دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

ایا بدون زبان میتوانیم تفکر کنیم

آیا بدون زبان میتوانیم تفکر کنیم؟

زبان عبارت است از ادراک و واکنش مناسب و با این تعریف، بسیاری از ابهامات و جداسازی های مصنوعی رنگ می بازد. در این تعریف اگر شما در واکنش با محیط، دست یا پای خود را هم حرکت دهید نوعی مکالمه و زبان به حساب می آید همانطور که مثلا در زبان ناشنوایان به جای تولید صوت، از زبان اشاره دست و صورت و یا در زبان بسیاری از حیوانات به جای صوت، از مواد شیمیایی و .. استفاده میشود.

محدود کردن زبان و قدرت ارتباط با محیط در ایجاد اصوات خاص، سیستمی خودپسندانه از سوی انسان ظاهر بین جدیدی است که فقط خودش و سر و صداهای ظاهری دهانش را صاحب تمدن و فرهنگ میداند و نتیجه این ندیدن و حساب نکردن دیگر موجودات، حتی انسان های دیگر که از سخن گفتن ظاهری ناتوانند سبب میشود که انسان، در بسیاری از رفتارها و الگوها حتی در حد حیوان هم نباشد!

در تعریف جامع، زبان خیلی شبیه هوش میشود و شاید جدا کردن زبان از هوش اساسا کار درستی نبوده است زیرا در تعریف مرسوم زبان، ابراز صوتی و دهانی یک واژه، بهعنوان زبان تعریف میشود در حالی که این تعریف، جامع نیست و در انسان یا حیوانی- که نتواند این صوت را ایجاد کند- جاری نیست.

این از زبان ابرازی و بیانی و از طرف دیگر بخش دیگر زبان یعنی بخش ادراکی آن، فقط محدود به درک صداهای دیگران نیست؛ ممکن است بدون شنیدن صوت دهانی بتوان مطلبی را فهمید و با اشاره ها و گوشه چشمی بدون وجود صداهای مرسوم، مطلبی عمیق را درک کرد.

به خصوص در انسان هایی که قدرت شنوایی ندارند و یا حیوانی - که واسطه ارتباط بین آنها نه صوت دهانی بلکه مواد شیمیایی خاصی است که ترشح میکنند- این مطلب قابل درکتر است.

بر این اساس جدا کردن ذهن از زبان، حقیقی نیست و وقتی بدانیم برای حرف زدن درست لازم است با ذهن خود تفکر کنیم و بیندیشیم، به ذهن به عنوان یک محرک و تنظیم کننده زبان، بیشتر خواهیم رسید.

نوروسافاری l یک زن را تصور کنید بگذارید او را “سو” بنامیم. روزی “سو” به سکته ای دچار می شود که بخش بزرگی از بافت مغزی در نیمکره ی چپش را از بین می برد. در نتیجه او به وضعیتی به نام زبان پریشی عمومی(گلوبال آفازیا)دچار می شود؛ به این معنا که دیگر نمی تواند عبارات و جملات را تولید کند یا بفهمد. سوال این است: توانایی های فکری “سو” تا چه حدی مصون و محفوظ مانده است؟

نویسندگان و فیلسوفان زیادی ارتباطی قوی بین زبان و تفکر را ترسیم کرده اند. اسکار وایلد زبان را “والد و نه فرزند تفکر” نامیده است. لودویگ ویتگنشتاین ادعا کرده است:

محدودیت زبان من، به معنای محدودیت دنیای من است.

برتراند راسل بیان کرده است:

نقش زبان “ممکن کردن تفکراتی است که بدون آن انسان ها نمی توانند وجود داشته باشند.

با این دیدگاه، “سو” وقتی توانایی زبانیش را از دست داده باید دچار آسیب جبران ناپذیری در توانایی های شناختیش شده باشد. آیا عصب شناسان این را قبول دارند؟ نه کاملا!

به گزارش نوروسافاری از دانشگاه ام آی تی، شواهد تصویر برداری عصبی نشان داده است گروه ویژه ای از مناطق در مغز انسان به شکل قوی و انتخابی، به زبان پاسخ می دهند.

این سیستم زبانی به نظر می رسد متفاوت از مناطقی باشد که با توانایی ما برای برنامه ریزی˓ یادآوری˓ به خاطرآوری گذشته و آینده˓ تعقل در شرایط اجتماعی˓ انتقال تجربه˓ تصمیم گیری اخلاقی و ساختن خود-انگاره ی یک فرد ارتباط دارند. بنابراین سهم عظیمی از تجربیات شناختی هر روزه ی ما به خودی خود، به زبان مرتبط نیستند.

