دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

نقش حیاتی تلومر دی ان آ در افزایش طول عمر انسان چیست

نقش حیاتی تلومر DNAدر افزایش طول عمر انسان چیست؟(تلاش برای کشف راز طول عمر)
ثابت ماندن اندازه ی تلومرDNA و کشف راز طول عمر انسان

چگونگی پیر شدن و در نهایت مرگ موجودات زنده، هنوز بهصورت قطعی مشخص نشده است. بهصورت نظری سلولها توانایی تقسیم تا بینهایت و نامیرا را دارا هستند اما در دی آن ای(DNA) زائدههایی به نام تلومر وجود دارد که در هر تقسیم سلولی اندازه آنها کوتاهتر شده و در نهایت پس از به پایان رسیدن آن، تقسیم سلولی متوقف میشود. این سیر از ابتدای شکلگیری جنین و سلول تخم آغاز میشود و تا پایان مرگ موجود زنده ادامه دارد. اندازه تلومر هر فرد بسته به ساختار ژنتیکاش متفاوت است. در بعضی از مواقع که دیانای فرد دچار جهش میشود، سلولهای نامیرا یا سلولهای سرطانی شکل میگیرند که در تقسیم سلولی آنها، اندازه تلومر ثابت مانده و به عبارتی دارای ویژگی نامیرایی هستند و در نهایت به خاطر همین ویژگی، باعث مرگ موجود زنده میشوند.

(همیشه توانایی سلول برای بقا خوب نیست ، نمونه آن، سلول های سرطانی است که با سرعت زیاد تکثیر می شوند و در این موارد با مصرف زیاد انرژی، سلول های حیاتی بدن را از انرژی محروم می کنند. به همین ترتیب تکثیر زیاد و همیشگی سلول های خاص بدن به ویژه سلول های پرخور عصبی میتواند سلول های حیاتی بدن را از انرژی، محروم کند!)

دانشمندان در سالهای اخیر کشفیاتی داشتهاند که نشان میدهد برخی موجودات زمین قادرند عمر جاودانه داشته باشند و مرتبا سلولهای خود را بازسازی کنند. از جمله دو موجود دریایی دارای این ویژگی هستند، نوعی عروس دریایی و نوعی کرم پهن آبی!(البته این موجودات مغز بزرگی ندارند و تفاوت آنها با انسان در میزان این واحدهای پرخور- که انرژی کافی ای برای دیگر سلول ها باقی نمی گذارند- بسیار است. به بحثی در این مورد با عنوان امکان بازسازی اندامهای خودمان را در آینده خواهیم داشت؟! و بحث در مورد آن، در همین کانال مراجعه شود)

عروس دریایی نامیرا

با گسترش دانش ژنتیک و همچنین یافتههای جدید جانورشناسی و کشف موجوداتی که دارای عمر نامحدود هستند، دانشمندان امیدوارند بهزودی با یافتن ژن این نامیرایی و به کار بردن آن در ساختار ژنتیک انسان بشر را جاودانه سازند.

تحقیقات علمی نشان میدهد که مولکولهای(نه سلولها) بدن ما هر 10سال یک بار نو میشوند. یعنی بعد از گذشت این زمان دیگر اثری از مولکولهای کربن قدیمی در بدن هیچ انسانی پیدا نمیشود. پس ما هر 10سال یک بار عوض میشویم با این همه ما پیر میشویم و میمیریم. حالا موجود عجیبی پیدا شده که میتواند خودش را از نو تشکیل بدهد و هرگز نمیرد. «توربتوپ سیس نوتریکولا» یا عروس دریایی نامیرا همان موجود است و جزئی از خانواده مرجانها به حساب میآید. این موجود در حقیقت یک ستاره دریایی است که میتواند به نخستین مرحله زندگیاش برگردد. نوتریکولا این کار را از طریق یک نوع جهش سلولی انجام میدهد.

این جهش سلولی انجام میشود که عروس دریایی به حالت دیگری تغییر میکند یعنی دارای سلولهای جدیدی میشود.برای این کار ابتدا چتر عروس دریایی خودش را به توده مولکولی تبدیل میکند و بعد تمام موها و شاخکها را جذب خودش میکند. بعد موهای تغییر شکل یافته به این توده متصل شده و توده لحمی اولیه بهوجود میآید. از رشد این توده یک عروس دریایی جدید متولد میشود. از نظر تئوری این عمل میتواند بینهایت بار تکرار شود بنابراین از نظر پیولوژیکی این نوع از عروس دریایی نامیرا محسوب میشود.

کرمهای پهن آبی

در همین حال دانشمندان دانشگاه ناتینگهام در انگلیس در تحقیقات تازه خود بر این باورند که آنها راز جاودانگی و نامیرایی بالقوهای را برای انسانها در کرمهای پهن (Flatworm) شناسایی کردهاند.

