دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

انعطاف پذیری مکانیسمی علیه سلطه ژن

انعطاف پذیری يا قالب پذیری و یا plasticity مکانیسمی علیه سلطه ژن

پلاستيسيتي ميتواند یك عامل پیشران فرگشت باشد و به گیاهان و حيوانات اجازه دهد كه وارد زیست بوم های جدید شوند و سپس انتخاب طبیعی، ژنهای گیاه یا حيوان را با محیط جدید تطبیق خواهد داد. سوزان آنتوان از دانشگاه نیویورك در سخنرانی اي اظهار كرد كه قالب پذیری، ممكن است در فرگشت انسان نیز نقش بسیار مهمی بازی كرده باشد كه تا كنون بدان اهمیت لازم داده نشده است. علت آن، این است كه سنتز مدرن، مطالعات مربوط به فرگشت انسان در پنجاه سال اخیر را در جهت خاصی سو داده است.

دانشمندان تمایل دارند تفاوت در فسیلها را به ژنتیك متفاوت نسبت دهند. در دهه ٨٠ میلادی دانشمندان دریافتند كه اجداد باستانی ما تا حدود دو میلیون سال قبل كوتاه قامت و كوچك مغز بودند. سپس یك خانواده از نخستیان، قد بلند گشت و مغز بزرگی بدست آورد. این تغییر مبداء سرده هومو بود. اما گاهی اوقات دیرین شناسان فسیلهایی را پیدا می كنند كه براحتی قابل طبقه بندی نیستند. دو فسیل از بعضی جنبه ها بنظر می آید كه متعلق به یك گونه هستند ولی از جنبه های دیگر هم خانواده نمی باشند. دانشمندان در اینجا معمولا تفاوتها را محصول محیط زندگی قلمداد می كنند و با نادیده گرفتن آنها سعی می كنند، تنها تفاوتهای عمده و اساسی را منظور كنند.

اما آن تفاوتهای كوچك، اكنون آنقدر زیاد شده اند كه قابل چشم پوشی نیستند. دانشمندان تنوع گیج كننده ای از فسیل های شبه انسان یافته اند كه متعلق به یك و نیم تا دو میلیون سال قبل است. بعضی بلند و بعضی كوتاه هستند. بعضی دارای مغز بزرگ و برخی كوچك مغز می باشند. همه آنها تعدادی از ویژگی های هوموساپينس را در اسكلت خود دارند اما هر كدام، مخلوط گیج كننده ای از سایر گونه ها را نیز دارا میباشند.

آنتوان فكر می كند كه سنتز فرگشتی توسعه یافته
(extended evolutionary synthesis (EES)
میتواند به دانشمندان كمك كند تا این معمای پیچیده را حل كنند.

(این دیدگاه در مورد تکامل، از دیدگاه قبلی- که از سال 1930 جریان داشت و modern synthesis نامیده می شد- متفاوت است.

تاکيد !سنتز مدرن بر ژن ها یا دیدگاه قديمي، مانند تاکيد EES بر ژنها نیست. دیدگاه قدیمی می گوید:
-تفاوت در گونه ها در نتیجه جهشهای راندوم ژنتیکی رخ مي دهد.

- وراثت از طریق دی ان ای، رخ می دهد.

- انتخاب طبیعی ژنها علت اصلی سازگاری است.

در نگاه قبلی تکامل، تغییرات ژنتیکی است که منجر به تغییرات فنوتيپي و ساختاری میشود ولی در نگاه جدید یا EES, تطابق های فنوتيپي و ساختاری، میتواند پیش از تغییرات ژنتیکی وجود داشته باشد.

در نگاه قدیم جهشهای ژنتيکي در جهت گیری، تصادفی و خنثی و بی فایده است. در نگاه جدید تفاوتهای گونه ای، با جهت گيري و عملکرد سودمند است.

در نگاه قدیم، جهش های جدا- که باعث فنوتيپ می شود- در یک فرد رخ میدهد. در نگاه جدید، تفاوت های فنوتيپي و پی در پی و تکاملی به وسیله محيط و در افراد مختلف ایجاد خواهد شد.

در نگاه قدیم، تکامل انطباقی و سازگاری با محیط، از طریق انتخاب جهش ها پیش خواهد رفت و تاثیر آن، اندک است. در نگاه جدید فنوتيپ های بسیار متفاوت از طريق جهش ژنی یا از طریق تفاوت در محیط زندگی، تسهیل شده است.

در نگاه قدیم تکامل های تکراری در جمعیت های مختلف در نتيجه انتخاب هم سو است. در نگاه جدید، تکاملهاي تکراری در نتيجه انتخاب هم سو یا باياس محیطی است.

در نگاه قدیم، گونه های سازگار از طریق انتخاب ژن ها پیش میروند. در نگاه جدید، گونه های سازگار علاوه بر انتخاب، از طریق تاثیرات محیط ، وارثت غير ژنتیکی، آموزش و انتقال فرهنگی پیش میروند.