اما در مورد “سو” چطور؟ آیا او همان طور فکر می کند که ما فکر می کنیم؟

با وجود اینکه ما نمی توانیم مستقیما اندازه گیری کنیم که فکر کردن یک بزرگسال دارای مشکل عصبی خاص چگونه است، می توانیم توانایی های شناختی “سو” را با انجام دادن انواع مختلف تکالیف توسط او کاوش کنیم. معلوم شده است، بیماران مبتلا به زبان پریشی عمومی می توانند مسائل مرتبط با حساب را حل کنند؛ درباره ی مقاصد دیگران استدلال کنند و در تکالیف علت-معلولی پیچیده، درگیر شوند. آنها می توانند بگویند آیا یک نقاشی، رویدادی مرتبط با دنیای واقعی را مجسم می کند و اگر نمی کند به آن بخندند. بعضی از آنها در زمان فراغتشان شطرنج بازی می کنند. بعضی حتی در تکالیف خلاقانه درگیر می شوند، مثلا ویساریون شبالین بعد از سکته اش- که او را به شدت زبانپریش کرد- به نوشتن نت موسیقی ادامه داد.

بعضی خوانندگان ممکن است این نتایج را شگفت آور بیابند زیرا فکر می کنند افکارشان، خیلی زیاد با زبان گره خورده است. اگر شما خودتان را در آن دسته می یابید ˓من سورپرایزی برای شما دارم تحقیق تایید کرده است که هرکسی تجربیات مکالمه ی درونی را ندارد.

دوست دوزبانه ی من گاهی، مورد سوال واقع می شود که به انگلیسی فکر می کند یا لهستانی˓ اما سوال را به خوبی متوجه نمی شود(چطور می توان به یک زبان فکر کرد؟). دوست دیگرم ادعا می کند که

در قالب مناظر فکر می کند؛ یافته ای که طبیعت تصویری تفکر بعضی افراد را می رساند. بنابراین حتی مکالمه ی درونی، به نظر نمی رسد لزوما برای تفکر باشد.

برتراند راسل اشتباه میکرده است؟

پس ما راز را برملا کرده ایم؟ آیا می توانیم ادعا کنیم که زبان و تفکر کاملا مستقل هستند و برتراند راسل اشتباه میکرده است؟ فقط تا حدی.

ما نشان داده ایم که آسیب به سیستم زبان در مغز انسان بالغ˓ بیشتر کارکرد های شناختی دیگر را دست نخورده باقی می گذارد.(زبان با مفهوم مرسوم همه درک و واکنش ما نسبت به محیط و اطرافمان نیست)

هرچند وقتی بحث ارتباط زبان-تفکر در کل طول عمر می شود؛ تصویر، خیلی کمتر شفاف است. هرچند شواهد موجود کم هستند به نظر می رسد بعضی از کارکرد های شناختی- که در بالا بحث شده اند- حداقل تا حدی، به زبان احتیاج دارند.

شاید واضح ترین مورد، اعداد باشند. قبایل مشخصی در سراسر دنیا وجود دارند که زبانشان شامل اعداد نمی شود. بعضی شاید فقط حروفی برای ۱ تا ۵ داشته باشند (موندوروکو Munduruku)؛ و بعضی حتی آنها را هم ندارند (پیراها Pirahã). سخنوران پیراها نشان داده اند که در تکالیف تناظر یک به یک دچار خطا می شوند(مثلا نمیتوانند زیبرچسب هایی به تعداد توپ ها را بردارند)؛ که نشان می دهد زبان، نقش مهمی را در انجام عملیات مربوط به اعداد کامل، بازی می کند.

راه دیگر برای ارزیابی تاثیر زبان بر شناخت در طول زمان با مطالعه ی مواردی انجام می شود که دسترسی به زبان دچار تاخیر شده است. فرزندان کر که در خانواده های شنوا متولد می شوند معمولا برای چند ماه اول یا حتی چندین سال از زندگی در معرض زبان های نشانه ای[علامتی] قرار نمی گیرند. نشان داده شده است که چنین محرومیت از زبان، توانایی آن ها برای ایجاد برهمکنش های اجتماعی و تفکر درباره ی مقاصد دیگران را دچار نقصان می کند. پس در حالی که سیستم زبان ممکن است مستقیما در پردازش تفکر دخیل نباشد؛ در تامین اطلاعات کافی برای تنظیم دامنه های شناختی متنوع، بسیار حیاتی است.

حتی بعد از سکته، بیمار ما یعنی “سو” به دامنه ی وسیعی از توانایی های شناختی دسترسی خواهد داشت. او می تواند با استفاده از سیستم های نورونی، زمینه ساز بسیاری از مهارت های غیرزبانی مثل شناخت عددی ˓برنامه ریزی و تفکر اجتماعی، باز هم فکر کند. این روشی ارزشمند در ذهن است؛ هرچند حداقل بعضی از آن به سیستم هایی- که در کودکی “سو” به زبان متکی بوده اند- برمی گردند. در حالیکه دید استاتیک به ذهن انسان می گوید زبان و ذهن انسان به طور گسترده با هم ارتباط ندارند؛ دیدگاه دینامیک به طبیعت قوی برهمکنش ذ های زبان-ذهن در طول تکوین اشاره می کند.

