دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

ایا بدون زبان میتوانیم تفکر کنیم

آیا بدون زبان میتوانیم تفکر کنیم؟

زبان عبارت است از ادراک و واکنش مناسب و با این تعریف، بسیاری از ابهامات و جداسازی های مصنوعی رنگ می بازد. در این تعریف اگر شما در واکنش با محیط، دست یا پای خود را هم حرکت دهید نوعی مکالمه و زبان به حساب می آید همانطور که مثلا در زبان ناشنوایان به جای تولید صوت، از زبان اشاره دست و صورت و یا در زبان بسیاری از حیوانات به جای صوت، از مواد شیمیایی و .. استفاده میشود.

محدود کردن زبان و قدرت ارتباط با محیط در ایجاد اصوات خاص، سیستمی خودپسندانه از سوی انسان ظاهر بین جدیدی است که فقط خودش و سر و صداهای ظاهری دهانش را صاحب تمدن و فرهنگ میداند و نتیجه این ندیدن و حساب نکردن دیگر موجودات، حتی انسان های دیگر که از سخن گفتن ظاهری ناتوانند سبب میشود که انسان، در بسیاری از رفتارها و الگوها حتی در حد حیوان هم نباشد!

در تعریف جامع، زبان خیلی شبیه هوش میشود و شاید جدا کردن زبان از هوش اساسا کار درستی نبوده است زیرا در تعریف مرسوم زبان، ابراز صوتی و دهانی یک واژه، بهعنوان زبان تعریف میشود در حالی که این تعریف، جامع نیست و در انسان یا حیوانی- که نتواند این صوت را ایجاد کند- جاری نیست.

این از زبان ابرازی و بیانی و از طرف دیگر بخش دیگر زبان یعنی بخش ادراکی آن، فقط محدود به درک صداهای دیگران نیست؛ ممکن است بدون شنیدن صوت دهانی بتوان مطلبی را فهمید و با اشاره ها و گوشه چشمی بدون وجود صداهای مرسوم، مطلبی عمیق را درک کرد.

به خصوص در انسان هایی که قدرت شنوایی ندارند و یا حیوانی - که واسطه ارتباط بین آنها نه صوت دهانی بلکه مواد شیمیایی خاصی است که ترشح میکنند- این مطلب قابل درکتر است.

بر این اساس جدا کردن ذهن از زبان، حقیقی نیست و وقتی بدانیم برای حرف زدن درست لازم است با ذهن خود تفکر کنیم و بیندیشیم، به ذهن به عنوان یک محرک و تنظیم کننده زبان، بیشتر خواهیم رسید.

نوروسافاری l یک زن را تصور کنید بگذارید او را “سو” بنامیم. روزی “سو” به سکته ای دچار می شود که بخش بزرگی از بافت مغزی در نیمکره ی چپش را از بین می برد. در نتیجه او به وضعیتی به نام زبان پریشی عمومی(گلوبال آفازیا)دچار می شود؛ به این معنا که دیگر نمی تواند عبارات و جملات را تولید کند یا بفهمد. سوال این است: توانایی های فکری “سو” تا چه حدی مصون و محفوظ مانده است؟

نویسندگان و فیلسوفان زیادی ارتباطی قوی بین زبان و تفکر را ترسیم کرده اند. اسکار وایلد زبان را “والد و نه فرزند تفکر” نامیده است. لودویگ ویتگنشتاین ادعا کرده است:

محدودیت زبان من، به معنای محدودیت دنیای من است.

برتراند راسل بیان کرده است:

نقش زبان “ممکن کردن تفکراتی است که بدون آن انسان ها نمی توانند وجود داشته باشند.

با این دیدگاه، “سو” وقتی توانایی زبانیش را از دست داده باید دچار آسیب جبران ناپذیری در توانایی های شناختیش شده باشد. آیا عصب شناسان این را قبول دارند؟ نه کاملا!

به گزارش نوروسافاری از دانشگاه ام آی تی، شواهد تصویر برداری عصبی نشان داده است گروه ویژه ای از مناطق در مغز انسان به شکل قوی و انتخابی، به زبان پاسخ می دهند.

