دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

نقش حیاتی تلومر دی ان آ در افزایش طول عمر انسان چیست

نقش حیاتی تلومر DNAدر افزایش طول عمر انسان چیست؟(تلاش برای کشف راز طول عمر)
ثابت ماندن اندازه ی تلومرDNA و کشف راز طول عمر انسان

چگونگی پیر شدن و در نهایت مرگ موجودات زنده، هنوز بهصورت قطعی مشخص نشده است. بهصورت نظری سلولها توانایی تقسیم تا بینهایت و نامیرا را دارا هستند اما در دی آن ای(DNA) زائدههایی به نام تلومر وجود دارد که در هر تقسیم سلولی اندازه آنها کوتاهتر شده و در نهایت پس از به پایان رسیدن آن، تقسیم سلولی متوقف میشود. این سیر از ابتدای شکلگیری جنین و سلول تخم آغاز میشود و تا پایان مرگ موجود زنده ادامه دارد. اندازه تلومر هر فرد بسته به ساختار ژنتیکاش متفاوت است. در بعضی از مواقع که دیانای فرد دچار جهش میشود، سلولهای نامیرا یا سلولهای سرطانی شکل میگیرند که در تقسیم سلولی آنها، اندازه تلومر ثابت مانده و به عبارتی دارای ویژگی نامیرایی هستند و در نهایت به خاطر همین ویژگی، باعث مرگ موجود زنده میشوند.

(همیشه توانایی سلول برای بقا خوب نیست ، نمونه آن، سلول های سرطانی است که با سرعت زیاد تکثیر می شوند و در این موارد با مصرف زیاد انرژی، سلول های حیاتی بدن را از انرژی محروم می کنند. به همین ترتیب تکثیر زیاد و همیشگی سلول های خاص بدن به ویژه سلول های پرخور عصبی میتواند سلول های حیاتی بدن را از انرژی، محروم کند!)

دانشمندان در سالهای اخیر کشفیاتی داشتهاند که نشان میدهد برخی موجودات زمین قادرند عمر جاودانه داشته باشند و مرتبا سلولهای خود را بازسازی کنند. از جمله دو موجود دریایی دارای این ویژگی هستند، نوعی عروس دریایی و نوعی کرم پهن آبی!(البته این موجودات مغز بزرگی ندارند و تفاوت آنها با انسان در میزان این واحدهای پرخور- که انرژی کافی ای برای دیگر سلول ها باقی نمی گذارند- بسیار است. به بحثی در این مورد با عنوان امکان بازسازی اندامهای خودمان را در آینده خواهیم داشت؟! و بحث در مورد آن، در همین کانال مراجعه شود)

عروس دریایی نامیرا

با گسترش دانش ژنتیک و همچنین یافتههای جدید جانورشناسی و کشف موجوداتی که دارای عمر نامحدود هستند، دانشمندان امیدوارند بهزودی با یافتن ژن این نامیرایی و به کار بردن آن در ساختار ژنتیک انسان بشر را جاودانه سازند.

تحقیقات علمی نشان میدهد که مولکولهای(نه سلولها) بدن ما هر 10سال یک بار نو میشوند. یعنی بعد از گذشت این زمان دیگر اثری از مولکولهای کربن قدیمی در بدن هیچ انسانی پیدا نمیشود. پس ما هر 10سال یک بار عوض میشویم با این همه ما پیر میشویم و میمیریم. حالا موجود عجیبی پیدا شده که میتواند خودش را از نو تشکیل بدهد و هرگز نمیرد. «توربتوپ سیس نوتریکولا» یا عروس دریایی نامیرا همان موجود است و جزئی از خانواده مرجانها به حساب میآید. این موجود در حقیقت یک ستاره دریایی است که میتواند به نخستین مرحله زندگیاش برگردد. نوتریکولا این کار را از طریق یک نوع جهش سلولی انجام میدهد.

این جهش سلولی انجام میشود که عروس دریایی به حالت دیگری تغییر میکند یعنی دارای سلولهای جدیدی میشود.برای این کار ابتدا چتر عروس دریایی خودش را به توده مولکولی تبدیل میکند و بعد تمام موها و شاخکها را جذب خودش میکند. بعد موهای تغییر شکل یافته به این توده متصل شده و توده لحمی اولیه بهوجود میآید. از رشد این توده یک عروس دریایی جدید متولد میشود. از نظر تئوری این عمل میتواند بینهایت بار تکرار شود بنابراین از نظر پیولوژیکی این نوع از عروس دریایی نامیرا محسوب میشود.

کرمهای پهن آبی

در همین حال دانشمندان دانشگاه ناتینگهام در انگلیس در تحقیقات تازه خود بر این باورند که آنها راز جاودانگی و نامیرایی بالقوهای را برای انسانها در کرمهای پهن (Flatworm) شناسایی کردهاند.

آنها دو گونه از کرمهای پهن را که میتوانند خود را بارها و بارها همگونسازی یا حتی بازسازی کنند، مورد بررسی قرار دادند و یافته آنها امید دانشمندان را برای یافتن راهی برای از بین بردن اثرات ناشی از پیری در سلولهای انسانی دوچندان کرده است.