ترجمه: محمد حسن ابوالحسنی وبسایت نوروسافاری

https://bit.ly/2IE8g5a


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
تغییر الگوی رشد مغزی با ززبان و شناخت حقیقت قسمت دایا کوچک شدن مغزانسان النقش انتخاب از طرف محیط، نبحثی درباره هوش و تفاوتهکمردرد و علل آنحقیقت راستین انسان علم بسیر آفرینش از روح تا مغز ابزار بقای موجود زنده از نقص در تشخیص هیجانات عامبرخی سلولهای عصبی در تلاخواب سالم عامل سلامتی و یسردرد سکه ایفیزیکدانان ماشینی برای تاجزای پر سلولی بدن انسان چگونه انتظارات بر ادراک تلاشی تازه برای گشودن معدژا وو یا اشنا پنداریضررهای شکر بر سلامت مغزگوشه بیماری اتوزومال رسسلرزش ناشی از اسیب به عصبارتباط چاقی و کاهش قدرت بچرا پس از بیدار شدن از خوتکامل چشمدر هم تنیدگی کوانتومی و پعسل طبیعی موثر در کنترل بپیموزایدما انسانها چه اندازه نزداز انفجار بزرگ تا انفجار هوش مصنوعی می تواند بر احتاثیر کپسول نوروهرب بر ندرگیری مغز در بیماران مبآیا هشیاری کوانتومی وجودمرکز هوشیاری، روح یا بدن از تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی ساخته هوش طبیتاثیر گیاه خواری بر رشد وروش های صرفه جویی در ایجاآیا رژیم غذایی گیاهی سلامغز چون ابزار هوش است دلیاضطراب و ترسهستي مادي ای که ما کوچکترتاثیر درجه حرارت بر عملکراست دستی و چپ دستیانگشت نگاری مغز نشان میدمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟بیوگرافیورزش و میگرنورزش بهترین درمان بیش فعتغییر زودتر اتصالات مغزیزبان و شناخت حقیقت قسمت سایا ابزار هوشمندی یا مغز نقش اتصالات بین سلولهای بحثی درباره هوش و تفاوتهکمردرد با پوشیدن کفش مناحمله ویروس کرونا به مغزسیستم تعادلی بدنابزار بقای موجود زنده از چند جهانیبرخی سيناپسها طی تکامل و خواب عامل دسته بندی و حفطسرعت فکر کردن چگونه استفرگشت و تکامل تصادفی محض اجزایی ناشناخته در شکل گچگونه باغبانی باعث کاهش تلاشی جدید در درمان ام اسدژاوو یا آشناپنداریطوفان فقر و گرسنگی و بی سگوشت خواری یا گیاه خواریلزوم سازگاری قانون مجازاارتباط هوش ساختار مغز و ژچرا بیماری های تخریبی مغتکامل ابزار هوش ، راه پر درمان های بیماری آلزایمرعصب حقوق نورولووپیچیدگی های مغزی در درک زما انسانها چه اندازه نزداز تلسکوپ گالیله تا تلسکهوش مصنوعی گوگل به کمک تشتاثیر کپسول نوروهرب بر تدرگیری اعصاب به علت میتوآیا واکنش های یاد گرفته ومرکز حافظه کجاستاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش احساسیتاثیر گیاهخواری بر رشد و روش هایی ساده برای کاهش اآیا راهی برای رفع کم آبی مغز چگونه صداها را فیلتر اطلاعاتی عمومی در مورد مهستی ما پس از شروعی چگال تاثیر رو ح و روان بر جسمرشته نوروایمونولوژی و نقاندوهگین نباش اگر درب یا مغز بزرگ چالش است یا منفعبیان ژن های اسکیزوفرنی دورزش در کمر دردتغییر عمودی سر انسان از پزبان، وسیله شناسایی محیطایا بیماری ام اس (مولتیپنقش حفاظتی مولکول جدید دبحثی درباره هوش و تفاوتهکنفرانس تشنج هتل کوثر اصحوادث روزگار از جمله ویرسیستم دفاعی بدن علیه مغز ابزار بقای موجود زنده از چندین ماده غذایی که ماننبررسي علل احتمالي تغيير خودآگاهی و هوشیاريشلیک فراموشیفراموش کارها باهوش تر هساحساس گذر سریعتر زمانچگونه جمعیت های بزرگ شکل تمایل زیاد به خوردن بستندانشمندان ژنی از مغز انسطی یکصد هزار سال اخیر هرچگیاه خواری و گوشت خوار کدلزوم سازگاری قانون مجازاارتباط انسانی، محدود به چرا حیوانات سخن نمی گوینتکامل زباندرمان های جدید میگرنعضلانی که طی سخن گفتن چقدپیوند مغز و سر و چالشهای ما با کمک مغز خود مختاريماز تلسکوپ گالیله تا تلسکهوش مصنوعی گوگل به