دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

جهش های ژنتیکی مفید در سایه مفیدترین جهش یعنی جهش ژنتیکی برای ارتقای مغز

جهش های مفید ، و ذکاوتی که در میان همه اين جهشهای مفید ، مفیدترین را برگزیده است !
معروفترین جهشهای مفیدی که برای انسان رخ داده است :
تغييرات ژنتیکی وراثتي که از فرآیند تکامل حاصل ميشود یا سودمند هستند یا مضر و توضیح میدهم که برخي از این تغییرات ممکن است برخی بهبودیهاي مثبت یا مفید را ایجاد کند . این جهشهای مفید ماده خامی خواهد بود که گزینش آن از طریق انتخاب طبیعی و در زمان مناسب انجام میشود و به نوبه خود در جوامع زیستی انتشار می یابد .در این مقاله کوتاه به چهار جهش مفیدی که بر تکامل بشری تاثیر گذاشته است اشاره می کنیم .

جهش مفید اول
Apolipoprotein AI-Milano

بیماریهای قلبی یکی از مصیبتهای بزرگ بشری در کشورهای پیشرفته است اینها میراثی از گذشته تکاملی برنامه ریزی شده برای کسب چربی های پر انرژی هستند و همین روغنها منبعی نادر و گرانبها برای انرژی حرارتی حساب می شوند ولی امروزه منبعی برای انسداد شریانها شده اند .از روی خوش شانسی ، نشانه هایي تکاملی وجود دارد که به برخی اشخاص اجازه ميدهد تا قدرت تعامل با این مشکل را پیدا کنند.همه انسانها ژنی برای نوعي اپولیپوپروتئین دارند که مسئول انتقال کلسترول از طریق جریان خون به کبد است و جدار شریان و رگهاي خونی را از کلسترول پاک میکند و این ، کلسترول خوب HDL نام دارد .ولی وقتي کلسترول به وسیله لیپو پروتئینی به نام LDL منتقل شود در قسمتهای مختلف بدن در شریانها رسوب ميکند و باعث ایجاد بیماريهاي بسیار از جمله اترواسکلروز ميشود .

حادثه مهم اين است که همه ساکنان ایتالیا یک نسخه از این پروتئین با نامApolipoprotein AI-Milanoرا دارند. و این پروتئین در زدودن کلسترول از سلولها و زدودن رسوبها از شریانها و دیگر وظایف انتی اکسیدان بسیار قویتر از مشابهش در APO A1 است که قبلا ذکر کردیم .اشخاصی که این نسخه از ژن"Apo-AIM را دارند کمتر از دیگر افراد دچار حملات قلبی و سکته مغزی ميشوند به همین دلیل شرکتهای دارویی می کوشند نسخه ای مصنوعی از این پروتئین را تولید کنند و به عنوان داروی بیماریهای قلبی تجویز کنند .برخی داروهایی که امروزه مصرف میشود باعث جهش دیگری به نام PCSK9 ميشود و تاثیر مشابهی دارد . اشخاصي که این جهش را دارند، میزان حملات قلبی عراقی در آنها ، 88%کمتر است .

جهش مفید دوم
افزایش دنسيتي استخوان

دانشمندان یکی از ژنهايي که منجر به افزايش تراکم اسخوان در انسان ميشود را شناخته اندlow-density lipoprotein receptor-related protein 5 .یا به اختصار LRP5 و به این ترتیب هر جهشی که وظیفه این ژن را مختل کند، زیان بار است و باعث بیماری پوکی استخوان میشود ولی شگفت آور ظهور نوع دیگری از جهشهاست که از وظیفه LRP5 تکامل یافته است و این جهش یکی از عجیب ترین جهشهای شناخته شده در انسان است .این جهش اولین بار وقتی جوانی در آمریکا با اتومبيل تصادف کرد به صورت تصادفی کشف شد.