این کرمهای پهن از خانواده پلانارین (planarian) هستند که برای دورانی طولانی دانشمندان را مجذوب ترمیم نامحدود خود کردهاند. طی این پژوهش از یک کرم اصلی که به قطعات ریز تکهتکه شده بود حدود 20 هزارکرم پهن جدید بهدست آمد و تیم پژوهشی چگونگی جایگزینی سلولهای پیر یا آسیب دیده اینگونه کرم شگفت انگیز را بررسی کردند.

مدیر این پژوهش میگوید: ما در حال مطالعه 2گونه از کرمهای پهن هستیم که یکی از آنها مانند ما تولید مثل جنسی دارد و دیگری تکجنسی یا بیجنس است و از راه به دو نیم شدن تکثیر میکند. بهنظر میرسد هر دو گونه توان بازسازی نامحدود دارند .

کلید جاودانگی کرم پهن در تلومرهای آنهاست. تلومر بخش کوچکی از DNA است که در کلاه انتهای کروموزومها قرار دارد، پاسداری و محافظت از آنها در برابر آسیب و از دست دادن عملکرد سلول در ارتباط با افزایش سن است.

هربار که یک سلول تقسیم میشود کلاه تلومر آن کوتاهتر میشود. هنگامی که آنها بیش از حد کوتاه میشوند، سلول توانایی خود را برای تجدید و تقسیم از دست میدهد. پژوهشها نشان میدهد که جانوران جاودانه دارای سلولهایی هستند که توانایی حفظ طول تلومر بهطور نامحدود را دارند و بههمین دلیل سلولهای جاندار میتوانند همچنان به تقسیم و بازسازی خود ادامه دهند.

رئیس تیم پژوهشی دانشگاه ناتینگهام پیشبینی کرده بود که کرمهای پهن فعالانه بخش پایانی کروموزومهای خود را در سلولهای بنیادی بالغ حفظ میکنند که این امر منجر به جاودانگی از دیدگاه نظری میشود. مرگ به واسطه بیماریها یا شکار شدن از جاودانگی تجربی و عملی آنها جلوگیری میکند.

وی در این باره میگوید: اطلاعات ما یکی از پیشبینیها در مورد آنچه یک حیوان را بهطور بالقوه جاودانه میکند را برآورده کرده است و در آخر میافزاید که اهداف آینده ما در این پژوهش درک جزئیات بیشتر این مکانیسم و چگونگی فرگشت (تکامل) حیوانات جاودانه خواهد بود.

سلولهای معمولی انسان، فانی هستند و نمیتوانند برای همیشه خود را بازسازی کنند. همانطور که لئونارد هایفلیک در نیم قرن پیش نشان داده است، سلولهای انسانی دارای طول عمر تکثیر محدودی هستند و سلولهای پیرتر زودتر از سلولهای جوان به این محدوده میرسند. این محدودهی هایفلیک از طول عمر سلولی مستقیما مرتبط با تعداد تکرارهای قطعه DNA خاصی است که در انتهای کروموزمهای حامل مواد ژنتیکی قرار گرفته است.

این تکرارهای DNA بخشی از ساختارهای پوششی حفافظتی است که تلومر نامیده میشوند. تلومرها انتهای کروموزومها را از نوآراییهای ناخواسته و بیجای DNA که موجب بیثباتی ژنوم میشوند، محافظت میکنند. با هر بار تقسیم سلول، DNA تلومری کوتاهتر میشود و در نهایت به جایی میرسد که دیگر قادر به حفاظت از انتهاهای کروموزمها نیست. این کاهش پیوسته در طول تلومر مانند یک ساعت مولکولی عمل میکند که دارای شمارش معکوسی تا زمان رسیدن به انتهای رشد سلول است. کاهش توانایی رشد سلول بهطور قوی با فرایند پیر شدن مرتبط است و کاهش جمعیت سلولها مستقیما در ایجاد ضعف، بیماری و نارسایی اعضا نقش دارد.

در مقابل فرآیند کوتاه شدن تلومرها، آنزیم تلومراز قرار دارد که بهطور منحصربهفردی فرایند پیر شدن سلول را به تاخیر میاندازد و حتی موجب معکوس شدن آن میشود. تلومراز با افزایش طول تلومرها و افزودن تکرارهای DNA از دست رفته با فرآیند پیر شدن سلول مبارزه میکند و بهطور موثری موجب افزایش طول عمر سلول میشود.

تلومرازها طول تلومرها را با سنتر مکرر قطعات شش نوکلئوتیدی از DNA افزایش میدهند (با اضافه کردن توالی GGTTAG در انتهای کروموزومها از روی الگوی RNA که درون خود آنزیم قرار گرفته است).(شش تایی حيات!)
با این حال فعالیت آنزیم تلومراز برای بازیابی کامل تکرارهای از دست رفتهی DNA تلومریک کافی نیست و نمیتواند کاملا فرایند پیر شدن سلولی را متوقف سازد. کوتاه شدن تدریجی تلومرها روی قابلیت تکثیر سلولهای بنیادی بالغ انسانی (سلولهایی که موجب نوسازی بافتها و اعضای پیر در بدن میشوند) تاثیر منفی میگذارد. فعالیت تلومراز در سلول بنیادی بالغ صرفا موجب کاهش دادن سرعت شمارش معکوس ساعت ملکولی میشود و بهطور کامل نمیتواند موجب نامیرایی سلولها شود. بنابراين سلولهای بنیادی بالغ در انسان سالخورده بهعلت کاهش یافتن طول تلومر ضعیف میشوند که این امر موجب افزایش زمان بهبود زخمها و تخریب بافتها در نتیجهی کافی نبودن جمعیت سلولی میشود.

