دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

نقش حیاتی تلومر دی ان آ در افزایش طول عمر انسان چیست

نقش حیاتی تلومر DNAدر افزایش طول عمر انسان چیست؟(تلاش برای کشف راز طول عمر)
ثابت ماندن اندازه ی تلومرDNA و کشف راز طول عمر انسان

چگونگی پیر شدن و در نهایت مرگ موجودات زنده، هنوز بهصورت قطعی مشخص نشده است. بهصورت نظری سلولها توانایی تقسیم تا بینهایت و نامیرا را دارا هستند اما در دی آن ای(DNA) زائدههایی به نام تلومر وجود دارد که در هر تقسیم سلولی اندازه آنها کوتاهتر شده و در نهایت پس از به پایان رسیدن آن، تقسیم سلولی متوقف میشود. این سیر از ابتدای شکلگیری جنین و سلول تخم آغاز میشود و تا پایان مرگ موجود زنده ادامه دارد. اندازه تلومر هر فرد بسته به ساختار ژنتیکاش متفاوت است. در بعضی از مواقع که دیانای فرد دچار جهش میشود، سلولهای نامیرا یا سلولهای سرطانی شکل میگیرند که در تقسیم سلولی آنها، اندازه تلومر ثابت مانده و به عبارتی دارای ویژگی نامیرایی هستند و در نهایت به خاطر همین ویژگی، باعث مرگ موجود زنده میشوند.

(همیشه توانایی سلول برای بقا خوب نیست ، نمونه آن، سلول های سرطانی است که با سرعت زیاد تکثیر می شوند و در این موارد با مصرف زیاد انرژی، سلول های حیاتی بدن را از انرژی محروم می کنند. به همین ترتیب تکثیر زیاد و همیشگی سلول های خاص بدن به ویژه سلول های پرخور عصبی میتواند سلول های حیاتی بدن را از انرژی، محروم کند!)

دانشمندان در سالهای اخیر کشفیاتی داشتهاند که نشان میدهد برخی موجودات زمین قادرند عمر جاودانه داشته باشند و مرتبا سلولهای خود را بازسازی کنند. از جمله دو موجود دریایی دارای این ویژگی هستند، نوعی عروس دریایی و نوعی کرم پهن آبی!(البته این موجودات مغز بزرگی ندارند و تفاوت آنها با انسان در میزان این واحدهای پرخور- که انرژی کافی ای برای دیگر سلول ها باقی نمی گذارند- بسیار است. به بحثی در این مورد با عنوان امکان بازسازی اندامهای خودمان را در آینده خواهیم داشت؟! و بحث در مورد آن، در همین کانال مراجعه شود)

عروس دریایی نامیرا

با گسترش دانش ژنتیک و همچنین یافتههای جدید جانورشناسی و کشف موجوداتی که دارای عمر نامحدود هستند، دانشمندان امیدوارند بهزودی با یافتن ژن این نامیرایی و به کار بردن آن در ساختار ژنتیک انسان بشر را جاودانه سازند.

تحقیقات علمی نشان میدهد که مولکولهای(نه سلولها) بدن ما هر 10سال یک بار نو میشوند. یعنی بعد از گذشت این زمان دیگر اثری از مولکولهای کربن قدیمی در بدن هیچ انسانی پیدا نمیشود. پس ما هر 10سال یک بار عوض میشویم با این همه ما پیر میشویم و میمیریم. حالا موجود عجیبی پیدا شده که میتواند خودش را از نو تشکیل بدهد و هرگز نمیرد. «توربتوپ سیس نوتریکولا» یا عروس دریایی نامیرا همان موجود است و جزئی از خانواده مرجانها به حساب میآید. این موجود در حقیقت یک ستاره دریایی است که میتواند به نخستین مرحله زندگیاش برگردد. نوتریکولا این کار را از طریق یک نوع جهش سلولی انجام میدهد.

این جهش سلولی انجام میشود که عروس دریایی به حالت دیگری تغییر میکند یعنی دارای سلولهای جدیدی میشود.برای این کار ابتدا چتر عروس دریایی خودش را به توده مولکولی تبدیل میکند و بعد تمام موها و شاخکها را جذب خودش میکند. بعد موهای تغییر شکل یافته به این توده متصل شده و توده لحمی اولیه بهوجود میآید. از رشد این توده یک عروس دریایی جدید متولد میشود. از نظر تئوری این عمل میتواند بینهایت بار تکرار شود بنابراین از نظر پیولوژیکی این نوع از عروس دریایی نامیرا محسوب میشود.

