دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

ایا بدون زبان میتوانیم تفکر کنیم

آیا بدون زبان میتوانیم تفکر کنیم؟

زبان عبارت است از ادراک و واکنش مناسب و با این تعریف، بسیاری از ابهامات و جداسازی های مصنوعی رنگ می بازد. در این تعریف اگر شما در واکنش با محیط، دست یا پای خود را هم حرکت دهید نوعی مکالمه و زبان به حساب می آید همانطور که مثلا در زبان ناشنوایان به جای تولید صوت، از زبان اشاره دست و صورت و یا در زبان بسیاری از حیوانات به جای صوت، از مواد شیمیایی و .. استفاده میشود.

محدود کردن زبان و قدرت ارتباط با محیط در ایجاد اصوات خاص، سیستمی خودپسندانه از سوی انسان ظاهر بین جدیدی است که فقط خودش و سر و صداهای ظاهری دهانش را صاحب تمدن و فرهنگ میداند و نتیجه این ندیدن و حساب نکردن دیگر موجودات، حتی انسان های دیگر که از سخن گفتن ظاهری ناتوانند سبب میشود که انسان، در بسیاری از رفتارها و الگوها حتی در حد حیوان هم نباشد!

در تعریف جامع، زبان خیلی شبیه هوش میشود و شاید جدا کردن زبان از هوش اساسا کار درستی نبوده است زیرا در تعریف مرسوم زبان، ابراز صوتی و دهانی یک واژه، بهعنوان زبان تعریف میشود در حالی که این تعریف، جامع نیست و در انسان یا حیوانی- که نتواند این صوت را ایجاد کند- جاری نیست.

این از زبان ابرازی و بیانی و از طرف دیگر بخش دیگر زبان یعنی بخش ادراکی آن، فقط محدود به درک صداهای دیگران نیست؛ ممکن است بدون شنیدن صوت دهانی بتوان مطلبی را فهمید و با اشاره ها و گوشه چشمی بدون وجود صداهای مرسوم، مطلبی عمیق را درک کرد.

به خصوص در انسان هایی که قدرت شنوایی ندارند و یا حیوانی - که واسطه ارتباط بین آنها نه صوت دهانی بلکه مواد شیمیایی خاصی است که ترشح میکنند- این مطلب قابل درکتر است.

بر این اساس جدا کردن ذهن از زبان، حقیقی نیست و وقتی بدانیم برای حرف زدن درست لازم است با ذهن خود تفکر کنیم و بیندیشیم، به ذهن به عنوان یک محرک و تنظیم کننده زبان، بیشتر خواهیم رسید.

نوروسافاری l یک زن را تصور کنید بگذارید او را “سو” بنامیم. روزی “سو” به سکته ای دچار می شود که بخش بزرگی از بافت مغزی در نیمکره ی چپش را از بین می برد. در نتیجه او به وضعیتی به نام زبان پریشی عمومی(گلوبال آفازیا)دچار می شود؛ به این معنا که دیگر نمی تواند عبارات و جملات را تولید کند یا بفهمد. سوال این است: توانایی های فکری “سو” تا چه حدی مصون و محفوظ مانده است؟

نویسندگان و فیلسوفان زیادی ارتباطی قوی بین زبان و تفکر را ترسیم کرده اند. اسکار وایلد زبان را “والد و نه فرزند تفکر” نامیده است. لودویگ ویتگنشتاین ادعا کرده است:

محدودیت زبان من، به معنای محدودیت دنیای من است.

برتراند راسل بیان کرده است:

نقش زبان “ممکن کردن تفکراتی است که بدون آن انسان ها نمی توانند وجود داشته باشند.

با این دیدگاه، “سو” وقتی توانایی زبانیش را از دست داده باید دچار آسیب جبران ناپذیری در توانایی های شناختیش شده باشد. آیا عصب شناسان این را قبول دارند؟ نه کاملا!

به گزارش نوروسافاری از دانشگاه ام آی تی، شواهد تصویر برداری عصبی نشان داده است گروه ویژه ای از مناطق در مغز انسان به شکل قوی و انتخابی، به زبان پاسخ می دهند.

این سیستم زبانی به نظر می رسد متفاوت از مناطقی باشد که با توانایی ما برای برنامه ریزی˓ یادآوری˓ به خاطرآوری گذشته و آینده˓ تعقل در شرایط اجتماعی˓ انتقال تجربه˓ تصمیم گیری اخلاقی و ساختن خود-انگاره ی یک فرد ارتباط دارند. بنابراین سهم عظیمی از تجربیات شناختی هر روزه ی ما به خودی خود، به زبان مرتبط نیستند.