کمک تشتاثیر کپسول نوروهرب بر سذهن چند جانبه نیازمند نگآیا آگاهی پس از مرگ از بیمرکز خنده در کجای مغز استاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش احساسیتاثیر انتخاب از طرف محیط روش صحبت کردن در حال تکامآیاما مقهور قوانین فیزیکمغز ناتوان از توجیه پیدااطلاعاتی عمومی در مورد مو هر کس تقوای خدا پیشه کنتاثیر رژیم گیاه خواری بر رشد مغز علت تمایل انسان بانسان قدیم در شبه جزیره عمغز بزرگ چالشهای پیش روبیست تمرین ساده برای جلوبیشتر کمردردها نیازی به وزوز گوشتغییرات منطقه بویایی مغزسفر نامه سفر به بم و جنوب ایا بدون زبان میتوانیم تنقش حیاتی تلومر دی ان آ دبحثی درباره هوش و تفاوتهکنگره بین المللی سردرد دحافظه و اطلاعات در کجاست سکته مغزیابزار بقای موجود زنده از چه زیاد است بر من که در ایبررسی و اپروچ جدید بر بیمخودآگاهی و هوشیاريشنا در ابهای گرم جنوب نیکاهش التهاب ناشی از بیمافراموشی همیشه هم بد نیستاخلاق و علوم اعصابچگونه جمعیت های بزرگ شکل تمدن قدیمی ای در جنوب ایردانشمندان روش هاي جدیدی ظهور امواج مغزی در مغز مصگالکانزوماب، دارویی جدیممانتین یا آلزیکسا یا ابارتباط شگفت مغز انسان و فچرا حجم مغز گونه انسان درتکامل ساختار رگهای مغزی درمان های جدید در بیماری مقالاتپیوند سر، یکی از راه حلهاما تحت کنترل ژنها هستیم یاز تکنیکی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی الفاگوتاثیر کپسول نوروهرب بر سرقیبی قدرتمند در برابر مآیا امکان بازسازی اندامهمرگ انتقال است یا نابود شاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش عاطفی بیشتر در زنانتاثیر ترکیبات استاتین (سروشهای نو در درمان دیسک بآزمون ذهنی گربه شرودینگرمغز و سیر تکامل ان دلیلی بلندی در ذهن ما درک بلندیوقت نهيب هاي غير علمي گذشتاثیر رژیم گیاه خواری بر زمین زیر خلیج فارس تمدنی انسان جدید از چه زمانی پامغز بزرگ و فعال یا مغز کوبا هوش مصنوعی خودکار روبیک پیشنهاد خوب برای آسان تغییرات تکاملی سر انسان سفرنامه سفر به بم و جنوب ایا تکامل هدفمند استنقش خرچنگ های نعل اسبی دربحثی درباره احساسات متفاکنگره بین المللی سردرد دحافظه و اطلاعات در کجاست سانسور از روی قصد بسیاری ابزار بقای موجود زنده از چهار میلیارد سال تکامل بخانواده پایدارشناخت و معرفت، و نقش آن دکاهش دوپامین عامل بیماریفرایند تکامل و دشواری هااخلاق پایه تکامل و فرهنگچگونه حافظه را قویتر کنیتمدن بشری و مغز اخلاقیدانشمندان روشی برای تبدیعلم به ما کمک میکند تا موگامی در درمان بیماریهای منابع انرژي پاک سرچشمه حارتباط شگفت انگیز مغز انچرا در مغز انسان، فرورفتتکامل شناخت انسان با کشفدرمان های رایج ام استاثیر ویتامین دی بر بیماپیشینیان انسان از هفت میماه رجباز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر گیاه خواری بر رشد ورموزی از نخستین تمدن بشرآیا انسان با مغز بزرگش اخمراحل ارتقای پله پله کیهاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش عاطفی در زنان بیشتر اتاثیر دپاکین بر بیماری مروشهای شناسایی قدرت شنواإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَمغز آیندگان چگونه است ؟