آنها دو گونه از کرمهای پهن را که میتوانند خود را بارها و بارها همگونسازی یا حتی بازسازی کنند، مورد بررسی قرار دادند و یافته آنها امید دانشمندان را برای یافتن راهی برای از بین بردن اثرات ناشی از پیری در سلولهای انسانی دوچندان کرده است.

این کرمهای پهن از خانواده پلانارین (planarian) هستند که برای دورانی طولانی دانشمندان را مجذوب ترمیم نامحدود خود کردهاند. طی این پژوهش از یک کرم اصلی که به قطعات ریز تکهتکه شده بود حدود 20 هزارکرم پهن جدید بهدست آمد و تیم پژوهشی چگونگی جایگزینی سلولهای پیر یا آسیب دیده اینگونه کرم شگفت انگیز را بررسی کردند.

مدیر این پژوهش میگوید: ما در حال مطالعه 2گونه از کرمهای پهن هستیم که یکی از آنها مانند ما تولید مثل جنسی دارد و دیگری تکجنسی یا بیجنس است و از راه به دو نیم شدن تکثیر میکند. بهنظر میرسد هر دو گونه توان بازسازی نامحدود دارند .

کلید جاودانگی کرم پهن در تلومرهای آنهاست. تلومر بخش کوچکی از DNA است که در کلاه انتهای کروموزومها قرار دارد، پاسداری و محافظت از آنها در برابر آسیب و از دست دادن عملکرد سلول در ارتباط با افزایش سن است.

هربار که یک سلول تقسیم میشود کلاه تلومر آن کوتاهتر میشود. هنگامی که آنها بیش از حد کوتاه میشوند، سلول توانایی خود را برای تجدید و تقسیم از دست میدهد. پژوهشها نشان میدهد که جانوران جاودانه دارای سلولهایی هستند که توانایی حفظ طول تلومر بهطور نامحدود را دارند و بههمین دلیل سلولهای جاندار میتوانند همچنان به تقسیم و بازسازی خود ادامه دهند.

رئیس تیم پژوهشی دانشگاه ناتینگهام پیشبینی کرده بود که کرمهای پهن فعالانه بخش پایانی کروموزومهای خود را در سلولهای بنیادی بالغ حفظ میکنند که این امر منجر به جاودانگی از دیدگاه نظری میشود. مرگ به واسطه بیماریها یا شکار شدن از جاودانگی تجربی و عملی آنها جلوگیری میکند.

وی در این باره میگوید: اطلاعات ما یکی از پیشبینیها در مورد آنچه یک حیوان را بهطور بالقوه جاودانه میکند را برآورده کرده است و در آخر میافزاید که اهداف آینده ما در این پژوهش درک جزئیات بیشتر این مکانیسم و چگونگی فرگشت (تکامل) حیوانات جاودانه خواهد بود.

سلولهای معمولی انسان، فانی هستند و نمیتوانند برای همیشه خود را بازسازی کنند. همانطور که لئونارد هایفلیک در نیم قرن پیش نشان داده است، سلولهای انسانی دارای طول عمر تکثیر محدودی هستند و سلولهای پیرتر زودتر از سلولهای جوان به این محدوده میرسند. این محدودهی هایفلیک از طول عمر سلولی مستقیما مرتبط با تعداد تکرارهای قطعه DNA خاصی است که در انتهای کروموزمهای حامل مواد ژنتیکی قرار گرفته است.

این تکرارهای DNA بخشی از ساختارهای پوششی حفافظتی است که تلومر نامیده میشوند. تلومرها انتهای کروموزومها را از نوآراییهای ناخواسته و بیجای DNA که موجب بیثباتی ژنوم میشوند، محافظت میکنند. با هر بار تقسیم سلول، DNA تلومری کوتاهتر میشود و در نهایت به جایی میرسد که دیگر قادر به حفاظت از انتهاهای کروموزمها نیست. این کاهش پیوسته در طول تلومر مانند یک ساعت مولکولی عمل میکند که دارای شمارش معکوسی تا زمان رسیدن به انتهای رشد سلول است. کاهش توانایی رشد سلول بهطور قوی با فرایند پیر شدن مرتبط است و کاهش جمعیت سلولها مستقیما در ایجاد ضعف، بیماری و نارسایی اعضا نقش دارد.

در مقابل فرآیند کوتاه شدن تلومرها، آنزیم تلومراز قرار دارد که بهطور منحصربهفردی فرایند پیر شدن سلول را به تاخیر میاندازد و حتی موجب معکوس شدن آن میشود. تلومراز با افزایش طول تلومرها و افزودن تکرارهای DNA از دست رفته با فرآیند پیر شدن سلول مبارزه میکند و بهطور موثری موجب افزایش طول عمر سلول میشود.