تحقیقات انجامشده در آزمایشگاه چن و همکارانش اخیرا مرحلهای حیاتی در چرخهی کاتالیستی تلومراز کشف کرده است که این مرحله توانایی آنزیم تلومراز را برای سنتز تکرارهای DNA تلومریک در انتهاهای کروموزومها محدود میکند. پروفسور چن گفت:

تلومراز یک سیستم ترمز داخلی برای تضمین این که سنتر تکرارهای DNA تلومریک دقیق و بدون خطا انجام شود، دارد. اگرچه این ترمز محافظتی فعالیت کلی آنزیم تلومراز را نیز محدود میکند. پیدا کردن راهی برای رها کردن درست این ترمز روی آنزیم تلومراز امکان بازیابی طول از دست رفتهی تلومر در سلولهای بنیادی بالغ و حتی معکوس کردن پیر شدن سلول را فراهم میکند.

منظور از ترمز ذاتی آنزیم، یک سیگنال توقفی است که درون الگوی RNA خود آنزیم قرار گرفته است و پیغام توقفی برای عمل آنزیم محسوب میشود. زمانی که تلومراز سنتز DNA را برای تکرار بعدی آغاز میکند، این سیگنال توقف هنوز فعال است و سنتز DNA را محدود میکند.( وجود این ترمز شاید یک میراث تکاملی بوده است تا از زنده ماندن بیش از حد موجود زنده در زمانی که کارکرد و کیفیت زندگی او پایین می آید و سلولهای بدن او کارایی مناسب ندارد، جلوگيري کند تا جا برای افراد جوانتر و سالمتر باز شود. از طرف ديگر، یک فرد پیر هشتاد ساله با صدها درد لاعلاج مواجه است تصور کنید سن او بدون بهبود و تغییر شرایط زندگی، به سیصد سال برسد، چگونه این همه درد و مصیبت را تحمل کند!!

این به آن معنی نیست که دراز کردن طول عمر، غیر ممکن است بلکه اگر شرایط بسیار مناسبی فراهم شود و برخی نقص ها در جسم انسان اصلاح گردد و میزان انرژی لازم برای ایجاد و سوخت و ساز سلولهای جدید و نو فراهم شود، در آن زمان ممکن است این ترمز های طبیعی بر آنزیم تلومراز، کمتر عمل کنند.

ولی در شرایطی که نخستین مقدمات حیات برای حتی نوزادان و کودکان فراهم نیست و نمونه زشت آن را مثلا در جنگ های آخر الزمان به ویژه در کشور یمن شاهدیم، در این شرایط قحطی و گرسنگی، هرگز فکر کردن به افزایش سن یک فرد هشتاد ساله جايی ندارد.

و در این شرایط برداشتن ترمز طبیعی از آنزیم تلومراز، همان کاری را خواهد کرد که یک سلول سرطانی نفرت انگیز، در بدن میکند. سلول سرطانی بی مهابا رشد میکند و همه انرژی دیگر سلول ها را می خورد ولی در نهایت با کشتن صاحب خود، نه اثری از فرد بیمار باقی میماند و نه اثری از سلول سرطانی فعال و پيشرو!)

با هدف قرار دادن سیگنالی که از آغاز تکرار دوباره سنتز DNA جلوگیری میکند، عمل آنزیم تلومراز را می توان در جهت جلوگیری از کوتاه شدن تلومر تحریک کرد و موجب جوان شدن دوبارهی سلولهای بنیادی بالغ شد.

بیماریهای انسانی نظیر دیس کراتوز مادرزادی (dyskeratosis congenita)، کم خونی آپلاستیک (aplastic anemia) و فیبروز ریوی ایدیوپاتیک (idiopathic pulmonary fibrosis)، از لحاظ ژنتیکی با جهشهایی که دارای تاثیر منفی روی فعالیت تلومراز هستند یا در سرعت بخشیدن کاهش طول تلومر نقش دارند، مرتبط بودهاند. نتیجهی کوتاه شدن سریع تلومرها پیری زودرس و افزایش تخریب ارگانها و کم شدن طول عمر بیمار در نتیجهی کافی نبودن جمعیت سلولی است. افزایش فعالیت تلومراز امیدوار کننده ترین راه درمان این بیماریها است.

با این که افزایش فعالیت تلومراز میتواند جوانی را به سلولهای پیر هدیه دهد و بیماریهای پیری زودرس را درمان کند، ولی این جا یک مشکلی هم وجود دارد. همانطور که سلولهای بنیادی جوان از تلومراز برای جبران کاهش طول تلومر استفاده میکنند، سلولهای سرطانی نیز برای حفظ رشد نابهجا و مخرب خود از تلومراز استفاده میکنند. تقویت و تنظیم عمل تلومراز باید با دقت انجام شود و روی خط باریکی بین جوانسازی دوباره سلولها و بالاتر شدن خطر رشد سرطان حرکت کند.

