دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

نقش حیاتی تلومر دی ان آ در افزایش طول عمر انسان چیست

نقش حیاتی تلومر DNAدر افزایش طول عمر انسان چیست؟(تلاش برای کشف راز طول عمر)
ثابت ماندن اندازه ی تلومرDNA و کشف راز طول عمر انسان

چگونگی پیر شدن و در نهایت مرگ موجودات زنده، هنوز بهصورت قطعی مشخص نشده است. بهصورت نظری سلولها توانایی تقسیم تا بینهایت و نامیرا را دارا هستند اما در دی آن ای(DNA) زائدههایی به نام تلومر وجود دارد که در هر تقسیم سلولی اندازه آنها کوتاهتر شده و در نهایت پس از به پایان رسیدن آن، تقسیم سلولی متوقف میشود. این سیر از ابتدای شکلگیری جنین و سلول تخم آغاز میشود و تا پایان مرگ موجود زنده ادامه دارد. اندازه تلومر هر فرد بسته به ساختار ژنتیکاش متفاوت است. در بعضی از مواقع که دیانای فرد دچار جهش میشود، سلولهای نامیرا یا سلولهای سرطانی شکل میگیرند که در تقسیم سلولی آنها، اندازه تلومر ثابت مانده و به عبارتی دارای ویژگی نامیرایی هستند و در نهایت به خاطر همین ویژگی، باعث مرگ موجود زنده میشوند.

(همیشه توانایی سلول برای بقا خوب نیست ، نمونه آن، سلول های سرطانی است که با سرعت زیاد تکثیر می شوند و در این موارد با مصرف زیاد انرژی، سلول های حیاتی بدن را از انرژی محروم می کنند. به همین ترتیب تکثیر زیاد و همیشگی سلول های خاص بدن به ویژه سلول های پرخور عصبی میتواند سلول های حیاتی بدن را از انرژی، محروم کند!)

دانشمندان در سالهای اخیر کشفیاتی داشتهاند که نشان میدهد برخی موجودات زمین قادرند عمر جاودانه داشته باشند و مرتبا سلولهای خود را بازسازی کنند. از جمله دو موجود دریایی دارای این ویژگی هستند، نوعی عروس دریایی و نوعی کرم پهن آبی!(البته این موجودات مغز بزرگی ندارند و تفاوت آنها با انسان در میزان این واحدهای پرخور- که انرژی کافی ای برای دیگر سلول ها باقی نمی گذارند- بسیار است. به بحثی در این مورد با عنوان امکان بازسازی اندامهای خودمان را در آینده خواهیم داشت؟! و بحث در مورد آن، در همین کانال مراجعه شود)

عروس دریایی نامیرا

با گسترش دانش ژنتیک و همچنین یافتههای جدید جانورشناسی و کشف موجوداتی که دارای عمر نامحدود هستند، دانشمندان امیدوارند بهزودی با یافتن ژن این نامیرایی و به کار بردن آن در ساختار ژنتیک انسان بشر را جاودانه سازند.

تحقیقات علمی نشان میدهد که مولکولهای(نه سلولها) بدن ما هر 10سال یک بار نو میشوند. یعنی بعد از گذشت این زمان دیگر اثری از مولکولهای کربن قدیمی در بدن هیچ انسانی پیدا نمیشود. پس ما هر 10سال یک بار عوض میشویم با این همه ما پیر میشویم و میمیریم. حالا موجود عجیبی پیدا شده که میتواند خودش را از نو تشکیل بدهد و هرگز نمیرد. «توربتوپ سیس نوتریکولا» یا عروس دریایی نامیرا همان موجود است و جزئی از خانواده مرجانها به حساب میآید. این موجود در حقیقت یک ستاره دریایی است که میتواند به نخستین مرحله زندگیاش برگردد. نوتریکولا این کار را از طریق یک نوع جهش سلولی انجام میدهد.

این جهش سلولی انجام میشود که عروس دریایی به حالت دیگری تغییر میکند یعنی دارای سلولهای جدیدی میشود.برای این کار ابتدا چتر عروس دریایی خودش را به توده مولکولی تبدیل میکند و بعد تمام موها و شاخکها را جذب خودش میکند. بعد موهای تغییر شکل یافته به این توده متصل شده و توده لحمی اولیه بهوجود میآید. از رشد این توده یک عروس دریایی جدید متولد میشود. از نظر تئوری این عمل میتواند بینهایت بار تکرار شود بنابراین از نظر پیولوژیکی این نوع از عروس دریایی نامیرا محسوب میشود.

کرمهای پهن آبی

در همین حال دانشمندان دانشگاه ناتینگهام در انگلیس در تحقیقات تازه خود بر این باورند که آنها راز جاودانگی و نامیرایی بالقوهای را برای انسانها در کرمهای پهن (Flatworm) شناسایی کردهاند.

