دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

تاثیر درجه حرارت بر عملکرد مغز و رشد و تکثیر س لولهای مغزی چگونه است قسمت اول

تاثیر درجه حرارت بر عملکرد مغز و رشد و تکثیر سلولهای مغزی چگونه است؟(قسمت اول)

تأثير درجه حرارت بر سلولهای مغزی و عملکرد آنها چگونه است؟ جواب به این سوال بحث جالبی است- که به امروز و آینده ما مربوط می شود.

افزایش گرمای کره زمین مغزهای ما را تحلیل می برد و یا در دراز مدت، تاثیر مثبتی بر مغزهای ما دارد؟

همه نگران گرم شدن زمین هستند ولی آیا اگر زمین سرد می شد بر مغزهای ما تاثیر بهتری داشت؟ آیا اگر به دوره های یخبندان پیش از تاریخ بر مي گشتيم، زندگی بهتری داشتيم ؟ فکر نمی کنم درختان بی بار و بی میوه يخبندانهاي زمستان که هنوز چند ماهي آن را در کشوری مانند ایران تجربه می کنيم، برای موجودات زنده مناسب باشد نمونه آن را میتوان با ماندن زیر خروار برف و یخ تجربه کرد و می بینیم که سلولهاي موجود زنده خيلي زود، عملکرد خود را از دست خواهند داد و خواهد مرد.

پس درجه حرارت پایین در حد یخ بستن آب اصلا چیز جالبی برای حیات و عملکرد سلولها از جمله سلولهای مغزی نیست .

درجه حرارت چیست ؟ درجه حرارت یک چیز نسبی است و وابسته به دستگاههای اندازه گیری درجه حرارت می باشد. اینکه بگوئیم مثلا درجه حرارت صفر سلسیوس، یک صفر واقعی است اینگونه نمی باشد، این ما هستیم که با scaling و درجه بندی، مقياسهايي را برای اندازه گیری درجه حرارت ابداع کرده ایم. شاید اگر کسی با دستگاههای اندازه گیری سلسیوس درجه حرارت را اندازه بگیرد، عدد صفر را بخواند

ولی اگر همان فرد با دستگاه اندازه گیری حرارت فارنهایت درجه حرارت را بسنجد، عدد صفر نميخواند بلکه عدد 32 را میخواند ( فرمول تبدیل دو مقیاس 32+ (1.8*سانتی گراد )=فارنهایت )

البته دانشمندان بر اساس بی حرکت شدن و به صفر رسیدن انتروپي، صفر مطلق را تعریف کرده اند

دمای صفر کلوین ( به انگلیسی : Absolute zero) به صفر مطلق معروف است. در واقع در این دما آنتروپی صفر میشود. به طور دقیق این دما برابر ۲۷۳٫۱۵- درجهٔ سلسیوس (سانتیگراد) و یا ۴۵۹٫۶۷- درجهٔ فارنهایت است. لرد کلوین تصور میکرد که از دمای صفر کلوین نمیتوان به دمای کمتری دست یافت.

در سال ۲۰۰۰ دانشگاه صنعتی هلسینکی اعلام کرد که به پایینترین دمای ممکن در آزمایشگاه دست یافتهاند. این دما ۱۰۰ پیکو کلوین است که هنوز ۱۰۰ پیکو کلوین از دمای صفر کلوین گرم تر است. بنابر نظریههای تثبیت شدهٔ ترمودینامیک ومکانیک آماری، دمای صفر کلوین پایینترین دمای ممکن است.

در این دما انرژی جنبشی ذرات سازنده به کمینه خود میرسد و آنتروپی نیز صفر میگردد.( Oxford Dictionary of Physics. Oxford Un)

ميدانيم که مایع حیات در کره زمین، آب است و آب در شکل مایع آن میتواند برای حیات سودمند باشد . در شکل جامد آن- که حرکت مولکولهاي آب و قابلیت نفوذ و حرکت آن به شدت کاهش می یابد- فعالیتهای زیستی کند می شود و حالتي ايستا رخ میدهد. باز درجه حرارت آب اگر از حدی بگذرد، مولکولهای آن تحرک و آزادی بیشتری به دلیل انرژی دریافتی به دست مي آورند و تبدیل به بخار می شوند و در اين حالت هم نمیتوانند نقش حمایتی و حرکت در میان سلولهای زنده را ایفا کنند.