تلومرازها طول تلومرها را با سنتر مکرر قطعات شش نوکلئوتیدی از DNA افزایش میدهند (با اضافه کردن توالی GGTTAG در انتهای کروموزومها از روی الگوی RNA که درون خود آنزیم قرار گرفته است).(شش تایی حيات!)
با این حال فعالیت آنزیم تلومراز برای بازیابی کامل تکرارهای از دست رفتهی DNA تلومریک کافی نیست و نمیتواند کاملا فرایند پیر شدن سلولی را متوقف سازد. کوتاه شدن تدریجی تلومرها روی قابلیت تکثیر سلولهای بنیادی بالغ انسانی (سلولهایی که موجب نوسازی بافتها و اعضای پیر در بدن میشوند) تاثیر منفی میگذارد. فعالیت تلومراز در سلول بنیادی بالغ صرفا موجب کاهش دادن سرعت شمارش معکوس ساعت ملکولی میشود و بهطور کامل نمیتواند موجب نامیرایی سلولها شود. بنابراين سلولهای بنیادی بالغ در انسان سالخورده بهعلت کاهش یافتن طول تلومر ضعیف میشوند که این امر موجب افزایش زمان بهبود زخمها و تخریب بافتها در نتیجهی کافی نبودن جمعیت سلولی میشود.

تحقیقات انجامشده در آزمایشگاه چن و همکارانش اخیرا مرحلهای حیاتی در چرخهی کاتالیستی تلومراز کشف کرده است که این مرحله توانایی آنزیم تلومراز را برای سنتز تکرارهای DNA تلومریک در انتهاهای کروموزومها محدود میکند. پروفسور چن گفت:

تلومراز یک سیستم ترمز داخلی برای تضمین این که سنتر تکرارهای DNA تلومریک دقیق و بدون خطا انجام شود، دارد. اگرچه این ترمز محافظتی فعالیت کلی آنزیم تلومراز را نیز محدود میکند. پیدا کردن راهی برای رها کردن درست این ترمز روی آنزیم تلومراز امکان بازیابی طول از دست رفتهی تلومر در سلولهای بنیادی بالغ و حتی معکوس کردن پیر شدن سلول را فراهم میکند.

منظور از ترمز ذاتی آنزیم، یک سیگنال توقفی است که درون الگوی RNA خود آنزیم قرار گرفته است و پیغام توقفی برای عمل آنزیم محسوب میشود. زمانی که تلومراز سنتز DNA را برای تکرار بعدی آغاز میکند، این سیگنال توقف هنوز فعال است و سنتز DNA را محدود میکند.( وجود این ترمز شاید یک میراث تکاملی بوده است تا از زنده ماندن بیش از حد موجود زنده در زمانی که کارکرد و کیفیت زندگی او پایین می آید و سلولهای بدن او کارایی مناسب ندارد، جلوگيري کند تا جا برای افراد جوانتر و سالمتر باز شود. از طرف ديگر، یک فرد پیر هشتاد ساله با صدها درد لاعلاج مواجه است تصور کنید سن او بدون بهبود و تغییر شرایط زندگی، به سیصد سال برسد، چگونه این همه درد و مصیبت را تحمل کند!!

این به آن معنی نیست که دراز کردن طول عمر، غیر ممکن است بلکه اگر شرایط بسیار مناسبی فراهم شود و برخی نقص ها در جسم انسان اصلاح گردد و میزان انرژی لازم برای ایجاد و سوخت و ساز سلولهای جدید و نو فراهم شود، در آن زمان ممکن است این ترمز های طبیعی بر آنزیم تلومراز، کمتر عمل کنند.

ولی در شرایطی که نخستین مقدمات حیات برای حتی نوزادان و کودکان فراهم نیست و نمونه زشت آن را مثلا در جنگ های آخر الزمان به ویژه در کشور یمن شاهدیم، در این شرایط قحطی و گرسنگی، هرگز فکر کردن به افزایش سن یک فرد هشتاد ساله جايی ندارد.

و در این شرایط برداشتن ترمز طبیعی از آنزیم تلومراز، همان کاری را خواهد کرد که یک سلول سرطانی نفرت انگیز، در بدن میکند. سلول سرطانی بی مهابا رشد میکند و همه انرژی دیگر سلول ها را می خورد ولی در نهایت با کشتن صاحب خود، نه اثری از فرد بیمار باقی میماند و نه اثری از سلول سرطانی فعال و پيشرو!)

با هدف قرار دادن سیگنالی که از آغاز تکرار دوباره سنتز DNA جلوگیری میکند، عمل آنزیم تلومراز را می توان در جهت جلوگیری از کوتاه شدن تلومر تحریک کرد و موجب جوان شدن دوبارهی سلولهای بنیادی بالغ شد.