بقیهی سلولهای بدن، یعنی سلولهای بدنی که عمدهی سلولهای بدن را تشکیل میدهند دارای فعالیت تلومراز نیستند. از آنجایی که تلومراز رشد کنترلنشدهی سلولهای سرطانی را تحریک میکند، این ویژگی سلولهای بدنی انسان خطر رشد سرطان را کاهش میدهد. بر این اساس داروهایی که فعالیت تلومراز را در همهی سلولها بدون هیچ تمایزی افزایش میدهند، مطلوب نیستند. برای تقویت دقیق فعالیت تلومراز بهصورت انتخابی در سلولهای بنیادی بالغ، این کشف نشان میدهد مرحله حیاتی در چرخهی کاتالیستی تلومراز هدف مهم داروی جدید است. داروهای کوچک مولکولی برای افزایش فعالیت تلومراز به صورت اختصاصی در سلولهای بنیادی برای درمان بیماری و همچنین درمانهای ضد پیری بدون افزایش خطر ابتلا به سرطان میتواند طراحی شود.
http://lms.bums.ac.ir/mod/forum/discuss.php?d=1409#p3310

https://www.zoomit.ir/2018/3/8/269352/hidden-secret-of-immortality-enzyme-telomerase/


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
نورون های ردیاب حافظهتکامل ساختار رگهای مغزی پیشینیان انسان از هفت میروح رهاییاز نظر علم اعصاب اراده آزناتوانی در شناسایی چهره تاثیر گیاه خواری بر رشد وراه های جدید برای قضاوت رفرگشت و تکامل تصادفی محض از تکینگی تا مغز از مغز تهفت چیز که عملکرد مغز تو تاثیر درجه حرارت بر عملکسفر نامه سفر به بم و جنوب آیا واکنش های یاد گرفته ومولتیپل اسکلروز در زنان استخوان های کشف شده، ممکهوش مصنوعی در خدمت خلق وحتبدیل سلولهای محافط به سسکته مغزیإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَمحل درک احساسات روحانیبیوگرافیهستي مادي ای که ما کوچکترجاذبه و نقش آن در شکلگیریشاهکار قرناولین هیبرید بین انسان ومغز ما کوچکتر از نیم نقطهبحثی درباره هوش و تفاوتهیک پیشنهاد خوب برای آسان خواب عامل دسته بندی و حفطعوارض ازدواج و بچه دار شداگر نعمت فراموشی نبود بسمغز بزرگ چالش است یا منفعبرخی سلولهای عصبی در تلاکوچک شدن مغز از نئاندرتادانشمندان روش هاي جدیدی ابزارهای بقای موجود زندنقش رژیم غذایی در رشد و اتمدن قدیمی ای در جنوب ایرگالکانزوماب، دارویی جدیدرمان های رایج ام اسادغام دو حیطه علوم مغز و نوروپلاستیسیتی چیستتکامل شناخت انسان با کشفپیشرفتی مستقل از ابزار هروزه داری و بیمار ی ام اس از نظر علم اعصاب اراده آزنخاع ما تا پایین ستون فقرتاثیر گیاه خواری بر رشد وراه پیروزی در زندگی چیستفراموش کارها باهوش تر هساز تکینگی تا مغز از مغز تهفت سین یادگاری از میراث سفرنامه سفر به بم و جنوب آیا آگاهی پس از مرگ از بیمواد کوانتومی جدید، ممکناصول سلامت کمرهوش مصنوعی در خدمت خلق وحتری فلوپرازینساخت شبکه عصبی با الفبایافراد آغاز حرکت خودشان رمحل درک احساسات روحانی دبیوگرافیهستی ما پس از شروعی چگال حقیقت راستین انسان علم بشبیه سازی میلیون ها جهان اولین مورد پیوند سر در انمغز مادران و کودکان در زمبحثی درباره هوش و تفاوتهیکی از علل محدودیت مغز امخودآگاهی و هوشیاريعید نوروز مبارکاگر نعمت فراموشی نبود بسمغز بزرگ چالشهای پیش روبرخی سيناپسها طی تکامل و کودک ایرانی که هوش او از دانشمندان روشی برای تبدیابزارهای پیشرفته ارتباط نقش زبان در سلطه و قدرت اتمدن بشری و مغز اخلاقیگامی در درمان بیماریهای درمان ژنتیکی برای نوآوریارتقا و تکامل سنت آفرینش ارتوکين تراپی روشی جديد نوشیدن چای برای مغز مفید تئوری تکامل امروز در درمپاسخ گیاهان در زمان خوردروش مقابله مغز با محدودیاز آغاز خلقت تا نگاه انسانخستین تصویر از سیاهچالهتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشته نوروایمونولوژی و نقفراموشی همیشه هم بد نیستاز تکینگی تا مغز از مغز تهمیشه عسل با موم بخوریمتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب آیا امکان بازسازی اندامهموجود بی مغزی که می توانداضطراب و ترسهوش مصنوعی درمانگر کامپیتری فلوپرازینساخت شبکه عصبی مصنوعی با افزایش قدرت ادراکات و حسمحدودیت های حافظه و حافظبیان