در نگاه قدیم، تکامل فنوتيپي نیازمند انتخابی قدرتمند بر تفاوت های ژنتیکی برجسته، است. در EES , تکامل فنوتیپی سریع میتواند گوناگون باشد و می تواند با القا و انتخاب تفاوت های عملکردی و محيطي باشد.

در نگاه قدیم، تفاوت های گونه بندي، با تفاوت در محیط انتخاب کننده توضیح داده میشود. در نگاه جدید به تکامل یا EES، تفاوت ها در گونه بندی، بیشتر با سیستم های رشدی به جای تظاهرات محيط توجیه میشود.

در نگاه قدیم، تفاوت قابل به ارث رسیدن، دچار سوگرايي و انحراف نمی شود. در EES این تفاوت ها به صورت سیستماتیک از طریق متغیرهایی- که عامل سازگار شدن و هماهنگی با جنبه های موجود در فنوتيپ است- به صورت سیستماتیک دچار سوگرایی و انحراف مي شود.

در نگاه قدیم، شرایط محیطی- که به وسیله اورگانيسم تغییر میکند- با آن محیط هایی- که به وسیله پروسه های مستقل از فعالیت اورگانيسم تغییر می کند- متفاوت نیست.

ساختار انطباقی و سازگاری (niche construction ) در EES با تغییراتی از محیط، دچار سوگرایی میشود- که مناسب فنوتيپ آن سازنده انطباق یا مناسب برای فرزندان آن باشد- و سازگاری سازنده و فرزندان آن را بهبود ببخشد.)
@salmanfatemi

( http://extendedevolutionarysynthesis.com/)

آنتوان تصور می كند كه لازم است قالب پذیری بطور ویژه مورد توجه قرار گیرد و می گوید كه انسانهای زنده نوعی از قالب پذیری خودشان را دارند. كیفیت تغذیه یك مادر در دوران بارداری، بر سلامت نوزاد اثر می گذارد كه تا بزرگسالی نیز ادامه خواهد یافت.

علاوه بر آن، اندازه یك زن، كه چیزیخود تحت تاثیر نوع تغذیه مادرش است، بر اندازه نوزاد آن زن اثر می گذارد. آنتوان پیشنهاد میكند كه این جورواجوری غریب در فسیلها میتواند مثالی چشمگیر از قالب پذیری باشد. تمام فسیلهای یافت شده مربوط به دوره ای از تاریخ آفریقا می باشند كه تغییرات آب و هوایی زیادی رخ داده بود. خشكسالی و یا بارانهای سیل آسا موجب تغییر زنجیره غذایی در نقاط مختلف زمین گردید كه احتمالا عامل رشد متفاوت هوموساپینس های اولیه بودهاست.
پلاستيسيتي و انطباق با محیط و تغییر در اجزای ریز مانند ژنها- به گونه ای که آنها را سازگار با محیط کند به جای آنکه محیط، ژنهای نامناسب با محیط را حذف کند-(سازگاری ژنها با محیط به جای حذف ژنها توسط محیط و انتخاب طبیعی)، فقط محدود به سازگاری ژنها نیست. مثلا در مغز و اجزای ساختاری مغز یعنی نورون ها اینگونه نیست که شرایط نامناسب محیطی، از طریق انتخاب طبیعی همیشه سلول های عصبی ناتوان تر را حذف کند بلکه گاهی برنامه ای درونی در این اجزا و حتی در پيوندهاي بین نورون ها هست که به جای حذف نورون و ابزار هوش نامناسب برای محيط، از طریق مکانیسم نوروپلاستيسيتي، همان مغز و نورون های ناسازگار با عملکردی خاص را پردازش و شایسته عملکردی مناسب تر مي کند.

در سطح اجزای ریزتر از نورون يعني آجرهای ساختمان ژنتیکی انسان( ژن ها )هم برنامه ای درونی هست که به جای حذف شدن در برابر انتخاب طبیعی، ژنها را دچار تغییر و انطباق می کند تا به جای انتخاب طبيعي، ارتقای طبیعی را داشته باشیم و این ارتقای طبیعی در برابر محیط، همان چیزی است که قدرت و ذهنی درونی را برای اجزای خلقت در حرکتی مداوم به سوی ابزار هوش برتر، نشان میدهد.

از ژنها تا اولین جزء ابزار هوش يعنی نورون تا اتصال بین نورون ها با اتصالات آگاهانه ای که بر اساس برنامه درونی خود گاهی حذف و اضافه میشود، تاابزار هوش، مرکب از میلیاردها نورون و برنامه پیچیده ای- که حتی گاهی از بزرگ تر شدن و توسعه ابزار هوش چشم می پوشد و گاهی بر خلاف جریان گذشته، ابزار هوش را با سرعتی زیاد توسعه میدهد، اینها چیزی نیست- که فقط توسط انتخاب ناآگاهانه در میان جمعیتی متفاوت و ناهمگون، توسط طبیعت، توجیه گردد.