پس آب مایع حیات است ولی در درجه حرارت معيني که شکل آب به صورت مایع است و آسیبی به بافتهای دیگر مانند چربی پوشاننده سلولهای بدن نمی رساند

و در درجه حرارت خیلی پایین یا بالا؛ نه تنها عامل حيات نیست بلکه میتواند منجر به ذوب شدن غشای سلولهای بدن شود و آنها را از بین ببرد.

البته یخ زدن آب هم مکانیسم جالبی است که به دلیل کم شدن چگالی یخ و پوشاندن سطح آب امکان حیات را در زیر یخ فراهم ميکند( آب حالتی مایع و ایده آل است تا حیات را ایجاد کند و چگالی آن در زمان انجماد، کم ميشود و روی آب می آید و به این ترتیب، یخ اجازه میدهد تا حیات و زندگی، در آبی که زیر آن جاری است ، ادامه یابد)

زندگی در کره زمین وابسته به فاصله آن از خورشيد است، به طوری که اگر اين فاصله کمتر بود، حرارت زیاد خورشید سلولهای زنده را از بین مي برد و رودخانه های پرآب را به خشکی مي کشاند؛ مشابه چنین وضعیتی را در سیارات نزدیکتر به خورشید، در منظومه شمسی داریم. البته این در حالتی است که آب را به عنوان مایع حیات در نظر بگیریم . مواد دیگری هستند که ممکن است به جای آب، در شرایطی متفاوت از کره زمين مایع حیات شوند مثلا آمونیاک که در دماهاي خیلی پائینتر از صفر حالت مایع دارد، میتواند، در سياره ای بسیار سردتر از کره زمین به عنوان مایع حیات تلقی گردد در این سیارات دور از خورشيد، آبها یخ می زنند و قابلیت حیات با آب موجود نیست ولی گازهایی مانند آمونیاک در این سیارات می توانند مایع حیات باشند.

پس گرمای معتدل در کره زمين، برای باقی ماندن سلولها و رشد و تکثیر آنها لازم است.

@salmanfatemi

به دلیل اهمیت سلولهای مغزی پوششی چند لای

ه آن را مي پوشاند تا تاثیرات ضربات و درجه حرارت پایین یا بالا بر آن، کمتر باشد.

پوششهای مغز عبارتند از :

جمجمه ضخیم و استخواني و پرده های مننژ روی آن

شامه یا مننژ(به انگلیسی: meninge) سامانهای متشکل از چند لایه (غشاء) بوده که دستگاه عصبی مرکزی (CNS) را در بر میگیرد. این غشاها کار محافظت، تغذیه، و کاهش ضربه مغزی را به عهده دارند. مننژ اطراف مغز و نخاع دارای سه لایه و پوشش است که از خارج به داخل با نام سختشامه (دورا ماتر)، عنکبوتیه (آراکنوئید)،نرمشاه (پیا ماتر) شناخته میشوند. این پردهها به طور کلی مننژ یا شامه نامیده میشوند و در میان استخوان جمجمه و بافت مغز (و در طناب نخاع بین ستون مهرهها و بافت نخاع) قرار دارند

به علاوه، سیستم خون رسانی وسیع، میتواند از تغییرات درجه حرارت مغز و نخاع جلوگیری کند.

به اين ترتيب، مغز و نخاع- که میوه تکاملی کل حیات از ابتدا تا امروز است- مانند جواهری ارزشمند در صندوقی مستحکم و سفت قرار می گیرد به طوری که برای دسترسی به مغز، جراحان نیازمند دريلهاي خیلی قوی برای شکافتن جمجمه هستند.

این شرایط حفاظتی میتواند از تاثیرات مضر تغییرات درجه حرارت بر مغز بکاهد ولی اگر درجه حرارت هوا از حدی بالاتر یا پائینتر برود، این سیستم وسیع حمایتی جواب نمیدهد و مغز در معرض آثار مضر سرما و گرما قرار می گیرد.

