسیوس درجه حرارت را اندازه بگیرد، عدد صفر را بخواند

ولی اگر همان فرد با دستگاه اندازه گیری حرارت فارنهایت درجه حرارت را بسنجد، عدد صفر نميخواند بلکه عدد 32 را میخواند ( فرمول تبدیل دو مقیاس 32+ (1.8*سانتی گراد )=فارنهایت )

البته دانشمندان بر اساس بی حرکت شدن و به صفر رسیدن انتروپي، صفر مطلق را تعریف کرده اند

دمای صفر کلوین ( به انگلیسی : Absolute zero) به صفر مطلق معروف است. در واقع در این دما آنتروپی صفر میشود. به طور دقیق این دما برابر ۲۷۳٫۱۵- درجهٔ سلسیوس (سانتیگراد) و یا ۴۵۹٫۶۷- درجهٔ فارنهایت است. لرد کلوین تصور میکرد که از دمای صفر کلوین نمیتوان به دمای کمتری دست یافت.

در سال ۲۰۰۰ دانشگاه صنعتی هلسینکی اعلام کرد که به پایینترین دمای ممکن در آزمایشگاه دست یافتهاند. این دما ۱۰۰ پیکو کلوین است که هنوز ۱۰۰ پیکو کلوین از دمای صفر کلوین گرم تر است. بنابر نظریههای تثبیت شدهٔ ترمودینامیک ومکانیک آماری، دمای صفر کلوین پایینترین دمای ممکن است.

در این دما انرژی جنبشی ذرات سازنده به کمینه خود میرسد و آنتروپی نیز صفر میگردد.( Oxford Dictionary of Physics. Oxford Un)

ميدانيم که مایع حیات در کره زمین، آب است و آب در شکل مایع آن میتواند برای حیات سودمند باشد . در شکل جامد آن- که حرکت مولکولهاي آب و قابلیت نفوذ و حرکت آن به شدت کاهش می یابد- فعالیتهای زیستی کند می شود و حالتي ايستا رخ میدهد. باز درجه حرارت آب اگر از حدی بگذرد، مولکولهای آن تحرک و آزادی بیشتری به دلیل انرژی دریافتی به دست مي آورند و تبدیل به بخار می شوند و در اين حالت هم نمیتوانند نقش حمایتی و حرکت در میان سلولهای زنده را ایفا کنند.

پس آب مایع حیات است ولی در درجه حرارت معيني که شکل آب به صورت مایع است و آسیبی به بافتهای دیگر مانند چربی پوشاننده سلولهای بدن نمی رساند

و در درجه حرارت خیلی پایین یا بالا؛ نه تنها عامل حيات نیست بلکه میتواند منجر به ذوب شدن غشای سلولهای بدن شود و آنها را از بین ببرد.

البته یخ زدن آب هم مکانیسم جالبی است که به دلیل کم شدن چگالی یخ و پوشاندن سطح آب امکان حیات را در زیر یخ فراهم ميکند( آب حالتی مایع و ایده آل است تا حیات را ایجاد کند و چگالی آن در زمان انجماد، کم ميشود و روی آب می آید و به این ترتیب، یخ اجازه میدهد تا حیات و زندگی، در آبی که زیر آن جاری است ، ادامه یابد)

زندگی در کره زمین وابسته به فاصله آن از خورشيد است، به طوری که اگر اين فاصله کمتر بود، حرارت زیاد خورشید سلولهای زنده را از بین مي برد و رودخانه های پرآب را به خشکی مي کشاند؛ مشابه چنین وضعیتی را در سیارات نزدیکتر به خورشید، در منظومه شمسی داریم. البته این در حالتی است که آب را به عنوان مایع حیات در نظر بگیریم . مواد دیگری هستند که ممکن است به جای آب، در شرایطی متفاوت از کره زمين مایع حیات شوند مثلا آمونیاک که در دماهاي خیلی پائینتر از صفر حالت مایع دارد، میتواند، در سياره ای بسیار سردتر از کره زمین به عنوان مایع حیات تلقی گردد در این سیارات دور از خورشيد، آبها یخ می زنند و قابلیت حیات با آب موجود نیست ولی گازهایی مانند آمونیاک در این سیارات می توانند مایع حیات باشند.