اما در مورد “سو” چطور؟ آیا او همان طور فکر می کند که ما فکر می کنیم؟

با وجود اینکه ما نمی توانیم مستقیما اندازه گیری کنیم که فکر کردن یک بزرگسال دارای مشکل عصبی خاص چگونه است، می توانیم توانایی های شناختی “سو” را با انجام دادن انواع مختلف تکالیف توسط او کاوش کنیم. معلوم شده است، بیماران مبتلا به زبان پریشی عمومی می توانند مسائل مرتبط با حساب را حل کنند؛ درباره ی مقاصد دیگران استدلال کنند و در تکالیف علت-معلولی پیچیده، درگیر شوند. آنها می توانند بگویند آیا یک نقاشی، رویدادی مرتبط با دنیای واقعی را مجسم می کند و اگر نمی کند به آن بخندند. بعضی از آنها در زمان فراغتشان شطرنج بازی می کنند. بعضی حتی در تکالیف خلاقانه درگیر می شوند، مثلا ویساریون شبالین بعد از سکته اش- که او را به شدت زبانپریش کرد- به نوشتن نت موسیقی ادامه داد.

بعضی خوانندگان ممکن است این نتایج را شگفت آور بیابند زیرا فکر می کنند افکارشان، خیلی زیاد با زبان گره خورده است. اگر شما خودتان را در آن دسته می یابید ˓من سورپرایزی برای شما دارم تحقیق تایید کرده است که هرکسی تجربیات مکالمه ی درونی را ندارد.

دوست دوزبانه ی من گاهی، مورد سوال واقع می شود که به انگلیسی فکر می کند یا لهستانی˓ اما سوال را به خوبی متوجه نمی شود(چطور می توان به یک زبان فکر کرد؟). دوست دیگرم ادعا می کند که

در قالب مناظر فکر می کند؛ یافته ای که طبیعت تصویری تفکر بعضی افراد را می رساند. بنابراین حتی مکالمه ی درونی، به نظر نمی رسد لزوما برای تفکر باشد.

برتراند راسل اشتباه میکرده است؟

پس ما راز را برملا کرده ایم؟ آیا می توانیم ادعا کنیم که زبان و تفکر کاملا مستقل هستند و برتراند راسل اشتباه میکرده است؟ فقط تا حدی.

ما نشان داده ایم که آسیب به سیستم زبان در مغز انسان بالغ˓ بیشتر کارکرد های شناختی دیگر را دست نخورده باقی می گذارد.(زبان با مفهوم مرسوم همه درک و واکنش ما نسبت به محیط و اطرافمان نیست)

هرچند وقتی بحث ارتباط زبان-تفکر در کل طول عمر می شود؛ تصویر، خیلی کمتر شفاف است. هرچند شواهد موجود کم هستند به نظر می رسد بعضی از کارکرد های شناختی- که در بالا بحث شده اند- حداقل تا حدی، به زبان احتیاج دارند.

شاید واضح ترین مورد، اعداد باشند. قبایل مشخصی در سراسر دنیا وجود دارند که زبانشان شامل اعداد نمی شود. بعضی شاید فقط حروفی برای ۱ تا ۵ داشته باشند (موندوروکو Munduruku)؛ و بعضی حتی آنها را هم ندارند (پیراها Pirahã). سخنوران پیراها نشان داده اند که در تکالیف تناظر یک به یک دچار خطا می شوند(مثلا نمیتوانند زیبرچسب هایی به تعداد توپ ها را بردارند)؛ که نشان می دهد زبان، نقش مهمی را در انجام عملیات مربوط به اعداد کامل، بازی می کند.

راه دیگر برای ارزیابی تاثیر زبان بر شناخت در طول زمان با مطالعه ی مواردی انجام می شود که دسترسی به زبان دچار تاخیر شده است. فرزندان کر که در خانواده های شنوا متولد می شوند معمولا برای چند ماه اول یا حتی چندین سال از زندگی در معرض زبان های نشانه ای[علامتی] قرار نمی گیرند. نشان داده شده است که چنین محرومیت از زبان، توانایی آن ها برای ایجاد برهمکنش های اجتماعی و تفکر درباره ی مقاصد دیگران را دچار نقصان می کند. پس در حالی که سیستم زبان ممکن است مستقیما در پردازش تفکر دخیل نباشد؛ در تامین اطلاعات کافی برای تنظیم دامنه های شناختی متنوع، بسیار حیاتی است.

حتی بعد از سکته، بیمار ما یعنی “سو” به دامنه ی وسیعی از توانایی های شناختی دسترسی خواهد داشت. او می تواند با استفاده از سیستم های نورونی، زمینه ساز بسیاری از مهارت های غیرزبانی مثل شناخت عددی ˓برنامه ریزی و تفکر اجتماعی، باز هم فکر کند. این روشی ارزشمند در ذهن است؛ هرچند حداقل بعضی از آن به سیستم هایی- که در کودکی “سو” به زبان متکی بوده اند- برمی گردند. در حالیکه دید استاتیک به ذهن انسان می گوید زبان و ذهن انسان به طور گسترده با هم ارتباط ندارند؛ دیدگاه دینامیک به طبیعت قوی برهمکنش ذ های زبان-ذهن در طول تکوین اشاره می کند.