متابوليسم داخل مغز تولید گرما می کند پس فقط مغز با گرما و یا سرمای محیط مواجه نیست بلکه با گرمای درونی متابولیسم هم باید به نحوی برخورد کند به خصوص وقتی فعالیت مغز بیشتر شود میزان این حرارت، خیلی بالاتر ميرود و دفع اين حرارت بالا از طريق گردش خون مغز- که بسیار هم غنی هست- انجام می شود. باید توجه کرد که وجود سیستم مستحکم استخوانی جمجمه مانع از تاثیرات زیاد هوای گرم و سرد بر مغز می شود ولی شاید یک نقش مضر هم داشته باشد و آن، ایجاد سیستم عایق در برابر گرمای درونی خود مغز است.

تحریکات حسی و جنسي و واکنشهای عملی در برخورد با محیط، همه اینها منجر به بالا رفتن درجه حرارت مغز می شود پس مغز با سلولهای دیگر بدن یک تفاوت آشکار دارد : هر حرکت ارادی و یا هر ديد و نگاه با چشم، حرارتی مضاعف را در مغز ایجاد می کند. همچنین اغلب داروهایی- که مصرف می شود- به خصوص داروهای تحریک کننده مانند ريتالين می تواند درجه حرارت درون مغز را بالا ببرد و این حرارت بالا باید با یک سیستم خود تنظیم و جدا از دیگر قسمتهای بدن از مغز دفع گردد.

به این ترتیب، متابولیسم و جریان خون مغز و حرارت و میزان آب و الکتروليتهای مغز باید یک سیستم خود تنظیم را ایجاد کند.بالا رفتن زياد درجه حرارت مغز منجر به فعال کردن مکانیسمهای پاتوفيزيولوژيک خاص و آسیب به سد بین خون و مغز و نشت مایعات به درون مغز و اسیب و حتی مرگ سلولها مغزی می شود( Siesjo B. Brain Energy Metabolism.New York: Wiley; 1978.)

اولین بار مرتيز سیف، فيزيولوژيست آلمانی، حرارت درون مغز را اندازه گیری کرد و نشان داد که دیدن یک تکه گوشت، درجه حرارت مغز سگ را یک درجه بالاتر مي برد. مواجهه با شرایط محیطی استرس زا یا هیجانی و فعالیت می تواند درجه حرارت مغز را بین دو تا سه درجه سانتیگراد افزايش دهد.

بالا رفتن درجه حرارت مغز منجر به انقباض رگهای محیطی بیرون مغز مي شود و عرق کردن را کاهش میدهد و این یک معضل بزرگ است .

با این که مغز دو درصد وزن بدن را تشکیل میدهد ولی در حالت استراحت، تا حدود 20% اکسیژن موجود در خون را مصرف ميکند. مصرف انرژی یک سلول عصبي(نورون) 0.54.0 nW است که حدود 300 تا 2500 برابر سلولها دیگر بدن است.
(Laughlin SB, de Ruyter van Steveninck RR, Anderson JC. The metabolic cost of neural information.Nature Neurosci. 1998;1:3641.[PubMed])

اندازه گیری های بيوفيزيکال نشان میدهد که برای انتقال یک بیت اطلاعات به 10 به توان چهار مولکول ATP نیاز است . برای کد کردن یک ليست، حدود 10به توان شش تا 10به توان هفت مولکول ATP مصرف می شود.

بیشتر انرژی در متابولیسم مغزي صرف بازیابی پتانسيلهاي الکتریکی پس از ديس شارژ الکتریکی می شود .

و بخش دیگری از امر، صرف تولید ماکرومولکولها و انتقال پروتئین از غشاي میتوکندری مي شود. همه این متابوليسم و صرف انرژی به حرارت تبدیل می شود.

روش ابداعی برای چک این حرارت ، استفاده از الکترودهاي دماسنج در قسمتها مختلف مغز موش است . با تحریک موش به وسيله محرکهاي محیطی، درجه حرارت در قسمتهای مختلف مغز به نسبتهای متفاوت بالا می رود. نشان داده شده است که ميزان بالا رفتن درجه حرارت در واکنش به محرکهای محیط وقتی بیشتر است که دمای اوليه در قسمتهای مختلف مغز پایین باشد يعني گرم بودن اولیه مغز، سرعت واکنش مغزی را کاهش می دهد. @salmanfatemi

در درجه حرارت 38-39℃ هیچ تاثیری در افزایش درجه حرارت، در مواجهه با محرکهای محیطی مثلا مواجهه با جنس مخالف دیده نمی شود

.( Kovalzon VM. Brain temperature variations during natural sleep and arousal in white rats. Physiol. Beh.1972;10:667670. [PubMed])

قانون مقادیر اوليه(law of initial values) بيان مي کند که وضعیت و درجه حرارت مغز پیش از تحریک، در جواب دهی و سرعت واکنش مغز بسیار موثر است .