آنها دو گونه از کرمهای پهن را که میتوانند خود را بارها و بارها همگونسازی یا حتی بازسازی کنند، مورد بررسی قرار دادند و یافته آنها امید دانشمندان را برای یافتن راهی برای از بین بردن اثرات ناشی از پیری در سلولهای انسانی دوچندان کرده است.

این کرمهای پهن از خانواده پلانارین (planarian) هستند که برای دورانی طولانی دانشمندان را مجذوب ترمیم نامحدود خود کردهاند. طی این پژوهش از یک کرم اصلی که به قطعات ریز تکهتکه شده بود حدود 20 هزارکرم پهن جدید بهدست آمد و تیم پژوهشی چگونگی جایگزینی سلولهای پیر یا آسیب دیده اینگونه کرم شگفت انگیز را بررسی کردند.

مدیر این پژوهش میگوید: ما در حال مطالعه 2گونه از کرمهای پهن هستیم که یکی از آنها مانند ما تولید مثل جنسی دارد و دیگری تکجنسی یا بیجنس است و از راه به دو نیم شدن تکثیر میکند. بهنظر میرسد هر دو گونه توان بازسازی نامحدود دارند .

کلید جاودانگی کرم پهن در تلومرهای آنهاست. تلومر بخش کوچکی از DNA است که در کلاه انتهای کروموزومها قرار دارد، پاسداری و محافظت از آنها در برابر آسیب و از دست دادن عملکرد سلول در ارتباط با افزایش سن است.

هربار که یک سلول تقسیم میشود کلاه تلومر آن کوتاهتر میشود. هنگامی که آنها بیش از حد کوتاه میشوند، سلول توانایی خود را برای تجدید و تقسیم از دست میدهد. پژوهشها نشان میدهد که جانوران جاودانه دارای سلولهایی هستند که توانایی حفظ طول تلومر بهطور نامحدود را دارند و بههمین دلیل سلولهای جاندار میتوانند همچنان به تقسیم و بازسازی خود ادامه دهند.

رئیس تیم پژوهشی دانشگاه ناتینگهام پیشبینی کرده بود که کرمهای پهن فعالانه بخش پایانی کروموزومهای خود را در سلولهای بنیادی بالغ حفظ میکنند که این امر منجر به جاودانگی از دیدگاه نظری میشود. مرگ به واسطه بیماریها یا شکار شدن از جاودانگی تجربی و عملی آنها جلوگیری میکند.

وی در این باره میگوید: اطلاعات ما یکی از پیشبینیها در مورد آنچه یک حیوان را بهطور بالقوه جاودانه میکند را برآورده کرده است و در آخر میافزاید که اهداف آینده ما در این پژوهش درک جزئیات بیشتر این مکانیسم و چگونگی فرگشت (تکامل) حیوانات جاودانه خواهد بود.

سلولهای معمولی انسان، فانی هستند و نمیتوانند برای همیشه خود را بازسازی کنند. همانطور که لئونارد هایفلیک در نیم قرن پیش نشان داده است، سلولهای انسانی دارای طول عمر تکثیر محدودی هستند و سلولهای پیرتر زودتر از سلولهای جوان به این محدوده میرسند. این محدودهی هایفلیک از طول عمر سلولی مستقیما مرتبط با تعداد تکرارهای قطعه DNA خاصی است که در انتهای کروموزمهای حامل مواد ژنتیکی قرار گرفته است.

این تکرارهای DNA بخشی از ساختارهای پوششی حفافظتی است که تلومر نامیده میشوند. تلومرها انتهای کروموزومها را از نوآراییهای ناخواسته و بیجای DNA که موجب بیثباتی ژنوم میشوند، محافظت میکنند. با هر بار تقسیم سلول، DNA تلومری کوتاهتر میشود و در نهایت به جایی میرسد که دیگر قادر به حفاظت از انتهاهای کروموزمها نیست. این کاهش پیوسته در طول تلومر مانند یک ساعت مولکولی عمل میکند که دارای شمارش معکوسی تا زمان رسیدن به انتهای رشد سلول است. کاهش توانایی رشد سلول بهطور قوی با فرایند پیر شدن مرتبط است و کاهش جمعیت سلولها مستقیما در ایجاد ضعف، بیماری و نارسایی اعضا نقش دارد.

در مقابل فرآیند کوتاه شدن تلومرها، آنزیم تلومراز قرار دارد که بهطور منحصربهفردی فرایند پیر شدن سلول را به تاخیر میاندازد و حتی موجب معکوس شدن آن میشود. تلومراز با افزایش طول تلومرها و افزودن تکرارهای DNA از دست رفته با فرآیند پیر شدن سلول مبارزه میکند و بهطور موثری موجب افزایش طول عمر سلول میشود.