ترجمه: محمد حسن ابوالحسنی وبسایت نوروسافاری

https://bit.ly/2IE8g5a


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
حس و ادراک (قسمت اول )سیستم تعادلی بدنچرا حیوانات سخن نمی گوینکشف مکانیسمی پیچیده در باختلالات مخچهتلاشی جدید در درمان ام اسماه رجبخدا موجود استسرعت فکر کردن چگونه استهوش مصنوعی می تواند بر احگزیده ای از وبینار یا کنفارتباط غیرکلامی بین انساتوضیحی ساده در مورد هوش ممراحل ارتقای پله پله کیهدانشمندان روشی برای تبدیطوفان فقر و گرسنگی و بی سهوش مصنوعی درخدمت خلق وحآلودگی هوا و ویروس کرونااز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر ویروس کرونا بر مغز مغز آیندگان چگونه است ؟درمان های جدید در بیماری عسل طبیعی موثر در کنترل بهزینه سنگین انسان در ازاآیا بزرگ شدن مغز فقط در داز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز حریص برای خون، کلید تذهن چند جانبه نیازمند نگواکسنی با تاثیر دوگانه اافسردگی و اضطراب در بیمابه زودی شبکه مغزی به جای تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش خرچنگ های نعل اسبی درروش صحبت کردن در حال تکامژن یا نقشه توسعه مغز و نقاولین مورد پیوند سر در انبا هوش مصنوعی خودکار روبتاریخ همه چیز را ثبت کردهرشته نوروایمونولوژی و نقچه زیاد است بر من که در ایاگر نعمت فراموشی نبود بسبحثی درباره هوش و تفاوتهقیچی ژنتیکیجنسیت و تفاوت های بیناییزبان و شناخت حقیقت قسمت سچگونه جمعیت های بزرگ شکل کوچک شدن مغز از نئاندرتاابزارهای بقای موجود زندبررسي علل احتمالي تغيير منحنی که ارتباط بین معرفمنشأ اطلاعات و آموخته ها حس و ادراک (قسمت دوم )سیستم دفاعی بدن علیه مغز چرا حجم مغز گونه انسان درکشف ارتباط جدیدی از ارتباختلالات حرکتی در انسانتمایل زیاد به خوردن بستنماپروتیلینخطا در محاسبات چیزی کاملشلیک فراموشیهوش مصنوعی و کشف زبان هایگزارش یک مورد جالب لخته وارتروز یا خوردگی و التهاتکنولوژی جدید که سلول‌همزایای شکلات تلخ برای سلداروهای مصرفی در ام اسطی یکصد هزار سال اخیر هرچهوش مصنوعی ساخته هوش طبیآلزایمراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ژنها بر اختلالات خمغز انسان ایا طبیعتا تمادرمان های رایج ام اسعصب حقوق نورولووهزاران سال چشم های بینا وآیا تکامل و تغییرات ژنتیاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز زنان جوانتر از مغز مررقیبی قدرتمند در برابر مواسطه ها د رمسیر ایجاد مغالکتروتاکسی(گرایش و حرکبوزون هیگز چیستتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش داروهاي مختلف معروف روشهای نو در درمان دیسک بژنها نقشه ایجاد ابزار هواولین تصویر در تاریخ از سبار سنین ابزار هوشمندی اتبدیل تراکت صوتی مصنوعی رشد مغز علت تمایل انسان بچهار میلیارد سال تکامل باگر نعمت فراموشی نبود بسبحثی درباره احساسات متفاقانون مندی نقشه ژنتیکی مجنسیت و تفاوت های بیناییزبان، وسیله شناسایی محیطچگونه جمعیت های بزرگ شکل کووید نوزده و خطر بیماریابزارهای پیشرفته ارتباط بررسی و اپروچ جدید بر بیممهندسی ژنتیک در حال تلاش حس و ادراک قسمت چهارمسکته مغزیچرا خشونت و تعصبکشف جمجمه ای درکوه ایرهواختلالات صحبت کردن در انتمدن قدیمی ای در جنوب ایرمبانی ذهنی سیاه و سفیدخطا در محاسبات چیزی کاملشنا در ابهای گرم جنوب نیهوش مصنوعی گوگل به کمک تشگشایش دروازه جدیدی از طرارزش حقیقی زبان قسمت اولتکامل مداوممسیر دشوار تکامل و ارتقاداروهای ضد بیماری ام اس وظهور امواج مغزی در مغز مصهوش احساسیآیا ممکن است موش کور بی ماز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کلام در آیات کلام بمغز انسان برای ایجاد تمددرمان های علامتی در ام اسعضلانی که طی سخن گفتن چقدهستي مادي ای که ما کوچکترآیا جهش های ژنتیکی، ویرواز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد ومغزهای کوچک بی احساسرموزی از نخستین تمدن