این سیستم زبانی به نظر می رسد متفاوت از مناطقی باشد که با توانایی ما برای برنامه ریزی˓ یادآوری˓ به خاطرآوری گذشته و آینده˓ تعقل در شرایط اجتماعی˓ انتقال تجربه˓ تصمیم گیری اخلاقی و ساختن خود-انگاره ی یک فرد ارتباط دارند. بنابراین سهم عظیمی از تجربیات شناختی هر روزه ی ما به خودی خود، به زبان مرتبط نیستند.

اما در مورد “سو” چطور؟ آیا او همان طور فکر می کند که ما فکر می کنیم؟

با وجود اینکه ما نمی توانیم مستقیما اندازه گیری کنیم که فکر کردن یک بزرگسال دارای مشکل عصبی خاص چگونه است، می توانیم توانایی های شناختی “سو” را با انجام دادن انواع مختلف تکالیف توسط او کاوش کنیم. معلوم شده است، بیماران مبتلا به زبان پریشی عمومی می توانند مسائل مرتبط با حساب را حل کنند؛ درباره ی مقاصد دیگران استدلال کنند و در تکالیف علت-معلولی پیچیده، درگیر شوند. آنها می توانند بگویند آیا یک نقاشی، رویدادی مرتبط با دنیای واقعی را مجسم می کند و اگر نمی کند به آن بخندند. بعضی از آنها در زمان فراغتشان شطرنج بازی می کنند. بعضی حتی در تکالیف خلاقانه درگیر می شوند، مثلا ویساریون شبالین بعد از سکته اش- که او را به شدت زبانپریش کرد- به نوشتن نت موسیقی ادامه داد.

بعضی خوانندگان ممکن است این نتایج را شگفت آور بیابند زیرا فکر می کنند افکارشان، خیلی زیاد با زبان گره خورده است. اگر شما خودتان را در آن دسته می یابید ˓من سورپرایزی برای شما دارم تحقیق تایید کرده است که هرکسی تجربیات مکالمه ی درونی را ندارد.

دوست دوزبانه ی من گاهی، مورد سوال واقع می شود که به انگلیسی فکر می کند یا لهستانی˓ اما سوال را به خوبی متوجه نمی شود(چطور می توان به یک زبان فکر کرد؟). دوست دیگرم ادعا می کند که

در قالب مناظر فکر می کند؛ یافته ای که طبیعت تصویری تفکر بعضی افراد را می رساند. بنابراین حتی مکالمه ی درونی، به نظر نمی رسد لزوما برای تفکر باشد.

برتراند راسل اشتباه میکرده است؟

پس ما راز را برملا کرده ایم؟ آیا می توانیم ادعا کنیم که زبان و تفکر کاملا مستقل هستند و برتراند راسل اشتباه میکرده است؟ فقط تا حدی.

ما نشان داده ایم که آسیب به سیستم زبان در مغز انسان بالغ˓ بیشتر کارکرد های شناختی دیگر را دست نخورده باقی می گذارد.(زبان با مفهوم مرسوم همه درک و واکنش ما نسبت به محیط و اطرافمان نیست)

هرچند وقتی بحث ارتباط زبان-تفکر در کل طول عمر می شود؛ تصویر، خیلی کمتر شفاف است. هرچند شواهد موجود کم هستند به نظر می رسد بعضی از کارکرد های شناختی- که در بالا بحث شده اند- حداقل تا حدی، به زبان احتیاج دارند.

شاید واضح ترین مورد، اعداد باشند. قبایل مشخصی در سراسر دنیا وجود دارند که زبانشان شامل اعداد نمی شود. بعضی شاید فقط حروفی برای ۱ تا ۵ داشته باشند (موندوروکو Munduruku)؛ و بعضی حتی آنها را هم ندارند (پیراها Pirahã). سخنوران پیراها نشان داده اند که در تکالیف تناظر یک به یک دچار خطا می شوند(مثلا نمیتوانند زیبرچسب هایی به تعداد توپ ها را بردارند)؛ که نشان می دهد زبان، نقش مهمی را در انجام عملیات مربوط به اعداد کامل، بازی می کند.