این فرد به رغم تصادف شدید دچار هیچ شکستگی نشد .عکس برداری با اشعه ایکس، فرد دیگری از همان خانواده را با استخوانهايي قویتر و چگالتر از حد متوسط تشخیص داد.و یکی از پزشکانی که روی این مطلب تحقیق میکرد گفت : ( هیچ کدام از افراد آن خانواده که بین 3 تا 93 سال عمر دارند در گذشته و حال دچار شکستگی استخوان نشده اند .در واقع به نظر میرسد که این جهش فقط برای بیماری، مقاوم نیست بلکه به صورت برجسته ای از دیگر مشکلات ناشی از تصادفات و مرگ و مير می کاهد و برخی زائده های استخواني خوب به عنوان محافظ در مناطق مختلف بدن شکل می گیرد ..و مشابه جهش " Apo-AIM" ، برخی شرکتهای دارویی می کوشند این جهش را به عنوان درمان افرادی که از پوکي استخوان رنج میبرند و دیگر بیماران دچار امراض استخوانی به کار ببرند .

جهش سوم : مقاومت به مالاریا
Malaria resistance

جهش در هموگلوبین S یکی از مثالهای کلاسیک تغییرات تکاملی در انسان است و مسوول تغییر شکل سلولهای قرمز خون به داسي شکل است و اشخاصی که یک نسخه آن را دارند در برابر بیماری مالاریا مقاوم هستند. شکل جدید گلبول های قرمز خون، مانع از آلودگی گلبول های قرمز با انگل مالاريا ميشود . ولی افرادي که دو نسخه از این ژن را دارند به آنمی شدید مبتلا مي شوند .محققان ایتالیایی فهميدند که برخی جوامع افريقايي از بورکینافاسو ،یک اثر حفاظتی در هموگلوبین تغییر یافته دارند و به این، هموگلوبین HBC ميگويند . افرادی که فقط یک نسخه دارند 29% ،کمتر دچار مالاریا ميشوند هرچند ممکن است آنمی بگیرند.نکته مهم آنکه این جهش هر چند در برابر مالاریا اثر حفاظتی دارد ولی فرد را دچار کم خونی میکند و مقاومتی در برابر دیگر میکروبها و ویروسها ایجاد نمی کند . پس شاید در زمانی که اپی دمی های شدید مالاریا رخ دهد مفید باشد ولی در دیگر حالات چندان مفید نیست.

جهش چهارم : tetrachromatic vision
بيشتر پستانداران امکان ديدن رنگ اندکی دارند زیرا در سلولهای شبکیه ، فقط دو نوع سلول مخروطی برای دیدن رنگ دارند و این دو سلول مخروطی رنگهای مختلف نور را در حدی محدود تمیز میدهد (خاکستری و سفید و سیاه ) انسان و دیگر ميمونهاي نخستي سه نوع سلول مخروطی دارند و این ، یک میراث تکاملی از گذشته است و کمک کرده است تا ميوه های رسیده رنگارنگ را تشخیص بدهند و به بقای بیشتر کمک کرده است ( دیدن رنگهای مختلف قرمز و آبی و سبز)ژنی که مسئول یکی از انواع سلول مخروطی حساس به آبی است ، روی کروموزوم هفت پیدا شده است و انواع دیگر که حساس به رنگ قرمز و سبز هستند روی کرومووم ایکس هستند ..

مردان فقط یک کروموزم ایکس دارند. در صورت بروز جهشی در کروموزومهای ایکس، دید رنگ قرمز یا سبز از بين ميرود در حالی که زنان یک نسخه یدکی دارند و این حالت، ايجاد بیشتر کوررنگي در مردان را توجیه مي کند ولی اگر زنی دچار جهش در هر دو کرومووزم ایکس و صاحب چهار سلول مخروطی به جای سه نوع شود یعنی چهار گیرنده مختلف و چهار رنگ در چشمانشان داشته باشند این سبب ميشود تا بتوانند نورهای مختلفي را تمیز دهند يعنی مي توانند رنگهایی را ببیند که انسان عادی قادر به درک آن نیست . و این شبيه رویت طبیعی پرندگان و لاک پشت است و معروفترین مبتلایان به این جهش، كشيش معروف استرالیایی به نام کونسيتا انتيکو است .