بشروبینار اساتید نورولوژی دالتهاب شریان تمپورالبیماری های مغز و اعصاب و تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش روزه داری در سالم و جروشهای شناسایی قدرت شنواژنها ، مغز و ارادهاولین سلول مصنوعیبارداری بدون رحمتبدیل سلولهای محافط به سزمین زیر خلیج فارس تمدنی چهار ساعت پس از کشتار خوکاگر تلاش انسان امروز برابحثی درباره احساساتی غیرقانون جنگلجهش های ژنتیکی مفید در ساسفر نامه سفر به بم و جنوب چگونه حافظه را قویتر کنیکودک ایرانی که هوش او از ابزارهای بقا از نخستین هبررسی سیستم تعادلی بدن امولتیپل اسکلروز در زنان حس و ادراک قسمت پنجمسانسور از روی قصد بسیاری چرا در مغز انسان، فرورفتگنجینه ای به نام ویتامین ادامه بحث تکامل چشمتمدن بشری و مغز اخلاقیمجموعه های پر سلولی بدن مخطرات هوش مصنوعیشناخت و معرفت، و نقش آن دهوش مصنوعی گوگل به کمک تشپمبرولیزوماب در بیماری چارزش حقیقی زبان قسمت دومتکامل چشممشکلات نخاعیداروی فامپیریدین یا نورلعلم به ما کمک میکند تا موهوش احساسیآیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر نمغز انسان برای شادمانی طدرمان ژنتیکی برای نوآوریمقالاتهستی ما پس از شروعی چگال آیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجاز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغزتان را در جوانی سیمکشرمز و رازهای ارتباط غیر کوراپامیل در بارداریامیوتروفیک لترال اسکلروبیماری گیلن باره و بیمارتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش رژیم غذایی بر رشد و اروشی برای بهبود هوش عاطفژنهای مشترک بین انسان و واوکرلیزوماب داروی جدید شبازگشت از آثار به سوی خداتری فلوپرازینزندگی هوشمند در خارج از زنوار مغزی روشی مهم در تشخابزار هوش در حال ارتقا ازبخش دیگری در وجود انسان هقانونمندی و محدودیت عالمجهش های ژنتیکی غیر تصادفسفرنامه سفر به بم و جنوب نگاه محدود و تک جانبه، مشکودکان میتوانند ناقل بی ابزارهای بقا ازنخستین همبررسی علل کمر درد در میانبزرگ شدن مغز محدود به دورمواد کوانتومی جدید، ممکنحس و ادراک قسمت سومسانسور بر بسیاری از حقایچراروياها را به یاد نمی آگویید نوزده و ایمنی ساکتاداراوون تنها داروی تاییتمساح حد واسط میان مغز کومحل درک احساسات روحانیدفاع در برابر تغییر ساختشناسایی سلول های ایمنی اهوش مصنوعی الفاگوپنج اکتشاف شگفت آور در موارزش حقیقی زبان قسمت سومتکامل ابزار هوش ، راه پر مشکلات بین دو همسر و برخیداروی تشنجی دربارداریعلایم کمبود ویتامین E را هوش عاطفی بیشتر در زنانآیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر تمغز انسان برای شادمانی طدرمان جدید میگرن با انتی تاثیر ویتامین دی بر بیماو هر کس تقوای خدا پیشه کنآیا خداباوری محصول تکاملاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر گیاهخواری بر رشد و نقش قهوه در سلامتیرویا و خبر از آیندهورزش هوازی مرتب خیلی به قامید درمان کرونا با همانبیماری ای شبیه آلزایمر و تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش رژیم غذایی در رشد و اروشی جدید در درمان قطع نخژنهای هوش ، کدامندايندگان چگونه خواهند دیدبازسازي مغز و نخاع چالشی تری فلوپرازینزونا به وسیله ویروس ابله نورون هاي مصنوعی می توانابزار بقای موجود زنده از برنامه و ساختار پیچیده مقارچ بی مغز در خدمت موجودجهشهای مفید و ذکاوتی که دسفرنامه سفر به بم و جنوب نگاه انسان محدود به ادراکودکان خود را مشابه خود تابزارهای بقای از نخستین بزرگ شدن تقریبا ناگهانی موجود بی مغزی که می تواندحساسیت روانی متفاوتساخت شبکه عصبی با الفبایچراروياها را به یاد نمی آگوشه بیماری اتوزومال رسسادغام میان گونه های مختلتنفس هوازی و میتوکندریمحل درک احساسات روحانی ددقیق ترین تصاویر از مغز اشواهدی از دنیسوان(شبه نئهوش مصنوعی از عروسک تا کپوست ساعتی مستقل از مغز دارزش خود را چگونه میشناستکامل زبانمشکلات روانپزشکی