کرمهای پهن آبی

در همین حال دانشمندان دانشگاه ناتینگهام در انگلیس در تحقیقات تازه خود بر این باورند که آنها راز جاودانگی و نامیرایی بالقوهای را برای انسانها در کرمهای پهن (Flatworm) شناسایی کردهاند.

آنها دو گونه از کرمهای پهن را که میتوانند خود را بارها و بارها همگونسازی یا حتی بازسازی کنند، مورد بررسی قرار دادند و یافته آنها امید دانشمندان را برای یافتن راهی برای از بین بردن اثرات ناشی از پیری در سلولهای انسانی دوچندان کرده است.

این کرمهای پهن از خانواده پلانارین (planarian) هستند که برای دورانی طولانی دانشمندان را مجذوب ترمیم نامحدود خود کردهاند. طی این پژوهش از یک کرم اصلی که به قطعات ریز تکهتکه شده بود حدود 20 هزارکرم پهن جدید بهدست آمد و تیم پژوهشی چگونگی جایگزینی سلولهای پیر یا آسیب دیده اینگونه کرم شگفت انگیز را بررسی کردند.

مدیر این پژوهش میگوید: ما در حال مطالعه 2گونه از کرمهای پهن هستیم که یکی از آنها مانند ما تولید مثل جنسی دارد و دیگری تکجنسی یا بیجنس است و از راه به دو نیم شدن تکثیر میکند. بهنظر میرسد هر دو گونه توان بازسازی نامحدود دارند .

کلید جاودانگی کرم پهن در تلومرهای آنهاست. تلومر بخش کوچکی از DNA است که در کلاه انتهای کروموزومها قرار دارد، پاسداری و محافظت از آنها در برابر آسیب و از دست دادن عملکرد سلول در ارتباط با افزایش سن است.

هربار که یک سلول تقسیم میشود کلاه تلومر آن کوتاهتر میشود. هنگامی که آنها بیش از حد کوتاه میشوند، سلول توانایی خود را برای تجدید و تقسیم از دست میدهد. پژوهشها نشان میدهد که جانوران جاودانه دارای سلولهایی هستند که توانایی حفظ طول تلومر بهطور نامحدود را دارند و بههمین دلیل سلولهای جاندار میتوانند همچنان به تقسیم و بازسازی خود ادامه دهند.

رئیس تیم پژوهشی دانشگاه ناتینگهام پیشبینی کرده بود که کرمهای پهن فعالانه بخش پایانی کروموزومهای خود را در سلولهای بنیادی بالغ حفظ میکنند که این امر منجر به جاودانگی از دیدگاه نظری میشود. مرگ به واسطه بیماریها یا شکار شدن از جاودانگی تجربی و عملی آنها جلوگیری میکند.

وی در این باره میگوید: اطلاعات ما یکی از پیشبینیها در مورد آنچه یک حیوان را بهطور بالقوه جاودانه میکند را برآورده کرده است و در آخر میافزاید که اهداف آینده ما در این پژوهش درک جزئیات بیشتر این مکانیسم و چگونگی فرگشت (تکامل) حیوانات جاودانه خواهد بود.

سلولهای معمولی انسان، فانی هستند و نمیتوانند برای همیشه خود را بازسازی کنند. همانطور که لئونارد هایفلیک در نیم قرن پیش نشان داده است، سلولهای انسانی دارای طول عمر تکثیر محدودی هستند و سلولهای پیرتر زودتر از سلولهای جوان به این محدوده میرسند. این محدودهی هایفلیک از طول عمر سلولی مستقیما مرتبط با تعداد تکرارهای قطعه DNA خاصی است که در انتهای کروموزمهای حامل مواد ژنتیکی قرار گرفته است.

این تکرارهای DNA بخشی از ساختارهای پوششی حفافظتی است که تلومر نامیده میشوند. تلومرها انتهای کروموزومها را از نوآراییهای ناخواسته و بیجای DNA که موجب بیثباتی ژنوم میشوند، محافظت میکنند. با هر بار تقسیم سلول، DNA تلومری کوتاهتر میشود و در نهایت به جایی میرسد که دیگر قادر به حفاظت از انتهاهای کروموزمها نیست. این کاهش پیوسته در طول تلومر مانند یک ساعت مولکولی عمل میکند که دارای شمارش معکوسی تا زمان رسیدن به انتهای رشد سلول است. کاهش توانایی رشد سلول بهطور قوی با فرایند پیر شدن مرتبط است و کاهش جمعیت سلولها مستقیما در ایجاد ضعف، بیماری و نارسایی اعضا نقش دارد.