پس گرمای معتدل در کره زمين، برای باقی ماندن سلولها و رشد و تکثیر آنها لازم است.

@salmanfatemi

به دلیل اهمیت سلولهای مغزی پوششی چند لای

ه آن را مي پوشاند تا تاثیرات ضربات و درجه حرارت پایین یا بالا بر آن، کمتر باشد.

پوششهای مغز عبارتند از :

جمجمه ضخیم و استخواني و پرده های مننژ روی آن

شامه یا مننژ(به انگلیسی: meninge) سامانهای متشکل از چند لایه (غشاء) بوده که دستگاه عصبی مرکزی (CNS) را در بر میگیرد. این غشاها کار محافظت، تغذیه، و کاهش ضربه مغزی را به عهده دارند. مننژ اطراف مغز و نخاع دارای سه لایه و پوشش است که از خارج به داخل با نام سختشامه (دورا ماتر)، عنکبوتیه (آراکنوئید)،نرمشاه (پیا ماتر) شناخته میشوند. این پردهها به طور کلی مننژ یا شامه نامیده میشوند و در میان استخوان جمجمه و بافت مغز (و در طناب نخاع بین ستون مهرهها و بافت نخاع) قرار دارند

به علاوه، سیستم خون رسانی وسیع، میتواند از تغییرات درجه حرارت مغز و نخاع جلوگیری کند.

به اين ترتيب، مغز و نخاع- که میوه تکاملی کل حیات از ابتدا تا امروز است- مانند جواهری ارزشمند در صندوقی مستحکم و سفت قرار می گیرد به طوری که برای دسترسی به مغز، جراحان نیازمند دريلهاي خیلی قوی برای شکافتن جمجمه هستند.

این شرایط حفاظتی میتواند از تاثیرات مضر تغییرات درجه حرارت بر مغز بکاهد ولی اگر درجه حرارت هوا از حدی بالاتر یا پائینتر برود، این سیستم وسیع حمایتی جواب نمیدهد و مغز در معرض آثار مضر سرما و گرما قرار می گیرد.

متابوليسم داخل مغز تولید گرما می کند پس فقط مغز با گرما و یا سرمای محیط مواجه نیست بلکه با گرمای درونی متابولیسم هم باید به نحوی برخورد کند به خصوص وقتی فعالیت مغز بیشتر شود میزان این حرارت، خیلی بالاتر ميرود و دفع اين حرارت بالا از طريق گردش خون مغز- که بسیار هم غنی هست- انجام می شود. باید توجه کرد که وجود سیستم مستحکم استخوانی جمجمه مانع از تاثیرات زیاد هوای گرم و سرد بر مغز می شود ولی شاید یک نقش مضر هم داشته باشد و آن، ایجاد سیستم عایق در برابر گرمای درونی خود مغز است.

تحریکات حسی و جنسي و واکنشهای عملی در برخورد با محیط، همه اینها منجر به بالا رفتن درجه حرارت مغز می شود پس مغز با سلولهای دیگر بدن یک تفاوت آشکار دارد : هر حرکت ارادی و یا هر ديد و نگاه با چشم، حرارتی مضاعف را در مغز ایجاد می کند. همچنین اغلب داروهایی- که مصرف می شود- به خصوص داروهای تحریک کننده مانند ريتالين می تواند درجه حرارت درون مغز را بالا ببرد و این حرارت بالا باید با یک سیستم خود تنظیم و جدا از دیگر قسمتهای بدن از مغز دفع گردد.