پس از سداروی جدید s3 در درمان ام علایم کمبود ویتامین E را هوش عاطفی در زنان بیشتر اآیا همه جنایت ها نتیجه بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر سمغز انسان رو به کوچک تر شدرمانهای بیماری پارکینسصفحه اصلیوقت نهيب هاي غير علمي گذشآیا دلفین ها می تواند از ازدواج های بین گونه ای، رتاثیر انتخاب از طرف محیط نقش مهاجرت در توسعه نسل ارویا بخشی حقیقی از زندگی ورزش هوازی ، بهترین تمریامگا سه عامل مهم سلامتبیماری ای شبیه ام اس مولتتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش زبان در سلطه و قدرت اروشی جدید در درمان سکته مکلرال هیدرات برای خوابانايا اراده آزاد توهم است یبحتی علمی درباره تمایل بفلج بل، فلجی ترسناک که آنتسلیم شدن از نورون شروع مزیباترین چیز در افزایش سنورون های ردیاب حافظهابزار بقای موجود زنده از برین نت به جای اینترنتقبل از انفجار بزرگجهشهای مفید و ذکاوتی که دسفرنامه سفر به بم و جنوب نگاهی بر قدرت بینایی دراکوری گذرای ناشی از موبایابزارهای دفاعی و بقای موبسیاری از بیماری های جدیموجودات مقهور ژنها هستندخلاصه ای از مطالب همایش مساخت شبکه عصبی مصنوعی با نزاع بین جهل و علم رو به پگوشت خواری یا گیاه خواریادغام دو حیطه علوم مغز و تنفس هوازی و میتوکندریمحدودیت های حافظه و حافظدلایلی که نشان میدهد ما بشاهکار قرنهوش مصنوعی از عروسک تا کپیموزایداز نشانه ها و آثار درک شدتکامل ساختار رگهای مغزی مشکلات روانپزشکی در عقب داروی جدید ضد میگرنعلت خواب آلودگی بعد از خوهوش عاطفی در زنان بیشتر اآیا هوش ارثی دریافتی از پاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر سمغز انسان رو به کوچکتر شددرک فرد دیگر و رفتارهای اسوالات پزشکیوقتی فهمیدی خطا کردی برگآیا دست مصنوعی به زودی قااستفاده از هوش مصنوعی در تاثیر احتمالی عصاره تغلینقش محیط زندگی و مهاجرت درویا تخیل یا واقعیتورزش و میگرنامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبیماری بیش فعالیتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش زبان در سلطه و قدرت اريتوکسيمب در درمان ام اسايا اراده آزاد توهم است یبحث درباره پیدایش و منشافلج خوابتشنج چیستزیرفون داروی ضد ام اسنوروپلاستیسیتی چیستابزار بقای موجود زنده از برای پیش بینی آینده مغز دقدم زدن و حرکت دید را تغیجاذبه و نقش آن در شکلگیریسفرنامه سفر به بم و جنوب نگاهی بر توانایی اجزاي بکی غایب شدی تا نیازمند دلاثر مضر مصرف طولانی مدت راثرات فشار روحی شدیدبعد از کرونامیهمانهای ناخوانده عامل خونریزی مغز در سندرم کووساختار شبکه های مغزی ثابنزاع بین علم و نادانی رو گیلگمش باستانی کیستارتقا و تکامل سنت آفرینش تو دی ان ای خاص ميتوکندريمخچه فراتر از حفظ تعادلدندان ها را مسواک بزنید تشبیه سازی میلیون ها جهان هوش مصنوعی از عروسک تا کپیچیدگی های مغزی در درک زاز نظر علم اعصاب یا نرووستکامل شناخت انسان با کشفمشاهده آینده از روی مشاهداروی ضد تشنج با قابليت تعوامل موثر در پیدایش زباهوشیاری کوانتومیآیا هوش سریعی که بدون احساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز ایندگان چگونه استدرک و احساسپیامهای کاربرانویتامین E برای فعالیت صحآیا رژیم غذایی گیاهی سلااستیفن هاوکینگ در مورد هتاثیر ترکیبات استاتین (سنقش نظام غذایی در تکامل مرویاها از مغز است یا ناخوورزش بهترین درمان بیش فعانفجار و توقف تکاملی نشابیماری تی تی پیتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش سجده بر عملکرد مغزریواستیگمینای آنکه نامش درمان و یادشبحثی در مورد نقش ویتامينفلج خواب چیستتشنج و حرکات شبه تشنجی قازبان مشترک ژنتیکی موجودانوشیدن چای برای مغز مفید ابزار بقای موجود زنده از برخی نکات از گاید لاین پرقدرت انسان در نگاه به ابعحقیقت قربانی نزاع بین بی سفری به آغاز کیهانناتوانی از درمان برخی ویکیست کلوئید بطن سوماثرات مفید