بیماریهای انسانی نظیر دیس کراتوز مادرزادی (dyskeratosis congenita)، کم خونی آپلاستیک (aplastic anemia) و فیبروز ریوی ایدیوپاتیک (idiopathic pulmonary fibrosis)، از لحاظ ژنتیکی با جهشهایی که دارای تاثیر منفی روی فعالیت تلومراز هستند یا در سرعت بخشیدن کاهش طول تلومر نقش دارند، مرتبط بودهاند. نتیجهی کوتاه شدن سریع تلومرها پیری زودرس و افزایش تخریب ارگانها و کم شدن طول عمر بیمار در نتیجهی کافی نبودن جمعیت سلولی است. افزایش فعالیت تلومراز امیدوار کننده ترین راه درمان این بیماریها است.

با این که افزایش فعالیت تلومراز میتواند جوانی را به سلولهای پیر هدیه دهد و بیماریهای پیری زودرس را درمان کند، ولی این جا یک مشکلی هم وجود دارد. همانطور که سلولهای بنیادی جوان از تلومراز برای جبران کاهش طول تلومر استفاده میکنند، سلولهای سرطانی نیز برای حفظ رشد نابهجا و مخرب خود از تلومراز استفاده میکنند. تقویت و تنظیم عمل تلومراز باید با دقت انجام شود و روی خط باریکی بین جوانسازی دوباره سلولها و بالاتر شدن خطر رشد سرطان حرکت کند.

بقیهی سلولهای بدن، یعنی سلولهای بدنی که عمدهی سلولهای بدن را تشکیل میدهند دارای فعالیت تلومراز نیستند. از آنجایی که تلومراز رشد کنترلنشدهی سلولهای سرطانی را تحریک میکند، این ویژگی سلولهای بدنی انسان خطر رشد سرطان را کاهش میدهد. بر این اساس داروهایی که فعالیت تلومراز را در همهی سلولها بدون هیچ تمایزی افزایش میدهند، مطلوب نیستند. برای تقویت دقیق فعالیت تلومراز بهصورت انتخابی در سلولهای بنیادی بالغ، این کشف نشان میدهد مرحله حیاتی در چرخهی کاتالیستی تلومراز هدف مهم داروی جدید است. داروهای کوچک مولکولی برای افزایش فعالیت تلومراز به صورت اختصاصی در سلولهای بنیادی برای درمان بیماری و همچنین درمانهای ضد پیری بدون افزایش خطر ابتلا به سرطان میتواند طراحی شود.
http://lms.bums.ac.ir/mod/forum/discuss.php?d=1409#p3310

https://www.zoomit.ir/2018/3/8/269352/hidden-secret-of-immortality-enzyme-telomerase/


