دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

چگونه حافظه را قویتر کنیم

اساس اطلاعات مفید برای زندگي در حافظه دراز مدت ما است . پس باید راهی یافت تا اطلاعات از حافظه کوتاه مدت ، به حافظه دراز مدت انتقال یابد .متاسفانه ، بیشتر آنچه ميبينيم و می شنویم و یا میخوانیم، در حافظه کوتاه مدتی ذخیره میشود که مشابه خاکستری در معرض بادهاي روزمره زندگي است .
چگونه میتوانیم مواردی را که میبینیم بهتر ذخیره کنیم ؟
چگونه چیزهای دیده شده را در ذهن خود نگه داریم ؟
چگونه از چشمهای خود استفاده کنیم و ذخیره ای را برای روزهای اینده جمع کنیم ؟
چرا حافظه به خصوص حافظه چشمی ، گاهی بسیار خوب و گاهی بسیار بد عمل میکند ؟

بحثی تحلیلی را در زیر بخوانیم
آیا میتوانید شامي که یک هفته قبل خورده ايد به یاد بیاورید ؟بیشتر احتمال دارد که به یاد نياوريد ولي اگر قسمت کوچکي از آن شام را جلوی شما بگذارند ، همه شام آن شب را با همه تفاصیل به یاد می آورید .

بین حافظه دیروز و امروز شما چه اتفاقی افتاده است ؟
آیا به آرامی متلاشی و نابود شده است ؟یا کاملا پنهان نشده است و قابل بازسازی است ؟
ذخیره حافظه تصویری مانند ظرفهای شام ، در حافظه بینایی انجام میشود و مغزهای ما از حافظه بینایی برای حل ساده ترین محاسبات استفاده میکند .برای به ياد آوردن صورت فردی که قبلا دیده ایم، به یادآوری زمان گذشته ای که آن فرد را در آن ،جستجو ميکنيم نیاز داريم . بدون حافظه بینایی نمیتوانیم چیزهایی را که در زمان آینده می بینیم به ياد بیاوریم و به خوبی بشناسیم.حافظه ماشین حساب و کامپیوتر با توجه به قدرتش ، مشخص و میشود. حافظه تصویری هم مرتبط با قدرت قسمت بالایی مغز مانند قدرت مغز در موفقیت تحصیلی یا قدرت حل مشکلات جدید و فهم عمومی است.

به دلایل زیادی برای ما بسیار مهم است بفهمیم چگونه حافظه تصویری ، بسیاری از فرایندهای مغزی را تسهیل ميکند و چگونه ميتواند قدرت ما را برای بهره برداری از این فرآیندها تسهیل کند.مطالبي مانند شامی که خورده ایم در بخشی به نام حافظه تصویری کوتاه مدت و به خصوص در بخشی از حافظه کوتاه مدت به نام حافظه بینایی فعال (visual working memory)ذخيره میشود .و حافظه بینایی، تصاویر موقت را جمع آوری میکند در حالی که مغز وظیفه مهم تری دارد و مانند تابلوی سفیدی است که روی آن چیزی نوشته میشود ،سپس چیزهایی را پاک ميکند و چیزهایی را نگه ميدارد ..ما وقتی چیزی را از زمان نسبتا نزديک در گذشته ، به یاد می آوریم وابسته به حافظه فعال بينايي هستیم .. .

سوال : چه زماني محفوظات از بین میرود و وقتی از بین رفت آیا میتوانیم دوباره آن را به یاد بیاوریم یا چیزی از آن باقی نمی ماند ؟
و اگر حافظه کوتاه مدت بینایی را پس از محو شدنش، بتوانیم بازیابی کنیم ،این بازیابی چه وقت آسانتر است ؟ وقتی که از بین رفتنش تدریجی است ميتوانيم بهتر به یاد بیاوریم ، يا وقتی پاک شدن آن ناگهانی است؟