سنتز فرگشتی توسعه یافته ممكن است كه به درك بخش مهمی از تاریخ ما كمك كند كه ظهور كشاورزی است. در آسیا، آفریقا و آمریكا مردم شروع به اهلی سازی احشام و محصولات زراعی نمودند. قبل از پیدایش كشاورزی، انسانها با شكار و یا كاوش كردن، غذای خود را تهیه میكردند. بر مبنای سنتز مدرن، این نوع رفتار توسط انتخاب طبیعی بدقت تنظیم شده بود تا تلاش آنها برای یافتن غذا بهترین نتیجه را داشته باشد. مشكل اینجاست كه نمیتوان براحتی توضیح داد كه چگونه كشاورزی جایگزین كاوش برای غذا شد. برخی محققان پیشنهاد می كنند كه كشاورزی هنگامی ظهور كرد كه بدنبال تغییرات آب و هوایی، یافتن گیاهان وحشی دشوار گردیده بود. اما نشانه های چنین تغییر آب و هوایی در زمان ظهور كشاورزی مشاهده نشده است.

ملیندا زِدر از بنیاد اسمیتسونیان میگوید كه روش بهتری برای تفكر در مورد این تغییر روش وجود دارد. انسانها زامبی هایی نیستند كه منفعلانه در یك محیط ثابت در تلاش برای بقاء باشند. آنها متفكرینی خلاق می باشند كه قادر هستند محیط را تغییر دهند و در این فرایند فرگشت را به سمت جدیدی هدایت كنند. دانشمندان این فرایند را سازندگی مناسب میخوانند
(niche construction)

مورد كلاسیك آن، سگ آبی میباشد كه با قطع درختان و ساخت سد، حوضچه كوچكی می سازد و بعضی از گیاهان و جانوران بهتر از سایر گونه ها خود را با این محیط جدید تطبیق خواهند داد.

حتی امروزه هوش انسان و کشف درمانهای مناسب برای بسیاری از بیماری ها سبب شده است تا اثر انتخاب طبیعی مثلا در افراد دیابتی حذف شود و این بیماران- که در گذشته در سن پایینی کور می شدند یا توانایی تولید مثلی خود را از دست می دادند امروزه با داروهای مناسبی، از کور شدن آنها و نابارور شدن آنها جلوگیری می شود و می توانند نسلی فراوان از بیماران دیابتی را تولید کنند که در گذشته امکان نداشت!

پس یکی از علل زیادشدن مثلا بیماران دیابتی یا بیماران سرطانی در جمعیت امروز ، حذف انتخاب طبیعی به وسیله واحد جمعیت انسانی یعنی انسان باهوش است و همین انطباق با محیط در سطح واحد های مغزی يعنی نورون و اتصالات بین این واحدها انجام میشود و در سطح واحدهای ژنتیکی یعنی ژنها هم رخ میدهد
@salmanfatemi

و این چیزی است که ما را از یک تصادف کور و بی هدف دور میکند و ما را با ژن یا واحد عصبي هوشمند یا قانون مند، مواجه ميکند.

شواهدی وجود دارد كه انسانهاي نخستین نیز گیاهان وحشی را به نزدیكی محل زندگی خود انتقال داده اند. با آب دادن به این گیاهان و محافظت از آنان در مقابل آفات، این گیاهان با محیط جدید وفق یافتند و در طول زمان به محصولات زراعی تبدیل گشتند. برخی انواع حیوانات نیز با محیط جدید تطبیق یافته و تبدیل شدند به سگ، گربه یا انواع دیگری از گونه های اهلی.

این محیط جدید فقط محرك فرگشت گیاهان و جانوران نبود بلكه موجب دگرگونی فرهنگی كشاورزان نیز گشت. آنها بجای پرسه زدن و خانه بدوشی، در روستاها سكنی گزیدند تا بتوانند بر روی زمینهای خود كار كنند. جامعه پایدارتر گشت، زیرا فرزندان اكنون زمینهای زراعی والدین خود را نیز به ارث میبردند و تمدن آغاز گشت.

سخنران بعدی دنیس نوبل از دانشگاه آكسفورد بود. او گفت كه ژنوم همانند دستورالعملی برای تولید حیات نیست بلكه همانند یك اندام حساس است. وقتی تحت تنش قرار می گیرد آرایش خود را تغییر می دهد. او برای روشن ساختن دیدگاه خود به یك آزمایش تجربی اشاره كرد كه نتایج آن اخیرا منتشر شده است. این آزمایش بر روی باكتری انجام شده بود كه برای شنا كردن دم تاژكی طولانی خود را می چرخاند. در ابتدا، دانشمندان یكی از ژنهای ضروری برای ساخت این دم را از DNA باكتری خارج ساختند و سپس باكتری بی دم را در یك ظرف قرار دادند كه حاوی مقدار ناچیزی غذا بود. طولی نكشید كه باكتری تمام غذای نزدیكش را مصرف كرد و چون قادر به حركت نبود، انتظار میرفت كه بمیرد. اما در این شرایط بحرانی و در كمتر از چهار روز، مشاهده شد كه باكتریها دوباره شنا می كنند. با بررسی دقیق روشن شد كه آنها دم جدیدی در آورده اند.