جهش های مفید دیگری مانند جهش مقاومت به ویروس ایدز CCR5 و جهش توانايي مغزی برجسته ARHGAP11 نیز وجوددارد . این جهشها هر چند در شرایط خاصی برای فرد سودمند است ولی در شرایط کلی ، شاید سود چندانی را به فرد نرساند . مثلا جهش مقاومت به مالاریا هیچ مقاومتی را در برابر ویروس آنفلوانزا ایجاد نمیکند حتی کم خونی موجود در این افراد،ممکن است مقاومت آنها را در برابر بیماریهای دیگر کمتر کند .

همچنین جهشی که منجر به استحکام بیشتر استخوانها ميشود ، میتواند منجر به ضعف عضلات و یا حتي نقص در عملکرد مغزی به دلیل تجمع کلسیم و فسفر در استخوان شود . پس این هم شاید در تصادفات شدید سودمند باشد ولی در همه شرایط سودمند نیست و اگر یک فرد با استخوان بتونی،در معرض حمله درندگان قرار بگیرد ، و نتواند با مغز محروم از کلسیم و فسفر خود ، راه فرار را پیدا کند ، این بی فایده بودن استخوان بتونی را درک نمايد !!

باز دیدن چهار رنگ شايد وقتی فرد انرژی سلولهای مغزی را برای دیدن بیشتر بسوزاند و مغز را از انرژی محروم کند, بسیار بي فائده شود !! تلسکوپ قدرتمندی را در سیلاب ناشی از بارندگی ای شدید فرض کنید . این تلسکوپ میتواند تصویر ستارگان را به خوبی پردازش کند ولی اگر در برابر امواج خروشان سیل ، راهی برای فرار نیابد ، این دید عمیق به چه کارش می آید ؟

پس به نظر میرسد مهمتر از این جهشها ، جهشهای ژنتیکی برای بهبود عملکرد ابزار هوش باشد تا این ابزار بتواند در تنگناهای سختی که دیدن تیز و هیکل بزرگ و گوش دقیق کارآمد نیست ، از خود کارآمدی نشان دهد و جان موجود را نجات دهد.نکته مهم در تاریخچه زیست شناسی تکاملی همین را نشان میدهد . در سیر تکاملی موجودات ممکن است قدرت بینایی لاک پشت بسیار بیشتر از انسان باشد و یا لاک او بسیار قویتر از استخوانهای ما باشد ، ولی ابزار هوش در انسان قابل قیاس با لاک پشت نیست . چرا طبیعت به جای ابزار هوش که انرژی هنگفتی را از موجود زنده ميگيرد و صرف خود می کند پنجه و لاک و هیکلهای غول آسا را پرورش نداد ؟! چون اینها در همه شرایط کارآمد نیستند ولی هوش ، در همه تنگناها کمک میکند و ابزار برتر بقاست.و در اینجا ذکاوتی را میبینیم که فراتر از زمان و مکان و مصلحتهای زودگذر، تاریخ را به سوی بهترین انتخاب یعنی تکامل ابزار هوش برده است .