دانشمندان روانشناس يووي ژانگ و استیفن لاگ از دانشگاه کالیفرنیا اين مسئله را بررسي کردند .در آزمایش آنها ، داوطلبان سه مربع رنگارنگ را در حالی که براي مدت کوتاهی بر صفحه کامپیوتر چشمک میزد می دیدند و از آنها خواسته ميشد تا رنگ هر مربع را به یاد بیاورد ..و مربعها در ثانیه های 1و 4 و10 این بار بدون رنگ نمایان میشد . و آن چیزی که ميتوانستند ببینند مربعهايي سیاه با رنگ سفید بود و داوطلبان کاری که لازم بود انجام دهند ، این بود :
آنها لازم بود رنگ هر مربع را به یاد بیاورند ، بدون آنکه بدانند کدام مربع به آنها نشان داده شده است.
دانشمندان روانشناس فکر میکنند حافظه فعال بینایی، وقتی بیش از ظرفیتش از آن ،چیزی خواسته شود، بر اساس چگونگی عملکرد شیء دیده شده، شناسایی میکند .
وقتی حافظه بينايی کوتاه مدت به صورت تدریجی از بین ميرود ، بینندگان به خوبی میتوانند رنگها را به یاد بیاورند ولی وقتی پاک شدن حافظه به صورت ناگهانی و کامل است،وقتی از آنها سوال میشد ، پس از مدتی طولانی ، جوابهای بی هدف و کور ميدادند.

و اين چيزي است که ژانگ و لاک یافتند که جواب دهندگان یا کاملا دقیق یا کاملا تخمینی جواب میدهند . یعنی اگر حافظه به صورت تدریجی حذف ميشد ، رنگ را به دقت به یاد می آوردند و اگر به صورت ناگهانی حذف ميشد ، کاملا آن را فراموش میکردند .و حافظه آنها کاملا مانند مستندات مندرج در ورد کامپیوتر عمل میکند و این ورد ،نوشته ها را در گذر زمان از یاد نميبرد و پاک نمیشود مگر آنکه آن را به صورت ناگهانی ديليت کنید و خاليش نماييد .ولی این در مورد همه حافظه ها رخ نمیدهد.محققان در دانشگاه تکنولوژی ماساچوست و هاروارد فهمیدند که حافظه ها میتواند برای مدت طولانی بدون حذف شدن، باقی بمانند و این حافظه بینایی طولانی مدت است و این حافظه ای است که اصلا حذف نمیشود .

تالیا کونکلي و همکارانش سه هزار تصویر را که از جهتی متفاوت ، بودند،به صورت پی در پی و سریع نشان دادند و تصاوير شامل امواج دریا و بازی گلف و دیگر سرگرمیها بود .سپس دویست زوج تصویر، به شرکت کنندگان عرضه ميشد و برخی از آنها در مرتبه اول عرضه شده بود و از انها خواسته میشد به مواردی که در قسمت اول نشان داده شده بود ، اشاره کنند و در این مطالعه ، دقت شرکت کنندگان 96% بود يعنی با آنکه حدود سه هزار تصویر به آنها نشان داده میشد باز با موفقیت جواب ميدادند .و وقتی تصاویر قبلی و جدید ، با هم فرق داشتند ، شرکت کنندگان دقت بیشتری میکردند .

دانشمندی روانشناس ، دقت شرکت کنندگان را وقتی موارد عرضه شده از یک نوع بودند، بررسی کرد تا میزان یادآوری تفاصیل را در آنها نشان دهد .با آنکه تفاصیل موارد عرضه شده مختلف بود ولی این تفاوتها کمتر از مواردي بود که در مورد اول و تصاویر کاملا متفاوت عرضه ميشد و این بار ، شرکت کنندگان لازم بود تا مقدار زیادی از تفاصیل را به یاد بیاورند تا بتوانند دو مورد را از هم تميز دهند .و همانطور که انتظار میرفت ، دقت شرکت کنندگان وقتی موارد عرضه شده مشابه بود ،به 84% میرسید ولی این افت درک، خیلی برجسته نبود و در واقع وقتی محققان تعداد تصاویر را زیادتر میکردند و از میان آنها لازم بود شرکت کننده یکی را برگزیند خیلی تاثیری بر قدرت تشخیص آنها نداشت . و این نشان میداد ما قدرت حافظه بالایی داریم ولی این حافظه ، فقط تصويري نیست.