نوبل اظهار كرد كه این استراتژی در تغییر سریع ژنوم، پاسخی است به محیط نامناسب.

این یك سیستم خود-تعمیر است كه بدون وابستگی به DNA اجازه میدهد یك صفت یا ویژگی، تولید شود.

یكی از حضار- كه زیست شناسی بنام دیوید شوكر از دانشگاه سنت آندرو بود و تا آن زمان فقط در سكوت به سخنرانی ها گوش سپرده بود-، دیگر نتوانست طاقت بیاورد و دست خود را بلند كرد و پرسید: لطفا نظر خود را در مورد مكانیزمی- كه زمینه چنین كشفی بوده است- بفرمایید؟

نوبل در جواب شروع به صحبت در مورد شبكه ها و تنظیمات آنها نمود و اینكه جستجویی بی وقفه لازم است تا راه حلی برای برون رفت از بحران موجود پیدا شود. شوكر كه جواب خود را دریافت نكرده بود گفت: شما برای پاسخگویی باید به متن تحقیق منتشر شده استناد كنید.

همزمان كه نوبل در تقلا بود تا پاسخی بیابد، شوكر متن مقاله منتشر شده را روی آیپد خود یافت و خواند: نتایج ما نشان میدهد كه انتخاب طبیعی میتواند به سرعت شبكه های تنظیم كننده را سیم كشی مجدد كند.

شوكر سپس آیپد خود را كنار نهاد و گفت: پس این یك مثال كامل و زیبا از فرگشت سریع نئوداروینیسمی است.

بسیاری از شكاكین حاضر در كنفرانس با شوكر هم رأی بودند كه علی رغم شواهد ارائه شده، كماكان نیازی به تحول اساسی در الگوهای فعلی نیست. بعضی از آنها خود نیز از جمله سخنرانان بودند.

داگلاس فوتویاما- كه زیست شناسی از دانشگاه استونی بروك در نیویورك و مولف بسیاری از كتب دانشگاهی است- در سخنرانی خود گفت: تصور میكنم كه از من انتظار میرود یك دیدگاه ژوراسیكی از فرگشت ارائه دهم.

به بیان دیگر، او در طی كنفرانس آماج انتقادات زیادی قرار گرفت كه چرا به چیزهایی نظیر اپی ژنتیك و قالب پذیری در كتب دانشگاهی اهمیت كافی داده نمیشود. در حقیقت فوتویاما به كنفرانس دعوت شده بود تا به همكارانش توضیح دهد كه چرا این مفاهیم مورد غفلت قرار گرفته اند.

او گفت: ما باید تشخیص دهیم كه اصول محوری سنتز مدرن، قدرتمند می باشند و بخوبی با شواهد پشتیبانی میشوند. این نوع از زیست شناسی كه در انجمن سلطنتی مورد بحث قرار دارد در واقع چندان هم جدید نیست. معماران سنتز مدرن، برای بیش از پنجاه سال در مورد این مفاهیم گفتگو كرده اند و تحقیقات زیادی با هدایت سنتز مدرن انجام شده تا درك درستی حاصل آید.

برای مثال قالب پذیری را در نظر بگیرید. تغییرات ژنتیكی در یك جانور یا گیاه محدوده ای از فرمها را كنترل می كند كه ارگانیزم در قالب آن می تواند شكل یابد. جهشها می توانند آن محدوده را جابجا كنند و مدلهای ریاضی انتخاب طبیعی نشان میدهد كه چگونه برخی از انواع قالب پذیری بر انواع دیگر ارجحیت میابند.

اگر سنتز فرگشتی توسعه یافته چیز زائد و غیر ضروری بود، پس چگونه این میزان از توجه را بخود جلب كرد تا جایی كه این همایش در انجمن سلطنتی برگزار شد؟

@salmanfatemi

با این حال فوتویاما درخواست برای بازبینی مبانی فعلی را بیشتر احساسی میداند تا علمی. به گفته وی دیدگاه های فعلی نیز حیات را نیرویی فعال میدانند و نه یك حامل منفعل برای جهشهای ژنی. آنچه كه برای ما بدلایل احساسی و یا زیبایی شناختی جذابیت دارد نمیتواند مبنای علم قرار گیرد.

با اینحال او حاضر بود قبول کند كه این نوع از تحقیقات- كه در همایش ارائه شد- میتواند ما را به بینشهای جالبی در مورد فرگشت هدایت كند، اما آن بینش ها تنها هنگامی بدست خواهند آمد كه داده های قابل اطمینان با كار سخت بدست آیند. او گفت كه تا بحال بیش از حد لازم نظر و مقاله ارائه شده است.

لالاند اظهار کرد كه همایش هایی زیاد نظیر این در آینده برگزار خواهند شد. گروهی از دانشمندان اروپایی و آمریكایی در ماه سپتامبر، یازده میلیون دلار دریافت كرده اند تا بیست و دو پژوهش بر روی سنتز فرگشتی توسعه یافته به انجام رسانند. بسیاری از این پژوهش ها قرار است كه پیش بینی های ارائه شده در سالهای اخیر را به بوته آزمایش بگذارند.