به این ترتیب، متابولیسم و جریان خون مغز و حرارت و میزان آب و الکتروليتهای مغز باید یک سیستم خود تنظیم را ایجاد کند.بالا رفتن زياد درجه حرارت مغز منجر به فعال کردن مکانیسمهای پاتوفيزيولوژيک خاص و آسیب به سد بین خون و مغز و نشت مایعات به درون مغز و اسیب و حتی مرگ سلولها مغزی می شود( Siesjo B. Brain Energy Metabolism.New York: Wiley; 1978.)

اولین بار مرتيز سیف، فيزيولوژيست آلمانی، حرارت درون مغز را اندازه گیری کرد و نشان داد که دیدن یک تکه گوشت، درجه حرارت مغز سگ را یک درجه بالاتر مي برد. مواجهه با شرایط محیطی استرس زا یا هیجانی و فعالیت می تواند درجه حرارت مغز را بین دو تا سه درجه سانتیگراد افزايش دهد.

بالا رفتن درجه حرارت مغز منجر به انقباض رگهای محیطی بیرون مغز مي شود و عرق کردن را کاهش میدهد و این یک معضل بزرگ است .

با این که مغز دو درصد وزن بدن را تشکیل میدهد ولی در حالت استراحت، تا حدود 20% اکسیژن موجود در خون را مصرف ميکند. مصرف انرژی یک سلول عصبي(نورون) 0.54.0 nW است که حدود 300 تا 2500 برابر سلولها دیگر بدن است.
(Laughlin SB, de Ruyter van Steveninck RR, Anderson JC. The metabolic cost of neural information.Nature Neurosci. 1998;1:3641.[PubMed])

اندازه گیری های بيوفيزيکال نشان میدهد که برای انتقال یک بیت اطلاعات به 10 به توان چهار مولکول ATP نیاز است . برای کد کردن یک ليست، حدود 10به توان شش تا 10به توان هفت مولکول ATP مصرف می شود.

بیشتر انرژی در متابولیسم مغزي صرف بازیابی پتانسيلهاي الکتریکی پس از ديس شارژ الکتریکی می شود .

و بخش دیگری از امر، صرف تولید ماکرومولکولها و انتقال پروتئین از غشاي میتوکندری مي شود. همه این متابوليسم و صرف انرژی به حرارت تبدیل می شود.

روش ابداعی برای چک این حرارت ، استفاده از الکترودهاي دماسنج در قسمتها مختلف مغز موش است . با تحریک موش به وسيله محرکهاي محیطی، درجه حرارت در قسمتهای مختلف مغز به نسبتهای متفاوت بالا می رود. نشان داده شده است که ميزان بالا رفتن درجه حرارت در واکنش به محرکهای محیط وقتی بیشتر است که دمای اوليه در قسمتهای مختلف مغز پایین باشد يعني گرم بودن اولیه مغز، سرعت واکنش مغزی را کاهش می دهد. @salmanfatemi

در درجه حرارت 38-39℃ هیچ تاثیری در افزایش درجه حرارت، در مواجهه با محرکهای محیطی مثلا مواجهه با جنس مخالف دیده نمی شود

.( Kovalzon VM. Brain temperature variations during natural sleep and arousal in white rats. Physiol. Beh.1972;10:667670. [PubMed])

قانون مقادیر اوليه(law of initial values) بيان مي کند که وضعیت و درجه حرارت مغز پیش از تحریک، در جواب دهی و سرعت واکنش مغز بسیار موثر است .

اندازه گیری درجه حرارت مغز نشان میدهد که قسمتهایی از مغز که در قسمت بالاتر هستند سردترند
dorsal striatum, 36.6°C; hippocampus, 35.6°C

و قسمتهایی که پائینتر قرار دارند گرمترند( ventral tegmental area of midbrain, 37.3°C; medial preoptic area of hypothalamus, 37.3°C; nucleus accumbens or NAcc, 37.3°C)

مثلا قسمت جدید مغز یا کورتکس ،در قسمت سطحی مغز از بقیه جاهای مغز سردتر است. شاید علت این حالت عدم فعالیت نورونی در قسمتهای سطحی در حالت استراحت باشد. بر خلاف این حالت قسمتهای عمقی مانند هیپوتالاموس گرم، در حالت استراحت هم در حال فعالیت هستند