این دو آزمایش دو سوال را مطرح میکند :
چگونه میتوانیم تصاویر فراوانی را با تفاصیل آن تشخيص دهيم ولی نمیتوانیم تصاویری را حتی پس از گذر چند ثانیه از آنها تشخیص دهیم ؟
چه چیزی محتویات حافظه در حافظه کوتاه مدت و بلند مدت را ، از هم افتراق میدهد ؟
محققان در دانشگاه تکنولوژی هاروارد در ماساچوست مشخص کردند ، عامل حساس تصاویر، معانی آنهاست جدا از آنکه این معانی را از قبلا شناخته باشید یا نه . در آزمایش شانگ می کوشید تا معانی تصاویر را بشناسید و این در مورد اتصال و ارتباط با هر شناخت ذخیره شده دیگری هم جاری است و ارتباطی با رنگها ندارد

ولی در آزمایش کانکلي ، تصاویری نشان داده میشود و شما نسبت به معانی این تصاویر شناخت دارید مثلا نخل يا أفعى معنى اي دارد و این شناخت قبلی از نخل یا افعی در ذخیره اطلاعات درحافطه تاثیر میگذارد و اجازه میدهد هزاران تصوير از آنها از حافظه کوتاه مدت وارد حافظه بلند مدت شود و در آنجا با تفاصیل بسیاری ذخیره شود. اساس اطلاعات مفید برای زندگي در حافظه دراز مدت ما است . پس باید راهی یافت تا اطلاعات از حافظه کوتاه مدت ، به حافظه دراز مدت انتقال یابد . و متاسفانه ، بیشتر آنچه ميبينيم و می شنویم و با میخوانیم، در حافظه کوتاه مدتی ذخیره میشود که مشابه خاکستری در معرض بادهاي روزمره زندگي است .

بر اساس مطالعات بالا می فهمیم وقتی چیزی را میبینم که معنی خاصی از آن در ذهن ماست ، و ما درکی خاص از آن داریم ، این مطلب راحتتر درون حافظه ما ذخیره میشود و سریعتر به حافظه دراز مدت میرود و بیشتر هم باقی میماند .این مطلب ، نشان میدهد بالا رفتن درک نسبت به محیط ، به بالاتر رفتن قدرت حافظه و انتقال بیشتر اطلاعات به حافظه دراز مدت کمک میکند .این تجربيات، سبب عدم حذف محتویات حافظه را مشخص میکند در حقیقت برخي موارد موجود در حافظه در نهایت حذف نميشود .و این تفسير ميكند که چرا ما امیدی به یادآوری برخی محفوظات نداریم ولی چیزهای دیگر را به دقت به یاد می آوریم .https://www.scientificamerican.com/article/why-memory-so-good-bad/