ژن های اسکیزوفرنی دو هر کس تقوای خدا پیشه کنحافظه و اطلاعات در کجاست شبیه سازی سیستم های کواناولین تصویر در تاریخ از سمغز چون ابزار هوش است دلیبحثی درباره هوش و تفاوتهیادگیری مهارت های جدید دخودآگاهی و هوشیاريعامل کلیدی در کنترل کارآاگر تلاش انسان امروز برامغز حریص برای خون، کلید تبررسي علل احتمالي تغيير کودکان خود را مشابه خود تداروهای مصرفی در ام اسابزارهای دفاعی و بقای مونقش زبان در سلطه و قدرت اتمساح حد واسط میان مغز کوگاهی لازم است برای فهم و درمان جدید میگرن با انتی ارتباط میکروب روده و پارنوعی سکته مغزی ، وحشتناک تئوری تکامل در پیشگیری و پختگی پس از چهل سالگي به روش های صرفه جویی در ایجااز تلسکوپ گالیله تا تلسکنرمش های مفید در سرگیجهتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشد مغز علت تمایل انسان بفرایند حذف برخی اجزای مغاز تکینگی تا مغز از مغز تهوموارکتوس ها ممکن است دتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب آیا انسان با مغز بزرگش اخموجودات مقهور ژنها هستنداطلاعاتی عمومی در مورد مهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتسلیم شدن از نورون شروع مساختار شبکه های مغزی ثابافسردگی و اضطراب در بیمامخچه ، فراتر از حفظ تعادلبیست تمرین ساده برای جلوویتامین E برای فعالیت صححافظه و اطلاعات در کجاست شباهت زیاد بین سلول هاي عاولین سلول مصنوعیمغز چگونه صداها را فیلتر بحثی درباره هوش و تفاوتهیادآوری خواب و رویاخانواده پایدارعسل طبیعی موثر در کنترل بابزار هوش در حال ارتقا ازمغز زنان جوانتر از مغز مربررسی و اپروچ جدید بر بیمکوری گذرای ناشی از موبایداروهای ضد بیماری ام اس واثر مضر مصرف طولانی مدت رنقش سجده بر عملکرد مغزتنفس هوازی و میتوکندریگاهی مغز بزرگ چالش استدرمانهای بیماری پارکینسارتباط چاقی و کاهش قدرت بچیزی خارج از مغزهای ما نیتا 20 سال آینده مغز شما به پرورش مغز مینیاتوری انساروش هایی ساده برای کاهش ااز تلسکوپ گالیله تا تلسکنرمشهای مهم برای تقویت عتاثیر گیاه خواری بر رشد وزمین زیر خلیج فارس تمدنی فرد حساس از نظر عاطفی و باز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی می تواند بر احتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب آیا احتمال دارد رویا از آمیهمانهای ناخوانده عامل اطلاعاتی عمومی در مورد مهوش مصنوعی ساخته هوش طبیتشنج چیستسخن پاک و ثابتالکتروتاکسی(گرایش و حرکمخچه ابزاري که وظیفه آن فبیشتر کمردردها نیازی به ویتامین E در چه مواد غذایحافظه و اطلاعات در کجاستشباهت زیاد بین سلول هاي عاوکرلیزوماب داروی جدید شمغز آیندگان چگونه است ؟بحثی درباره احساسات متفاژن هوش و ساختارهای حیاتی خطا در محاسبات چیزی کاملعصب حقوق نورولووابزار بقای موجود زنده از مغزهای کوچک بی احساسبررسی سیستم تعادلی بدن اکی غایب شدی تا نیازمند دلداروی فامپیریدین یا نورلاثرات مفید قهوهنقش غذاها و موجودات درياتنفس هوازی و میتوکندریگذر زمان کاملا وابسته به درک فرد دیگر و رفتارهای اارتباط هوش ساختار مغز و ژچگونه مغز پیش انسان یا همتاثیر مشاهده بر واقعیت بآلزایمرروش صحبت کردن در حال تکاماز تکنیکی تا مغز از مغز تچرا مغزهای ما ارتقا یافت تاثیر گیاه خواری بر رشد وزندگی هوشمند در خارج از زقانون مندی نقشه ژنتیکی ماز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی گوگل به کمک تشتاثیر درجه حرارت بر عملکسفری به آغاز کیهانآیا احتمال دارد رویا از آمیگرن سردردی ژنتیکی که ببلندی در ذهن ما درک بلندیهوش احساسیتغییر الگوی رشد مغزی با زسریعترین کامپیوتر موجودالتهاب شریان تمپورالمدارک ژنتیکی چگونه انسانبا هوش مصنوعی خودکار روبویتامین دی گنجینه ای بزرحس چشایی و بویاییشش مرحله تکامل چشمايندگان چگونه خواهند دیدمغز انسان ایا طبیعتا تمابحثی درباره احساساتی غیرژن یا نقشه توسعه مغز و نقخطا در محاسبات چیزی کاملعضلانی که طی سخن گفتن چقدابزار بقای موجود زنده از مغزتان را