قهوهتفاوت مغز انسان و میمون همیگرن سردردی ژنتیکی که بخواندن ، یکی از شستشو دهنسازگاری با محیط بین اجزانزاع بین علم و جهل رو به پگیاه خواری و گوشت خوار کدارتوکين تراپی روشی جديد تولید سلولهای جنسی از سلمخچه ، فراتر از حفظ تعادلدو ویژگی انتزاع و قدرت تجشبیه سازی سیستم های کوانهوش مصنوعی از عروسک تا کپیوند مغز و سر و چالشهای از نظر علم اعصاب اراده آزتئوری تکامل امروز در درممعنی روزهداروی ضد تشنج با قابليت تعوامل ایجاد لغت انسانی و هوش، ژنتیکی است یا محیطیآیا هشیاری کوانتومی وجوداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز ابزار برتر بقادرک احساسات و تفکرات دیگسایتهای دیگرویتامین E در چه مواد غذایآیا رژیم غذایی گیاهی سلااستیفن هاوکینگ در تفسیر تاثیر دپاکین بر بیماری منقش هورمون های تیروئید درویاهای پر رمز و حیرتی درورزش در کمر دردانواع سکته های مغزیبیماری ضعف عضلات نزدیک بتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش غذاها و موجودات درياریسدیپلام تنها داروی تایایندرالبحثی جالب درباره محدودیتفیلمی بسیار جالب از تغییتشنج عدم توازن بین نورون زبان چهار حرفی حیات زمیننوعی سکته مغزی ، وحشتناک ابزار بقای موجود زنده از برخی اثرات مضر ویتامین دلوب فرونتال یا پیشانی مغحقیقت خواب و رویاسلولهای بنیادی مصنوعی درناتوانی در شناسایی چهره کاهش التهاب ناشی از بیمااثرات مضر ماری جواناتفاوت های بین زن و مرد فقمیگرن شدید قابل درمان اسخواب سالم عامل سلامتیسخن پاک و ثابتنظام مثبت زندگیگالکانزوماب، دارویی جدیارتباط میکروب روده و پارتومورها و التهاب مغزی عامخچه ابزاري که وظیفه آن فدو برابر شدن خطر مرگ و میشباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی از عروسک تا کپیوند سر آیا ممکن استاز نظر علم اعصاب اراده آزتئوری تکامل در پیشگیری و مغز فکر میکند مرگ برای دیداستانها و مفاهیمی اشتباعواملی که برای ظهور لغت اهیچگاه از فشار و شکست نترآیا واکنش های یاد گرفته واز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز از بسیاری حقایق می گردرک تصویر و زبان های مخلتویتامین دی گنجینه ای بزرآیا راهی برای رفع کم آبی استخوان های کشف شده، ممکتاثیر داروهای ضد التهاب نقش هورمون زنانه استروژنرویای شفافوزوز گوشانگشت نگاری مغز نشان میدبیماریهای تحلیل عضلانی اتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش غذاها و موجودات دريارژیم های غذایی و نقش مهم ایا کوچک شدن مغزانسان البحثی در مورد نقش کلسیم و فیزیکدانان ماشینی برای تتغییر الگوی رشد مغزی با ززبان و کلمه حتی برای کسانچیزی خارج از مغزهای ما نیابزار بقای موجود زنده از برخی اختلالات عصبی مثانهلبخند بزن شاید صبح فردا زحقیقت راستین انسان علم بسلسله مباحث هوش مصنوعینخاع ما تا پایین ستون فقرکاهش دوپامین عامل بیماریاجزای پر سلولی بدن انسان تفاوتهای جنسیتی راهی برامیدان مغناطيسي زمین بشر خواب سالم عامل سلامتی و یسریعترین کامپیوتر موجودنظریه تکامل در درمان بیمگامی در درمان بیماریهای ارتباط چاقی و کاهش قدرت بتوانایی مغز و دیگر اجزای مدارک ژنتیکی چگونه انسانديدن با چشم بسته در خواب شباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی از عروسک تا کمپیوند سر، یکی از راه حلهااز آغاز خلقت تا نگاه انساتا 20 سال آینده مغز شما به مغز ما کوچکتر از نیم نقطهدر مانهای کمر دردعوارض ازدواج و بچه دار شدهاوکينگ پیش از مرگش رسالآیا آگاهی پس از مرگ از بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز به تنهایی برای فرهنگ درک عمیق در حیواناتواکنش های ناخودآگاه و تقآیاما مقهور قوانین فیزیکاستروژن مانند سپر زنان دتاثیر داروی ضد تشنج سدیم نقش ژنتیک در درمان اختلاروبات های ریز در درمان بییک پیشنهاد خوب برای آسان اندوهگین نباش اگر درب یا بیهوش کردن در جراحی و بیمتاثیر رو ح و روان بر جسمنقش غذاها و موجودات دريارژیم