تلومرازها طول تلومرها را با سنتر مکرر قطعات شش نوکلئوتیدی از DNA افزایش میدهند (با اضافه کردن توالی GGTTAG در انتهای کروموزومها از روی الگوی RNA که درون خود آنزیم قرار گرفته است).(شش تایی حيات!)
با این حال فعالیت آنزیم تلومراز برای بازیابی کامل تکرارهای از دست رفتهی DNA تلومریک کافی نیست و نمیتواند کاملا فرایند پیر شدن سلولی را متوقف سازد. کوتاه شدن تدریجی تلومرها روی قابلیت تکثیر سلولهای بنیادی بالغ انسانی (سلولهایی که موجب نوسازی بافتها و اعضای پیر در بدن میشوند) تاثیر منفی میگذارد. فعالیت تلومراز در سلول بنیادی بالغ صرفا موجب کاهش دادن سرعت شمارش معکوس ساعت ملکولی میشود و بهطور کامل نمیتواند موجب نامیرایی سلولها شود. بنابراين سلولهای بنیادی بالغ در انسان سالخورده بهعلت کاهش یافتن طول تلومر ضعیف میشوند که این امر موجب افزایش زمان بهبود زخمها و تخریب بافتها در نتیجهی کافی نبودن جمعیت سلولی میشود.

تحقیقات انجامشده در آزمایشگاه چن و همکارانش اخیرا مرحلهای حیاتی در چرخهی کاتالیستی تلومراز کشف کرده است که این مرحله توانایی آنزیم تلومراز را برای سنتز تکرارهای DNA تلومریک در انتهاهای کروموزومها محدود میکند. پروفسور چن گفت:

تلومراز یک سیستم ترمز داخلی برای تضمین این که سنتر تکرارهای DNA تلومریک دقیق و بدون خطا انجام شود، دارد. اگرچه این ترمز محافظتی فعالیت کلی آنزیم تلومراز را نیز محدود میکند. پیدا کردن راهی برای رها کردن درست این ترمز روی آنزیم تلومراز امکان بازیابی طول از دست رفتهی تلومر در سلولهای بنیادی بالغ و حتی معکوس کردن پیر شدن سلول را فراهم میکند.

منظور از ترمز ذاتی آنزیم، یک سیگنال توقفی است که درون الگوی RNA خود آنزیم قرار گرفته است و پیغام توقفی برای عمل آنزیم محسوب میشود. زمانی که تلومراز سنتز DNA را برای تکرار بعدی آغاز میکند، این سیگنال توقف هنوز فعال است و سنتز DNA را محدود میکند.( وجود این ترمز شاید یک میراث تکاملی بوده است تا از زنده ماندن بیش از حد موجود زنده در زمانی که کارکرد و کیفیت زندگی او پایین می آید و سلولهای بدن او کارایی مناسب ندارد، جلوگيري کند تا جا برای افراد جوانتر و سالمتر باز شود. از طرف ديگر، یک فرد پیر هشتاد ساله با صدها درد لاعلاج مواجه است تصور کنید سن او بدون بهبود و تغییر شرایط زندگی، به سیصد سال برسد، چگونه این همه درد و مصیبت را تحمل کند!!

این به آن معنی نیست که دراز کردن طول عمر، غیر ممکن است بلکه اگر شرایط بسیار مناسبی فراهم شود و برخی نقص ها در جسم انسان اصلاح گردد و میزان انرژی لازم برای ایجاد و سوخت و ساز سلولهای جدید و نو فراهم شود، در آن زمان ممکن است این ترمز های طبیعی بر آنزیم تلومراز، کمتر عمل کنند.

ولی در شرایطی که نخستین مقدمات حیات برای حتی نوزادان و کودکان فراهم نیست و نمونه زشت آن را مثلا در جنگ های آخر الزمان به ویژه در کشور یمن شاهدیم، در این شرایط قحطی و گرسنگی، هرگز فکر کردن به افزایش سن یک فرد هشتاد ساله جايی ندارد.

و در این شرایط برداشتن ترمز طبیعی از آنزیم تلومراز، همان کاری را خواهد کرد که یک سلول سرطانی نفرت انگیز، در بدن میکند. سلول سرطانی بی مهابا رشد میکند و همه انرژی دیگر سلول ها را می خورد ولی در نهایت با کشتن صاحب خود، نه اثری از فرد بیمار باقی میماند و نه اثری از سلول سرطانی فعال و پيشرو!)

با هدف قرار دادن سیگنالی که از آغاز تکرار دوباره سنتز DNA جلوگیری میکند، عمل آنزیم تلومراز را می توان در جهت جلوگیری از کوتاه شدن تلومر تحریک کرد و موجب جوان شدن دوبارهی سلولهای بنیادی بالغ شد.

بیماریهای انسانی نظیر دیس کراتوز مادرزادی (dyskeratosis congenita)، کم خونی آپلاستیک (aplastic anemia) و فیبروز ریوی ایدیوپاتیک (idiopathic pulmonary fibrosis)، از لحاظ ژنتیکی با جهشهایی که دارای تاثیر منفی روی فعالیت تلومراز هستند یا در سرعت بخشیدن کاهش طول تلومر نقش دارند، مرتبط بودهاند. نتیجهی کوتاه شدن سریع تلومرها پیری زودرس و افزایش تخریب ارگانها و کم شدن طول عمر بیمار در نتیجهی کافی نبودن جمعیت سلولی است. افزایش فعالیت تلومراز امیدوار کننده ترین راه درمان این بیماریها است.