راه دیگر برای ارزیابی تاثیر زبان بر شناخت در طول زمان با مطالعه ی مواردی انجام می شود که دسترسی به زبان دچار تاخیر شده است. فرزندان کر که در خانواده های شنوا متولد می شوند معمولا برای چند ماه اول یا حتی چندین سال از زندگی در معرض زبان های نشانه ای[علامتی] قرار نمی گیرند. نشان داده شده است که چنین محرومیت از زبان، توانایی آن ها برای ایجاد برهمکنش های اجتماعی و تفکر درباره ی مقاصد دیگران را دچار نقصان می کند. پس در حالی که سیستم زبان ممکن است مستقیما در پردازش تفکر دخیل نباشد؛ در تامین اطلاعات کافی برای تنظیم دامنه های شناختی متنوع، بسیار حیاتی است.

حتی بعد از سکته، بیمار ما یعنی “سو” به دامنه ی وسیعی از توانایی های شناختی دسترسی خواهد داشت. او می تواند با استفاده از سیستم های نورونی، زمینه ساز بسیاری از مهارت های غیرزبانی مثل شناخت عددی ˓برنامه ریزی و تفکر اجتماعی، باز هم فکر کند. این روشی ارزشمند در ذهن است؛ هرچند حداقل بعضی از آن به سیستم هایی- که در کودکی “سو” به زبان متکی بوده اند- برمی گردند. در حالیکه دید استاتیک به ذهن انسان می گوید زبان و ذهن انسان به طور گسترده با هم ارتباط ندارند؛ دیدگاه دینامیک به طبیعت قوی برهمکنش ذ های زبان-ذهن در طول تکوین اشاره می کند.