اندازه گیری درجه حرارت مغز نشان میدهد که قسمتهایی از مغز که در قسمت بالاتر هستند سردترند
dorsal striatum, 36.6°C; hippocampus, 35.6°C

و قسمتهایی که پائینتر قرار دارند گرمترند( ventral tegmental area of midbrain, 37.3°C; medial preoptic area of hypothalamus, 37.3°C; nucleus accumbens or NAcc, 37.3°C)

مثلا قسمت جدید مغز یا کورتکس ،در قسمت سطحی مغز از بقیه جاهای مغز سردتر است. شاید علت این حالت عدم فعالیت نورونی در قسمتهای سطحی در حالت استراحت باشد. بر خلاف این حالت قسمتهای عمقی مانند هیپوتالاموس گرم، در حالت استراحت هم در حال فعالیت هستند

بالا رفتن میزان متابولیسم و حرارت در مغز مانند اندامهای دیگر باعث افزایش جریان خون مغز مي شود و اکسیژن بیشتر، نیازهای قسمتهای فعال مغز را برآورده می کند و گرمای اضافی را از طریق جریان خون منتقل می سازد

مصرف اکسیژن حین فعالیت و ورزش سنگین، ده برابر زمان استراحت می شود و تولید گرما هم از~ 1W/kg at rest to ~10 W/kg (از یک به ده) میرسد . انسان به شکل موفقی با عرق کردن و افزایش جریان خون سطحی می تواند با افزایش درجه حرارت درونی مقابله کند.

در انسان چون کارگذاري الکترود داخل مغز ممکن نیست از اندازه گیری درجه حرارت پرده صماخ در گوش برای تعیین حرارات داخل جمجمه استفاده میشود و مشاهده می کنیم در فعالیت زیاد و گرم شدن بدن، سر بسیار خنک تر از دیگر جاها است .

در ورزش نسبتا متعادل، مکانیسمهای جبرانی میتواند از افزايش درجه حرارت داخل مغز جلوگیری کند ولی در ورزش خیلی سنگین ، به دلیل بالا رفتن عمق و سرعت تنفس میزان زیادی گاز Co2. خون دفع می شود و این حالت منجر به تنگ شدن عروق مغز می شود و تا حدی مکانیسم خود تنظیم سرد کننده مغز، مختل می شود.

این افزایش زیاد درجه حرارت مغز منجر به اختلال در سد بین خون و مغز می گردد.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3149793/