به زودی شبکه مغزی به جای وقتی فهمیدی خطا کردی برگتاثیر رژیم گیاه خواری بر زندگی هوشمند در خارج از زانسان عامل توقف رشد مغزمغز حریص برای خون، کلید تمغز زنان جوانتر از مغز مربار سنین ابزار هوشمندی ایکی از علل محدودیت مغز امثبت امواج الکتریکی در عصسفرنامه سفر به بم و جنوب ایرادهای موجود در خلقت بنقش داروهاي مختلف معروف بحثی درباره احساساتی غیرکندر در بیماریهای التهابحافظه و اطلاعات در کجاستساخت شبکه عصبی با الفبایابزار بقای موجود زنده از چهار ساعت پس از کشتار خوکبررسی سیستم تعادلی بدن اخدا موجود استشناسایی سلول های ایمنی اکایروپاکتیک چیستفرایند حذف برخی اجزای مغاختلال در شناسایی حروف و نگاه محدود و تک جانبه، مشتمساح حد واسط میان مغز کوداروهای مصرفی در ام اسعلایم کمبود ویتامین E را گامی در درمان بیماریهای منبع خواب و رویاارتباط شگفت انگیز مغز انچراروياها را به یاد نمی آتئوری تکامل امروز در درمدرمان های علامتی در ام اسصفحه اصلیپیشرفتی مستقل از ابزار هماپروتیلیناز تکینگی تا مغز و از مغز هوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر گیاه خواری بر رشد ورمز و رازهای ارتباط غیر کآیا احتمال دارد رویا از آمزایای شکلات تلخ برای سلاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش عاطفی در زنان بیشتر اتاثیر داروهای ضد التهاب روشی برای بهبود هوش عاطفافراد آغاز حرکت خودشان رمغز انسان ایا طبیعتا تمابوزون هیگز چیستویتامین E برای فعالیت صحتاثیر رژیم گیاهخواری بر زونا به وسیله ویروس ابله انعطاف پذیری مکانیسمی علمغزهای کوچک بی احساسبارداری بدون رحمیافته های نوین علوم پرده جمجمه انسان های اولیهسفرنامه سفر به بم و جنوب اگر نعمت فراموشی نبود بسنقش روزه داری در سالم و جبخش دیگری در وجود انسان هکوچک شدن مغز از نئاندرتاحس چشایی و بویاییابزارهای بقای موجود زندنوار مغزی روشی مهم در تشخبررسی علل کمر درد در میانخطا در محاسبات چیزی کاملشواهدی از دنیسوان(شبه نئکاربرد روباتهای ريزنانوفرد حساس از نظر عاطفی و باختلالات مخچهنگاه انسان محدود به ادراتنفس هوازی و میتوکندریداروهای ضد بیماری ام اس وعلایم کمبود ویتامین E را گاهی لازم است برای فهم و منشأ اطلاعات و آموخته ها ارتباط غیرکلامی بین انساچراروياها را به یاد نمی آتئوری تکامل در پیشگیری و درمان ژنتیکی برای نوآوریسوالات پزشکیپاسخ گیاهان در زمان خوردمبانی ذهنی سیاه و سفیداز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویا و خبر از آیندهآیا احتمال دارد رویا از آمسیر دشوار تکامل و ارتقااز تکینگی تا مغز- از مغز هوشیاری کوانتومیتاثیر داروی ضد تشنج سدیم روشی جدید در درمان قطع نخافزایش قدرت ادراکات و حسمغز انسان برای ایجاد تمدبیماری های مغز و اعصاب و ویتامین E در چه مواد غذایتاثیر عصاره تغلیظ شده گیزیباترین چیز در افزایش ساولین هیبرید بین انسان واولین مورد پیوند سر در انمغزتان را در جوانی سیمکشبازگشت از آثار به سوی خدایادگیری مهارت های جدید دجنسیت و تفاوت های بیناییسفرنامه سفر به بم و جنوب اگر نعمت فراموشی نبود بسنقش رژیم غذایی بر رشد و ابرنامه و ساختار پیچیده مکووید نوزده و خطر بیماریحس و ادراک (قسمت اول )ساخت شبکه عصبی مصنوعی با ابزارهای پیشرفته ارتباط نورون هاي مصنوعی می توانبزرگ شدن مغز محدود به دورخطا در محاسبات چیزی کاملشاهکار قرنکاربرد روباتهای ريز، در قیچی ژنتیکیاختلالات حرکتی در انساننگاهی بر قدرت بینایی دراتنفس هوازی و میتوکندریداروی فامپیریدین یا نورلعلت خواب آلودگی بعد از خوگاهی مغز بزرگ چالش استمولتیپل اسکلروز در زنان ارتروز یا خوردگی و التهانزاع بین جهل و علم رو به پتا 20 سال آینده مغز شما به درمان جدید میگرن با انتی پیامهای کاربرانپختگی پس از چهل سالگي به مجموعه های پر سلولی بدن ماز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویا بخشی حقیقی از زندگی آیا برای تولید مثل همیشه مشکلات نخاعیاز تکینگی تا مغز- از مغز هوش، ژنتیکی است یا محیطیتاثیر درجه حرارت بر عملکروشی جدید در درمان سکته مافسردگی و اضطراب در بیمامغز انسان برای شادمانی طبیماری گیلن باره و بیمارویتامین دی گنجینه ای بزرتاریخ همه چیز را