(1) منابع
http://bigthink.com/daylight-atheism/evolution-is-still-happening-beneficial-mutations-in-humans
http://www.talkorigins.org/faqs/information/apolipoprotein.html
Franceschini G, et al. (1980) “A-IMilano apoprotein. Decreased high density lipoprotein cholesterol levels with significant lipoprotein modifications and without clinical atherosclerosis in an Italian family.” J Clin Invest. 66, 892-900. [PubMed]
وhttp://www.science.doe.gov/Science_News/feature_articles_2002/May/Milano_Mutation/Milano%20Mutation.htm
.http://www.eurekalert.org/pub_releases/2000-02/CMC-bbgm-1502100.php
Soma MR, et al. (1995) “Recombinant Apolipoprotein A-IMilano Dimer Inhibits Carotid Intimal Thickening Induced by Perivascular Manipulation in Rabbits.” Circ Res. 76, 405-11. http://circres.ahajournals.org/cgi/content/full/76/3/405
Calabresi L, et al. (1999) “Cell cholesterol efflux to reconstituted high-density lipoproteins containing the apolipoprotein A-IMilano dimer.” Biochemistry 3
8, 16307-14. [PubMed]
Bielicki and Oda (2002) “Apolipoprotein A-IMilano and apolipoprotein A-IParis exhibit an antioxidant activity distinct from
that of wild-type apolipoprotein A-I.” Biochemistry 41, 2089-2096. [PubMed]
Calabresi L, et al. (1997) “Reconstituted high-density lipoproteins with a disulfide-linked apolipoprotein A-I dimer: evidence for restricted particle size heterogeneity.” Biochemistry 36, 12428-33. [PubMed]
Calabresi L, et al. (1997) “Activation of lecithin cholesterol acyltransferase by a disulfide-linked apolipoprotein A-I dimer.” Biochem Biophys Res Commun. 232, 345-9. [PubMed]
Franceschini G, et al. (1990) “Apolipoprotein AIMilano. Disulfide-linked dimers increase high density lipoprotein stability and hinder particle interconversion in carrier plasma.” J Biol Chem 265, 12224-31. [PubMed]
Jia et al (2002) “Thiol-bearing synthetic peptides retain the antioxidant activity of apolipoproteinA-IMilano.” Biochem Biophys Res Commun 297, 206-213. [PubMed]
Kim SJ, et al., (2001) “Crystal structure of proteolytic fragments
http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa013444#t=article.
https://www.newscientist.com/article/dn1566-double-mutant-gene-eliminates-malaria-risk/
Protective Effects of the Sickle Cell
Gene Against Malaria Morbidity and Mortality. Aidoo M, Terlouw DJ, Kolczak MS, McElroy PD, ter Kuile FO, Kariuki S,
Nahlen BL, Lal AA, Udhayakumar V. Lancet 2002;
المصادر : 4
http://jov.arvojournals.org/article.aspx?articleid=2191517
THE HUMAN IS A BLOCKED TETRACHROMAT, Fulton, James T., Processes in Biological Vision {online} {Corona Del
Mar, CA. USA} Vision Concepts, {published 2000-08-01}, {revised 2000-08-01},{cited 2000-08-01}. Available on the Internet: URL: http://neuronresearch.net/vision/
A Life More Colorful’ By Cynthia Wood
Wikipedia: Tetrachromacy
Some Women May See 100 Million Colors, Thanks to their Genes’ post-gazette.com
You won’t believe your eyes: The mysteries of sight revealed’ The Independent
مصادر طفرة مرض الايدز :
Stories of Aids in Africa by Stephanie Nolen, published by Portobello Books on 28 May.
Dotinga , R. “Genetic HIV Resistance Deciphered.” Wired. January 7, 2005.
Evolution. Double Immunity (2001).
The Tech Museum of Innovation. The Evolving Genetics of HIV (2013).
Novembre, J., Galavani, A., and Slatkin, M. The Geographic Spread of the CCR5 Δ32 HIV-Resistance Allele. PLOS Biology (2004)
Science Daily. “Biologists Discover Why 10 Percent Of Europeans Are Safe From HIV Infection.”Science Daily. April 3,
2005.
Cohn, S.K. and Weaver, L.T. The Black Death and AIDS: CCR5-Δ32 in genetics and history. QJM 8, 497 503 (2006).
Aids.Gov. Stages of HIV (2013).