بالا رفتن میزان متابولیسم و حرارت در مغز مانند اندامهای دیگر باعث افزایش جریان خون مغز مي شود و اکسیژن بیشتر، نیازهای قسمتهای فعال مغز را برآورده می کند و گرمای اضافی را از طریق جریان خون منتقل می سازد

مصرف اکسیژن حین فعالیت و ورزش سنگین، ده برابر زمان استراحت می شود و تولید گرما هم از~ 1W/kg at rest to ~10 W/kg (از یک به ده) میرسد . انسان به شکل موفقی با عرق کردن و افزایش جریان خون سطحی می تواند با افزایش درجه حرارت درونی مقابله کند.

در انسان چون کارگذاري الکترود داخل مغز ممکن نیست از اندازه گیری درجه حرارت پرده صماخ در گوش برای تعیین حرارات داخل جمجمه استفاده میشود و مشاهده می کنیم در فعالیت زیاد و گرم شدن بدن، سر بسیار خنک تر از دیگر جاها است .

در ورزش نسبتا متعادل، مکانیسمهای جبرانی میتواند از افزايش درجه حرارت داخل مغز جلوگیری کند ولی در ورزش خیلی سنگین ، به دلیل بالا رفتن عمق و سرعت تنفس میزان زیادی گاز Co2. خون دفع می شود و این حالت منجر به تنگ شدن عروق مغز می شود و تا حدی مکانیسم خود تنظیم سرد کننده مغز، مختل می شود.

این افزایش زیاد درجه حرارت مغز منجر به اختلال در سد بین خون و مغز می گردد.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3149793/