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
هوش احساسیبحثی درباره هوش و تفاوتهسم زنبور ، کلیدی برای وارکجای مغز مسئول پردازش تجتاثیر ویتامین دی بر بیماپیامهای کاربرانما انسانها چه اندازه نزدانگشت نگاری مغز نشان میدجهش های ژنتیکی مفید در سانقشه مغزی هر فرد منحصر بهارتروز یا خوردگی و التهادرک فرد دیگر و رفتارهای اهوش عاطفی بیشتر در زنانبحثی درباره هوش و تفاوتهسودمندی موجودات ابزی بر کشف مکانیسمی پیچیده در بتاثیر کپسول نوروهرب بر نسایتهای دیگرما تحت کنترل ژنها هستیم یانسان جدید از چه زمانی پاحافظه و اطلاعات در کجاست چندین ماده غذایی که ماننارزش حقیقی زبان قسمت اولدرک و احساسهاوکينگ پیش از مرگش رسالبحثی درباره هوش و تفاوتهسیاره ابلهانگنجینه ای به نام ویتامین تاثیر کپسول نوروهرب بر تمبانی ذهنی سیاه و سفیدانسان عامل توقف رشد مغزحافظه و اطلاعات در کجاست چهار میلیارد سال تکامل بارزش حقیقی زبان قسمت دومدرک احساسات و تفکرات دیگهدف از تکامل مغزبحثی درباره هوش و تفاوتهسیاره ابلهانگامی در درمان بیماریهای تاثیر کپسول نوروهرب بر سمجموعه های پر سلولی بدن مانعطاف پذیری مکانیسمی علحافظه و اطلاعات در کجاستنورون هاي مصنوعی می توانارزش حقیقی زبان قسمت سومدرک تصویر و زبان های مخلتهزینه ای که برای اندیشیدبحثی درباره احساسات متفاسیستم تعادلی بدنگزارش یک مورد جالب لخته وتاثیر کپسول نوروهرب بر سمحل درک احساسات روحانیاولین مورد پیوند سر در انحس چشایی و بویایینوروپلاستیسیتی چیستاز نظر علم اعصاب یا نرووسدرک عمیق در حیواناتهستي مادي ای که ما کوچکتربحثی درباره احساساتی غیرسکته مغزیگشایش دروازه جدیدی از طرتاثیر گیاه خواری بر رشد ومحل درک احساسات روحانی دايندگان چگونه خواهند دیدحس و ادراک (قسمت اول )چیزی خارج از مغزهای ما نیاز نظر علم اعصاب اراده آزدرگیری اعصاب به علت میتوهستی ما پس از شروعی چگال بخش دیگری در وجود انسان هساخت شبکه عصبی با الفبایپنج اکتشاف شگفت آور در موتاثیر گیاه خواری بر رشد ومخچه ، فراتر از حفظ تعادلايا اراده آزاد توهم است یحس و ادراک (قسمت دوم )چگونه مغز پیش انسان یا هماز نظر علم اعصاب اراده آزرقیبی قدرتمند در برابر مویتامین E برای فعالیت صحبرای پیش بینی آینده مغز دساخت شبکه عصبی مصنوعی با پیوند مغز و سر و چالشهای تاثیر گیاه خواری بر رشد ومخچه ابزاري که وظیفه آن فايا اراده آزاد توهم است یحس و ادراک قسمت چهارمچگونه هموساپينس بر زمین استفاده از هوش مصنوعی در رمز و رازهای ارتباط غیر کویتامین E در چه مواد غذایبرخی اثرات مضر ویتامین دسریعترین کامپیوتر موجودپیوند سر، یکی از راه حلهاتاثیر گیاه خواری بر رشد ومدارک ژنتیکی چگونه انسانایا کوچک شدن مغزانسان الحس و ادراک قسمت پنجمچگونه آن شکری که می خوریماستیفن هاوکینگ در مورد هرویای شفافویتامین دی گنجینه ای بزربرخی بیماری ها که در آن بسردرد و علتهای آنپیشرفتی مستقل از ابزار هتاثیر گیاه خواری بر رشد ومرگ انتقال است یا نابود شایا ابزار هوشمندی یا مغز حس و ادراک قسمت سومچگونه جمعیت های بزرگ شکل اضطراب و ترسروبات های ریز در درمان بیواکنش های ناخودآگاه و تقبرخی توجهات در ببمار پارسردرد تنشنپختگی پس از چهل سالگي به تاثیر گیاه خواری بر رشد ومزایای شکلات تلخ برای سلایا بیماری ام اس (مولتیپخلاصه ای از مطالب همایش مچگونه جمعیت های بزرگ شکل اطلاعاتی عمومی در مورد مروزه داری و بیمار ی ام اس واسطه ها د رمسیر ایجاد مغبرخی سيناپسها طی تکامل و سرعت فکر کردن چگونه استپرورش مغز مینیاتوری انساتاثیر