ترجمه: محمد حسن ابوالحسنی وبسایت نوروسافاری

https://bit.ly/2IE8g5a


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
نزاع بین جهل و علم رو به پدرک و احساسارتباط هوش ساختار مغز و ژلرزش ناشی از اسیب به عصبتاثیر مشاهده بر واقعیت بهوش مصنوعی از عروسک تا کروش صحبت کردن در حال تکاماز تکنیکی تا مغز از مغز تما تحت کنترل ژنها هستیم یتاثیر گیاه خواری بر رشد وهیچگاه از فشار و شکست نترزندگی هوشمند در خارج از زاز تکینگی تا مغز از مغز تمسیر دشوار تکامل و ارتقاتاثیر درجه حرارت بر عملکورزش هوازی ، بهترین تمریسفری به آغاز کیهانآیا احتمال دارد رویا از آبلندی در ذهن ما درک بلندیمغز ایندگان چگونه استتغییر الگوی رشد مغزی با زکمردرد با پوشیدن کفش مناسریعترین کامپیوتر موجودالتهاب شریان تمپورالبا هوش مصنوعی خودکار روبنقش اتصالات بین سلولهای حس چشایی و بویاییکشف مکانیسمی پیچیده در بشش مرحله تکامل چشمايندگان چگونه خواهند دیدبحثی درباره احساساتی غیرچه زیاد است بر من که در ایخطا در محاسبات چیزی کاملپوست ساعتی مستقل از مغز دعضلانی که طی سخن گفتن چقدابزار بقای موجود زنده از بررسی علل کمر درد در میانچگونه جمعیت های بزرگ شکل داروی تشنجی دربارداریآیا هشیاری کوانتومی وجوداثرات مضر ماری جوانافلج بل، فلجی ترسناک که آنتو دی ان ای خاص ميتوکندرينزاع بین علم و نادانی رو درک احساسات و تفکرات دیگارتباط انسانی، محدود به لزوم سازگاری قانون مجازاتاثیر نگاه ناظر هوشیار بهوش مصنوعی از عروسک تا کروشهای نو در درمان دیسک باز تکینگی تا مغز از مغز تماه رجبتاثیر گیاه خواری بر رشد وهاوکينگ پیش از مرگش رسالزیباترین چیز در افزایش ساز تکینگی تا مغز از مغز تمشکلات نخاعیتاثیر درجه حرارت بر عملکورزش و میگرنسلولهای بنیادی مصنوعی درآیا برای تولید مثل همیشه به زودی شبکه مغزی به جای مغز ابزار برتر بقاتغییر زودتر اتصالات مغزیکنفرانس تشنج هتل کوثر اصسرگیجه از شایعترین اختلاامیوتروفیک لترال اسکلروبارداری بدون رحمنقش حفاظتی مولکول جدید دحس و ادراک (قسمت اول )کشف ارتباط جدیدی از ارتبششمین کنگره بین المللی سايا اراده آزاد توهم است یبخش دیگری در وجود انسان هچهار میلیارد سال تکامل بدفاع در برابر تغییر ساختپیموزایدمقالاتابزار بقای موجود زنده از بزرگ شدن مغز محدود به دورچگونه حافظه را قویتر کنیداروی جدید s3 در درمان ام اجزای پر سلولی بدن انسان فلج خوابتولید سلولهای جنسی از سلتوانایی مغز و دیگر اجزای نزاع بین علم و جهل رو به پدرک تصویر و زبان های مخلتارتباط شگفت مغز انسان و فلزوم سازگاری قانون مجازاتاثیر نگاه انسان بر رفتاهوش مصنوعی از عروسک تا کمروشهای شناسایی قدرت شنوااز تکینگی تا مغز و از مغز ماپروتیلینتاثیر گیاه خواری بر رشد وهاوکينگ پیش از مرگش رسالزیرفون داروی ضد ام اساز تکینگی تا مغز از مغز تمشاهده آینده از روی مشاهتاثیر درجه حرارت بر عملکورزش بهترین درمان بیش فعسلسله مباحث هوش مصنوعیآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبوزون هیگز چیستمغز از بسیاری حقایق می گرتغییر عمودی سر انسان از پکنگره بین المللی سردرد دسردرد و علتهای آنامگا سه عامل مهم سلامتبازگشت از آثار به سوی خدانقش حیاتی تلومر دی ان آ دحس و ادراک (قسمت دوم )کشف جمجمه ای درکوه ایرهوصرع و درمان های آنايا اراده آزاد توهم است یبرنامه و ساختار پیچیده مچهار ساعت پس از کشتار خوکدقیق ترین تصاویر