برای مثال آنها مطالعه خواهند كرد كه آیا گونه هایی از جانوران- كه برای خود محیط سازی می كنند- (نظیر تار عنكبوت و یا لانه زنبور) در مقایسه با گونه هایی كه این كار را نمی كنند، گونه زایی بیشتری خواهند داشت یا نه.

آنها همچنین مطالعه خواهند كرد كه آیا قالب پذیری بیشتر به گونه ها اجازه خواهد داد كه با محیط جدید سریع تر تطبیق یابند؟

لالاند می گوید كه قرار است شواهد لازم پیدا شود و این همان چیزی است كه منتقدان به ما می گویند كه باید انجام دهیم.

این دیدگاه جدید از فرگشت، نشان دهنده نقش فعال و نه passive موجودات به ویژه انسان در سیر تکامل است.👇👇

http://www.daneshagahi.com/scientists-posts/70-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%83%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%81%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%AF

https://www.quantamagazine.org/20161122-scientists-seek-to-update-evolution/


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
چرا در مغز انسان، فرورفتایا بدون زبان میتوانیم تتکامل ابزار هوش ، راه پر زبان و تکلم برخی بیماریههزینه ای که برای اندیشیدتاثیر درجه حرارت بر عملکمبانی ذهنی سیاه و سفیدکایروپاکتیک چیستپیامهای کاربراناضطراب و ترسحس و ادراک قسمت چهارمنقش داروهاي مختلف معروف آیا امکان بازسازی اندامهبخش دیگری در وجود انسان هدرمان جدید میگرن با انتی چراروياها را به یاد نمی آایا تکامل هدفمند استتکامل ساختار رگهای مغزی زبان و شناخت حقیقت قسمت چفلج بل، فلجی ترسناک که آنهستي مادي ای که ما کوچکترساخت شبکه عصبی مصنوعی با ارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر درجه حرارت بر عملکمجموعه های پر سلولی بدن مکاربرد روباتهای ريزنانوسایتهای دیگراطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک قسمت پنجمنقش روزه داری در سالم و جآیا انسان با مغز بزرگش اخبرنامه و ساختار پیچیده مدرمانهای بیماری پارکینسچراروياها را به یاد نمی آایرادهای موجود در خلقت بتکامل شناخت انسان با کشفزبان و شناخت حقیقت قسمت افلج خوابهستی ما پس از شروعی چگال سریعترین کامپیوتر موجودارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکمحل درک احساسات روحانیکاربرد روباتهای ريز، در اطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک قسمت سومنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا احتمال دارد رویا از آبرین نت به جای اینترنتدرک فرد دیگر و رفتارهای انزاع بین جهل و علم رو به پاگر نعمت فراموشی نبود بستئوری تکامل امروز در درمزبان و شناخت حقیقت قسمت دفلج خواب چیستویتامین E برای فعالیت صحسرگیجه از شایعترین اختلاارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکمحل درک احساسات روحانی دکجای مغز مسئول پردازش تجبلندی در ذهن ما درک بلندیحساسیت روانی متفاوتنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا احتمال دارد رویا از آبرای پیش بینی آینده مغز ددرک و احساسنظریه تکامل در درمان بیماگر نعمت فراموشی نبود بستئوری تکامل در پیشگیری و زبان و شناخت حقیقت قسمت سفیلمی بسیار جالب از تغییویتامین E در چه مواد غذایسردرد و علتهای آنارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکمحدودیت های حافظه و حافظکشف مکانیسم عصبی خوانش پبه زودی شبکه مغزی به جای خلاصه ای از مطالب همایش منقش غذاها و موجودات درياآیا برای تولید مثل همیشه برخی اثرات مضر ویتامین ددرک احساسات و تفکرات دیگهفت چیز که عملکرد مغز تو اگر تلاش انسان امروز براتا 20 سال آینده مغز شما به زبان، وسیله شناسایی محیطفیزیکدانان ماشینی برای تویتامین دی گنجینه ای بزرسردرد تنشنارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر رو ح و روان بر جسممخچه ، فراتر از حفظ تعادلکشف مکانیسمی پیچیده در ببوزون هیگز چیستخواندن ، یکی از شستشو دهننقش غذاها و موجودات درياآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبرخی اختلالات عصبی مثانهدرک تصویر و زبان های مخلتهفت سین