در مقابل فرآیند کوتاه شدن تلومرها، آنزیم تلومراز قرار دارد که بهطور منحصربهفردی فرایند پیر شدن سلول را به تاخیر میاندازد و حتی موجب معکوس شدن آن میشود. تلومراز با افزایش طول تلومرها و افزودن تکرارهای DNA از دست رفته با فرآیند پیر شدن سلول مبارزه میکند و بهطور موثری موجب افزایش طول عمر سلول میشود.

تلومرازها طول تلومرها را با سنتر مکرر قطعات شش نوکلئوتیدی از DNA افزایش میدهند (با اضافه کردن توالی GGTTAG در انتهای کروموزومها از روی الگوی RNA که درون خود آنزیم قرار گرفته است).(شش تایی حيات!)
با این حال فعالیت آنزیم تلومراز برای بازیابی کامل تکرارهای از دست رفتهی DNA تلومریک کافی نیست و نمیتواند کاملا فرایند پیر شدن سلولی را متوقف سازد. کوتاه شدن تدریجی تلومرها روی قابلیت تکثیر سلولهای بنیادی بالغ انسانی (سلولهایی که موجب نوسازی بافتها و اعضای پیر در بدن میشوند) تاثیر منفی میگذارد. فعالیت تلومراز در سلول بنیادی بالغ صرفا موجب کاهش دادن سرعت شمارش معکوس ساعت ملکولی میشود و بهطور کامل نمیتواند موجب نامیرایی سلولها شود. بنابراين سلولهای بنیادی بالغ در انسان سالخورده بهعلت کاهش یافتن طول تلومر ضعیف میشوند که این امر موجب افزایش زمان بهبود زخمها و تخریب بافتها در نتیجهی کافی نبودن جمعیت سلولی میشود.

تحقیقات انجامشده در آزمایشگاه چن و همکارانش اخیرا مرحلهای حیاتی در چرخهی کاتالیستی تلومراز کشف کرده است که این مرحله توانایی آنزیم تلومراز را برای سنتز تکرارهای DNA تلومریک در انتهاهای کروموزومها محدود میکند. پروفسور چن گفت:

تلومراز یک سیستم ترمز داخلی برای تضمین این که سنتر تکرارهای DNA تلومریک دقیق و بدون خطا انجام شود، دارد. اگرچه این ترمز محافظتی فعالیت کلی آنزیم تلومراز را نیز محدود میکند. پیدا کردن راهی برای رها کردن درست این ترمز روی آنزیم تلومراز امکان بازیابی طول از دست رفتهی تلومر در سلولهای بنیادی بالغ و حتی معکوس کردن پیر شدن سلول را فراهم میکند.

منظور از ترمز ذاتی آنزیم، یک سیگنال توقفی است که درون الگوی RNA خود آنزیم قرار گرفته است و پیغام توقفی برای عمل آنزیم محسوب میشود. زمانی که تلومراز سنتز DNA را برای تکرار بعدی آغاز میکند، این سیگنال توقف هنوز فعال است و سنتز DNA را محدود میکند.( وجود این ترمز شاید یک میراث تکاملی بوده است تا از زنده ماندن بیش از حد موجود زنده در زمانی که کارکرد و کیفیت زندگی او پایین می آید و سلولهای بدن او کارایی مناسب ندارد، جلوگيري کند تا جا برای افراد جوانتر و سالمتر باز شود. از طرف ديگر، یک فرد پیر هشتاد ساله با صدها درد لاعلاج مواجه است تصور کنید سن او بدون بهبود و تغییر شرایط زندگی، به سیصد سال برسد، چگونه این همه درد و مصیبت را تحمل کند!!

این به آن معنی نیست که دراز کردن طول عمر، غیر ممکن است بلکه اگر شرایط بسیار مناسبی فراهم شود و برخی نقص ها در جسم انسان اصلاح گردد و میزان انرژی لازم برای ایجاد و سوخت و ساز سلولهای جدید و نو فراهم شود، در آن زمان ممکن است این ترمز های طبیعی بر آنزیم تلومراز، کمتر عمل کنند.

ولی در شرایطی که نخستین مقدمات حیات برای حتی نوزادان و کودکان فراهم نیست و نمونه زشت آن را مثلا در جنگ های آخر الزمان به ویژه در کشور یمن شاهدیم، در این شرایط قحطی و گرسنگی، هرگز فکر کردن به افزایش سن یک فرد هشتاد ساله جايی ندارد.