از مغز اپیچیدگی های مغزی در درک زتاثیر ویتامین دی بر بیماابزار بقای موجود زنده از بسیاری از بیماری های جدینگاهی بر قدرت بینایی دراداروی جدید ضد میگرناجزایی ناشناخته در شکل گفلج خواب چیستفیلمی بسیار جالب از تغییتوازن مهمتر از فعالیت زینظام مثبت زندگیدرک عمیق در حیواناتارتباط شگفت انگیز مغز انممانتین یا آلزیکسا یا ابتاثیر نگاه انسان بر رفتاهوش مصنوعی از عروسک تا کمروشی برای بهبود هوش عاطفاز تکینگی تا مغز از مغز تمبانی ذهنی سیاه و سفیدتاثیر انتخاب از طرف محیط هدف از تکامل مغززبان چهار حرفی حیات زمیناز تکینگی تا مغز- از مغز معنی روزهتاثیر رو ح و روان بر جسمورزش در کمر دردسم زنبور ، کلیدی برای وارآیا تکامل و تغییرات ژنتیبیماری گیلن باره و بیمارمغز برای فراموشی بیشتر کثبت امواج الکتریکی در عصکنگره بین المللی سردرد دسردرد تنشنامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبازسازي مغز و نخاع چالشی نقش داروهاي مختلف معروف حس و ادراک قسمت چهارمگنجینه ای به نام ویتامین ضررهای مصرف شکر و قند بر ای آنکه نامش درمان و یادشبرین نت به جای اینترنتنوار مغزی روشی مهم در تشخدلایلی که نشان میدهد ما بپیوند مغز و سر و چالشهای صفحه اصلیابزار بقای موجود زنده از تفاوت مغز انسان و میمون هنگاهی بر توانایی اجزاي بداروی ضد تشنج با قابليت تاحساس گذر سریعتر زمانفیزیکدانان ماشینی برای تتوسعه برخی شغل ها با هوش نظریه تکامل در درمان بیمدرگیری قلب در بیماری ویرارتباط شگفت انگیز مغز انمنابع انرژي پاک سرچشمه حتاثیر ویتامین دی بر بیماهوش مصنوعی در کامپیوترهاروشی جدید در درمان قطع نخاز تکینگی تا مغز از مغز تمجموعه های پر سلولی بدن متاثیر ترکیبات استاتین (سهزینه ای که برای اندیشیدزبان و بیان، در سایه پیشراز تکینگی تا مغز- از مغز مغز فکر میکند مرگ برای دیتاثیر رژیم گیاه خواری بر وزوز گوشسودمندی موجودات ابزی بر آیا خداباوری محصول تکاملبیماری ای شبیه آلزایمر و مغز بزرگ چقدر مفید هست ؟جمجمه انسان های اولیهکندر در بیماریهای التهابسردرد سکه ایانفجار و توقف تکاملی نشابحتی علمی درباره تمایل بنقش روزه داری در سالم و جحس و ادراک قسمت پنجمگیاه خواری و گوشت خوار کدضررهای شکر بر سلامت مغزایندرالبرای پیش بینی آینده مغز دنورون هاي مصنوعی می تواندندان ها را مسواک بزنید تپیوند سر، یکی از راه حلهاسوالات پزشکیابزار بقای موجود زنده از تفاوتهای جنسیتی راهی براناتوانی از درمان برخی ویداروی ضد تشنج با قابليت تاخلاق و علوم اعصابفرگشت و تکامل تصادفی محض توصیه های غیر دارویی در سهفت چیز که عملکرد مغز تو درگیری اعصاب به علت میتوارتباط غیرکلامی بین انسامولتیپل اسکلروز در زنان تاثیر ژنها بر اختلالات خهوش مصنوعی در خدمت خلق وحروشی جدید در درمان سکته ماز تکینگی تا مغز از مغز تمحل درک احساسات روحانیتاثیر دپاکین بر بیماری مهستي مادي ای که ما کوچکترزبان و تکلم برخی بیماریهاز تکینگی تا مغز- از مغزتمغز ما کوچکتر از نیم نقطهتاثیر رژیم گیاه خواری بر یک پیشنهاد خوب برای آسان سیاهچاله و تکینگی ابتدایآیا دلفین ها می تواند از بیماری ای شبیه ام اس مولتمغز بزرگ چالش است یا منفعجنسیت و تفاوت های بیناییکوچک شدن مغز از نئاندرتاسرعت فکر کردن چگونه استانگشت نگاری مغز نشان میدبحث درباره پیدایش و منشانقش رژیم غذایی در رشد و احس و ادراک قسمت سومگالکانزوماب، دارویی جدیطی یکصد هزار سال