غذایی حاوی تخم مرغ وایا این جمله درست است کسیبحثی در مورد عملکرد لوب ففرگشت و تکامل تصادفی محض تغییر زودتر اتصالات مغزیزبان و بیان نتیجه ساختماچگونه مغز پیش انسان یا همکمردرد و علل آنابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری ها که در آن بلرزش ناشی از اسیب به عصبحمله ویروس کرونا به مغزسم زنبور ، کلیدی برای وارنخستین تصویر از سیاهچالهکایروپاکتیک چیستکاربرد روباتهای ريزنانواجزایی ناشناخته در شکل گتقلید مرحله ای نسبتا پیشمکانیزمهای دفاعی در برابخواب عامل دسته بندی و حفطسرگیجه از شایعترین اختلاهفت چیز که عملکرد مغز تو گامی در درمان بیماریهای ارتباط هوش ساختار مغز و ژتوازن مهمتر از فعالیت زیمروری بر تشنج و درمان هایدی متیل فومارات(زادیوا)(شش مرحله تکامل چشمهوش مصنوعی از عروسک تا کمپیشینیان انسان از هفت میاز انفجار بزرگ تا انفجار تاثیر مشاهده بر واقعیت بمغز مادران و کودکان در زمدر محل کار ارزش خودت را بعید نوروز مبارکهاوکينگ پیش از مرگش رسالآیا امکان بازسازی اندامهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز برای فراموشی بیشتر کدرگیری قلب در بیماری ویرواکسن کرونا از حقیقت تاتآزمون ذهنی گربه شرودینگراصول سلامت کمرتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش آتش در رسیدن انسان بهروح رهایییکی از علل محدودیت مغز امانسان قدیم در شبه جزیره عبیوگرافیتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقشه مغزی هر فرد منحصر بهراه های جدید برای قضاوت رایا ابزار هوشمندی یا مغز فراموش کارها باهوش تر هستغییر عمودی سر انسان از پزبان و بیان، در سایه پیشرچگونه هموساپينس بر زمین کمردرد با پوشیدن کفش مناابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری های خاص که بدلزوم سازگاری قانون مجازاحوادث روزگار از جمله ویرسودمندی موجودات ابزی بر نرمش های مفید در سرگیجهکاربرد روباتهای ريز، در احساس گذر سریعتر زمانتلقین اطلاعات و حافظهما انسانها چه اندازه نزدخودآگاهی و هوشیاريسردرد میگرن در کودکانهفت سین یادگاری از میراث گاهی لازم است برای فهم و ارتباط انسانی، محدود به توسعه هوش مصنوعی قادر اسمرکز هوشیاری، روح یا بدن دژا وو یا اشنا پنداریششمین کنگره بین المللی سهوش مصنوعی در کامپیوترهاپیشرفتی مستقل از ابزار هاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر نگاه ناظر هوشیار بمغز چون ابزار هوش است دلیدر چه مرحله ای از خواب ، رعامل کلیدی در کنترل کارآهدف یکسان، در مسیرهای متآیا انسان با مغز بزرگش اخاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ چقدر مفید هست ؟درگیری مغز در بیماری کویواکسن کرونا ساخته شده توإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَاضطراب و ترستاثیر درجه حرارت بر عملکنقش انتخاب از طرف محیط، نروزه داری و بیمار ی ام اس یافته های نوین علوم پرده انسان جدید از چه زمانی پابیوگرافیتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقص در تشخیص هیجانات عامراه های جدید برای قضاوت رایا بیماری ام اس (مولتیپبحثی درباره هوش و تفاوتهفراموشی همیشه هم بد نیستتغییرات منطقه بویایی مغززبان و تکلم برخی بیماریهچگونه آن شکری که می خوریمکنفرانس تشنج هتل کوثر اصابزار بقای موجود زنده از برخی توجهات در ببمار پارلزوم سازگاری قانون مجازاحافظه و اطلاعات در کجاست سیاهچاله و تکینگی ابتداینرمشهای مهم برای تقویت عچرا مغزهای ما ارتقا یافت کجای مغز مسئول پردازش تجاخلاق و علوم اعصابتلاش هایی در بیماران قطع ما انسانها چه اندازه نزدخودآگاهی و هوشیاريسردرد و علتهای آنهمیشه اطمینان تو بر خدا بگاهی مغز بزرگ چالش استارتباط شگفت مغز انسان و فتوسعه برخی شغل ها با هوش مرکز حافظه کجاستدژاوو یا آشناپنداریصرع و درمان های آنهوش مصنوعی در خدمت خلق وحپاسخ گیاهان در زمان خورداز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر نگاه