و در این شرایط برداشتن ترمز طبیعی از آنزیم تلومراز، همان کاری را خواهد کرد که یک سلول سرطانی نفرت انگیز، در بدن میکند. سلول سرطانی بی مهابا رشد میکند و همه انرژی دیگر سلول ها را می خورد ولی در نهایت با کشتن صاحب خود، نه اثری از فرد بیمار باقی میماند و نه اثری از سلول سرطانی فعال و پيشرو!)

با هدف قرار دادن سیگنالی که از آغاز تکرار دوباره سنتز DNA جلوگیری میکند، عمل آنزیم تلومراز را می توان در جهت جلوگیری از کوتاه شدن تلومر تحریک کرد و موجب جوان شدن دوبارهی سلولهای بنیادی بالغ شد.

بیماریهای انسانی نظیر دیس کراتوز مادرزادی (dyskeratosis congenita)، کم خونی آپلاستیک (aplastic anemia) و فیبروز ریوی ایدیوپاتیک (idiopathic pulmonary fibrosis)، از لحاظ ژنتیکی با جهشهایی که دارای تاثیر منفی روی فعالیت تلومراز هستند یا در سرعت بخشیدن کاهش طول تلومر نقش دارند، مرتبط بودهاند. نتیجهی کوتاه شدن سریع تلومرها پیری زودرس و افزایش تخریب ارگانها و کم شدن طول عمر بیمار در نتیجهی کافی نبودن جمعیت سلولی است. افزایش فعالیت تلومراز امیدوار کننده ترین راه درمان این بیماریها است.

با این که افزایش فعالیت تلومراز میتواند جوانی را به سلولهای پیر هدیه دهد و بیماریهای پیری زودرس را درمان کند، ولی این جا یک مشکلی هم وجود دارد. همانطور که سلولهای بنیادی جوان از تلومراز برای جبران کاهش طول تلومر استفاده میکنند، سلولهای سرطانی نیز برای حفظ رشد نابهجا و مخرب خود از تلومراز استفاده میکنند. تقویت و تنظیم عمل تلومراز باید با دقت انجام شود و روی خط باریکی بین جوانسازی دوباره سلولها و بالاتر شدن خطر رشد سرطان حرکت کند.

بقیهی سلولهای بدن، یعنی سلولهای بدنی که عمدهی سلولهای بدن را تشکیل میدهند دارای فعالیت تلومراز نیستند. از آنجایی که تلومراز رشد کنترلنشدهی سلولهای سرطانی را تحریک میکند، این ویژگی سلولهای بدنی انسان خطر رشد سرطان را کاهش میدهد. بر این اساس داروهایی که فعالیت تلومراز را در همهی سلولها بدون هیچ تمایزی افزایش میدهند، مطلوب نیستند. برای تقویت دقیق فعالیت تلومراز بهصورت انتخابی در سلولهای بنیادی بالغ، این کشف نشان میدهد مرحله حیاتی در چرخهی کاتالیستی تلومراز هدف مهم داروی جدید است. داروهای کوچک مولکولی برای افزایش فعالیت تلومراز به صورت اختصاصی در سلولهای بنیادی برای درمان بیماری و همچنین درمانهای ضد پیری بدون افزایش خطر ابتلا به سرطان میتواند طراحی شود.
http://lms.bums.ac.ir/mod/forum/discuss.php?d=1409#p3310

https://www.zoomit.ir/2018/3/8/269352/hidden-secret-of-immortality-enzyme-telomerase/