اخیر هرچایا کوچک شدن مغزانسان البرخی نکات از گاید لاین پرنورون های ردیاب حافظهدو ویژگی انتزاع و قدرت تجپیشینیان انسان از هفت میپیامهای کاربرانابزار بقای موجود زنده از تقلید مرحله ای نسبتا پیشناتوانی در شناسایی چهره داستانها و مفاهیمی اشتبااختلال در شناسایی حروف و اختلالات مخچهفراموش کارها باهوش تر هستوصیه هایی در مصرف ماهیهفت سین یادگاری از میراث رقیبی قدرتمند در برابر مارتروز یا خوردگی و التهامواد کوانتومی جدید، ممکنتاثیر کپسول نوروهرب بر نهوش مصنوعی در خدمت خلق وحريتوکسيمب در درمان ام اساز تکینگی تا مغز از مغز تمحل درک احساسات روحانی دتاثیر داروهای ضد التهاب هستی ما پس از شروعی چگال زبان و شناخت حقیقت قسمت چاز تکینگی تا مغز، از مغز مغز مادران و کودکان در زمتاثیر رژیم گیاه خواری بر یکی از علل محدودیت مغز امسیاره ابلهانآیا دست مصنوعی به زودی قابیماری بیش فعالیمغز بزرگ چالشهای پیش روجنسیت و تفاوت های بیناییکودک ایرانی که هوش او از شلیک فراموشیاندوهگین نباش اگر درب یا بحثی در مورد نقش ویتاميننقش زبان در سلطه و قدرت احساسیت روانی متفاوتگامی در درمان بیماریهای ظهور امواج مغزی در مغز مصایا ابزار هوشمندی یا مغز برخی اثرات مضر ویتامین دنوروپلاستیسیتی چیستديدن با چشم بسته در خواب پیشرفتی مستقل از ابزار هسایتهای دیگرابزار بقای موجود زنده از تلقین اطلاعات و حافظهنخاع ما تا پایین ستون فقردر مانهای کمر درداختلالات حرکتی در انسانفراموشی همیشه هم بد نیستتوضیحی ساده در مورد هوش مهمیشه عسل با موم بخوریمرموزی از نخستین تمدن بشرارزش حقیقی زبان قسمت اولموجود بی مغزی که می تواندتاثیر کپسول نوروهرب بر تهوش مصنوعی درمانگر کامپیریواستیگمیناز تکینگی تا مغز از مغز تمحدودیت های حافظه و حافظتاثیر داروی ضد تشنج سدیم و هر کس تقوای خدا پیشه کنزبان و شناخت حقیقت قسمت اازدواج های بین گونه ای، رمغز چون ابزار هوش است دلیتاثیر رژیم گیاهخواری بر یادگیری مهارت های جدید دسیاره ابلهانآیا رژیم غذایی گیاهی سلابیماری تی تی پیمغز حریص برای خون، کلید تجهش های ژنتیکی مفید در ساکودکان خود را مشابه خود تشنا در ابهای گرم جنوب نیانسان قدیم در شبه جزیره عبحثی جالب درباره محدودیتنقش زبان در سلطه و قدرت اخلاصه ای از مطالب همایش مگاهی لازم است برای فهم و علم به ما کمک میکند تا موایا بیماری ام اس (مولتیپبرخی اختلالات عصبی مثانهنوشیدن چای برای مغز مفید دی متیل فومارات(زادیوا)(پاسخ گیاهان در زمان خوردابزار بقای موجود زنده از تلاش هایی در بیماران قطع نخستین تصویر از سیاهچالهدر چه مرحله ای از خواب ، راختلالات صحبت کردن در انفرایند حذف برخی اجزای مغتکامل چشمهوموارکتوس ها ممکن است درمز و رازهای ارتباط غیر کارزش حقیقی زبان قسمت دومموجودات مقهور ژنها هستندتاثیر کپسول نوروهرب بر سهوش مصنوعی درخدمت خلق وحرژیم های غذایی و نقش مهم از تکینگی تا مغز از مغز تمخچه ، فراتر از حفظ تعادلتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین E برای فعالیت صحزبان و شناخت حقیقت قسمت داستفاده از هوش مصنوعی در مغز چگونه صداها را فیلتر تاثیر عصاره تغلیظ شده گییادآوری خواب و رویاسیر آفرینش از روح تا مغز آیا راهی برای رفع کم آبی بیماری ضعف عضلات نزدیک بمغز زنان جوانتر از مغز مرجهش های ژنتیکی غیر تصادفکوری گذرای ناشی از موبایشناخت و معرفت، و نقش آن دانسان جدید از چه زمانی پابحثی