دپاکین بر بیماری ممشکلات نخاعیایا تکامل هدفمند استخواندن ، یکی از شستشو دهنچگونه حافظه را قویتر کنیاطلاعاتی عمومی در مورد مروش مقابله مغز با محدودیورزش هوازی مرتب خیلی به قبررسي علل احتمالي تغيير شنا در ابهای گرم جنوب نیآیا ما تنها موجودات زنده تاثیر داروهای ضد التهاب مغز ما کوچکتر از نیم نقطهایرادهای موجود در خلقت بخواب سالم عامل سلامتینگاهی بر قدرت بینایی درابلندی در ذهن ما درک بلندیروش صحبت کردن در حال تکامورزش هوازی ، بهترین تمریبررسی و اپروچ جدید بر بیمشاهکار قرنآیا مغز تا بزرگسالی توسعتاثیر داروی ضد تشنج سدیم مغز آیندگان چگونه است ؟اگر نعمت فراموشی نبود بسخواب سالم عامل سلامتی و ینگاهی بر توانایی اجزاي ببه زودی شبکه مغزی به جای روشهای نو در درمان دیسک بروشهای شناسایی قدرت شنواورزش و میگرنبررسی سیستم تعادلی بدن اشباهت زیاد بین سلول هاي عآیا هوش ارثی دریافتی از پتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان ایا طبیعتا تمااگر نعمت فراموشی نبود بسخواب عامل دسته بندی و حفطنخاع ما تا پایین ستون فقربوزون هیگز چیستروشی برای بهبود هوش عاطفورزش بهترین درمان بیش فعبررسی علل کمر درد در میانشباهت زیاد بین سلول هاي عآیا هوش سریعی که بدون احستاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ایندگان چگونه استاگر تلاش انسان امروز براخودآگاهی و هوشیارينرمش های مفید در سرگیجهبیماری گیلن باره و بیماربیماری ای شبیه ام اس مولتروشی جدید در درمان قطع نخورزش در کمر دردتفاوت مغز انسان و میمون هصرع و درمان های آنفلج خوابآیا هشیاری کوانتومی وجودتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ابزار برتر بقااثر مضر مصرف طولانی مدت رخودآگاهی و هوشیارينرمشهای مهم برای تقویت عبیماری تی تی پیروشی جدید در درمان سکته موزوز گوشتلاشی برای درمان قطع نخاضررهای مصرف شکر و قند بر فلج خواب چیستآیا واکنش های یاد گرفته وتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟اثرات مفید قهوهدلایلی که نشان میدهد ما بچرا حیوانات سخن نمی گوینچرا حجم مغز گونه انسان دربیماریهای تحلیل عضلانی اريتوکسيمب در درمان ام اسیکی از علل محدودیت مغز امتلاشی جدید در درمان ام اسضررهای شکر بر سلامت مغزفیلمی بسیار جالب از تغییآیا آگاهی پس از مرگ از بیتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز بزرگ چالشهای پیش رواثرات مضر ماری جواناديدن با چشم بسته در خواب چراروياها را به یاد نمی آبیوگرافیراه های جدید برای قضاوت ریادگیری مهارت های جدید دتمدن قدیمی ای در جنوب ایرطی یکصد هزار سال اخیر هرچفراموشی همیشه هم بد نیستآیا امکان بازسازی اندامهتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز زنان جوانتر از مغز مراجزای پر سلولی بدن انسان دژا وو یا اشنا پنداریچراروياها را به یاد نمی آبیوگرافیراه های جدید برای قضاوت ریادآوری خواب و رویاتنفس هوازی و میتوکندریعلم به ما کمک میکند تا موفرایند حذف برخی اجزای مغآیا انسان با مغز بزرگش اختاثیر درجه حرارت بر عملکنقش قهوه در سلامتیاخلاق و علوم اعصابدژاوو یا آشناپنداریهفت چیز که عملکرد مغز تو بیست تمرین ساده برای جلوراه پیروزی در زندگی چیستژن هوش و ساختارهای حیاتی تنفس هوازی و میتوکندریعلایم کمبود ویتامین E را قارچ بی مغز در خدمت موجودآیا احتمال دارد رویا از آتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش هورمون های تیروئید داختلال در شناسایی حروف و دانشمندان روش هاي جدیدی همیشه عسل با موم بخوریمبیشتر