ثبت کردهزیرفون داروی ضد ام اساولین تصویر در تاریخ از سنقش قهوه در سلامتیبازسازي مغز و نخاع چالشی یادآوری خواب و رویاجنسیت و تفاوت های بیناییسفری به آغاز کیهاناگر تلاش انسان امروز برانقش رژیم غذایی در رشد و ابرین نت به جای اینترنتکودک ایرانی که هوش او از حس و ادراک (قسمت دوم )ساختار شبکه های مغزی ثابابزارهای بقا از نخستین هنورون های ردیاب حافظهبزرگ شدن تقریبا ناگهانی خطرات هوش مصنوعیشبیه سازی میلیون ها جهان کجای مغز مسئول پردازش تجقانون مندی نقشه ژنتیکی ماختلالات صحبت کردن در اننگاهی بر توانایی اجزاي بتو دی ان ای خاص ميتوکندريداروی تشنجی دربارداریعوامل موثر در پیدایش زباگذر زمان کاملا وابسته به مواد کوانتومی جدید، ممکنارزش حقیقی زبان قسمت اولنزاع بین علم و نادانی رو تاثیر مشاهده بر واقعیت بدرمانهای بیماری پارکینسسایتهای دیگرپرورش مغز مینیاتوری انسامحل درک احساسات روحانیاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی از عروسک تا کتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویا تخیل یا واقعیتآیا بزرگ شدن مغز فقط در دمشکلات بین دو همسر و برخیاز تکینگی تا مغز- از مغزتهیچگاه از فشار و شکست نترتاثیر درجه حرارت بر عملکريتوکسيمب در درمان ام اسالکتروتاکسی(گرایش و حرکمغز انسان برای شادمانی طبیماری ای شبیه آلزایمر و واکنش های ناخودآگاه و تقتبدیل تراکت صوتی مصنوعی زبان مشترک ژنتیکی موجودااولین سلول مصنوعینقش مهاجرت در توسعه نسل ابحتی علمی درباره تمایل بژن هوش و ساختارهای حیاتی جهش های ژنتیکی مفید در ساسلولهای بنیادی مصنوعی درابزار هوش در حال ارتقا ازنقش زبان در سلطه و قدرت ابرای پیش بینی آینده مغز دکودکان میتوانند ناقل بی حس و ادراک قسمت چهارمسازگاری با محیط بین اجزاابزارهای بقا ازنخستین همنوروپلاستیسیتی چیستبسیاری از بیماری های جدیدفاع در برابر تغییر ساختشبیه سازی سیستم های کوانکرونا چه بر سر مغز می آورقانونمندی و محدودیت عالمادامه بحث تکامل چشمناتوانی از درمان برخی ویتولید سلولهای جنسی از سلداروی جدید s3 در درمان ام عوامل ایجاد لغت انسانی و گربه شرودینگر و تاثیر مشموجود بی مغزی که می تواندارزش حقیقی زبان قسمت دومنزاع بین علم و جهل رو به پتاثیر نگاه ناظر هوشیار بدرک فرد دیگر و رفتارهای اآلزایمرمحل درک احساسات روحانی داز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی از عروسک تا کمتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویاها از مغز است یا ناخوآیا تکامل و تغییرات ژنتیمشکلات روانپزشکی پس از ساز تکینگی تا مغز، از مغز هاوکينگ پیش از مرگش رسالتاثیر درجه حرارت بر عملکریواستیگمینالتهاب شریان تمپورالمغز انسان رو به کوچک تر شبیماری ای شبیه ام اس مولتواکسن کرونا از حقیقت تاتتبدیل سلولهای محافط به سزبان چهار حرفی حیات زمیناوکرلیزوماب داروی جدید شنقش محیط زندگی و مهاجرت دبحث درباره پیدایش و منشاژن یا نقشه توسعه مغز و نقجهش های ژنتیکی غیر تصادفسلسله مباحث هوش مصنوعیابزار بقای موجود زنده از نقش زبان در سلطه و قدرت ابرخی نکات از گاید لاین پرکودکان خود را مشابه خود تحس و ادراک قسمت پنجمسخن پاک و ثابتابزارهای بقای از نخستین نوشیدن چای برای مغز مفید تفاوت مغز انسان و میمون هدقیق ترین تصاویر از مغز اشباهت زیاد بین سلول هاي عکشف مکانیسم عصبی خوانش پقارچ بی مغز در خدمت موجوداداراوون تنها داروی تاییناتوانی در شناسایی چهره توانایی مغز و دیگر اجزای داروی جدید ضد میگرنعواملی که برای ظهور لغت اگزیده ای از وبینار یا کنفموجودات مقهور ژنها هستندارزش حقیقی زبان قسمت سومنظام مثبت زندگیتاثیر نگاه انسان بر رفتادرک و احساسآیا ممکن است موش کور