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
چرا در مغز انسان، فرورفتایا بدون زبان میتوانیم تتکامل ابزار هوش ، راه پر زبان و تکلم برخی بیماریههزینه ای که برای اندیشیدتاثیر درجه حرارت بر عملکمبانی ذهنی سیاه و سفیدکایروپاکتیک چیستپیامهای کاربراناضطراب و ترسحس و ادراک قسمت چهارمنقش داروهاي مختلف معروف آیا امکان بازسازی اندامهبخش دیگری در وجود انسان هدرمان جدید میگرن با انتی چراروياها را به یاد نمی آایا تکامل هدفمند استتکامل ساختار رگهای مغزی زبان و شناخت حقیقت قسمت چفلج بل، فلجی ترسناک که آنهستي مادي ای که ما کوچکترساخت شبکه عصبی مصنوعی با ارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر درجه حرارت بر عملکمجموعه های پر سلولی بدن مکاربرد روباتهای ريزنانوسایتهای دیگراطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک قسمت پنجمنقش روزه داری در سالم و جآیا انسان با مغز بزرگش اخبرنامه و ساختار پیچیده مدرمانهای بیماری پارکینسچراروياها را به یاد نمی آایرادهای موجود در خلقت بتکامل شناخت انسان با کشفزبان و شناخت حقیقت قسمت افلج خوابهستی ما پس از شروعی چگال سریعترین کامپیوتر موجودارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکمحل درک احساسات روحانیکاربرد روباتهای ريز، در اطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک قسمت سومنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا احتمال دارد رویا از آبرین نت به جای اینترنتدرک فرد دیگر و رفتارهای انزاع بین جهل و علم رو به پاگر نعمت فراموشی نبود بستئوری تکامل امروز در درمزبان و شناخت حقیقت قسمت دفلج خواب چیستویتامین E برای فعالیت صحسرگیجه از شایعترین اختلاارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکمحل درک احساسات روحانی دکجای مغز مسئول پردازش تجبلندی در ذهن ما درک بلندیحساسیت روانی متفاوتنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا احتمال دارد رویا از آبرای پیش بینی آینده مغز ددرک و احساسنظریه تکامل در درمان بیماگر نعمت فراموشی نبود بستئوری تکامل در پیشگیری و زبان و شناخت حقیقت قسمت سفیلمی بسیار جالب از تغییویتامین E در چه مواد غذایسردرد و علتهای آنارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکمحدودیت های حافظه و حافظکشف مکانیسم عصبی خوانش پبه زودی شبکه مغزی به جای خلاصه ای از مطالب همایش منقش غذاها و موجودات درياآیا برای تولید مثل همیشه برخی اثرات مضر ویتامین ددرک احساسات و تفکرات دیگهفت چیز که عملکرد مغز تو اگر تلاش انسان امروز براتا 20 سال آینده مغز شما به زبان، وسیله شناسایی محیطفیزیکدانان ماشینی برای تویتامین دی گنجینه ای بزرسردرد تنشنارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر رو ح و روان بر جسممخچه ، فراتر از حفظ تعادلکشف مکانیسمی پیچیده در ببوزون هیگز چیستخواندن ، یکی از شستشو دهننقش غذاها و موجودات درياآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبرخی اختلالات عصبی مثانهدرک تصویر و زبان های مخلتهفت سین یادگاری از میراث ابزار هوش در حال ارتقا ازتاثیر مشاهده بر واقعیت بسفر نامه سفر به بم و جنوب فراموشی همیشه هم بد نیستواکنش های ناخودآگاه و تقسردرد سکه ایارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر رژیم گیاه خواری بر مخچه ابزاري که وظیفه آن فکشف ارتباط جدیدی از ارتببیماری گیلن باره و بیمارخواب سالم عامل سلامتینقش غذاها و موجودات درياآیا تکامل و تغییرات ژنتیبرخی بیماری ها که در آن بدرک عمیق در حیواناتهمیشه عسل با موم بخوریمابزارهای بقای موجود زندتاثیر ویتامین دی بر بیماسفرنامه سفر به بم و جنوب فرایند حذف برخی اجزای مغواسطه ها د رمسیر ایجاد مغسرعت فکر کردن چگونه استارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر رژیم گیاه خواری بر مدارک ژنتیکی چگونه انسانکشف جمجمه ای درکوه ایرهوبیماری ای شبیه ام اس مولتخواب سالم عامل سلامتی و ینقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا خداباوری محصول تکاملبرخی توجهات در ببمار پاردرگیری اعصاب به علت میتوهوش مصنوعی می تواند بر احابزارهای دفاعی و بقای موتاثیر ژنها بر اختلالات خسفرنامه سفر به بم و جنوب فرد حساس از نظر عاطفی و بوراپامیل در بارداریشنا در ابهای گرم جنوب نیارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر رژیم گیاه خواری بر مرگ انتقال است یا نابود شگنجینه ای به نام ویتامین بیماری بیش فعالیخواب عامل دسته بندی و حفطچندین ماده غذایی که ماننآیا دلفین ها می تواند از برخی سيناپسها طی تکامل و رقیبی قدرتمند در برابر مهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاثر مضر مصرف طولانی مدت رتاثیر کپسول نوروهرب بر نسفرنامه سفر به بم و جنوب قانون مندی نقشه ژنتیکی مورزش هوازی مرتب خیلی به قشناخت و معرفت، و نقش آن دارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر رژیم گیاهخواری بر مزایای شکلات تلخ برای سلگیاه خواری و گوشت خوار کدبیماری تی تی پیخودآگاهی و هوشیاريچه زیاد است بر من که در ایآیا راهی برای رفع کم آبی بررسي علل احتمالي تغيير رمز و رازهای ارتباط غیر کهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاثرات مفید قهوهتاثیر کپسول نوروهرب بر تسفرنامه سفر به بم و جنوب قارچ بی مغز در خدمت موجودورزش هوازی ، بهترین تمریشواهدی از دنیسوان(شبه نئارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر عصاره تغلیظ شده گیمشکلات نخاعیگالکانزوماب، دارویی جدیبیماری ضعف عضلات نزدیک بخودآگاهی و هوشیاريچهار میلیارد سال تکامل بآیاما مقهور قوانین فیزیکبررسی و اپروچ جدید بر بیمرویای شفافهوش مصنوعی الفاگواثرات مضر ماری جواناتاثیر کپسول نوروهرب بر سسلولهای بنیادی مصنوعی درلوب فرونتال یا پیشانی مغورزش و میگرنشاهکار قرنارزش حقیقی زبان قسمت دومتبدیل تراکت صوتی مصنوعی مغز ما کوچکتر از نیم نقطهگامی در درمان بیماریهای بیماریهای تحلیل عضلانی اخطا در محاسبات چیزی کاملچهار ساعت پس از کشتار خوکإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبررسی سیستم تعادلی بدن اروبات های ریز در درمان بیروزه داری و بیمار ی ام اس هوش مصنوعی از عروسک تا کاجزای پر سلولی بدن انسان تاثیر کپسول نوروهرب بر سسلسله مباحث هوش مصنوعیلبخند بزن شاید صبح فردا زورزش بهترین درمان بیش فعشباهت زیاد بین سلول هاي عارزش حقیقی زبان قسمت سومتبدیل سلولهای محافط به سمغز چون ابزار هوش است دلیگاهی لازم است برای فهم و بیوگرافیخطا در محاسبات چیزی کاملنورون هاي مصنوعی می توانافراد آغاز حرکت خودشان ربررسی علل کمر درد در میانروش مقابله مغز با محدودیهوش مصنوعی از عروسک تا کاجزایی ناشناخته در شکل گتاثیر گیاه خواری بر رشد وسم زنبور ، کلیدی برای وارلرزش ناشی از اسیب به عصبورزش در کمر دردشباهت زیاد بین سلول هاي عاز نظر علم اعصاب یا نرووستری فلوپرازینمغز آیندگان چگونه است ؟گاهی مغز بزرگ چالش استبیوگرافیدفاع در برابر تغییر ساختنوروپلاستیسیتی چیستافزایش قدرت ادراکات و حسبزرگ شدن مغز محدود به دورتفاوت مغز انسان و میمون هروش های صرفه جویی در ایجاهوش مصنوعی از عروسک تا کاخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد وسودمندی موجودات ابزی بر لزوم سازگاری قانون مجازاوزوز گوششش مرحله تکامل چشماز نظر علم اعصاب اراده آزتشنج چیستمغز انسان ایا طبیعتا تماگزارش یک مورد جالب لخته وبیست تمرین ساده برای جلودلایلی که نشان میدهد ما بچیزی خارج از مغزهای ما نیالکتروتاکسی(گرایش و حرکتفاوتهای جنسیتی راهی براروش هایی ساده برای کاهش اهوش مصنوعی از عروسک تا کاختلال در شناسایی حروف و تاثیر