با این که افزایش فعالیت تلومراز میتواند جوانی را به سلولهای پیر هدیه دهد و بیماریهای پیری زودرس را درمان کند، ولی این جا یک مشکلی هم وجود دارد. همانطور که سلولهای بنیادی جوان از تلومراز برای جبران کاهش طول تلومر استفاده میکنند، سلولهای سرطانی نیز برای حفظ رشد نابهجا و مخرب خود از تلومراز استفاده میکنند. تقویت و تنظیم عمل تلومراز باید با دقت انجام شود و روی خط باریکی بین جوانسازی دوباره سلولها و بالاتر شدن خطر رشد سرطان حرکت کند.

بقیهی سلولهای بدن، یعنی سلولهای بدنی که عمدهی سلولهای بدن را تشکیل میدهند دارای فعالیت تلومراز نیستند. از آنجایی که تلومراز رشد کنترلنشدهی سلولهای سرطانی را تحریک میکند، این ویژگی سلولهای بدنی انسان خطر رشد سرطان را کاهش میدهد. بر این اساس داروهایی که فعالیت تلومراز را در همهی سلولها بدون هیچ تمایزی افزایش میدهند، مطلوب نیستند. برای تقویت دقیق فعالیت تلومراز بهصورت انتخابی در سلولهای بنیادی بالغ، این کشف نشان میدهد مرحله حیاتی در چرخهی کاتالیستی تلومراز هدف مهم داروی جدید است. داروهای کوچک مولکولی برای افزایش فعالیت تلومراز به صورت اختصاصی در سلولهای بنیادی برای درمان بیماری و همچنین درمانهای ضد پیری بدون افزایش خطر ابتلا به سرطان میتواند طراحی شود.
http://lms.bums.ac.ir/mod/forum/discuss.php?d=1409#p3310

https://www.zoomit.ir/2018/3/8/269352/hidden-secret-of-immortality-enzyme-telomerase/