بی ممحدودیت های حافظه و حافظاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی از عروسک تا کمتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویاهای پر رمز و حیرتی درآیا جهش های ژنتیکی، ویرومشکلات روانپزشکی در عقب ازدواج های بین گونه ای، رهاوکينگ پیش از مرگش رسالتاثیر درجه حرارت بر عملکریسدیپلام تنها داروی تایامیوتروفیک لترال اسکلرومغز انسان رو به کوچکتر شدبیماری بیش فعالیواکسن سرطانتری فلوپرازینزبان و کلمه حتی برای کسانايندگان چگونه خواهند دیدنقش نظام غذایی در تکامل مبحثی در مورد نقش ویتامينژنها نقشه ایجاد ابزار هوجهشهای مفید و ذکاوتی که دسم زنبور ، کلیدی برای وارابزار بقای موجود زنده از نقش سجده بر عملکرد مغزبرخی اثرات مضر ویتامین دکوری گذرای ناشی از موبایحس و ادراک قسمت سومسریعترین کامپیوتر موجودابزارهای دفاعی و بقای مونوعی سکته مغزی ، وحشتناک تفاوتهای جنسیتی راهی برادلایلی که نشان میدهد ما بشباهت زیاد بین سلول هاي عکشف مکانیسمی پیچیده در بقبل از انفجار بزرگادغام میان گونه های مختلنخاع ما تا پایین ستون فقرتوازن مهمتر از فعالیت زیداروی ضد تشنج با قابليت تعوارض ازدواج و بچه دار شدگزارش یک مورد جالب لخته ومیهمانهای ناخوانده عامل از نشانه ها و آثار درک شدنظریه تکامل در درمان بیمتاثیر نگاه انسان بر رفتادرک احساسات و تفکرات دیگآیا ما تنها موجودات زنده مخچه فراتر از حفظ تعادلاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی در کامپیوترهاتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویای شفافآیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجمشاهده آینده از روی مشاهاستفاده از هوش مصنوعی در هدف یکسان، در مسیرهای متتاثیر درجه حرارت بر عملکرژیم های غذایی و نقش مهم امید درمان کرونا با همانمغز ایندگان چگونه استبیماری تی تی پیواکسنی با تاثیر دوگانه اتری فلوپرازینزبان و بیان نتیجه ساختمازبان و بیان، در سایه پیشرايا اراده آزاد توهم است ینقش هورمون های تیروئید دبحثی جالب درباره محدودیتژنها ، مغز و ارادهجهشهای مفید و ذکاوتی که دسودمندی موجودات ابزی بر ابزار بقای موجود زنده از نقش غذاها و موجودات دريابرخی اختلالات عصبی مثانهکی غایب شدی تا نیازمند دلحساسیت روانی متفاوتسرگیجه از شایعترین اختلافلج بل، فلجی ترسناک که آناثر مضر مصرف طولانی مدت رچیزی خارج از مغزهای ما نیتقلید مرحله ای نسبتا پیشدندان ها را مسواک بزنید تشش مرحله تکامل چشمکشف ارتباط جدیدی از ارتبقدم زدن و حرکت دید را تغیادغام دو حیطه علوم مغز و نخستین تصویر از سیاهچالهتوسعه برخی شغل ها با هوش داروی ضد تشنج با قابليت تعید نوروز مبارکگشایش دروازه جدیدی از طرمیگرن سردردی ژنتیکی که باز نظر علم اعصاب یا نرووسهفت چیز که عملکرد مغز تو تاثیر ویتامین دی بر بیمادرک تصویر و زبان های مخلتآیا مغز تا بزرگسالی توسعمخچه ، فراتر از حفظ تعادلاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی در خدمت خلق وحتاثیر گیاه خواری بر رشد وروبات های ریز در درمان بیآیا خداباوری محصول تکاملمعنی روزهاستیفن هاوکینگ در مورد ههدف از تکامل مغزتاثیر درجه حرارت بر عملکرژیم غذایی حاوی تخم مرغ وامگا سه عامل مهم سلامتمغز ابزار برتر بقابیماری ضعف عضلات نزدیک بواسطه ها د رمسیر ایجاد مغتسلیم شدن از نورون شروع مزبان و تکلم برخی بیماریهايا اراده آزاد توهم است ینقش هورمون زنانه استروژنبحثی در مورد نقش کلسیم و ژنهای مشترک بین انسان و وجاذبه و نقش آن در شکلگیریسیاهچاله و تکینگی ابتدایابزار بقای موجود زنده از نقش غذاها و موجودات دريابرخی بیماری ها که در آن بخلاصه ای از مطالب همایش مسردرد میگرن در کودکانفلج