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
زبان چهار حرفی حیات زمینچگونه انتظارات بر ادراک آیا همه جنایت ها نتیجه بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسم زنبور ، کلیدی برای وارچرا در مغز انسان، فرورفتاطلاعاتی عمومی در مورد متغییر الگوی رشد مغزی با زقدرت انسان در نگاه به ابعسردرد تنشنهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا تکامل و تغییرات ژنتیبیشتر کمردردها نیازی به حس چشایی و بویاییما انسانها چه اندازه نزدضررهای مصرف شکر و قند بر هوش عاطفی در زنان بیشتر اامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبحثی درباره احساسات متفاخطا در محاسبات چیزی کاملمرگ انتقال است یا نابود شصفحه اصلیواسطه ها د رمسیر ایجاد مغای آنکه نامش درمان و یادشبررسی سیستم تعادلی بدن اداروی تشنجی دربارداریمغز انسان برای شادمانی طژنهای هوش ، کدامنداثرات مفید قهوهتو دی ان ای خاص ميتوکندريدرک احساسات و تفکرات دیگنقش هورمون های تیروئید دکاربرد روباتهای ريز، در ارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر مشاهده بر واقعیت بروشهای شناسایی قدرت شنوانقص در تشخیص هیجانات عامگشایش دروازه جدیدی از طراز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان و بیان، در سایه پیشرچگونه باغبانی باعث کاهش آیا هوش ارثی دریافتی از پاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسودمندی موجودات ابزی بر چراروياها را به یاد نمی آبلندی در ذهن ما درک بلندیتغییر زودتر اتصالات مغزیلوب فرونتال یا پیشانی مغسردرد سکه ایهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا خداباوری محصول تکاملبا هوش مصنوعی خودکار روبحس و ادراک (قسمت اول )ما انسانها چه اندازه نزدضررهای شکر بر سلامت مغزهوشیاری کوانتومیانفجار و توقف تکاملی نشابحثی درباره احساساتی غیردفاع در برابر تغییر ساختمراحل ارتقای پله پله کیهسوالات پزشکیوراپامیل در بارداریایندرالبررسی علل کمر درد در میانداروی جدید s3 در درمان ام مغز انسان رو به کوچک تر شکلرال هیدرات برای خواباناثرات مضر ماری جواناتولید سلولهای جنسی از سلدرک تصویر و زبان های مخلتنقش ژنتیک در درمان اختلاکجای مغز مسئول پردازش تجارتباط هوش ساختار مغز و ژتاثیر نگاه ناظر هوشیار بروشی برای بهبود هوش عاطفچند جهانیپمبرولیزوماب در بیماری چاز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان و تکلم برخی بیماریهچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هوش سریعی که بدون احساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رو ح و روان بر جسمسیاهچاله و تکینگی ابتدایچراروياها را به یاد نمی آبه زودی شبکه مغزی به جای تغییر عمودی سر انسان از پلبخند بزن شاید صبح فردا زسرعت فکر کردن چگونه استهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا دلفین ها می تواند از بارداری بدون رحمحس و ادراک (قسمت دوم )ما با کمک مغز خود مختاريمطی یکصد هزار سال اخیر هرچهوش، ژنتیکی است یا محیطیانگشت نگاری مغز نشان میدبخش دیگری در وجود انسان هدقیق ترین تصاویر از مغز امزایای شکلات تلخ برای سلپیامهای کاربرانورزش هوازی مرتب خیلی به قایا کوچک شدن مغزانسان البزرگ شدن مغز محدود به دورداروی جدید ضد میگرنمغز انسان رو به کوچکتر شدکمردرد و علل آناجزای پر سلولی بدن انسان توانایی مغز و دیگر اجزای درک عمیق در حیواناتنقش انتخاب از طرف محیط، نکشف مکانیسم عصبی خوانش پارتباط انسانی، محدود به تاثیر نگاه انسان بر رفتاروشی جدید در درمان قطع نخچندین ماده غذایی که ماننپنج اکتشاف شگفت آور در مواز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر انتخاب از طرف محیط زبان و شناخت حقیقت قسمت چچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هشیاری کوانتومی وجوداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رژیم گیاه خواری بر فلج بل، فلجی ترسناک که آنسیاره ابلهاننزاع بین جهل و علم رو به پبوزون هیگز چیستثبت امواج الکتریکی در عصلرزش ناشی از اسیب به عصبشلیک فراموشیهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا دست مصنوعی به زودی قابازگشت از آثار به سوی خداحس و ادراک قسمت چهارمما تحت کنترل ژنها هستیم یظهور امواج مغزی در مغز مصهیچگاه از فشار و شکست نتراندوهگین نباش اگر درب یا برنامه و ساختار پیچیده مدلایلی که نشان میدهد ما بمسیر دشوار تکامل و ارتقاسایتهای دیگرورزش هوازی ، بهترین تمریایا ابزار هوشمندی یا مغز بسیاری از بیماری های جدیداروی ضد تشنج با قابليت تمغز ایندگان چگونه استکمردرد با پوشیدن کفش منااجزایی ناشناخته در شکل گتوازن مهمتر از فعالیت زیدرگیری اعصاب به علت میتونقش