در جوانی سیمکشبررسی علل کمر درد در میانکاهش التهاب ناشی از بیماداروی تشنجی دربارداریاثرات مضر ماری جوانانقش غذاها و موجودات درياتو دی ان ای خاص ميتوکندريگربه شرودینگر و تاثیر مشدرک و احساسارتباط انسانی، محدود به چگونه هموساپينس بر زمین تاثیر نگاه ناظر هوشیار بآیا ما تنها موجودات زنده روشهای نو در درمان دیسک باز تکینگی تا مغز از مغز تچرا حیوانات سخن نمی گوینتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیباترین چیز در افزایش سقارچ بی مغز در خدمت موجوداز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی گوگل به کمک تشتاثیر درجه حرارت بر عملکسلولهای بنیادی مصنوعی درآیا برای تولید مثل همیشه میدان مغناطيسي زمین بشر به زودی شبکه مغزی به جای هوش احساسیتغییر زودتر اتصالات مغزیسرگیجه از شایعترین اختلاامیوتروفیک لترال اسکلرومروری بر تشنج و درمان هایبارداری بدون رحمواکنش های ناخودآگاه و تقحس و ادراک (قسمت اول )ششمین کنگره بین المللی سايا اراده آزاد توهم است یمغز انسان برای ایجاد تمدبخش دیگری در وجود انسان هژنها نقشه ایجاد ابزار هودفاع در برابر تغییر ساختمقالاتابزار بقای موجود زنده از نقش قهوه در سلامتیبزرگ شدن مغز محدود به دورکایروپاکتیک چیستداروی جدید s3 در درمان ام اجزای پر سلولی بدن انسان نقش غذاها و موجودات درياتولید سلولهای جنسی از سلگزیده ای از وبینار یا کنفدرک احساسات و تفکرات دیگارتباط شگفت مغز انسان و فچگونه آن شکری که می خوریمتاثیر نگاه انسان بر رفتاآیا مغز تا بزرگسالی توسعروشهای شناسایی قدرت شنوااز تکینگی تا مغز و از مغز چرا حجم مغز گونه انسان درتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیرفون داروی ضد ام اسقدم زدن و حرکت دید را تغیاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی الفاگوتاثیر درجه حرارت بر عملکسلسله مباحث هوش مصنوعیآیا بزرگ شدن مغز فقط در دمکانیزمهای دفاعی در براببوزون هیگز چیستهوش عاطفی بیشتر در زنانتغییر عمودی سر انسان از پسردرد و علتهای آنامگا سه عامل مهم سلامتمرکز خنده در کجای مغز استبازگشت از آثار به سوی خداواکسن سرطانحس و ادراک (قسمت دوم )صرع و درمان های آنايا اراده آزاد توهم است یمغز انسان برای شادمانی طبرنامه و ساختار پیچیده مژنها ، مغز و ارادهدقیق ترین تصاویر از مغز اتاثیر ویتامین دی بر بیماابزار بقای موجود زنده از نقش مهاجرت در توسعه نسل ابسیاری از بیماری های جدیکاربرد روباتهای ريزنانوداروی جدید ضد میگرناجزایی ناشناخته در شکل گنقشه مغزی هر فرد منحصر بهتوانایی مغز و دیگر اجزای گزارش یک مورد جالب لخته ودرک تصویر و زبان های مخلتارتباط شگفت انگیز مغز انچگونه انتظارات بر ادراک تاثیر نگاه انسان بر رفتاآیا همه جنایت ها نتیجه بیروشی برای بهبود هوش عاطفاز تکینگی تا مغز از مغز تچرا در مغز انسان، فرورفتتاثیر انتخاب از طرف محیط زبان چهار حرفی حیات زمینقدرت انسان در نگاه به ابعاز تکینگی تا مغز- از مغز هوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر رو ح و روان بر جسمسم زنبور ، کلیدی برای وارآیا تکامل و تغییرات ژنتیما انسانها چه اندازه نزدبیماری گیلن باره و بیمارهوش عاطفی در زنان بیشتر اثبت امواج الکتریکی در عصسردرد تنشنامروز دانش ژنتیک هیچ ابهمرگ انتقال است یا نابود شبازسازي مغز و نخاع چالشی واسطه ها د رمسیر ایجاد مغحس و ادراک قسمت چهارمضررهای مصرف شکر و قند بر ای آنکه نامش درمان و یادشمغز انسان برای شادمانی طبرین نت به جای اینترنتژنهای هوش ، کدامنددلایلی که نشان میدهد ما بصفحه اصلیابزار بقای موجود زنده از نقش هورمون های تیروئید دتفاوت مغز انسان و میمون هکاربرد روباتهای ريز، در داروی ضد تشنج با قابليت تاحساس گذر سریعتر زماننقص در تشخیص هیجانات عامتوازن مهمتر از فعالیت زیگشایش دروازه جدیدی از طردرک عمیق در حیواناتارتباط شگفت انگیز مغز انچگونه باغبانی باعث کاهش تاثیر ویتامین دی بر بیماآیا هوش ارثی دریافتی از پروشی جدید در درمان