کمردردها نیازی به رشد مغز علت تمایل انسان بژن یا نقشه توسعه مغز و نقتو دی ان ای خاص ميتوکندريعلایم کمبود ویتامین E را لوب فرونتال یا پیشانی مغآیا برای تولید مثل همیشه تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش ژنتیک در درمان اختلااختلالات مخچهداروهای مصرفی در ام اسهوش مصنوعی می تواند بر احبا هوش مصنوعی خودکار روبزمین زیر خلیج فارس تمدنی ژنها نقشه ایجاد ابزار هوتولید سلولهای جنسی از سلعوارض ازدواج و بچه دار شدلرزش ناشی از اسیب به عصبآیا بزرگ شدن مغز فقط در دتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش اتصالات بین سلولهای اختلالات حرکتی در انسانداروی ضد تشنج با قابليت تهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبارداری بدون رحمزندگی هوشمند در خارج از زژنهای هوش ، کدامندتوانایی مغز و دیگر اجزای عید نوروز مبارکلزوم سازگاری قانون مجازاآیا تکامل و تغییرات ژنتیتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقش حفاظتی مولکول جدید داختلالات صحبت کردن در انداروی ضد تشنج با قابليت تهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبازسازي مغز و نخاع چالشی زبان چهار حرفی حیات زمینکندر در بیماریهای التهابتوصیه های غیر دارویی در سعامل کلیدی در کنترل کارآلزوم سازگاری قانون مجازاآیا خداباوری محصول تکاملتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقش حیاتی تلومر دی ان آ دادامه بحث تکامل چشمداستانها و مفاهیمی اشتباهوش مصنوعی الفاگوبحث درباره پیدایش و منشازبان و شناخت حقیقت قسمت چکودکان خود را مشابه خود تتوصیه هایی در مصرف ماهیعصب حقوق نورولوومنابع انرژي پاک سرچشمه حآیا دلفین ها می تواند از تاثیر عصاره تغلیظ شده گینقش داروهاي مختلف معروف ارتوکين تراپی روشی جديد در مانهای کمر دردهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبحثی در مورد نقش ویتامينزبان و شناخت حقیقت قسمت اکوری گذرای ناشی از موبایتوضیحی ساده در مورد هوش معضلانی که طی سخن گفتن چقدمولتیپل اسکلروز در زنان آیاما مقهور قوانین فیزیکتبدیل سلولهای محافط به سنقش زبان در سلطه و قدرت اارتباط میکروب روده و پاردر چه مرحله ای از خواب ، رهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبحثی جالب درباره محدودیتزبان و شناخت حقیقت قسمت دکاهش التهاب ناشی از بیماتکامل ابزار هوش ، راه پر مقالاتموجودات مقهور ژنها هستندافراد آغاز حرکت خودشان رتشنج چیستنقش زبان در سلطه و قدرت اارتباط چاقی و کاهش قدرت بدرمان های بیماری آلزایمرهوش مصنوعی درمانگر کامپیبحثی در مورد نقش کلسیم و زبان و شناخت حقیقت قسمت سکایروپاکتیک چیستتکامل ساختار رگهای مغزی تاثیر ویتامین دی بر بیمامیهمانهای ناخوانده عامل امیوتروفیک لترال اسکلروتغییر زودتر اتصالات مغزینقش غذاها و موجودات درياارتباط شگفت مغز انسان و فدرمان های رایج ام اسهوش مصنوعی درخدمت خلق وحبحثی در مورد عملکرد لوب فسلولهای بنیادی مصنوعی درکاربرد روباتهای ريزنانوتئوری تکامل امروز در درمصفحه اصلیمیدان مغناطيسي زمین بشر امگا سه عامل مهم سلامتتغییر عمودی سر انسان از پنقش غذاها و موجودات درياارتباط شگفت انگیز مغز اندرمان جدید میگرن با انتی هوش احساسیبحثی درباره هوش و تفاوتهسلسله مباحث هوش مصنوعیکاربرد روباتهای ريز، در تئوری تکامل در پیشگیری و سوالات پزشکیما انسانها چه اندازه نزدامروز دانش ژنتیک هیچ ابهثبت امواج الکتریکی در عصنقش غذاها و موجودات درياارتباط غیرکلامی بین انسادرمانهای بیماری پارکینس