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
هوش، ژنتیکی است یا محیطیتلاشی جدید در درمان ام اسروش های صرفه جویی در ایجامبانی ذهنی سیاه و سفیدکندر در بیماریهای التهابتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پشاهکار قرنچرا حیوانات سخن نمی گویناولین مورد پیوند سر در انبحث درباره پیدایش و منشادی متیل فومارات(زادیوا)(فلج بل، فلجی ترسناک که آنهاوکينگ پیش از مرگش رسالتمایل زیاد به خوردن بستنروش هایی ساده برای کاهش امجموعه های پر سلولی بدن مکودک ایرانی که هوش او از اخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان و شناخت حقیقت قسمت دنقش داروهاي مختلف معروف آیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز از مغز تثبت امواج الکتریکی در عصشباهت زیاد بین سلول هاي عچرا حجم مغز گونه انسان دراولین تصویر در تاریخ از سبحثی در مورد نقش ویتاميندژا وو یا اشنا پنداریفلج خوابهاوکينگ پیش از مرگش رسالتمدن قدیمی ای در جنوب ایرروش صحبت کردن در حال تکاممحل درک احساسات روحانیکودکان خود را مشابه خود تاختلال در شناسایی حروف و تاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان و شناخت حقیقت قسمت سنقش روزه داری در سالم و جآیا هوش ارثی دریافتی از پاز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییشباهت زیاد بین سلول هاي عچرا در مغز انسان، فرورفتايندگان چگونه خواهند دیدبحثی جالب درباره محدودیتدژاوو یا آشناپنداریفلج خواب چیستهدف از تکامل مغزتمساح حد واسط میان مغز کوروشهای نو در درمان دیسک بمحل درک احساسات روحانی دکوری گذرای ناشی از موبایاختلالات مخچهتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان، وسیله شناسایی محیطنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هوش سریعی که بدون احساز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییشش مرحله تکامل چشمچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یبحثی در مورد نقش کلسیم و دانشمندان ژنی از مغز انسفیلمی بسیار جالب از تغییهزینه ای که برای اندیشیدتنفس هوازی و میتوکندریروشهای شناسایی قدرت شنوامحدودیت های حافظه و حافظکی غایب شدی تا نیازمند دلاختلالات حرکتی در انسانتاثیر گیاه خواری بر رشد وسفر نامه سفر به بم و جنوب نقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هشیاری کوانتومی وجوداز تکینگی تا مغز- از مغزتجهش های ژنتیکی مفید در ساصرع و درمان های آنچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یبحثی در مورد عملکرد لوب فدانشمندان روش هاي جدیدی فیزیکدانان ماشینی برای تهستي مادي ای که ما کوچکترتنفس هوازی و میتوکندریروشی برای بهبود هوش عاطفمخچه ، فراتر از حفظ تعادلکاهش التهاب ناشی از بیمااختلالات صحبت کردن در انتاثیر انتخاب از طرف محیط سفرنامه سفر به بم و جنوب نقش غذاها و موجودات درياآیا واکنش های یاد گرفته واز تکینگی تا مغز، از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادفضررهای مصرف شکر و قند بر نزاع بین جهل و علم رو به پایا کوچک شدن مغزانسان البحثی درباره هوش و تفاوتهدانشمندان روشی برای تبدیفراموشی همیشه هم بد نیستهستی ما پس از شروعی چگال تو دی ان ای خاص ميتوکندريروشی جدید در درمان قطع نخمخچه ابزاري که وظیفه آن فکایروپاکتیک چیستادامه بحث تکامل چشمتاثیر ترکیبات استاتین (سسفرنامه سفر به بم و جنوب نقش غذاها و موجودات درياآیا آگاهی پس از مرگ از بیازدواج های بین گونه ای، رجهشهای مفید و ذکاوتی که دضررهای شکر بر سلامت مغزنزاع بین علم و نادانی رو ایا ابزار هوشمندی یا مغز بحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای مصرفی در ام اسفرایند حذف برخی اجزای مغو هر کس تقوای خدا پیشه کنتولید سلولهای جنسی از سلروشی جدید در درمان سکته ممدارک ژنتیکی چگونه انسانکاربرد روباتهای ريزنانوادغام میان گونه های مختلتاثیر دپاکین بر بیماری مسفرنامه سفر به بم و جنوب نقش غذاها و موجودات درياآیا امکان بازسازی اندامهاستفاده از هوش مصنوعی در جهشهای مفید و ذکاوتی که دطی یکصد هزار سال اخیر