اتصالات بین سلولهای کشف مکانیسمی پیچیده در بارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر نگاه انسان بر رفتاروشی جدید در درمان سکته مچه زیاد است بر من که در ایپوست ساعتی مستقل از مغز داز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر ترکیبات استاتین (سزبان و شناخت حقیقت قسمت اچگونه حافظه را قویتر کنیاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر فلج خوابسیاره ابلهاننزاع بین علم و نادانی رو بیماری گیلن باره و بیمارجمجمه انسان های اولیهلزوم سازگاری قانون مجازاشنا در ابهای گرم جنوب نیهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا رژیم غذایی گیاهی سلابازسازي مغز و نخاع چالشی حس و ادراک قسمت پنجمماه رجبعلم به ما کمک میکند تا موهاوکينگ پیش از مرگش رسالانسان قدیم در شبه جزیره عبرین نت به جای اینترنتدندان ها را مسواک بزنید تمشکلات نخاعیورزش و میگرنایا بیماری ام اس (مولتیپتفاوت مغز انسان و میمون هداروی ضد تشنج با قابليت تمغز ابزار برتر بقاکنفرانس تشنج هتل کوثر اصاحساس گذر سریعتر زمانتوسعه برخی شغل ها با هوش رقیبی قدرتمند در برابر منقش حفاظتی مولکول جدید دکشف ارتباط جدیدی از ارتبارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ویتامین دی بر بیماريتوکسيمب در درمان ام اسچهار میلیارد سال تکامل بپیموزایداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر دپاکین بر بیماری مزبان و شناخت حقیقت قسمت دنگاهی بر قدرت بینایی درااز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر فلج خواب چیستسیر آفرینش از روح تا مغز نزاع بین علم و جهل رو به پبیماری ای شبیه آلزایمر و جنسیت و تفاوت های بیناییلزوم سازگاری قانون مجازاشناخت و معرفت، و نقش آن دهوش مصنوعی از عروسک تا کمآیا راهی برای رفع کم آبی بحتی علمی درباره تمایل بحس و ادراک قسمت سومماپروتیلینعلایم کمبود ویتامین E را هاوکينگ پیش از مرگش رسالانسان جدید از چه زمانی پابرای پیش بینی آینده مغز ددو ویژگی انتزاع و قدرت تجمشاهده آینده از روی مشاهورزش بهترین درمان بیش فعایا بدون زبان میتوانیم تتفاوتهای جنسیتی راهی براداستانها و مفاهیمی اشتبامغز از بسیاری حقایق می گرکنگره بین المللی سردرد داخلاق و علوم اعصابتوصیه های غیر دارویی در سرموزی از نخستین تمدن بشرنقش حیاتی تلومر دی ان آ دکشف جمجمه ای درکوه ایرهوارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ژنها بر اختلالات خریواستیگمینچهار ساعت پس از کشتار خوکپیچیدگی های مغزی در درک زاز تکینگی تا مغز از مغز تاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب زبان و شناخت حقیقت قسمت سنگاهی بر توانایی اجزاي باز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر رژیم گیاهخواری بر فیلمی بسیار جالب از تغییسیستم تعادلی بدننظام مثبت زندگیبیماری ای شبیه ام اس مولتجنسیت و تفاوت های بیناییممانتین یا آلزیکسا یا ابشناسایی سلول های ایمنی اهوش مصنوعی از عروسک تا کمآیاما مقهور قوانین فیزیکبحث درباره پیدایش و منشاحساسیت روانی متفاوتمبانی ذهنی سیاه و سفیدعلایم کمبود ویتامین E را هدف از تکامل مغزانسان عامل توقف رشد مغزبرخی نکات از گاید لاین پرديدن با چشم بسته در خواب معنی روزهورزش در کمر دردایا تکامل هدفمند استتقلید مرحله ای نسبتا پیشدر مانهای کمر دردمغز برای فراموشی بیشتر ککنگره بین المللی سردرد داختلال در شناسایی حروف و توصیه هایی در مصرف ماهیرمز و رازهای ارتباط غیر کنقش داروهاي مختلف معروف گنجینه ای به نام ویتامین ارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر کپسول نوروهرب بر نرژیم غذایی حاوی تخم مرغ ونوار مغزی روشی مهم در تشخپیوند مغز و سر و چالشهای از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروی ضد تشنج سدیم زبان، وسیله شناسایی محیطناتوانی از درمان برخی ویاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر عصاره تغلیظ شده گیفیزیکدانان ماشینی برای تسیستم دفاعی بدن علیه مغز نظریه تکامل در درمان بیمبیماری بیش فعالیجهش های ژنتیکی مفید در سامنابع انرژي پاک سرچشمه حشواهدی از دنیسوان(شبه نئهوش مصنوعی در کامپیوترهاآزمون ذهنی گربه شرودینگربحثی در مورد نقش ویتامينخلاصه ای از مطالب همایش ممجموعه های پر سلولی بدن معلت خواب آلودگی بعد از خوهزینه ای که برای اندیشیدانعطاف پذیری مکانیسمی علبرخی اثرات مضر ویتامین ددی متیل فومارات(زادیوا)(مغز فکر میکند مرگ برای دیوزوز گوشایرادهای موجود در خلقت بتلقین اطلاعات و حافظهدر چه مرحله ای از خواب ، رمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟کندر در بیماریهای التهاباختلالات مخچهتوضیحی ساده در مورد هوش مرویای