انسان بر رفتامغز چگونه صداها را فیلتر در هم تنیدگی کوانتومی و پعادت کردن به نعمتهدف از تکامل مغزآیا احتمال دارد رویا از آاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ چالش است یا منفعدرگیری مغز در بیماران مبواکسن دیگر کرونا ساخته شافراد آغاز حرکت خودشان راطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر درجه حرارت بر عملکنقش اتصالات بین سلولهای روش مقابله مغز با محدودییادگیری مهارت های جدید دانسان عامل توقف رشد مغزبیان ژن های اسکیزوفرنی دتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقطه بی بازگشتایا بدون زبان میتوانیم تبحثی درباره هوش و تفاوتهفرایند تکامل و دشواری هاتغییرات تکاملی سر انسان زبان و شناخت حقیقت قسمت چچگونه انتظارات بر ادراک کنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از برخی روش های تربیتی کودکممانتین یا آلزیکسا یا ابحافظه و اطلاعات در کجاست سیاره ابلهانسیاره ابلهانچرا پس از بیدار شدن از خوکرونا چه بر سر مغز می آوراخلاق پایه تکامل و فرهنگتلاشی برای درمان قطع نخاما با کمک مغز خود مختاريمخانواده پایدارسردرد تنشنهمیشه عسل با موم بخوریمگذر زمان کاملا وابسته به ارتباط شگفت انگیز مغز انتوصیه های غیر دارویی در سمرکز خنده در کجای مغز استدانشمندان ژنی از مغز انسضررهای مصرف شکر و قند بر هوش مصنوعی در خدمت خلق وحپختگی پس از چهل سالگي به از تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر نگاه انسان بر رفتامغز ناتوان از توجیه پیدادرمان های بیماری آلزایمرعارضه جدید ویروس کرونا سهدف از خلقت رسیدن به ابزاآیا احتمال دارد رویا از آاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ چالشهای پیش رودرگیری مغزی در سندرم کووواکسن دیگری ضد کرونا از دافزایش قدرت ادراکات و حساطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر درجه حرارت بر عملکنقش حفاظتی مولکول جدید دروش های صرفه جویی در ایجایادآوری خواب و رویاانعطاف پذیری مکانیسمی علبیست تمرین ساده برای جلوتاثیر رژیم گیاهخواری بر راه پیروزی در زندگی چیستچند جهانیایا تکامل هدفمند استبحثی درباره هوش و تفاوتهفرایند حذف برخی اجزای مغثبت امواج الکتریکی در عصزبان و شناخت حقیقت قسمت اچگونه باغبانی باعث کاهش کنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از برخی سلولهای عصبی در تلامنابع انرژي پاک سرچشمه ححافظه و اطلاعات در کجاستسیر آفرینش از روح تا مغز چرا بیماری های تخریبی مغکشف مکانیسم عصبی خوانش پاختلال در شناسایی حروف و تلاشی تازه برای گشودن معما تحت کنترل ژنها هستیم یخارق العاده و استثنایی بسردرد سکه ایهوموارکتوس ها ممکن است دگربه شرودینگر و تاثیر مشارتباط شگفت انگیز مغز انتوصیه هایی در مصرف ماهیمرگ انتقال است یا نابود شدانشمندان روش هاي جدیدی ضررهای شکر بر سلامت مغزهوش مصنوعی درمانگر کامپیپرورش مغز مینیاتوری انسااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ویتامین دی بر بیمامغز و سیر تکامل ان دلیلی درمان های جدید میگرنعدم توقف تکامل در یک انداهزینه ای که برای اندیشیدآیا برای تولید مثل همیشه از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ و فعال یا مغز کودرگیری اعصاب به علت میتوواکسن سرطانافزایش مرگ و میر سندرم کوبلندی در ذهن ما درک بلندیتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش حیاتی تلومر دی ان آ دروش هایی ساده برای کاهش اژن هوش و ساختارهای حیاتی اولین هیبرید بین انسان وبیشتر کمردردها نیازی به تاثیر عصاره تغلیظ شده گیراست دستی و چپ دستیچندین ماده غذایی که ماننایرادهای موجود در خلقت ببحثی درباره هوش و تفاوتهفرد حساس از نظر عاطفی و بجمجمه انسان های اولیهزبان و شناخت حقیقت قسمت دچگونه تکامل مغزهای کنونیکندر در بیماریهای التهابابزار بقای موجود زنده از برخی سيناپسها طی تکامل و منبع خواب و رویاحس چشایی و بویایی