گیاه خواری بر رشد وسیاهچاله و تکینگی ابتدایلزوم سازگاری قانون مجازایک پیشنهاد خوب برای آسان صرع و درمان های آناز نظر علم اعصاب اراده آزتغییر الگوی رشد مغزی با زمغز انسان رو به کوچکتر شدگشایش دروازه جدیدی از طربیشتر کمردردها نیازی به ديدن با چشم بسته در خواب چگونه مغز پیش انسان یا همامیوتروفیک لترال اسکلروتقلید مرحله ای نسبتا پیشروش صحبت کردن در حال تکامهوش مصنوعی از عروسک تا کاختلالات مخچهتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیاره ابلهانممانتین یا آلزیکسا یا ابیکی از علل محدودیت مغز امضررهای مصرف شکر و قند بر از تلسکوپ گالیله تا تلسکتغییر زودتر اتصالات مغزیمغز ایندگان چگونه استپنج اکتشاف شگفت آور در موبا هوش مصنوعی خودکار روبدی متیل فومارات(زادیوا)(چگونه هموساپينس بر زمین امگا سه عامل مهم سلامتتلاش هایی در بیماران قطع روشهای نو در درمان دیسک بهوش مصنوعی از عروسک تا کماختلالات حرکتی در انسانتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیاره ابلهانمنابع انرژي پاک سرچشمه حیادگیری مهارت های جدید دضررهای شکر بر سلامت مغزاز تکنیکی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پمغز ابزار برتر بقاپیموزایدبارداری بدون رحمدژا وو یا اشنا پنداریچگونه آن شکری که می خوریمامروز دانش ژنتیک هیچ ابهتلاشی برای درمان قطع نخاروشهای شناسایی قدرت شنواهوش مصنوعی در کامپیوترهااختلالات صحبت کردن در انتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیستم تعادلی بدنمولتیپل اسکلروز در زنان یادآوری خواب و رویاطی یکصد هزار سال اخیر هرچاز تکینگی تا مغز و از مغز ثبت امواج الکتریکی در عصمغز برای فراموشی بیشتر کپیوند مغز و سر و چالشهای بازسازي مغز و نخاع چالشی دژاوو یا آشناپنداریچگونه جمعیت های بزرگ شکل انفجار و توقف تکاملی نشاتلاشی جدید در درمان ام اسروشی برای بهبود هوش عاطفهوش مصنوعی در خدمت خلق وحادامه بحث تکامل چشمتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیستم دفاعی بدن علیه مغز مواد کوانتومی جدید، ممکنژن هوش و ساختارهای حیاتی علم به ما کمک میکند تا مواز تکینگی تا مغز از مغز تجنسیت و تفاوت های بیناییمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟پیوند سر، یکی از راه حلهابحتی علمی درباره تمایل بدانشمندان ژنی از مغز انسچگونه جمعیت های بزرگ شکل انگشت نگاری مغز نشان میدتمایل زیاد به خوردن بستنروشی جدید در درمان قطع نخهوش مصنوعی در خدمت خلق وحادغام میان گونه های مختلتاثیر گیاه خواری بر رشد وسکته مغزیموجود بی مغزی که می تواندژن یا نقشه توسعه مغز و نقعلایم کمبود ویتامین E را از تکینگی تا مغز از مغز تجنسیت و تفاوت های بیناییمغز بزرگ چالش است یا منفعپیشینیان انسان از هفت میبحث درباره پیدایش و منشادانشمندان روش هاي جدیدی چگونه حافظه را قویتر کنیاندوهگین نباش اگر درب یا تمدن قدیمی ای در جنوب ایرروشی جدید در درمان سکته مهوش مصنوعی درمانگر کامپیادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر گیاه خواری بر رشد وساخت شبکه عصبی با الفبایموجودات مقهور ژنها هستندژنها نقشه ایجاد ابزار هوعلایم کمبود ویتامین E را از تکینگی تا مغز از مغز تجهش های ژنتیکی مفید در سامغز بزرگ چالشهای پیش روپیشرفتی مستقل از ابزار هبحثی در مورد نقش ویتاميندانشمندان روشی برای تبدینگاهی بر قدرت بینایی دراانسان جدید از چه زمانی پاانسان عامل توقف رشد مغزتمساح حد واسط میان مغز کوريتوکسيمب در درمان ام اسهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتاثیر انتخاب از طرف محیط میهمانهای ناخوانده عامل ژنها ، مغز و ارادهعوارض ازدواج و بچه دار شداز تکینگی تا مغز- از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادفمغز حریص برای خون، کلید تپاسخ گیاهان در زمان خوردبحثی جالب