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
آیا انسان با مغز بزرگش اخحافظه و اطلاعات در کجاست محل درک احساسات روحانیاختلالات مخچهدرگیری اعصاب به علت میتوچگونه هموساپينس بر زمین بحثی در مورد نقش کلسیم و شاهکار قرنورزش هوازی ، بهترین تمریتئوری تکامل در پیشگیری و آیا احتمال دارد رویا از آحافظه و اطلاعات در کجاستمحل درک احساسات روحانی داختلالات حرکتی در انسانرقیبی قدرتمند در برابر مچگونه آن شکری که می خوریمبحثی در مورد عملکرد لوب فشباهت زیاد بین سلول هاي عورزش و میگرنتاثیر ویتامین دی بر بیماآیا برای تولید مثل همیشه حس چشایی و بویاییمخچه ، فراتر از حفظ تعادلاختلالات صحبت کردن در انرویای شفافچگونه جمعیت های بزرگ شکل بحثی درباره هوش و تفاوتهشباهت زیاد بین سلول هاي عورزش بهترین درمان بیش فعتاثیر کپسول نوروهرب بر نآیا بزرگ شدن مغز فقط در دحس و ادراک (قسمت اول )مخچه ابزاري که وظیفه آن فادامه بحث تکامل چشمروبات های ریز در درمان بیچگونه جمعیت های بزرگ شکل بحثی درباره هوش و تفاوتهصرع و درمان های آنورزش در کمر دردتاثیر کپسول نوروهرب بر تآیا تکامل و تغییرات ژنتیحس و ادراک (قسمت دوم )مدارک ژنتیکی چگونه انسانارتوکين تراپی روشی جديد روزه داری و بیمار ی ام اس چگونه حافظه را قویتر کنیبحثی درباره هوش و تفاوتهضررهای مصرف شکر و قند بر وزوز گوشتاثیر کپسول نوروهرب بر سآیا خداباوری محصول تکاملحس و ادراک قسمت چهارممرگ انتقال است یا نابود شارتباط میکروب روده و پارروش مقابله مغز با محدودینگاهی بر قدرت بینایی درابحثی درباره هوش و تفاوتهضررهای شکر بر سلامت مغزیکی از علل محدودیت مغز امتاثیر کپسول نوروهرب بر سآیا دلفین ها می تواند از حس و ادراک قسمت پنجممزایای شکلات تلخ برای سلارتباط شگفت انگیز مغز انروش صحبت کردن در حال تکامنگاهی بر توانایی اجزاي ببحثی درباره هوش و تفاوتهطی یکصد هزار سال اخیر هرچیادگیری مهارت های جدید دتاثیر گیاه خواری بر رشد وآیاما مقهور قوانین فیزیکحس و ادراک قسمت سوممشکلات نخاعیارتروز یا خوردگی و التهاروشهای نو در درمان دیسک بنخاع ما تا پایین ستون فقربحثی درباره احساسات متفاعلم به ما کمک میکند تا مویادآوری خواب و رویاتاثیر گیاه خواری بر رشد وافراد آغاز حرکت خودشان رخلاصه ای از مطالب همایش ممغز ما کوچکتر از نیم نقطهارزش حقیقی زبان قسمت اولروشهای شناسایی قدرت شنوانرمش های مفید در سرگیجهبحثی درباره احساساتی غیرعلایم کمبود ویتامین E را ژن هوش و ساختارهای حیاتی تاثیر گیاه خواری بر رشد وامیوتروفیک لترال اسکلروخواندن ، یکی از شستشو دهنمغز آیندگان چگونه است ؟