قطع نخاز تکینگی تا مغز از مغز تچراروياها را به یاد نمی آتاثیر ترکیبات استاتین (سزبان و بیان، در سایه پیشرلوب فرونتال یا پیشانی مغاز تکینگی تا مغز- از مغز هوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر رژیم گیاه خواری بر سودمندی موجودات ابزی بر آیا خداباوری محصول تکاملما انسانها چه اندازه نزدبیماری ای شبیه آلزایمر و هوشیاری کوانتومیجمجمه انسان های اولیهسردرد سکه ایانفجار و توقف تکاملی نشامراحل ارتقای پله پله کیهبحتی علمی درباره تمایل بوراپامیل در بارداریحس و ادراک قسمت پنجمضررهای شکر بر سلامت مغزایندرالمغز انسان رو به کوچک تر شبرای پیش بینی آینده مغز دکلرال هیدرات برای خواباندندان ها را مسواک بزنید تسوالات پزشکیابزار بقای موجود زنده از نقش ژنتیک در درمان اختلاتفاوتهای جنسیتی راهی براکجای مغز مسئول پردازش تجداروی ضد تشنج با قابليت تاخلاق و علوم اعصابچند جهانیتوسعه برخی شغل ها با هوش پمبرولیزوماب در بیماری چدرگیری قلب در بیماری ویرارتباط غیرکلامی بین انساچگونه جمعیت های بزرگ شکل تاثیر ژنها بر اختلالات خآیا هوش سریعی که بدون احسروشی جدید در درمان سکته ماز تکینگی تا مغز از مغز تچراروياها را به یاد نمی آتاثیر دپاکین بر بیماری مزبان و تکلم برخی بیماریهلبخند بزن شاید صبح فردا زاز تکینگی تا مغز- از مغزتهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر رژیم گیاه خواری بر سیاهچاله و تکینگی ابتدایآیا دلفین ها می تواند از ما با کمک مغز خود مختاريمبیماری ای شبیه ام اس مولتهوش، ژنتیکی است یا محیطیجنسیت و تفاوت های بیناییسرعت فکر کردن چگونه استانگشت نگاری مغز نشان میدمزایای شکلات تلخ برای سلبحث درباره پیدایش و منشاورزش هوازی مرتب خیلی به قحس و ادراک قسمت سومطی یکصد هزار سال اخیر هرچایا کوچک شدن مغزانسان المغز انسان رو به کوچکتر شدبرخی نکات از گاید لاین پرکمردرد و علل آندو ویژگی انتزاع و قدرت تجپیامهای کاربرانابزار بقای موجود زنده از نقش انتخاب از طرف محیط، نتقلید مرحله ای نسبتا پیشکشف مکانیسم عصبی خوانش پداستانها و مفاهیمی اشتبااختلال در شناسایی حروف و چندین ماده غذایی که ماننتوصیه های غیر دارویی در سپنج اکتشاف شگفت آور در مودرگیری اعصاب به علت میتوپوست ساعتی مستقل از مغز درقیبی قدرتمند در برابر مارتروز یا خوردگی و التهاچگونه جمعیت های بزرگ شکل تاثیر کپسول نوروهرب بر نآیا هشیاری کوانتومی وجودريتوکسيمب در درمان ام اسفلج بل، فلجی ترسناک که آناز تکینگی تا مغز از مغز تنزاع بین جهل و علم رو به پتاثیر داروهای ضد التهاب زبان و شناخت حقیقت قسمت چلرزش ناشی از اسیب به عصباز تکینگی تا مغز، از مغز هوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر رژیم گیاه خواری بر سیاره ابلهانآیا دست مصنوعی به زودی قاما تحت کنترل ژنها هستیم یبیماری بیش فعالیهیچگاه از فشار و شکست نترجنسیت و تفاوت های بیناییشلیک فراموشیاندوهگین نباش اگر درب یا مسیر دشوار تکامل و ارتقابحثی در مورد نقش ویتامينورزش هوازی ، بهترین تمریحساسیت روانی متفاوتظهور امواج مغزی در مغز مصایا ابزار هوشمندی یا مغز مغز ایندگان چگونه استبرخی اثرات مضر ویتامین دکمردرد با پوشیدن کفش مناديدن با چشم بسته در خواب سایتهای دیگرابزار بقای موجود زنده از نقش اتصالات بین سلولهای تلقین اطلاعات و حافظهکشف مکانیسمی پیچیده در بدر مانهای کمر درداختلالات مخچهچه زیاد است بر من که در ایتوصیه هایی در مصرف ماهیپیموزایدرموزی از نخستین تمدن بشرارزش حقیقی زبان قسمت اولچگونه حافظه را قویتر کنیتاثیر کپسول نوروهرب بر تریواستیگمینفلج خواباز تکینگی تا مغز از مغز تنزاع بین علم و نادانی رو تاثیر داروی ضد تشنج سدیم زبان و شناخت حقیقت قسمت الزوم سازگاری قانون مجازاازدواج های بین گونه ای، رهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر رژیم گیاهخواری بر سیاره ابلهانآیا رژیم غذایی گیاهی سلاماه رجببیماری تی تی پیهاوکينگ پیش از مرگش رسالجهش های ژنتیکی مفید در