شفافنقش روزه داری در سالم و جگیاه خواری و گوشت خوار کدارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر کپسول نوروهرب بر تراه های جدید برای قضاوت رنورون هاي مصنوعی می توانپیوند سر، یکی از راه حلهاپیشینیان انسان از هفت میاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفر نامه سفر به بم و جنوب ناتوانی در شناسایی چهره ازدواج های بین گونه ای، رتاریخ همه چیز را ثبت کردهفرگشت و تکامل تصادفی محض سکته مغزیهفت چیز که عملکرد مغز تو آیا واکنش های یاد گرفته وبیماری تی تی پیجهش های ژنتیکی غیر تصادفمولتیپل اسکلروز در زنان شاهکار قرنهوش مصنوعی در خدمت خلق وحإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبحثی جالب درباره محدودیتخواندن ، یکی از شستشو دهنمحل درک احساسات روحانیعوارض ازدواج و بچه دار شدهستي مادي ای که ما کوچکتراولین هیبرید بین انسان وبرخی اختلالات عصبی مثانهدژا وو یا اشنا پنداریمغز ما کوچکتر از نیم نقطهیک پیشنهاد خوب برای آسان اگر نعمت فراموشی نبود بستلاش هایی در بیماران قطع در هم تنیدگی کوانتومی و پمغز بزرگ چالش است یا منفعکوچک شدن مغز از نئاندرتااختلالات حرکتی در انسانتکامل چشمروبات های ریز در درمان بینقش رژیم غذایی در رشد و اگالکانزوماب، دارویی جدیارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر کپسول نوروهرب بر سراه های جدید برای قضاوت رنورون های ردیاب حافظهپیشرفتی مستقل از ابزار هاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نخاع ما تا پایین ستون فقراستفاده از هوش مصنوعی در فراموش کارها باهوش تر هسساخت شبکه عصبی با الفبایهفت سین یادگاری از میراث آیا آگاهی پس از مرگ از بیبیماری ضعف عضلات نزدیک بجهشهای مفید و ذکاوتی که دمواد کوانتومی جدید، ممکنشبیه سازی میلیون ها جهان هوش مصنوعی در خدمت خلق وحافراد آغاز حرکت خودشان ربحثی در مورد نقش کلسیم و خواب سالم عامل سلامتیمحل درک احساسات روحانی دعید نوروز مبارکهستی ما پس از شروعی چگال اولین مورد پیوند سر در انبرخی بیماری ها که در آن بدژاوو یا آشناپنداریمغز مادران و کودکان در زمیکی از علل محدودیت مغز اماگر نعمت فراموشی نبود بستلاشی برای درمان قطع نخادرمان های بیماری آلزایمرمغز بزرگ چالشهای پیش روکودک ایرانی که هوش او از اختلالات صحبت کردن در انتکامل ابزار هوش ، راه پر روح رهایینقش زبان در سلطه و قدرت اگامی در درمان بیماریهای ارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر کپسول نوروهرب بر سراه پیروزی در زندگی چیستنوروپلاستیسیتی چیستپاسخ گیاهان در زمان خورداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نخستین تصویر از سیاهچالهاستیفن هاوکینگ در مورد هتبدیل تراکت صوتی مصنوعی فراموشی همیشه هم بد نیستساخت شبکه عصبی مصنوعی با همیشه عسل با موم بخوریمآیا امکان بازسازی اندامهبیماریهای تحلیل عضلانی اجهشهای مفید و ذکاوتی که دموجود بی مغزی که می تواندشبیه سازی سیستم های کوانهوش مصنوعی درمانگر کامپیافزایش قدرت ادراکات و حسبحثی در مورد عملکرد لوب فخواب سالم عامل سلامتی و یمحدودیت های حافظه و حافظعامل کلیدی در کنترل کارآو هر کس تقوای خدا پیشه کناولین تصویر در تاریخ از سبرخی بیماری های خاص که بددانشمندان ژنی از مغز انسمغز چون ابزار هوش است دلییادگیری مهارت های جدید داگر تلاش انسان امروز براتلاشی جدید در درمان ام اسدرمان های جدید میگرنمغز حریص برای خون، کلید تکودکان خود را مشابه خود تادامه بحث تکامل چشمتکامل زبانروزه داری و بیمار ی ام اس نقش زبان در سلطه و قدرت اگاهی لازم است برای فهم و ارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشته نوروایمونولوژی و نقنوشیدن چای برای مغز مفید پختگی پس از چهل سالگي به از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نرمش های مفید در سرگیجهاستیفن هاوکینگ در تفسیر تبدیل سلولهای محافط به سفرایند حذف برخی اجزای مغساختار شبکه های مغزی ثابهوموارکتوس ها ممکن است دآیا انسان با مغز بزرگش اخبیهوش کردن در جراحی و بیمجاذبه و نقش آن در شکلگیریموجودات مقهور ژنها هستندشباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی درخدمت خلق وحافسردگی و اضطراب در بیمابحثی درباره هوش و تفاوتهخواب عامل دسته بندی و حفطمخچه ، فراتر از حفظ تعادلعسل طبیعی موثر در کنترل بویتامین E برای فعالیت صحاولین سلول مصنوعیبرخی توجهات در ببمار پاردانشمندان روش هاي جدیدی مغز چگونه صداها را فیلتر یادآوری خواب و رویاابزار هوش در حال ارتقا ازتمایل زیاد به خوردن بستندرمان های رایج ام اسمغز زنان جوانتر از مغز مرکوری گذرای ناشی از موبایادغام میان گونه های مختلتکامل ساختار رگهای مغزی روش مقابله مغز با