خواباثرات فشار روحی شدیدچگونه مغز پیش انسان یا همتلقین اطلاعات و حافظهدو ویژگی انتزاع و قدرت تجششمین کنگره بین المللی سکشف جمجمه ای درکوه ایرهوقدرت انسان در نگاه به ابعارتقا و تکامل سنت آفرینش نرمش های مفید در سرگیجهتوصیه های غیر دارویی در سداستانها و مفاهیمی اشتباعامل کلیدی در کنترل کارآپمبرولیزوماب در بیماری چمیگرن شدید قابل درمان اساز نظر علم اعصاب اراده آزهفت سین یادگاری از میراث تاثیر ویروس کرونا بر مغز درک عمیق در حیواناتآیا همه جنایت ها نتیجه بیمخچه ابزاري که وظیفه آن فاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی در خدمت خلق وحتاثیر گیاه خواری بر رشد وروح رهاییآیا دلفین ها می تواند از مغز فکر میکند مرگ برای دیاستیفن هاوکینگ در تفسیر هدف از خلقت رسیدن به ابزاتاثیر درجه حرارت بر عملکراه های جدید برای قضاوت رامروز دانش ژنتیک هیچ ابهمغز از بسیاری حقایق می گربیماریهای تحلیل عضلانی اوراپامیل در بارداریتشنج چیستزبان و شناخت حقیقت قسمت چای آنکه نامش درمان و یادشنقش ژنتیک در درمان اختلابحثی در مورد عملکرد لوب فژنهای هوش ، کدامندحقیقت قربانی نزاع بین بی سیاره ابلهانابزار بقای موجود زنده از نقش غذاها و موجودات دريابرخی بیماری های خاص که بدخواندن ، یکی از شستشو دهنسردرد و علتهای آنفلج خواب چیستاثرات مفید قهوهچگونه هموساپينس بر زمین تلاش هایی در بیماران قطع ديدن با چشم بسته در خواب صرع و درمان های آنگنجینه ای به نام ویتامین لوب فرونتال یا پیشانی مغارتوکين تراپی روشی جديد نرمشهای مهم برای تقویت عتوصیه هایی در مصرف ماهیدر مانهای کمر دردعارضه جدید ویروس کرونا سپنج اکتشاف شگفت آور در مومیدان مغناطيسي زمین بشر از نظر علم اعصاب اراده آزهمیشه عسل با موم بخوریمتاثیر ژنها بر اختلالات خدرگیری قلب در بیماری ویرآیا هوش ارثی دریافتی از پمدارک ژنتیکی چگونه انساناز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی درمانگر کامپیتاثیر گیاه خواری بر رشد وروزه داری و بیمار ی ام اس آیا دست مصنوعی به زودی قامغز ما کوچکتر از نیم نقطهاستخوان های کشف شده، ممکهزینه ای که برای اندیشیدتاثیر درجه حرارت بر عملکراه های جدید برای قضاوت رانفجار و توقف تکاملی نشامغز به تنهایی برای فرهنگ بیهوش کردن در جراحی و بیمورزش هوازی مرتب خیلی به قتشنج و حرکات شبه تشنجی قازبان و شناخت حقیقت قسمت اایندرالنقش آتش در رسیدن انسان بهبحثی درباره هوش و تفاوتهکلرال هیدرات برای خوابانحقیقت خواب و رویاسیاره ابلهانابزار بقای موجود زنده از نقشه مغزی هر فرد منحصر بهبرخی توجهات در ببمار پارخواب سالم عامل سلامتیسردرد تنشنفیلمی بسیار جالب از تغییاثرات مضر ماری جواناچگونه آن شکری که می خوریمتلاشی برای درمان قطع نخادی متیل فومارات(زادیوا)(ضررهای مصرف شکر و قند بر گویید نوزده و ایمنی ساکتلبخند بزن شاید صبح فردا زارتباط میکروب روده و پارچرا مغزهای ما ارتقا یافت توضیحی ساده در مورد هوش مدر چه مرحله ای از خواب ، رعدم توقف تکامل در یک انداپوست ساعتی مستقل از مغز دمکانیزمهای دفاعی در براباز آغاز خلقت تا نگاه انساهوموارکتوس ها ممکن است دتاثیر کلام در آیات کلام بدرگیری مغز در بیماری کویآیا هوش سریعی که بدون احسمروری بر تشنج و درمان هایاز تکینگی تا مغز از مغز تهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتاثیر گیاه خواری بر رشد وروش مقابله مغز با محدودیآیا رژیم غذایی گیاهی سلامغز مادران و کودکان در زماصول سلامت کمرهزینه سنگین انسان در ازاتاثیر درجه حرارت بر عملکراه پیروزی در زندگی چیستانواع سکته های مغزیمغز برای فراموشی بیشتر کبیوگرافیورزش هوازی ، بهترین تمریتشنج عدم توازن بین نورون