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
دفاع در برابر تغییر ساختاولین سلول مصنوعیسوالات پزشکیبرخی توجهات در ببمار پارچراروياها را به یاد نمی آدرک تصویر و زبان های مخلتادغام میان گونه های مختلتکامل ساختار رگهای مغزی ما با کمک مغز خود مختاريمهوش، ژنتیکی است یا محیطیزبان و بیان، در سایه پیشراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان رو به کوچکتر شدکمردرد و علل آنسردرد سکه ایبیهوش کردن در جراحی و بیمچندین ماده غذایی که ماننپنج اکتشاف شگفت آور در مودقیق ترین تصاویر از مغز ااوکرلیزوماب داروی جدید شپیامهای کاربرانبرخی سلولهای عصبی در تلافلج بل، فلجی ترسناک که آننزاع بین جهل و علم رو به پدرک عمیق در حیواناتادغام دو حیطه علوم مغز و تکامل شناخت انسان با کشفما تحت کنترل ژنها هستیم یهیچگاه از فشار و شکست نترزبان و تکلم برخی بیماریهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ایندگان چگونه استکمردرد با پوشیدن کفش مناتغییر عمودی سر انسان از پآیا احتمال دارد رویا از آسرعت فکر کردن چگونه استبیوگرافیچه زیاد است بر من که در ایپوست ساعتی مستقل از مغز ددلایلی که نشان میدهد ما بايندگان چگونه خواهند دیدسایتهای دیگربرخی سيناپسها طی تکامل و فلج خوابنزاع بین علم و نادانی رو درگیری اعصاب به علت میتوارتقا و تکامل سنت آفرینش تئوری تکامل امروز در درمماه رجبهاوکينگ پیش از مرگش رسالزبان و شناخت حقیقت قسمت چاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ابزار برتر بقاکنفرانس تشنج هتل کوثر اصثبت امواج الکتریکی در عصآیا احتمال دارد رویا از آشلیک فراموشیبیوگرافیچهار میلیارد سال تکامل بپیموزایددندان ها را مسواک بزنید تايا اراده آزاد توهم است یبررسي علل احتمالي تغيير فلج خواب چیستنزاع بین علم و جهل رو به پرقیبی قدرتمند در برابر مارتوکين تراپی روشی جديد تئوری تکامل در پیشگیری و ماپروتیلینهاوکينگ پیش از مرگش رسالزبان و شناخت حقیقت قسمت ااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز از بسیاری حقایق می گرکنگره بین المللی سردرد دجمجمه انسان های اولیهآیا برای تولید مثل همیشه شنا در ابهای گرم جنوب نیبیان ژن های اسکیزوفرنی دچهار ساعت پس از کشتار خوکپیچیدگی های مغزی در درک زدو ویژگی انتزاع و قدرت تجايا اراده آزاد توهم است یبررسی و اپروچ جدید بر بیمفیلمی بسیار جالب از تغیینظام مثبت زندگیرموزی از نخستین تمدن بشرارتباط میکروب روده و پارتا 20 سال آینده مغز شما به مبانی ذهنی سیاه و سفیدهدف از تکامل مغززبان و شناخت حقیقت قسمت داز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز برای فراموشی بیشتر ککنگره بین المللی سردرد دجنسیت و تفاوت های بیناییآیا بزرگ شدن مغز فقط در دشناخت و معرفت، و نقش آن دبیست تمرین ساده برای جلونوار مغزی روشی مهم در تشخپیوند مغز و سر و چالشهای ديدن با چشم بسته در خواب ای آنکه نامش درمان و یادشبررسی سیستم تعادلی بدن افیزیکدانان ماشینی برای تنظریه تکامل در درمان بیمرمز و رازهای ارتباط غیر کارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر مشاهده بر واقعیت بمجموعه های پر سلولی بدن مهزینه ای که برای اندیشیدزبان و شناخت حقیقت قسمت ساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟کندر در بیماریهای التهابجنسیت و تفاوت های بیناییآیا تکامل و تغییرات ژنتیشناسایی سلول های ایمنی ابیشتر کمردردها نیازی به نورون هاي مصنوعی می توانپیوند سر، یکی از راه حلهاپیشینیان انسان از هفت میدی متیل فومارات(زادیوا)(ایندرالبررسی علل کمر درد در میانفرگشت و تکامل تصادفی محض هفت چیز که عملکرد مغز تو رویای شفافارتباط هوش ساختار مغز و ژتاثیر نگاه ناظر هوشیار بمحل درک احساسات روحانیهستي مادي ای که ما کوچکترزبان، وسیله شناسایی محیطاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز بزرگ چالش است یا منفعکوچک شدن مغز از نئاندرتاجهش های ژنتیکی مفید در ساآیا خداباوری محصول تکاملشواهدی از دنیسوان(شبه نئبا هوش مصنوعی خودکار روبنورون های ردیاب حافظهپیشرفتی مستقل از ابزار هدژا وو یا اشنا پنداریایا کوچک شدن مغزانسان البزرگ شدن مغز محدود به دورفراموش کارها باهوش تر هسهفت سین یادگاری از میراث روبات های ریز در درمان بیارتباط انسانی، محدود به تاثیر نگاه انسان بر رفتامحل درک احساسات روحانی دهستی ما پس از شروعی چگال سفر نامه سفر به بم و جنوب از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رو ح و روان بر جسممغز بزرگ چالشهای پیش روکودک ایرانی که هوش او از جهش های ژنتیکی غیر تصادفآیا دلفین ها می تواند از شاهکار قرنبارداری بدون