هرچنظریه تکامل در درمان بیمایا بیماری ام اس (مولتیپبحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای ضد بیماری ام اس وفرد حساس از نظر عاطفی و بویتامین E برای فعالیت صحتوانایی مغز و دیگر اجزای ريتوکسيمب در درمان ام اسمرگ انتقال است یا نابود شکاربرد روباتهای ريز، در ادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر داروهای ضد التهاب سفرنامه سفر به بم و جنوب نقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا انسان با مغز بزرگش اخاستیفن هاوکینگ در مورد هجاذبه و نقش آن در شکلگیریعلم به ما کمک میکند تا موهفت چیز که عملکرد مغز تو ایا بدون زبان میتوانیم تبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی فامپیریدین یا نورلقانون مندی نقشه ژنتیکی مویتامین E در چه مواد غذایتوازن مهمتر از فعالیت زیراه های جدید برای قضاوت رمزایای شکلات تلخ برای سلکجای مغز مسئول پردازش تجارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر داروی ضد تشنج سدیم سلولهای بنیادی مصنوعی درچندین ماده غذایی که ماننآیا احتمال دارد رویا از آاستیفن هاوکینگ در تفسیر حافظه و اطلاعات در کجاست علایم کمبود ویتامین E را هفت سین یادگاری از میراث ایا تکامل هدفمند استبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی تشنجی دربارداریقارچ بی مغز در خدمت موجودویتامین دی گنجینه ای بزرتوسعه برخی شغل ها با هوش راه های جدید برای قضاوت رمشکلات نخاعیکشف مکانیسم عصبی خوانش پارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکسلسله مباحث هوش مصنوعیچه زیاد است بر من که در ایآیا احتمال دارد رویا از آاستخوان های کشف شده، ممکحافظه و اطلاعات در کجاست علایم کمبود ویتامین E را همیشه عسل با موم بخوریمایرادهای موجود در خلقت ببحثی درباره احساسات متفاداروی ضد تشنج با قابليت تلوب فرونتال یا پیشانی مغواکنش های ناخودآگاه و تقتوصیه های غیر دارویی در سراه پیروزی در زندگی چیستمغز ما کوچکتر از نیم نقطهکشف مکانیسمی پیچیده در بارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکسم زنبور ، کلیدی برای وارچهار میلیارد سال تکامل بآیا برای تولید مثل همیشه اصول سلامت کمرحافظه و اطلاعات در کجاستعوارض ازدواج و بچه دار شدهوش مصنوعی می تواند بر احاگر نعمت فراموشی نبود بسبحثی درباره احساساتی غیرداروی ضد تشنج با قابليت تداستانها و مفاهیمی اشتبالبخند بزن شاید صبح فردا زواسطه ها د رمسیر ایجاد مغتوصیه هایی در مصرف ماهیرشته نوروایمونولوژی و نقمغز چون ابزار هوش است دلیکشف ارتباط جدیدی از ارتبارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکسودمندی موجودات ابزی بر چهار ساعت پس از کشتار خوکآیا بزرگ شدن مغز فقط در داضطراب و ترسحس چشایی و بویاییعید نوروز مبارکهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر نعمت فراموشی نبود بسبخش دیگری در وجود انسان هدر مانهای کمر دردلرزش ناشی از اسیب به عصبوراپامیل در بارداریتوضیحی ساده در مورد هوش مرشد مغز علت تمایل انسان بمغز آیندگان چگونه است ؟کشف جمجمه ای درکوه ایرهوارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر درجه حرارت بر عملکسیاهچاله و تکینگی ابتداینوار مغزی روشی مهم در تشخآیا تکامل و تغییرات ژنتیاطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت اول )عامل کلیدی در کنترل کارآهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر تلاش انسان امروز برابرنامه و ساختار پیچیده مبرین نت به جای اینترنتدر چه مرحله ای از خواب ، رلزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی مرتب خیلی به قتکامل چشمزمین زیر خلیج فارس تمدنی مغز انسان ایا طبیعتا تماگنجینه ای به نام ویتامین ارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکسیاره ابلهاننورون هاي مصنوعی می توانآیا خداباوری محصول تکاملاطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت دوم )عسل طبیعی موثر در کنترل بهوش مصنوعی الفاگوابزار هوش در حال ارتقا ازبرای پیش بینی آینده مغز ددرمان های بیماری آلزایمرلزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی ، بهترین تمریتکامل ابزار هوش ، راه پر زندگی هوشمند در خارج از زمغز انسان برای شادمانی طگیاه خواری و گوشت خوار کدارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکسیاره ابلهاننوروپلاستیسیتی چیستآیا دلفین ها می تواند از بلندی در ذهن ما درک بلندیحس و ادراک قسمت چهارمعصب حقوق نورولووهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای بقای موجود زندبرخی نکات از گاید لاین پردرمان های رایج ام اسممانتین یا آلزیکسا یا ابورزش و میگرنتکامل ساختار رگهای مغزی زیباترین چیز در افزایش سمغز انسان رو به کوچکتر شدگالکانزوماب، دارویی جدیارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر درجه حرارت بر عملکسیستم تعادلی بدنچیزی خارج از مغزهای ما نیآیا دست مصنوعی به زودی قابه زودی شبکه مغزی به جای حس و ادراک قسمت پنجمعضلانی که طی سخن گفتن چقدهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای دفاعی و بقای موبرخی اثرات مضر ویتامین ددرمان جدید میگرن با انتی منابع انرژي پاک سرچشمه حورزش بهترین درمان بیش فعتکامل شناخت انسان با کشفزبان چهار حرفی حیات زمینمغز ایندگان چگونه استگامی در درمان بیماریهای ارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر درجه حرارت بر عملکسیستم دفاعی بدن علیه مغز چگونه مغز پیش انسان یا همآیا راهی برای رفع کم آبی بوزون هیگز چیستحس و ادراک قسمت سوممقالاتهوش مصنوعی از عروسک تا کاثر مضر مصرف طولانی مدت ربرخی اختلالات عصبی مثانهدرمانهای بیماری پارکینسمولتیپل اسکلروز در زنان ورزش در کمر دردتئوری تکامل امروز در درمزبان و بیان، در سایه پیشرمغز ابزار برتر بقاگاهی لازم است برای فهم و ارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر درجه حرارت بر عملکسکته مغزیچگونه هموساپينس بر زمین آیاما مقهور قوانین فیزیکبیماری گیلن باره و بیمارحساسیت روانی متفاوتتاثیر ویتامین دی بر بیماهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مفید قهوهبرخی بیماری ها که در آن بدرک فرد دیگر و رفتارهای امواد کوانتومی جدید، ممکنوزوز گوشتئوری تکامل در پیشگیری و زبان و تکلم برخی بیماریهمغز برای فراموشی بیشتر کگاهی مغز بزرگ چالش استارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر درجه حرارت بر عملکساخت شبکه عصبی با الفبایچگونه آن شکری که می خوریمإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبیماری ای شبیه ام اس مولتخلاصه ای از مطالب همایش مصفحه اصلیهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مضر ماری جوانابرخی توجهات در ببمار پاردرک و احساسموجود بی مغزی که می تواندیک پیشنهاد خوب برای آسان تا 20 سال آینده مغز شما به زبان و شناخت حقیقت قسمت چمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟گزیده ای از وبینار یا کنفارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر رو ح و روان بر جسمساخت شبکه عصبی مصنوعی با چگونه جمعیت های بزرگ شکل افراد آغاز حرکت خودشان ربیماری بیش فعالیخواندن ، یکی از شستشو دهنسوالات پزشکیهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزای پر سلولی بدن انسان برخی سيناپسها طی تکامل و درک احساسات و تفکرات دیگموجودات مقهور ژنها هستندیکی از علل محدودیت مغز امتاثیر مشاهده بر واقعیت بزبان و شناخت حقیقت قسمت امغز بزرگ چالش است یا منفعگزارش یک مورد جالب لخته واز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر رژیم گیاه خواری بر ساختار شبکه های مغزی ثابچگونه جمعیت های بزرگ شکل افزایش قدرت ادراکات و حسبیماری تی تی پیخواب سالم عامل سلامتیپیامهای کاربرانهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزایی ناشناخته در شکل گبررسي علل احتمالي تغيير درک تصویر و زبان های مخلتمیهمانهای ناخوانده عامل یادگیری مهارت های جدید دتاثیر ویتامین دی بر بیمامغز بزرگ چالشهای پیش روگشایش دروازه جدیدی از طراز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر سریعترین کامپیوتر