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
تاثیر گیاه خواری بر رشد وچرا حیوانات سخن نمی گویناولین مورد پیوند سر در اناز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پهوش، ژنتیکی است یا محیطیبحث درباره پیدایش و منشادی متیل فومارات(زادیوا)(مبانی ذهنی سیاه و سفیدکندر در بیماریهای التهابتلاشی جدید در درمان ام اسروش های صرفه جویی در ایجانقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا ما تنها موجودات زنده شاهکار قرنشباهت زیاد بین سلول هاي عاخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد وچرا حجم مغز گونه انسان دراولین تصویر در تاریخ از ساز تکینگی تا مغز از مغز تثبت امواج الکتریکی در عصفلج بل، فلجی ترسناک که آنهاوکينگ پیش از مرگش رسالبحثی در مورد نقش ویتاميندژا وو یا اشنا پنداریمجموعه های پر سلولی بدن مکودک ایرانی که هوش او از زبان و شناخت حقیقت قسمت دتمایل زیاد به خوردن بستنروش هایی ساده برای کاهش انقش داروهاي مختلف معروف آیا مغز تا بزرگسالی توسعشباهت زیاد بین سلول هاي عاختلال در شناسایی حروف و تاثیر گیاه خواری بر رشد وچرا در مغز انسان، فرورفتايندگان چگونه خواهند دیداز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییفلج خوابهاوکينگ پیش از مرگش رسالبحثی جالب درباره محدودیتدژاوو یا آشناپنداریمحل درک احساسات روحانیکودکان خود را مشابه خود تزبان و شناخت حقیقت قسمت ستمدن قدیمی ای در جنوب ایرروش صحبت کردن در حال تکامنقش روزه داری در سالم و جآیا هوش ارثی دریافتی از پشش مرحله تکامل چشماختلالات مخچهتاثیر گیاه خواری بر رشد وچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییفلج خواب چیستهدف از تکامل مغزبحثی در مورد نقش کلسیم و دانشمندان ژنی از مغز انسمحل درک احساسات روحانی دکوری گذرای ناشی از موبایزبان، وسیله شناسایی محیطتمساح حد واسط میان مغز کوروشهای نو در درمان دیسک بنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هوش سریعی که بدون احسصرع و درمان های آناختلالات حرکتی در انسانتاثیر گیاه خواری بر رشد وچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز- از مغزتجهش های ژنتیکی مفید در سافیلمی بسیار جالب از تغییهزینه ای که برای اندیشیدبحثی در مورد عملکرد لوب فدانشمندان روش هاي جدیدی محدودیت های حافظه و حافظکی غایب شدی تا نیازمند دلسفر نامه سفر به بم و جنوب تنفس هوازی و میتوکندریروشهای شناسایی قدرت شنوانقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هشیاری کوانتومی وجودضررهای مصرف شکر و قند بر اختلالات صحبت کردن در انتاثیر انتخاب از طرف محیط نزاع بین جهل و علم رو به پایا کوچک شدن مغزانسان الاز تکینگی تا مغز، از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادففیزیکدانان ماشینی برای تهستي مادي ای که ما کوچکتربحثی درباره هوش و تفاوتهدانشمندان روشی برای تبدیمخچه ، فراتر از حفظ تعادلکاهش التهاب ناشی از بیماسفرنامه سفر به بم و جنوب تنفس هوازی و میتوکندریروشی برای بهبود هوش عاطفنقش غذاها و موجودات درياآیا واکنش های یاد گرفته وضررهای شکر بر سلامت مغزادامه بحث تکامل چشمتاثیر ترکیبات استاتین (سنزاع بین علم و نادانی رو ایا ابزار هوشمندی یا مغز ازدواج های بین گونه ای، رجهشهای مفید و ذکاوتی که دفراموشی همیشه هم بد نیستهستی ما پس از شروعی چگال بحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای مصرفی در ام اسمخچه ابزاري که وظیفه آن فکایروپاکتیک چیستسفرنامه سفر به بم و جنوب تو دی ان ای خاص ميتوکندريروشی جدید در درمان قطع نخنقش غذاها و موجودات درياآیا آگاهی پس از مرگ از بیطی یکصد هزار سال اخیر هرچادغام میان گونه های مختلتاثیر دپاکین بر بیماری منظریه تکامل در درمان بیمایا بیماری ام اس (مولتیپاستفاده از هوش مصنوعی در جهشهای مفید و ذکاوتی که دفرایند حذف برخی اجزای مغو هر کس تقوای خدا