یادگاری از میراث ابزار هوش در حال ارتقا ازتاثیر مشاهده بر واقعیت بسفر نامه سفر به بم و جنوب فراموشی همیشه هم بد نیستواکنش های ناخودآگاه و تقسردرد سکه ایارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر رژیم گیاه خواری بر مخچه ابزاري که وظیفه آن فکشف ارتباط جدیدی از ارتببیماری گیلن باره و بیمارخواب سالم عامل سلامتینقش غذاها و موجودات درياآیا تکامل و تغییرات ژنتیبرخی بیماری ها که در آن بدرک عمیق در حیواناتهمیشه عسل با موم بخوریمابزارهای بقای موجود زندتاثیر ویتامین دی بر بیماسفرنامه سفر به بم و جنوب فرایند حذف برخی اجزای مغواسطه ها د رمسیر ایجاد مغسرعت فکر کردن چگونه استارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر رژیم گیاه خواری بر مدارک ژنتیکی چگونه انسانکشف جمجمه ای درکوه ایرهوبیماری ای شبیه ام اس مولتخواب سالم عامل سلامتی و ینقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا خداباوری محصول تکاملبرخی توجهات در ببمار پاردرگیری اعصاب به علت میتوهوش مصنوعی می تواند بر احابزارهای دفاعی و بقای موتاثیر ژنها بر اختلالات خسفرنامه سفر به بم و جنوب فرد حساس از نظر عاطفی و بوراپامیل در بارداریشنا در ابهای گرم جنوب نیارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر رژیم گیاه خواری بر مرگ انتقال است یا نابود شگنجینه ای به نام ویتامین بیماری بیش فعالیخواب عامل دسته بندی و حفطچندین ماده غذایی که ماننآیا دلفین ها می تواند از برخی سيناپسها طی تکامل و رقیبی قدرتمند در برابر مهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاثر مضر مصرف طولانی مدت رتاثیر کپسول نوروهرب بر نسفرنامه سفر به بم و جنوب قانون مندی نقشه ژنتیکی مورزش هوازی مرتب خیلی به قشناخت و معرفت، و نقش آن دارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر رژیم گیاهخواری بر مزایای شکلات تلخ برای سلگیاه خواری و گوشت خوار کدبیماری تی تی پیخودآگاهی و هوشیاريچه زیاد است بر من که در ایآیا راهی برای رفع کم آبی بررسي علل احتمالي تغيير رمز و رازهای ارتباط غیر کهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاثرات مفید قهوهتاثیر کپسول نوروهرب بر تسفرنامه سفر به بم و جنوب قارچ بی مغز در خدمت موجودورزش هوازی ، بهترین تمریشواهدی از دنیسوان(شبه نئارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر عصاره تغلیظ شده گیمشکلات نخاعیگالکانزوماب، دارویی جدیبیماری ضعف عضلات نزدیک بخودآگاهی و هوشیاريچهار میلیارد سال تکامل بآیاما مقهور قوانین فیزیکبررسی و اپروچ جدید بر بیمرویای شفافهوش مصنوعی الفاگواثرات مضر ماری جواناتاثیر کپسول نوروهرب بر سسلولهای بنیادی مصنوعی درلوب فرونتال یا پیشانی مغورزش و میگرنشاهکار قرنارزش حقیقی زبان قسمت دومتبدیل تراکت صوتی مصنوعی مغز ما کوچکتر از نیم نقطهگامی در درمان بیماریهای بیماریهای تحلیل عضلانی اخطا در محاسبات چیزی کاملچهار ساعت پس از کشتار خوکإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبررسی سیستم تعادلی بدن اروبات های ریز در درمان بیروزه داری و بیمار ی ام اس هوش مصنوعی از عروسک تا کاجزای پر سلولی بدن انسان تاثیر کپسول نوروهرب بر سسلسله مباحث هوش مصنوعیلبخند بزن شاید صبح فردا زورزش بهترین درمان بیش فعشباهت زیاد بین سلول هاي عارزش حقیقی زبان قسمت سومتبدیل سلولهای محافط به سمغز چون ابزار هوش است دلیگاهی لازم است برای فهم و بیوگرافیخطا در محاسبات چیزی کاملنورون هاي مصنوعی می توانافراد آغاز حرکت خودشان ربررسی علل کمر درد در میانروش مقابله مغز با محدودیهوش مصنوعی از عروسک تا کاجزایی ناشناخته در شکل گتاثیر گیاه خواری بر رشد وسم زنبور ، کلیدی برای وارلرزش ناشی از اسیب به عصبورزش در کمر دردشباهت زیاد بین سلول هاي عاز نظر علم اعصاب یا نرووستری فلوپرازینمغز آیندگان چگونه است ؟