ارزش حقیقی زبان قسمت دومروشی جدید در درمان قطع نخنرمشهای مهم برای تقویت عبخش دیگری در وجود انسان هعلایم کمبود ویتامین E را ژن یا نقشه توسعه مغز و نقتاثیر گیاه خواری بر رشد وامگا سه عامل مهم سلامتخواب سالم عامل سلامتیمغز انسان ایا طبیعتا تماارزش حقیقی زبان قسمت سومروشی جدید در درمان سکته مچرا حیوانات سخن نمی گوینبرای پیش بینی آینده مغز دعوارض ازدواج و بچه دار شدژنها نقشه ایجاد ابزار هوتاثیر گیاه خواری بر رشد وامروز دانش ژنتیک هیچ ابهخواب سالم عامل سلامتی و یمغز ایندگان چگونه استاز نظر علم اعصاب یا نرووسريتوکسيمب در درمان ام اسچرا حجم مغز گونه انسان دربرخی اثرات مضر ویتامین دعید نوروز مبارکژنهای هوش ، کدامندتاثیر گیاه خواری بر رشد وانگشت نگاری مغز نشان میدخواب عامل دسته بندی و حفطمغز ابزار برتر بقااز نظر علم اعصاب اراده آزراه های جدید برای قضاوت رچراروياها را به یاد نمی آبرخی بیماری ها که در آن بعامل کلیدی در کنترل کارآکندر در بیماریهای التهابتاثیر دپاکین بر بیماری مانسان جدید از چه زمانی پاخودآگاهی و هوشیاريمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟از نظر علم اعصاب اراده آزراه های جدید برای قضاوت رچراروياها را به یاد نمی آبرخی توجهات در ببمار پارعصب حقوق نورولووکوری گذرای ناشی از موبایتاثیر داروهای ضد التهاب فلج خوابانسان عامل توقف رشد مغزخودآگاهی و هوشیارينقش قهوه در سلامتیاستفاده از هوش مصنوعی در راه پیروزی در زندگی چیستهفت چیز که عملکرد مغز تو برخی سيناپسها طی تکامل و عضلانی که طی سخن گفتن چقدکایروپاکتیک چیستتاثیر داروی ضد تشنج سدیم فلج خواب چیستانعطاف پذیری مکانیسمی علدلایلی که نشان میدهد ما بنقش هورمون های تیروئید داضطراب و ترسرشد مغز علت تمایل انسان بهمیشه عسل با موم بخوریمبررسي علل احتمالي تغيير مقالاتکاربرد روباتهای ريزنانوتاثیر درجه حرارت بر عملکفیلمی بسیار جالب از تغییاولین مورد پیوند سر در انديدن با چشم بسته در خواب نقش ژنتیک در درمان اختلااطلاعاتی عمومی در مورد مزمین زیر خلیج فارس تمدنی هوش مصنوعی گوگل به کمک تشبررسی و اپروچ جدید بر بیمتاثیر ویتامین دی بر بیماکاربرد روباتهای ريز، در تاثیر درجه حرارت بر عملکفراموشی همیشه هم بد نیستايندگان چگونه خواهند دیددژا وو یا اشنا پندارینقش اتصالات بین سلولهای اطلاعاتی عمومی در مورد مزندگی هوشمند در خارج از زهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبررسی سیستم تعادلی بدن اصفحه اصلیکجای مغز مسئول پردازش تجتاثیر درجه حرارت بر عملکفرایند حذف برخی اجزای مغايا اراده آزاد توهم است یدژاوو یا آشناپندارینقش حفاظتی مولکول جدید دبلندی در ذهن ما درک بلندیزبان چهار حرفی حیات زمینهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبررسی علل کمر درد در میانسوالات پزشکیگنجینه ای به نام ویتامین تاثیر درجه حرارت بر عملکتاثیر درجه حرارت بر عملکقارچ بی مغز در خدمت موجودايا اراده آزاد توهم است یدانشمندان روش هاي جدیدی نقش حیاتی تلومر دی ان آ دبیماری گیلن باره و بیمارسلولهای بنیادی مصنوعی درهوش مصنوعی درمانگر کامپیتلاشی برای درمان قطع نخاپیامهای کاربرانگامی در درمان بیماریهای تاثیر درجه حرارت بر عملکلوب فرونتال یا پیشانی مغایا ابزار هوشمندی یا مغز داروهای مصرفی در ام اسنقش داروهاي مختلف معروف بیماری ای شبیه ام اس مولتسم زنبور ، کلیدی برای وارهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتلاشی جدید در درمان ام اسسایتهای دیگرگزارش یک مورد جالب لخته وگشایش دروازه جدیدی از طرتاثیر درجه حرارت بر عملکلرزش ناشی از اسیب به عصبایا بیماری ام اس (مولتیپداروی ضد تشنج با قابليت تنقش زبان در سلطه و قدرت ابیماریهای تحلیل عضلانی اسودمندی موجودات ابزی بر هوش احساسیتمدن قدیمی ای در جنوب ایرپنج اکتشاف شگفت آور در موتاثیر درجه حرارت بر عملکلزوم سازگاری قانون مجازاایا تکامل هدفمند استداروی ضد تشنج با قابليت تنقش زبان در سلطه و قدرت ابیوگرافیسیاره ابلهانهوش احساسیتنفس هوازی و میتوکندریپیوند مغز و سر و چالشهای تاثیر درجه حرارت بر عملکلزوم سازگاری قانون مجازاایرادهای موجود در خلقت بداستانها و مفاهیمی اشتبانقش غذاها و موجودات دريابیوگرافیسیاره ابلهانهاوکينگ پیش از مرگش رسالتنفس هوازی و میتوکندریپیوند سر، یکی از راه حلهاتاثیر درجه حرارت بر عملکمولتیپل اسکلروز در زنان اگر نعمت فراموشی نبود بسدر چه مرحله ای از خواب ، رنقش غذاها و موجودات دريابیست تمرین ساده برای جلوسیستم تعادلی بدنهدف از تکامل مغزتو دی ان ای خاص ميتوکندريپیشرفتی مستقل از ابزار هتاثیر رژیم گیاه خواری بر موجودات مقهور ژنها هستنداگر نعمت فراموشی نبود بسدرمان های بیماری آلزایمرنقش غذاها و موجودات دريابیشتر کمردردها نیازی به سکته مغزیهزینه ای که برای اندیشیدتولید سلولهای جنسی از سلپختگی پس از چهل سالگي به تاثیر رژیم گیاه خواری بر میهمانهای ناخوانده عامل اگر تلاش انسان امروز برادرمان جدید میگرن با انتی نقشه مغزی هر فرد منحصر بهبا هوش مصنوعی خودکار روبساخت شبکه عصبی با الفبایهستي مادي ای که ما کوچکترتوانایی مغز و دیگر اجزای پرورش مغز مینیاتوری انساتاثیر عصاره تغلیظ شده گیمیدان مغناطيسي زمین بشر اثر مضر مصرف طولانی مدت ردرمانهای بیماری پارکینسچهار میلیارد سال تکامل ببارداری بدون رحمساخت شبکه عصبی مصنوعی با ویتامین E برای فعالیت صحتوصیه های غیر دارویی در سآیا هوش ارثی دریافتی از پتشنج چیستما انسانها چه اندازه نزداثرات مفید قهوهدرک فرد دیگر و رفتارهای انورون هاي مصنوعی می توانبازسازي مغز و نخاع چالشی سردرد و علتهای آنویتامین E در چه مواد غذایتوصیه هایی در مصرف ماهیآیا هشیاری کوانتومی وجودثبت امواج الکتریکی در عصما انسانها چه اندازه نزداثرات مضر ماری جوانادرک و احساسنوروپلاستیسیتی چیستبحث درباره پیدایش و منشاسردرد تنشنویتامین دی گنجینه ای بزرتکامل ابزار هوش ، راه پر آیا آگاهی پس از مرگ از بیجهش های ژنتیکی مفید در ساما تحت کنترل ژنها هستیم یاخلاق و علوم اعصابدرک احساسات و تفکرات دیگچیزی خارج از مغزهای ما نیبحثی در مورد نقش ویتامينسرعت فکر کردن چگونه استواکنش های ناخودآگاه و تقتکامل ساختار رگهای مغزی آیا امکان بازسازی اندامهحافظه و اطلاعات در کجاست مجموعه های پر سلولی بدن ماختلال در شناسایی حروف و درک عمیق در حیواناتچگونه مغز پیش انسان یا همبحثی جالب درباره محدودیتشنا در ابهای گرم جنوب نیورزش هوازی مرتب خیلی به قتئوری تکامل امروز در درم