پیشه کنبحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای ضد بیماری ام اس ومدارک ژنتیکی چگونه انسانکاربرد روباتهای ريزنانوسفرنامه سفر به بم و جنوب تولید سلولهای جنسی از سلروشی جدید در درمان سکته منقش غذاها و موجودات درياآیا امکان بازسازی اندامهعلم به ما کمک میکند تا موادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر داروهای ضد التهاب هفت چیز که عملکرد مغز تو ایا بدون زبان میتوانیم تاستیفن هاوکینگ در مورد هجاذبه و نقش آن در شکلگیریفرد حساس از نظر عاطفی و بویتامین E برای فعالیت صحبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی فامپیریدین یا نورلمرگ انتقال است یا نابود شکاربرد روباتهای ريز، در سفرنامه سفر به بم و جنوب توانایی مغز و دیگر اجزای ريتوکسيمب در درمان ام اسنقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا انسان با مغز بزرگش اخعلایم کمبود ویتامین E را ارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر داروی ضد تشنج سدیم هفت سین یادگاری از میراث ایا تکامل هدفمند استاستیفن هاوکینگ در تفسیر حافظه و اطلاعات در کجاست قانون مندی نقشه ژنتیکی مویتامین E در چه مواد غذایبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی تشنجی دربارداریمزایای شکلات تلخ برای سلکجای مغز مسئول پردازش تجسلولهای بنیادی مصنوعی درتوازن مهمتر از فعالیت زیراه های جدید برای قضاوت رچندین ماده غذایی که ماننآیا احتمال دارد رویا از آعلایم کمبود ویتامین E را ارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکهمیشه عسل با موم بخوریمایرادهای موجود در خلقت باستخوان های کشف شده، ممکحافظه و اطلاعات در کجاست قارچ بی مغز در خدمت موجودویتامین دی گنجینه ای بزربحثی درباره احساسات متفاداروی ضد تشنج با قابليت تمشکلات نخاعیکشف مکانیسم عصبی خوانش پسلسله مباحث هوش مصنوعیتوسعه برخی شغل ها با هوش راه های جدید برای قضاوت رچه زیاد است بر من که در ایآیا احتمال دارد رویا از آعوارض ازدواج و بچه دار شدارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی می تواند بر احاگر نعمت فراموشی نبود بساصول سلامت کمرحافظه و اطلاعات در کجاستلوب فرونتال یا پیشانی مغواکنش های ناخودآگاه و تقبحثی درباره احساساتی غیرداروی ضد تشنج با قابليت تمغز ما کوچکتر از نیم نقطهکشف مکانیسمی پیچیده در بسم زنبور ، کلیدی برای وارتوصیه های غیر دارویی در سراه پیروزی در زندگی چیستچهار میلیارد سال تکامل بآیا برای تولید مثل همیشه عید نوروز مبارکارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر نعمت فراموشی نبود بساضطراب و ترسحس چشایی و بویاییلبخند بزن شاید صبح فردا زواسطه ها د رمسیر ایجاد مغبخش دیگری در وجود انسان هداستانها و مفاهیمی اشتبامغز چون ابزار هوش است دلیکشف ارتباط جدیدی از ارتبسودمندی موجودات ابزی بر توصیه هایی در مصرف ماهیرشته نوروایمونولوژی و نقچهار ساعت پس از کشتار خوکآیا بزرگ شدن مغز فقط در دعامل کلیدی در کنترل کارآارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر تلاش انسان امروز برااطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت اول )لرزش ناشی از اسیب به عصبوراپامیل در بارداریبرنامه و ساختار پیچیده مدر مانهای کمر دردمغز آیندگان چگونه است ؟کشف جمجمه ای درکوه ایرهوسیاهچاله و تکینگی ابتدایتوضیحی ساده در مورد هوش مرشد مغز علت تمایل انسان بنوار مغزی روشی مهم در تشخآیا تکامل و تغییرات ژنتیآیا خداباوری محصول تکاملعسل طبیعی موثر در کنترل بارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی الفاگوابزار هوش در حال ارتقا ازاطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت دوم )لزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی مرتب خیلی به قبرین نت به جای اینترنتدر چه مرحله ای از خواب ، رمغز انسان ایا طبیعتا تماگنجینه ای به نام