گاهی مغز بزرگ چالش استبیوگرافیدفاع در برابر تغییر ساختنوروپلاستیسیتی چیستافزایش قدرت ادراکات و حسبزرگ شدن مغز محدود به دورتفاوت مغز انسان و میمون هروش های صرفه جویی در ایجاهوش مصنوعی از عروسک تا کاخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد وسودمندی موجودات ابزی بر لزوم سازگاری قانون مجازاوزوز گوششش مرحله تکامل چشماز نظر علم اعصاب اراده آزتشنج چیستمغز انسان ایا طبیعتا تماگزارش یک مورد جالب لخته وبیست تمرین ساده برای جلودلایلی که نشان میدهد ما بچیزی خارج از مغزهای ما نیالکتروتاکسی(گرایش و حرکتفاوتهای جنسیتی راهی براروش هایی ساده برای کاهش اهوش مصنوعی از عروسک تا کاختلال در شناسایی حروف و تاثیر گیاه خواری بر رشد وسیاهچاله و تکینگی ابتدایلزوم سازگاری قانون مجازایک پیشنهاد خوب برای آسان صرع و درمان های آناز نظر علم اعصاب اراده آزتغییر الگوی رشد مغزی با زمغز انسان رو به کوچکتر شدگشایش دروازه جدیدی از طربیشتر کمردردها نیازی به ديدن با چشم بسته در خواب چگونه مغز پیش انسان یا همامیوتروفیک لترال اسکلروتقلید مرحله ای نسبتا پیشروش صحبت کردن در حال تکامهوش مصنوعی از عروسک تا کاختلالات مخچهتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیاره ابلهانممانتین یا آلزیکسا یا ابیکی از علل محدودیت مغز امضررهای مصرف شکر و قند بر از تلسکوپ گالیله تا تلسکتغییر زودتر اتصالات مغزیمغز ایندگان چگونه استپنج اکتشاف شگفت آور در موبا هوش مصنوعی خودکار روبدی متیل فومارات(زادیوا)(چگونه هموساپينس بر زمین امگا سه عامل مهم سلامتتلاش هایی در بیماران قطع روشهای نو در درمان دیسک بهوش مصنوعی از عروسک تا کماختلالات حرکتی در انسانتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیاره ابلهانمنابع انرژي پاک سرچشمه حیادگیری مهارت های جدید دضررهای شکر بر سلامت مغزاز تکنیکی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پمغز ابزار برتر بقاپیموزایدبارداری بدون رحمدژا وو یا اشنا پنداریچگونه آن شکری که می خوریمامروز دانش ژنتیک هیچ ابهتلاشی برای درمان قطع نخاروشهای شناسایی قدرت شنواهوش مصنوعی در کامپیوترهااختلالات صحبت کردن در انتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیستم تعادلی بدنمولتیپل اسکلروز در زنان یادآوری خواب و رویاطی یکصد هزار سال اخیر هرچاز تکینگی تا مغز و از مغز ثبت امواج الکتریکی در عصمغز برای فراموشی بیشتر کپیوند مغز و سر و چالشهای بازسازي مغز و نخاع چالشی دژاوو یا آشناپنداریچگونه جمعیت های بزرگ شکل انفجار و توقف تکاملی نشاتلاشی جدید در درمان ام اسروشی برای بهبود هوش عاطفهوش مصنوعی در خدمت خلق وحادامه بحث تکامل چشمتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیستم دفاعی بدن علیه مغز مواد کوانتومی جدید، ممکنژن هوش و ساختارهای حیاتی علم به ما کمک میکند تا مواز تکینگی تا مغز از مغز تجنسیت و تفاوت های بیناییمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟پیوند سر، یکی از راه حلهابحتی علمی درباره تمایل بدانشمندان ژنی از مغز انسچگونه جمعیت های بزرگ شکل انگشت نگاری مغز نشان میدتمایل زیاد به خوردن بستنروشی جدید در درمان قطع نخهوش مصنوعی در خدمت خلق وحادغام میان گونه های مختلتاثیر گیاه خواری بر رشد وسکته مغزیموجود بی مغزی که می تواندژن یا نقشه توسعه مغز و نقعلایم کمبود ویتامین E را از تکینگی تا مغز از مغز تجنسیت و تفاوت های بیناییمغز بزرگ چالش است یا منفعپیشینیان انسان از هفت میبحث درباره پیدایش و منشادانشمندان روش هاي جدیدی چگونه حافظه را قویتر کنیاندوهگین نباش اگر درب یا تمدن قدیمی ای در جنوب ایرروشی جدید در درمان سکته مهوش مصنوعی درمانگر کامپیادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر گیاه خواری بر رشد وساخت شبکه عصبی با الفبایموجودات مقهور ژنها هستندژنها نقشه ایجاد ابزار هوعلایم کمبود ویتامین E را از تکینگی تا مغز از مغز تجهش های ژنتیکی مفید در سامغز بزرگ چالشهای پیش روپیشرفتی مستقل از ابزار هبحثی در مورد نقش ویتاميندانشمندان روشی برای تبدینگاهی بر قدرت بینایی دراانسان جدید از چه زمانی پاانسان عامل توقف رشد مغزتمساح حد واسط میان مغز کوريتوکسيمب در درمان ام اسهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتاثیر انتخاب از