رحمنوروپلاستیسیتی چیستنوشیدن چای برای مغز مفید پاسخ گیاهان در زمان خورددژاوو یا آشناپنداریایا ابزار هوشمندی یا مغز بسیاری از بیماری های جدیفراموشی همیشه هم بد نیستهمیشه عسل با موم بخوریمروح رهاییارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر نگاه انسان بر رفتامحدودیت های حافظه و حافظو هر کس تقوای خدا پیشه کنسفرنامه سفر به بم و جنوب از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز حریص برای خون، کلید تکودکان خود را مشابه خود تجهشهای مفید و ذکاوتی که دآیا دست مصنوعی به زودی قاشبیه سازی میلیون ها جهان بازگشت از آثار به سوی خدانوعی سکته مغزی ، وحشتناک پختگی پس از چهل سالگي به دانشمندان ژنی از مغز انسایا بیماری ام اس (مولتیپتفاوت مغز انسان و میمون هفرایند حذف برخی اجزای مغهوموارکتوس ها ممکن است دروزه داری و بیمار ی ام اس ارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ویتامین دی بر بیمامخچه ، فراتر از حفظ تعادلویتامین E برای فعالیت صحسفرنامه سفر به بم و جنوب از تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز زنان جوانتر از مغز مرکوری گذرای ناشی از موبایجهشهای مفید و ذکاوتی که دآیا رژیم غذایی گیاهی سلاشبیه سازی سیستم های کوانبازسازي مغز و نخاع چالشی چیزی خارج از مغزهای ما نیپرورش مغز مینیاتوری انسادانشمندان روش هاي جدیدی ایا بدون زبان میتوانیم تتفاوتهای جنسیتی راهی برافرد حساس از نظر عاطفی و بهوش مصنوعی می تواند بر احروش مقابله مغز با محدودیارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ژنها بر اختلالات خمخچه ابزاري که وظیفه آن فویتامین E در چه مواد غذایسفرنامه سفر به بم و جنوب از تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر مغزهای کوچک بی احساسکی غایب شدی تا نیازمند دلجاذبه و نقش آن در شکلگیریآیا راهی برای رفع کم آبی شباهت زیاد بین سلول هاي عبحتی علمی درباره تمایل بچگونه مغز پیش انسان یا همآلزایمردانشمندان روشی برای تبدیایا تکامل هدفمند استتقلید مرحله ای نسبتا پیشقانون مندی نقشه ژنتیکی مهوش مصنوعی گوگل به کمک تشروش های صرفه جویی در ایجاارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر کپسول نوروهرب بر نمدارک ژنتیکی چگونه انسانویتامین دی گنجینه ای بزرسفرنامه سفر به بم و جنوب از تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر رژیم گیاهخواری بر مغزتان را در جوانی سیمکشکاهش التهاب ناشی از بیماحقیقت راستین انسان علم بآیاما مقهور قوانین فیزیکشباهت زیاد بین سلول هاي عبحث درباره پیدایش و منشاچگونه هموساپينس بر زمین آیا ما تنها موجودات زنده داروهای مصرفی در ام اسایرادهای موجود در خلقت بتلقین اطلاعات و حافظهقارچ بی مغز در خدمت موجودهوش مصنوعی گوگل به کمک تشروش هایی ساده برای کاهش اارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر کپسول نوروهرب بر تمروری بر تشنج و درمان هایواکنش های ناخودآگاه و تقسفری به آغاز کیهاناز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر عصاره تغلیظ شده گینقش قهوه در سلامتیکایروپاکتیک چیستحافظه و اطلاعات در کجاست آزمون ذهنی گربه شرودینگرشش مرحله تکامل چشمبحثی در مورد نقش ویتامينچگونه آن شکری که می خوریمآیا مغز تا بزرگسالی توسعداروهای ضد بیماری ام اس واگر نعمت فراموشی نبود بستلاش هایی در بیماران قطع قدم زدن و حرکت دید را تغیهوش مصنوعی الفاگوروش صحبت کردن در حال تکامارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر کپسول نوروهرب بر سمرکز خنده در کجای مغز استواکسن سرطانسلولهای بنیادی مصنوعی درازدواج های بین گونه ای، رتاریخ همه چیز را ثبت کردهنقش مهاجرت در توسعه نسل اکاربرد روباتهای ريزنانوحافظه و اطلاعات در کجاست إِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَششمین کنگره بین المللی سبحثی جالب درباره محدودیتچگونه انتظارات بر ادراک آیا همه جنایت ها نتیجه بیداروی فامپیریدین یا نورلاگر نعمت فراموشی نبود بستلاشی برای درمان قطع نخاقدرت انسان در نگاه به ابعهوش مصنوعی از عروسک تا کروشهای نو در درمان دیسک بارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر کپسول نوروهرب بر سمرگ انتقال است یا نابود شواسطه ها د رمسیر ایجاد مغسلسله مباحث هوش مصنوعیاستفاده از هوش مصنوعی در تبدیل تراکت صوتی مصنوعی نقش هورمون های تیروئید دکاربرد روباتهای ريز، در حافظه و اطلاعات در کجاستافراد آغاز حرکت خودشان رصرع و درمان های آنبحثی در مورد نقش کلسیم و چگونه باغبانی باعث کاهش آیا هوش ارثی دریافتی از پداروی تشنجی دربارداریاگر تلاش انسان امروز براتلاشی جدید