ویتامین سیاره ابلهانتکامل چشمزمین زیر خلیج فارس تمدنی نورون هاي مصنوعی می توانآیا دلفین ها می تواند از عصب حقوق نورولووارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای بقای موجود زندبلندی در ذهن ما درک بلندیحس و ادراک قسمت چهارملزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی ، بهترین تمریبرای پیش بینی آینده مغز ددرمان های بیماری آلزایمرمغز انسان برای شادمانی طگیاه خواری و گوشت خوار کدسیاره ابلهانتکامل ابزار هوش ، راه پر زندگی هوشمند در خارج از زنوروپلاستیسیتی چیستچیزی خارج از مغزهای ما نیآیا دست مصنوعی به زودی قاعضلانی که طی سخن گفتن چقدارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای دفاعی و بقای موبه زودی شبکه مغزی به جای حس و ادراک قسمت پنجمممانتین یا آلزیکسا یا ابورزش و میگرنبرخی نکات از گاید لاین پردرمان های رایج ام اسمغز انسان رو به کوچکتر شدگالکانزوماب، دارویی جدیسیستم تعادلی بدنتکامل ساختار رگهای مغزی زیباترین چیز در افزایش سچگونه مغز پیش انسان یا همآیا راهی برای رفع کم آبی مقالاتارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کاثر مضر مصرف طولانی مدت ربوزون هیگز چیستحس و ادراک قسمت سوممنابع انرژي پاک سرچشمه حورزش بهترین درمان بیش فعبرخی اثرات مضر ویتامین ددرمان جدید میگرن با انتی مغز ایندگان چگونه استگامی در درمان بیماریهای سیستم دفاعی بدن علیه مغز تکامل شناخت انسان با کشفزبان چهار حرفی حیات زمینچگونه هموساپينس بر زمین آیاما مقهور قوانین فیزیکتاثیر ویتامین دی بر بیماارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مفید قهوهبیماری گیلن باره و بیمارحساسیت روانی متفاوتمولتیپل اسکلروز در زنان ورزش در کمر دردبرخی اختلالات عصبی مثانهدرمانهای بیماری پارکینسمغز ابزار برتر بقاگاهی لازم است برای فهم و سکته مغزیتئوری تکامل امروز در درمزبان و بیان، در سایه پیشرچگونه آن شکری که می خوریمإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَصفحه اصلیارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مضر ماری جوانابیماری ای شبیه ام اس مولتخلاصه ای از مطالب همایش ممواد کوانتومی جدید، ممکنوزوز گوشبرخی بیماری ها که در آن بدرک فرد دیگر و رفتارهای امغز برای فراموشی بیشتر کگاهی مغز بزرگ چالش استساخت شبکه عصبی با الفبایتئوری تکامل در پیشگیری و زبان و تکلم برخی بیماریهچگونه جمعیت های بزرگ شکل افراد آغاز حرکت خودشان رسوالات پزشکیارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر رو ح و روان بر جسمهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزای پر سلولی بدن انسان بیماری بیش فعالیخواندن ، یکی از شستشو دهنموجود بی مغزی که می تواندیک پیشنهاد خوب برای آسان برخی توجهات در ببمار پاردرک و احساسمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟گزیده ای از وبینار یا کنفساخت شبکه عصبی مصنوعی با تا 20 سال آینده مغز شما به زبان و شناخت حقیقت قسمت چچگونه جمعیت های بزرگ شکل افزایش قدرت ادراکات و حسپیامهای کاربراناز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر رژیم گیاه خواری بر هوش مصنوعی از عروسک تا کماجزایی ناشناخته در شکل گبیماری تی تی پیخواب سالم عامل سلامتیموجودات مقهور ژنها هستندیکی از علل محدودیت مغز امبرخی سيناپسها طی تکامل و درک احساسات و تفکرات دیگمغز بزرگ چالش است یا منفعگزارش یک مورد جالب لخته وساختار شبکه های مغزی ثابتاثیر مشاهده بر واقعیت بزبان و شناخت حقیقت قسمت اچگونه حافظه را قویتر کنیالکتروتاکسی(گرایش و حرکسایتهای دیگراز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر هوش مصنوعی در کامپیوترهابیماری ضعف عضلات نزدیک بخواب سالم عامل سلامتی و یمیهمانهای ناخوانده عامل یادگیری مهارت های جدید دبررسي علل احتمالي تغيير درک تصویر و زبان های مخلتمغز بزرگ چالشهای پیش