محدودینقش سجده بر عملکرد مغزگاهی مغز بزرگ چالش استاز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر گیاه خواری بر رشد ورشد مغز علت تمایل انسان بنوعی سکته مغزی ، وحشتناک چیزی خارج از مغزهای ما نیپرورش مغز مینیاتوری انسااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نرمشهای مهم برای تقویت عاستخوان های کشف شده، ممکتری فلوپرازینفرد حساس از نظر عاطفی و بسخن پاک و ثابتهوش مصنوعی می تواند بر احآیا احتمال دارد رویا از آبیوگرافیحقیقت راستین انسان علم بمیهمانهای ناخوانده عامل شباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی ساخته هوش طبیالکتروتاکسی(گرایش و حرکبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريمخچه ابزاري که وظیفه آن فعصب حقوق نورولووویتامین E در چه مواد غذایاوکرلیزوماب داروی جدید شبرخی سلولهای عصبی در تلادانشمندان روشی برای تبدیمغز آیندگان چگونه است ؟ژن هوش و ساختارهای حیاتی ابزارهای بقای موجود زندتمدن قدیمی ای در جنوب ایردرمان جدید میگرن با انتی مغزهای کوچک بی احساسکی غایب شدی تا نیازمند دلادغام دو حیطه علوم مغز و تکامل شناخت انسان با کشفروش های صرفه جویی در ایجانقش غذاها و موجودات درياگذر زمان کاملا وابسته به از نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وزمین زیر خلیج فارس تمدنی چگونه مغز پیش انسان یا همآلزایمراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفری به آغاز کیهانچرا مغزهای ما ارتقا یافت اصول سلامت کمرتری فلوپرازینقانون مندی نقشه ژنتیکی مسریعترین کامپیوتر موجودهوش مصنوعی گوگل به کمک تشآیا احتمال دارد رویا از آبیوگرافیحافظه و اطلاعات در کجاست میگرن سردردی ژنتیکی که بشش مرحله تکامل چشمهوش احساسیالتهاب شریان تمپورالبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريمدارک ژنتیکی چگونه انسانعضلانی که طی سخن گفتن چقدویتامین دی گنجینه ای بزرايندگان چگونه خواهند دیدبرخی سيناپسها طی تکامل و داروهای مصرفی در ام اسمغز انسان ایا طبیعتا تماژن یا نقشه توسعه مغز و نقابزارهای پیشرفته ارتباط تمساح حد واسط میان مغز کودرمانهای بیماری پارکینسمغزتان را در جوانی سیمکشکاهش التهاب ناشی از بیماارتقا و تکامل سنت آفرینش تئوری تکامل امروز در درمروش هایی ساده برای کاهش انقش غذاها و موجودات درياگربه شرودینگر و تاثیر مشاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وزندگی هوشمند در خارج از زچگونه هموساپينس بر زمین آیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسلولهای بنیادی مصنوعی درچرا حیوانات سخن نمی گویناضطراب و ترستسلیم شدن از نورون شروع مقارچ بی مغز در خدمت موجودسرگیجه از شایعترین اختلاهوش مصنوعی گوگل به کمک تشآیا برای تولید مثل همیشه بیان ژن های اسکیزوفرنی دحافظه و اطلاعات در کجاست میدان مغناطيسي زمین بشر ششمین کنگره بین المللی سهوش احساسیامیوتروفیک لترال اسکلروبحثی درباره هوش و تفاوتهخانواده پایدارمروری بر تشنج و درمان هایمقالاتواکنش های ناخودآگاه و تقايا اراده آزاد توهم است یبررسي علل احتمالي تغيير داروهای ضد بیماری ام اس ومغز انسان برای ایجاد تمدژنها نقشه ایجاد ابزار هوابزارهای دفاعی و بقای موتنفس هوازی و میتوکندریدرک فرد دیگر و رفتارهای انقش قهوه در سلامتیکایروپاکتیک چیستارتوکين تراپی روشی جديد تئوری تکامل در پیشگیری و روش صحبت کردن در حال تکامنقش غذاها و موجودات درياگزیده ای از وبینار یا کنفاز آغاز خلقت تا نگاه انساتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیباترین چیز در افزایش سچگونه آن شکری که می خوریمآیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسلسله مباحث هوش مصنوعیچرا حجم مغز گونه انسان دراطلاعاتی عمومی در مورد متشنج چیستقدم زدن و حرکت دید را تغیسردرد و علتهای آنهوش مصنوعی الفاگوآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبیست تمرین ساده برای جلوحافظه و اطلاعات در کجاستمکانیزمهای دفاعی در برابصرع و درمان های آنهوش عاطفی بیشتر در زنانامگا سه عامل مهم سلامتبحثی درباره هوش و تفاوتهخطا در محاسبات چیزی کاملمرکز خنده در کجای مغز استتاثیر ویتامین دی بر بیماواکسن سرطانايا اراده آزاد توهم است یبررسی و اپروچ جدید بر بیمداروی فامپیریدین یا نورلمغز انسان برای شادمانی طژنها ، مغز و ارادهاثر مضر مصرف طولانی مدت رتنفس هوازی و میتوکندریدرک و احساسنقش مهاجرت در توسعه نسل اکاربرد روباتهای ريزنانوارتباط میکروب روده و پارتا 20 سال آینده مغز شما به روشهای نو در درمان دیسک بنقشه مغزی هر فرد منحصر بهگزارش یک مورد جالب لخته واز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیرفون داروی ضد ام اس