در درمان ام اسلوب فرونتال یا پیشانی مغهوش مصنوعی از عروسک تا کروشهای شناسایی قدرت شنواارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر گیاه خواری بر رشد ومراحل ارتقای پله پله کیهوراپامیل در بارداریسم زنبور ، کلیدی برای واراستیفن هاوکینگ در مورد هتبدیل سلولهای محافط به سنقش ژنتیک در درمان اختلاکجای مغز مسئول پردازش تجحس چشایی و بویاییافزایش قدرت ادراکات و حسضررهای مصرف شکر و قند بر بحثی در مورد عملکرد لوب فچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هوش سریعی که بدون احسداروی جدید s3 در درمان ام ابزار هوش در حال ارتقا ازتمایل زیاد به خوردن بستنلبخند بزن شاید صبح فردا زهوش مصنوعی از عروسک تا کروشی برای بهبود هوش عاطفاز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر گیاه خواری بر رشد ومزایای شکلات تلخ برای سلورزش هوازی مرتب خیلی به قسودمندی موجودات ابزی بر استیفن هاوکینگ در تفسیر تری فلوپرازیننقش انتخاب از طرف محیط، نکشف مکانیسم عصبی خوانش پحس و ادراک (قسمت اول )افسردگی و اضطراب در بیماضررهای شکر بر سلامت مغزبحثی درباره هوش و تفاوتهچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هشیاری کوانتومی وجودداروی جدید ضد میگرنابزارهای بقای موجود زندتمدن قدیمی ای در جنوب ایرلرزش ناشی از اسیب به عصبهوش مصنوعی از عروسک تا کروشی جدید در درمان قطع نخاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد ومسیر دشوار تکامل و ارتقاورزش هوازی ، بهترین تمریسیاهچاله و تکینگی ابتدایاستخوان های کشف شده، ممکتری فلوپرازیننقش اتصالات بین سلولهای کشف مکانیسمی پیچیده در بحس و ادراک (قسمت دوم )الکتروتاکسی(گرایش و حرکطی یکصد هزار سال اخیر هرچبحثی درباره هوش و تفاوتهچگونه حافظه را قویتر کنیآیا واکنش های یاد گرفته وداروی ضد تشنج با قابليت تابزارهای پیشرفته ارتباط تمساح حد واسط میان مغز کولزوم سازگاری قانون مجازاهوش مصنوعی از عروسک تا کروشی جدید در درمان سکته ماز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد ومشکلات نخاعیورزش و میگرنسیاره ابلهاناصول سلامت کمرتسلیم شدن از نورون شروع منقش حفاظتی مولکول جدید دکشف ارتباط جدیدی از ارتبحس و ادراک قسمت چهارمالتهاب شریان تمپورالظهور امواج مغزی در مغز مصبحثی درباره هوش و تفاوتهنگاهی بر قدرت بینایی دراآیا آگاهی پس از مرگ از بیداروی ضد تشنج با قابليت تابزارهای دفاعی و بقای موتنفس هوازی و میتوکندریلزوم سازگاری قانون مجازاهوش مصنوعی از عروسک تا کمريتوکسيمب در درمان ام اساز آغاز خلقت تا نگاه انساتاثیر گیاه خواری بر رشد ومشاهده آینده از روی مشاهورزش بهترین درمان بیش فعسیاره ابلهاناضطراب و ترستشنج چیستنقش حیاتی تلومر دی ان آ دکشف جمجمه ای درکوه ایرهوحس و ادراک قسمت پنجمامیوتروفیک لترال اسکلروعلم به ما کمک میکند تا موبحثی درباره هوش و تفاوتهنگاهی بر توانایی اجزاي بآیا امکان بازسازی اندامهداستانها و مفاهیمی اشتبااثر مضر مصرف طولانی مدت رتنفس هوازی و میتوکندریممانتین یا آلزیکسا یا ابهوش مصنوعی از عروسک تا کمریواستیگمیناز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد ومعنی روزهورزش در کمر دردسیر آفرینش از روح تا مغز اطلاعاتی عمومی در مورد متغییر الگوی رشد مغزی با زنقش داروهاي مختلف معروف گنجینه ای به نام ویتامین حس و ادراک قسمت سومامگا سه عامل مهم سلامتعلایم کمبود ویتامین E را بحثی درباره هوش و تفاوتهبحثی درباره احساسات متفاناتوانی از درمان برخی ویآیا انسان با مغز بزرگش اخدر مانهای کمر درداثرات مفید قهوهتو دی ان ای خاص ميتوکندريمنابع انرژي پاک سرچشمه حهوش مصنوعی در کامپیوترهارژیم غذایی حاوی تخم مرغ واز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز فکر میکند مرگ برای دیوزوز گوشسیستم تعادلی بدناطلاعاتی عمومی در مورد متغییر زودتر اتصالات مغزینقش روزه داری در سالم و جگیاه خواری و گوشت خوار کدحساسیت روانی متفاوتامروز دانش ژنتیک هیچ ابهعلایم کمبود ویتامین E را بحثی درباره احساساتی غیرناتوانی در شناسایی چهره در چه مرحله ای از خواب ، راثرات مضر ماری جواناتولید سلولهای جنسی از سلمولتیپل اسکلروز در زنان هوش مصنوعی در خدمت خلق وحراه های جدید برای قضاوت راز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز ما کوچکتر از نیم نقطهیک پیشنهاد خوب برای آسان سیستم دفاعی بدن علیه مغز بلندی در ذهن ما درک بلندینقش رژیم غذایی در رشد و اگالکانزوماب، دارویی جدیخلاصه ای از مطالب همایش مانفجار و توقف تکاملی نشاعلت خواب آلودگی بعد از خوانگشت نگاری مغز نشان میدعوارض ازدواج و بچه دار شدبخش دیگری در وجود