درباره محدودیتداروهای مصرفی در ام اسنگاهی بر توانایی اجزاي بانعطاف پذیری مکانیسمی علتنفس هوازی و میتوکندریراه های جدید برای قضاوت رهوش مصنوعی ساخته هوش طبیتاثیر ترکیبات استاتین (سمیگرن سردردی ژنتیکی که بژنهای هوش ، کدامندعید نوروز مبارکاز تکینگی تا مغز- از مغز جهشهای مفید و ذکاوتی که دمغز زنان جوانتر از مغز مرپختگی پس از چهل سالگي به بحثی در مورد نقش کلسیم و داروهای ضد بیماری ام اس وناتوانی از درمان برخی ویناتوانی در شناسایی چهره اولین مورد پیوند سر در انتنفس هوازی و میتوکندریراه های جدید برای قضاوت رهوش احساسیتاثیر دپاکین بر بیماری ممیدان مغناطيسي زمین بشر کمردرد با پوشیدن کفش مناعامل کلیدی در کنترل کارآاز تکینگی تا مغز- از مغزتجهشهای مفید و ذکاوتی که دمغزهای کوچک بی احساسپرورش مغز مینیاتوری انسابحثی در مورد عملکرد لوب فداروی تشنجی درباردارینخاع ما تا پایین ستون فقراولین تصویر در تاریخ از ستو دی ان ای خاص ميتوکندريراه پیروزی در زندگی چیستهوش احساسیتاثیر داروهای ضد التهاب مکانیزمهای دفاعی در برابکنفرانس تشنج هتل کوثر اصعسل طبیعی موثر در کنترل باز تکینگی تا مغز، از مغز جاذبه و نقش آن در شکلگیرینقش قهوه در سلامتیآیا ما تنها موجودات زنده بحثی درباره هوش و تفاوتهداروی ضد تشنج با قابليت تنخستین تصویر از سیاهچالهايندگان چگونه خواهند دیدتولید سلولهای جنسی از سلرشد مغز علت تمایل انسان بهوش عاطفی بیشتر در زنانتاثیر داروی ضد تشنج سدیم ما انسانها چه اندازه نزدکندر در بیماریهای التهابعصب حقوق نورولووازدواج های بین گونه ای، رحافظه و اطلاعات در کجاست نقش هورمون های تیروئید دآیا مغز تا بزرگسالی توسعبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی ضد تشنج با قابليت تنرمش های مفید در سرگیجهايا اراده آزاد توهم است یتوانایی مغز و دیگر اجزای زمین زیر خلیج فارس تمدنی هوش عاطفی در زنان بیشتر اتاثیر درجه حرارت بر عملکما انسانها چه اندازه نزدکودک ایرانی که هوش او از عضلانی که طی سخن گفتن چقداستفاده از هوش مصنوعی در حافظه و اطلاعات در کجاست نقش ژنتیک در درمان اختلاآیا هوش ارثی دریافتی از پبحثی درباره هوش و تفاوتهداستانها و مفاهیمی اشتبانرمشهای مهم برای تقویت عايا اراده آزاد توهم است یتوازن مهمتر از فعالیت زیزندگی هوشمند در خارج از زهوش، ژنتیکی است یا محیطیتاثیر درجه حرارت بر عملکما با کمک مغز خود مختاريمکودکان خود را مشابه خود تمقالاتاستیفن هاوکینگ در مورد هحافظه و اطلاعات در کجاستنقش انتخاب از طرف محیط، نآیا هوش سریعی که بدون احسبحثی درباره هوش و تفاوتهدر مانهای کمر دردچرا مغزهای ما ارتقا یافت ایا کوچک شدن مغزانسان التوصیه های غیر دارویی در سزیباترین چیز در افزایش سهاوکينگ پیش از مرگش رسالتاثیر درجه حرارت بر عملکما تحت کنترل ژنها هستیم یکوری گذرای ناشی از موبایتاثیر ویتامین دی بر بیمااستیفن هاوکینگ در تفسیر حس چشایی و بویایینقش اتصالات بین سلولهای آیا هشیاری کوانتومی وجودبحثی درباره هوش و تفاوتهدر چه مرحله ای از خواب ، رچرا حیوانات سخن نمی گوینایا ابزار هوشمندی یا مغز توصیه هایی در مصرف ماهیزبان چهار حرفی حیات زمینهاوکينگ پیش از مرگش رسالتاثیر درجه حرارت بر عملکماه رجبکی غایب شدی تا نیازمند دلصفحه اصلیاستخوان های کشف شده، ممکحس و ادراک (قسمت اول )نقش حفاظتی مولکول جدید دآیا واکنش های یاد گرفته وبحثی درباره احساسات متفادرمان های بیماری آلزایمرچرا حجم مغز گونه انسان درایا بیماری ام اس (مولتیپتوضیحی ساده در مورد هوش مزبان و بیان، در سایه پیشرهدف از تکامل مغزتاثیر درجه حرارت بر عملکماپروتیلینکاهش التهاب ناشی از بیماسوالات پزشکیاصول سلامت کمرحس و ادراک (قسمت دوم )نقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا آگاهی پس از مرگ از بیبحثی درباره احساساتی غیردرمان های رایج ام اس