روگشایش دروازه جدیدی از طرسریعترین کامپیوتر موجودتاثیر ویتامین دی بر بیمانگاهی بر قدرت بینایی دراامیوتروفیک لترال اسکلرواز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر هوش مصنوعی در خدمت خلق وحبیماریهای تحلیل عضلانی اخواب عامل دسته بندی و حفطمیگرن سردردی ژنتیکی که بیادآوری خواب و رویابررسی و اپروچ جدید بر بیمدرک عمیق در حیواناتمغز حریص برای خون، کلید تپنج اکتشاف شگفت آور در موسرگیجه از شایعترین اختلاتاثیر ژنها بر اختلالات خنگاهی بر توانایی اجزاي بامگا سه عامل مهم سلامتاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر رژیم گیاهخواری بر هوش مصنوعی در خدمت خلق وحبیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريمیدان مغناطيسي زمین بشر ژن هوش و ساختارهای حیاتی بررسی سیستم تعادلی بدن ادرگیری اعصاب به علت میتومغز زنان جوانتر از مغز مرپیموزایدسردرد و علتهای آنتاثیر کپسول نوروهرب بر نناتوانی از درمان برخی ویامروز دانش ژنتیک هیچ ابهاز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر عصاره تغلیظ شده گیهوش مصنوعی درمانگر کامپیبیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريمکانیزمهای دفاعی در برابژن یا نقشه توسعه مغز و نقبررسی علل کمر درد در میانرقیبی قدرتمند در برابر ممغزهای کوچک بی احساسپیوند مغز و سر و چالشهای سردرد تنشنتاثیر کپسول نوروهرب بر تناتوانی در شناسایی چهره انفجار و توقف تکاملی نشااز تکینگی تا مغز از مغز تتبدیل تراکت صوتی مصنوعی هوش مصنوعی درخدمت خلق وحبیست تمرین ساده برای جلوخطا در محاسبات چیزی کاملما انسانها چه اندازه نزدژنها نقشه ایجاد ابزار هوبزرگ شدن مغز محدود به دوررموزی از نخستین تمدن بشرنقش قهوه در سلامتیپیوند سر، یکی از راه حلهاسردرد سکه ایتاثیر کپسول نوروهرب بر سنخاع ما تا پایین ستون فقرانگشت نگاری مغز نشان میداز تکینگی تا مغز و از مغز تبدیل سلولهای محافط به سهوش مصنوعی ساخته هوش طبیبیشتر کمردردها نیازی به خطا در محاسبات چیزی کاملما انسانها چه اندازه نزدژنها ، مغز و ارادهتفاوت مغز انسان و میمون هرمز و رازهای ارتباط غیر کنقش هورمون های تیروئید دپیشینیان انسان از هفت میسرعت فکر کردن چگونه استتاثیر کپسول نوروهرب بر سنخستین تصویر از سیاهچالهاندوهگین نباش اگر درب یا از تکینگی تا مغز از مغز تتری فلوپرازینهوش احساسیبا هوش مصنوعی خودکار روبدفاع در برابر تغییر ساختما با کمک مغز خود مختاريمژنهای هوش ، کدامندتفاوتهای جنسیتی راهی برارویای شفافنقش ژنتیک در درمان اختلاپیشرفتی مستقل از ابزار هشنا در ابهای گرم جنوب نیتاثیر گیاه خواری بر رشد ونرمش های مفید در سرگیجهانسان جدید از چه زمانی پااز تکینگی تا مغز از مغز تتشنج چیستهوش احساسیبارداری بدون رحمدقیق ترین تصاویر از مغز اما تحت کنترل ژنها هستیم یکمردرد و علل آنتقلید مرحله ای نسبتا پیشروبات های ریز در درمان بینقش انتخاب از طرف محیط، نپاسخ گیاهان در زمان خوردشناخت و معرفت، و نقش آن دتاثیر گیاه خواری بر رشد وتاثیر گیاه خواری بر رشد ونرمشهای مهم برای تقویت عانسان عامل توقف رشد مغزاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر الگوی رشد مغزی با زهوش عاطفی بیشتر در زنانبازسازي مغز و نخاع چالشی دلایلی که نشان میدهد ما بماه رجبکمردرد با پوشیدن کفش مناتلاش هایی در بیماران قطع روزه داری و بیمار ی ام اس نقش اتصالات بین سلولهای پختگی پس از چهل سالگي به شناسایی سلول های ایمنی اتاثیر گیاه خواری بر رشد وچرا مغزهای ما ارتقا یافت انعطاف پذیری مکانیسمی علاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر زودتر اتصالات مغزیهوش عاطفی در زنان بیشتر ابحتی علمی درباره تمایل بديدن با چشم بسته در خواب ماپروتیلینکنفرانس تشنج هتل کوثر اصتلاشی برای درمان قطع نخاروش مقابله مغز با محدودینقش حفاظتی مولکول جدید دپرورش مغز مینیاتوری انساشواهدی از دنیسوان(شبه نئ