ساشنا در ابهای گرم جنوب نیانسان قدیم در شبه جزیره عمشکلات نخاعیبحثی جالب درباره محدودیتورزش و میگرنخلاصه ای از مطالب همایش معلم به ما کمک میکند تا موایا بیماری ام اس (مولتیپمغز ابزار برتر بقابرخی اختلالات عصبی مثانهکنفرانس تشنج هتل کوثر اصدی متیل فومارات(زادیوا)(ابزار بقای موجود زنده از نقش حفاظتی مولکول جدید دتلاش هایی در بیماران قطع کشف ارتباط جدیدی از ارتبدر چه مرحله ای از خواب ، راختلالات حرکتی در انسانچهار میلیارد سال تکامل بتوضیحی ساده در مورد هوش مپیچیدگی های مغزی در درک زرمز و رازهای ارتباط غیر کارزش حقیقی زبان قسمت دومنگاهی بر قدرت بینایی دراتاثیر کپسول نوروهرب بر سرژیم های غذایی و نقش مهم فلج خواب چیستاز تکینگی تا مغز از مغز تنزاع بین علم و جهل رو به پتاثیر درجه حرارت بر عملکزبان و شناخت حقیقت قسمت دلزوم سازگاری قانون مجازااستفاده از هوش مصنوعی در هوش مصنوعی از عروسک تا کمتاثیر عصاره تغلیظ شده گیسیر آفرینش از روح تا مغز آیا راهی برای رفع کم آبی ماپروتیلینبیماری ضعف عضلات نزدیک بهاوکينگ پیش از مرگش رسالجهش های ژنتیکی غیر تصادفشناخت و معرفت، و نقش آن دانسان جدید از چه زمانی پامشاهده آینده از روی مشاهبحثی در مورد نقش کلسیم و ورزش بهترین درمان بیش فعخواندن ، یکی از شستشو دهنعلایم کمبود ویتامین E را ایا بدون زبان میتوانیم تمغز از بسیاری حقایق می گربرخی بیماری ها که در آن بکنگره بین المللی سردرد ددژا وو یا اشنا پنداریابزار بقای موجود زنده از نقش حیاتی تلومر دی ان آ دتلاشی برای درمان قطع نخاکشف جمجمه ای درکوه ایرهودر هم تنیدگی کوانتومی و پاختلالات صحبت کردن در انچهار ساعت پس از کشتار خوکتکامل چشمتکامل ابزار هوش ، راه پر پیوند مغز و سر و چالشهای رویای شفافارزش حقیقی زبان قسمت سومنگاهی بر توانایی اجزاي بتاثیر کپسول نوروهرب بر سرژیم غذایی حاوی تخم مرغ وفیلمی بسیار جالب از تغییاز تکینگی تا مغز از مغز تنظام مثبت زندگیتاثیر درجه حرارت بر عملکزبان و شناخت حقیقت قسمت سممانتین یا آلزیکسا یا اباستیفن هاوکینگ در مورد ههوش مصنوعی از عروسک تا کمتاریخ همه چیز را ثبت کردهسیستم تعادلی بدنآیاما مقهور قوانین فیزیکمبانی ذهنی سیاه و سفیدبیماریهای تحلیل عضلانی اهدف از تکامل مغزجهشهای مفید و ذکاوتی که دشناسایی سلول های ایمنی اانسان عامل توقف رشد مغزمعنی روزهبحثی در مورد عملکرد لوب فورزش در کمر دردخواب سالم عامل سلامتیعلایم کمبود ویتامین E را ایا تکامل هدفمند استمغز برای فراموشی بیشتر کبرخی بیماری های خاص که بدکنگره بین المللی سردرد ددژاوو یا آشناپنداریابزار بقای موجود زنده از نقش داروهاي مختلف معروف تلاشی جدید در درمان ام اسگنجینه ای به نام ویتامین درمان های بیماری آلزایمرادامه بحث تکامل چشمنوار مغزی روشی مهم در تشخنورون هاي مصنوعی می توانتکامل زبانپیوند سر، یکی از راه حلهاروبات های ریز در درمان بیاز نظر علم اعصاب یا نرووسناتوانی از درمان برخی ویتاثیر گیاه خواری بر رشد وراه های جدید برای قضاوت رفیزیکدانان ماشینی برای تاز تکینگی تا مغز از مغز تنظریه تکامل در درمان بیمتاثیر درجه حرارت بر عملکزبان، وسیله شناسایی محیطمنابع انرژي پاک سرچشمه حاستیفن هاوکینگ در تفسیر هوش مصنوعی در کامپیوترهاتبدیل تراکت صوتی مصنوعی سیستم دفاعی بدن علیه مغز آزمون ذهنی گربه شرودینگرمجموعه های پر سلولی بدن مبیهوش کردن در جراحی و بیمهزینه ای که برای اندیشیدجهشهای مفید و ذکاوتی که دشواهدی از دنیسوان(شبه نئانعطاف پذیری مکانیسمی علمغز فکر میکند مرگ برای دیبحثی درباره هوش و تفاوتهوزوز گوشخواب سالم عامل سلامتی و یعلت خواب آلودگی بعد از خوایرادهای موجود در خلقت بمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟برخی توجهات در ببمار پارکندر در بیماریهای التهابدانشمندان ژنی از مغز انسابزار بقای موجود زنده از نقش روزه داری در سالم و جتمایل زیاد به خوردن بستنگیاه خواری و گوشت خوار کددرمان های جدید میگرنادغام میان گونه های مختل