انسان هنخاع ما تا پایین ستون فقردر هم تنیدگی کوانتومی و پاجزای پر سلولی بدن انسان توانایی مغز و دیگر اجزای مواد کوانتومی جدید، ممکنهوش مصنوعی در خدمت خلق وحراه های جدید برای قضاوت راز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز مادران و کودکان در زمیکی از علل محدودیت مغز امسکته مغزیبه زودی شبکه مغزی به جای نقش زبان در سلطه و قدرت اگامی در درمان بیماریهای خواندن ، یکی از شستشو دهناندوهگین نباش اگر درب یا عید نوروز مبارکبرنامه و ساختار پیچیده منخستین تصویر از سیاهچالهدرمان های بیماری آلزایمراجزایی ناشناخته در شکل گتوازن مهمتر از فعالیت زیموجود بی مغزی که می تواندهوش مصنوعی درمانگر کامپیراه پیروزی در زندگی چیستاز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر انتخاب از طرف محیط مغز چون ابزار هوش است دلییادگیری مهارت های جدید دساخت شبکه عصبی با الفبایبوزون هیگز چیستنقش زبان در سلطه و قدرت اگاهی لازم است برای فهم و خواب سالم عامل سلامتیخواب سالم عامل سلامتی و یانسان قدیم در شبه جزیره ععامل کلیدی در کنترل کارآبرین نت به جای اینترنتنرمش های مفید در سرگیجهدرمان های جدید میگرناحساس گذر سریعتر زمانتوسعه برخی شغل ها با هوش موجودات مقهور ژنها هستندهوش مصنوعی درخدمت خلق وحرشته نوروایمونولوژی و نقاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ترکیبات استاتین (سمغز چگونه صداها را فیلتر یادآوری خواب و رویاساخت شبکه عصبی مصنوعی با بیماری گیلن باره و بیمارنقش سجده بر عملکرد مغزگاهی مغز بزرگ چالش استخواب عامل دسته بندی و حفطانسان جدید از چه زمانی پاعسل طبیعی موثر در کنترل ببرای پیش بینی آینده مغز دنرمشهای مهم برای تقویت عدرمان های رایج ام اساخلاق و علوم اعصابتوصیه های غیر دارویی در سمیهمانهای ناخوانده عامل هوش مصنوعی ساخته هوش طبیرشد مغز علت تمایل انسان باز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر دپاکین بر بیماری ممغز آیندگان چگونه است ؟ژن هوش و ساختارهای حیاتی ساختار شبکه های مغزی ثاببیماری ای شبیه آلزایمر و نقش غذاها و موجودات درياگذر زمان کاملا وابسته به خودآگاهی و هوشیاريانسان عامل توقف رشد مغزعصب حقوق نورولووبرخی نکات از گاید لاین پرچرا مغزهای ما ارتقا یافت درمان جدید میگرن با انتی اختلال در شناسایی حروف و توصیه هایی در مصرف ماهیمیگرن سردردی ژنتیکی که بهوش احساسیزمین زیر خلیج فارس تمدنی از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب مغز انسان ایا طبیعتا تماژن یا نقشه توسعه مغز و نقسخن پاک و ثابتبیماری ای شبیه ام اس مولتنقش غذاها و موجودات درياگربه شرودینگر و تاثیر مشخودآگاهی و هوشیاريانعطاف پذیری مکانیسمی علعضلانی که طی سخن گفتن چقدبرخی اثرات مضر ویتامین دچرا حیوانات سخن نمی گویندرمانهای بیماری پارکینساختلالات مخچهتوضیحی ساده در مورد هوش ممیدان مغناطيسي زمین بشر هوش احساسیزندگی هوشمند در خارج از زاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروی ضد تشنج سدیم مغز انسان برای ایجاد تمدژنها نقشه ایجاد ابزار هوسریعترین کامپیوتر موجودبیماری بیش فعالینقش غذاها و موجودات درياگزیده ای از وبینار یا کنفخانواده پایداراولین هیبرید بین انسان ومقالاتبرخی اختلالات عصبی مثانهچرا حجم مغز گونه انسان دردرک فرد دیگر و رفتارهای ااختلالات حرکتی در انسانتکامل چشممکانیزمهای دفاعی در برابهوش عاطفی بیشتر در زنانزیباترین چیز در افزایش ساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان برای شادمانی طژنها ، مغز و ارادهسرگیجه از شایعترین اختلابیماری تی تی پینقشه مغزی هر فرد منحصر بهگزارش یک مورد جالب لخته وخطا در محاسبات چیزی کاملاولین مورد پیوند سر در انتاثیر ویتامین دی بر بیمابرخی بیماری ها که در آن بچرا در مغز انسان، فرورفتدرک و احساساختلالات صحبت کردن در انتکامل ابزار هوش ، راه پر ما انسانها چه اندازه نزدهوش عاطفی در زنان بیشتر ازیرفون داروی ضد ام اساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان برای شادمانی طژنهای هوش ، کدامندسردرد و علتهای آنبیماری ضعف عضلات نزدیک بنقص در تشخیص هیجانات عامگشایش دروازه جدیدی از طرخطا در محاسبات چیزی کاملاولین تصویر در تاریخ از سصفحه اصلیبرخی بیماری های خاص که بدچراروياها را به یاد نمی آدرک احساسات و تفکرات دیگادامه بحث تکامل چشمتکامل زبانما انسانها چه اندازه نزدهوشیاری کوانتومیزبان چهار حرفی حیات زمیناز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان رو به کوچک تر شکلرال هیدرات برای خوابانسردرد تنشنبیماریهای تحلیل عضلانی اچند جهانیپمبرولیزوماب در بیماری چ