موجودچگونه حافظه را قویتر کنیالکتروتاکسی(گرایش و حرکبیماری ضعف عضلات نزدیک بخواب سالم عامل سلامتی و یسایتهای دیگرهوش مصنوعی در کامپیوترهابررسی و اپروچ جدید بر بیمدرک عمیق در حیواناتمیگرن سردردی ژنتیکی که بیادآوری خواب و رویاتاثیر ژنها بر اختلالات خمغز حریص برای خون، کلید تپنج اکتشاف شگفت آور در مواز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر سرگیجه از شایعترین اختلانگاهی بر قدرت بینایی دراامیوتروفیک لترال اسکلروبیماریهای تحلیل عضلانی اخواب عامل دسته بندی و حفطهوش مصنوعی در خدمت خلق وحهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبررسی سیستم تعادلی بدن ادرگیری اعصاب به علت میتومیدان مغناطيسي زمین بشر ژن هوش و ساختارهای حیاتی تاثیر کپسول نوروهرب بر نمغز زنان جوانتر از مغز مرپیموزایداز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر رژیم گیاهخواری بر سردرد و علتهای آننگاهی بر توانایی اجزاي بامگا سه عامل مهم سلامتبیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريهوش مصنوعی درمانگر کامپیبررسی علل کمر درد در میانرقیبی قدرتمند در برابر ممکانیزمهای دفاعی در برابژن یا نقشه توسعه مغز و نقتاثیر کپسول نوروهرب بر تمغزهای کوچک بی احساسپیوند مغز و سر و چالشهای از تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر عصاره تغلیظ شده گیسردرد تنشنناتوانی از درمان برخی ویامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريهوش مصنوعی درخدمت خلق وحبزرگ شدن مغز محدود به دوررموزی از نخستین تمدن بشرما انسانها چه اندازه نزدژنها نقشه ایجاد ابزار هوتاثیر کپسول نوروهرب بر سنقش قهوه در سلامتیپیوند سر، یکی از راه حلهااز تکینگی تا مغز از مغز تتبدیل تراکت صوتی مصنوعی سردرد سکه ایناتوانی در شناسایی چهره انفجار و توقف تکاملی نشابیست تمرین ساده برای جلوخطا در محاسبات چیزی کاملهوش مصنوعی ساخته هوش طبیتفاوت مغز انسان و میمون هرمز و رازهای ارتباط غیر کما انسانها چه اندازه نزدژنها ، مغز و ارادهتاثیر کپسول نوروهرب بر سنقش هورمون های تیروئید دپیشینیان انسان از هفت میاز تکینگی تا مغز و از مغز تبدیل سلولهای محافط به سسرعت فکر کردن چگونه استنخاع ما تا پایین ستون فقرانگشت نگاری مغز نشان میدبیشتر کمردردها نیازی به خطا در محاسبات چیزی کاملهوش احساسیتفاوتهای جنسیتی راهی برارویای شفافما با کمک مغز خود مختاريمژنهای هوش ، کدامندتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش ژنتیک در درمان اختلاپیشرفتی مستقل از ابزار هاز تکینگی تا مغز از مغز تتری فلوپرازینشنا در ابهای گرم جنوب نینخستین تصویر از سیاهچالهاندوهگین نباش اگر درب یا با هوش مصنوعی خودکار روبدفاع در برابر تغییر ساختهوش احساسیتقلید مرحله ای نسبتا پیشروبات های ریز در درمان بیما تحت کنترل ژنها هستیم یکمردرد و علل آنتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش انتخاب از طرف محیط، نپاسخ گیاهان در زمان خورداز تکینگی تا مغز از مغز تتشنج چیستشناخت و معرفت، و نقش آن دنرمش های مفید در سرگیجهانسان جدید از چه زمانی پابارداری بدون رحمدقیق ترین تصاویر از مغز اهوش عاطفی بیشتر در زنانتلاش هایی در بیماران قطع روزه داری و بیمار ی ام اس ماه رجبکمردرد با پوشیدن کفش مناتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش اتصالات بین سلولهای پختگی پس از چهل سالگي به از تکینگی تا مغز از مغز تتغییر الگوی رشد مغزی با زشناسایی سلول های ایمنی انرمشهای مهم برای تقویت عانسان عامل توقف رشد مغزبازسازي مغز و نخاع چالشی دلایلی که نشان میدهد ما بهوش عاطفی در زنان بیشتر اتلاشی برای درمان قطع نخاروش مقابله مغز با محدودیماپروتیلینکنفرانس تشنج هتل کوثر اصتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش حفاظتی مولکول جدید دپرورش مغز مینیاتوری انسااز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر زودتر اتصالات مغزیشواهدی از دنیسوان(شبه نئچرا مغزهای ما ارتقا یافت انعطاف پذیری مکانیسمی علبحتی علمی درباره تمایل بديدن با چشم بسته در خواب