طرف محیط میهمانهای ناخوانده عامل ژنها ، مغز و ارادهعوارض ازدواج و بچه دار شداز تکینگی تا مغز- از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادفمغز حریص برای خون، کلید تپاسخ گیاهان در زمان خوردبحثی جالب درباره محدودیتداروهای مصرفی در ام اسنگاهی بر توانایی اجزاي بانعطاف پذیری مکانیسمی علتنفس هوازی و میتوکندریراه های جدید برای قضاوت رهوش مصنوعی ساخته هوش طبیتاثیر ترکیبات استاتین (سمیگرن سردردی ژنتیکی که بژنهای هوش ، کدامندعید نوروز مبارکاز تکینگی تا مغز- از مغز جهشهای مفید و ذکاوتی که دمغز زنان جوانتر از مغز مرپختگی پس از چهل سالگي به بحثی در مورد نقش کلسیم و داروهای ضد بیماری ام اس وناتوانی از درمان برخی ویناتوانی در شناسایی چهره اولین مورد پیوند سر در انتنفس هوازی و میتوکندریراه های جدید برای قضاوت رهوش احساسیتاثیر دپاکین بر بیماری ممیدان مغناطيسي زمین بشر کمردرد با پوشیدن کفش مناعامل کلیدی در کنترل کارآاز تکینگی تا مغز- از مغزتجهشهای مفید و ذکاوتی که دمغزهای کوچک بی احساسپرورش مغز مینیاتوری انسابحثی در مورد عملکرد لوب فداروی تشنجی درباردارینخاع ما تا پایین ستون فقراولین تصویر در تاریخ از ستو دی ان ای خاص ميتوکندريراه پیروزی در زندگی چیستهوش احساسیتاثیر داروهای ضد التهاب مکانیزمهای دفاعی در برابکنفرانس تشنج هتل کوثر اصعسل طبیعی موثر در کنترل باز تکینگی تا مغز، از مغز جاذبه و نقش آن در شکلگیرینقش قهوه در سلامتیآیا ما تنها موجودات زنده بحثی درباره هوش و تفاوتهداروی ضد تشنج با قابليت تنخستین تصویر از سیاهچالهايندگان چگونه خواهند دیدتولید سلولهای جنسی از سلرشد مغز علت تمایل انسان بهوش عاطفی بیشتر در زنانتاثیر داروی ضد تشنج سدیم ما انسانها چه اندازه نزدکندر در بیماریهای التهابعصب حقوق نورولووازدواج های بین گونه ای، رحافظه و اطلاعات در کجاست نقش هورمون های تیروئید دآیا مغز تا بزرگسالی توسعبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی ضد تشنج با قابليت تنرمش های مفید در سرگیجهايا اراده آزاد توهم است یتوانایی مغز و دیگر اجزای زمین زیر خلیج فارس تمدنی هوش عاطفی در زنان بیشتر اتاثیر درجه حرارت بر عملکما انسانها چه اندازه نزدکودک ایرانی که هوش او از عضلانی که طی سخن گفتن چقداستفاده از هوش مصنوعی در حافظه و اطلاعات در کجاست نقش ژنتیک در درمان اختلاآیا هوش ارثی دریافتی از پبحثی درباره هوش و تفاوتهداستانها و مفاهیمی اشتبانرمشهای مهم برای تقویت عايا اراده آزاد توهم است یتوازن مهمتر از فعالیت زیزندگی هوشمند در خارج از زهوش، ژنتیکی است یا محیطیتاثیر درجه حرارت بر عملکما با کمک مغز خود مختاريمکودکان خود را مشابه خود تمقالاتاستیفن هاوکینگ در مورد هحافظه و اطلاعات در کجاستنقش انتخاب از طرف محیط، نآیا هوش سریعی که بدون احسبحثی درباره هوش و تفاوتهدر مانهای کمر دردچرا مغزهای ما ارتقا یافت ایا کوچک شدن مغزانسان التوصیه های غیر دارویی در سزیباترین چیز در افزایش سهاوکينگ پیش از مرگش رسالتاثیر درجه حرارت بر عملکما تحت کنترل ژنها هستیم یکوری گذرای ناشی از موبایتاثیر ویتامین دی بر بیمااستیفن هاوکینگ در تفسیر حس چشایی و بویایینقش اتصالات بین سلولهای آیا هشیاری کوانتومی وجودبحثی درباره هوش و تفاوتهدر چه مرحله ای از خواب ، رچرا حیوانات سخن نمی گوینایا ابزار هوشمندی یا مغز توصیه هایی در مصرف ماهیزبان چهار حرفی حیات زمینهاوکينگ پیش از مرگش رسالتاثیر درجه حرارت بر عملکماه رجبکی غایب شدی تا نیازمند دلصفحه اصلیاستخوان های کشف شده، ممکحس و ادراک (قسمت اول )نقش حفاظتی مولکول جدید دآیا واکنش های یاد گرفته وبحثی درباره احساسات متفادرمان های بیماری آلزایمرچرا حجم مغز گونه انسان درایا بیماری ام اس (مولتیپتوضیحی ساده در مورد هوش مزبان و بیان، در سایه پیشرهدف از تکامل مغزتاثیر درجه حرارت بر عملکماپروتیلینکاهش التهاب ناشی از بیماسوالات پزشکیاصول سلامت کمرحس و ادراک (قسمت دوم )نقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا آگاهی پس از مرگ از بیبحثی درباره احساساتی غیردرمان های رایج ام اس