در مورد نقش کلسیم و نقش سجده بر عملکرد مغزخواندن ، یکی از شستشو دهنگاهی مغز بزرگ چالش استعلایم کمبود ویتامین E را ایا بدون زبان میتوانیم تبرخی بیماری ها که در آن بنوعی سکته مغزی ، وحشتناک دژا وو یا اشنا پنداریپختگی پس از چهل سالگي به ابزار بقای موجود زنده از تلاشی برای درمان قطع نخانرمش های مفید در سرگیجهدر هم تنیدگی کوانتومی و پادامه بحث تکامل چشمفرد حساس از نظر عاطفی و بتکامل ابزار هوش ، راه پر هوش مصنوعی می تواند بر احرویای شفافارزش حقیقی زبان قسمت سوممیهمانهای ناخوانده عامل تاثیر کپسول نوروهرب بر سهوش مصنوعی ساخته هوش طبیرژیم غذایی حاوی تخم مرغ واز تکینگی تا مغز از مغز تمخچه ابزاري که وظیفه آن فتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین E در چه مواد غذایزبان و شناخت حقیقت قسمت ساستیفن هاوکینگ در مورد همغز آیندگان چگونه است ؟تاریخ همه چیز را ثبت کردهژن هوش و ساختارهای حیاتی سیستم تعادلی بدنآیاما مقهور قوانین فیزیکبیماریهای تحلیل عضلانی امغزهای کوچک بی احساسجهشهای مفید و ذکاوتی که دکی غایب شدی تا نیازمند دلشناسایی سلول های ایمنی اانسان عامل توقف رشد مغزبحثی در مورد عملکرد لوب فنقش غذاها و موجودات درياخواب سالم عامل سلامتیگذر زمان کاملا وابسته به علایم کمبود ویتامین E را ایا تکامل هدفمند استبرخی بیماری های خاص که بدچیزی خارج از مغزهای ما نیدژاوو یا آشناپنداریپرورش مغز مینیاتوری انساابزار بقای موجود زنده از تلاشی جدید در درمان ام اسنرمشهای مهم برای تقویت عدرمان های بیماری آلزایمرادغام میان گونه های مختلقانون مندی نقشه ژنتیکی متکامل زبانهوش مصنوعی گوگل به کمک تشروبات های ریز در درمان بیاز نظر علم اعصاب یا نرووسمیگرن سردردی ژنتیکی که بتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش احساسیراه های جدید برای قضاوت راز تکینگی تا مغز از مغز تمدارک ژنتیکی چگونه انسانتاثیر درجه حرارت بر عملکویتامین دی گنجینه ای بزرزبان، وسیله شناسایی محیطاستیفن هاوکینگ در تفسیر مغز انسان ایا طبیعتا تماتبدیل تراکت صوتی مصنوعی ژن یا نقشه توسعه مغز و نقسیستم دفاعی بدن علیه مغز آزمون ذهنی گربه شرودینگربیهوش کردن در جراحی و بیممغزتان را در جوانی سیمکشجهشهای مفید و ذکاوتی که دکاهش التهاب ناشی از بیماشواهدی از دنیسوان(شبه نئانعطاف پذیری مکانیسمی علبحثی درباره هوش و تفاوتهنقش غذاها و موجودات درياخواب سالم عامل سلامتی و یگربه شرودینگر و تاثیر مشعلت خواب آلودگی بعد از خوایرادهای موجود در خلقت ببرخی توجهات در ببمار پارچگونه مغز پیش انسان یا همدانشمندان ژنی از مغز انسآلزایمرابزار بقای موجود زنده از تمایل زیاد به خوردن بستنچرا مغزهای ما ارتقا یافت درمان های جدید میگرنادغام دو حیطه علوم مغز و قارچ بی مغز در خدمت موجودتکامل ساختار رگهای مغزی هوش مصنوعی گوگل به کمک تشروح رهاییاز نظر علم اعصاب اراده آزمیدان مغناطيسي زمین بشر تاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش احساسیراه های جدید برای قضاوت راز تکینگی تا مغز از مغز تمروری بر تشنج و درمان هایتاثیر درجه حرارت بر عملکواکنش های ناخودآگاه و تقسفر نامه سفر به بم و جنوب آیا واکنش های یاد گرفته واستخوان های کشف شده، ممکمغز انسان برای ایجاد تمدتبدیل سلولهای محافط به سژنها نقشه ایجاد ابزار هوسکته مغزیإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبیوگرافینقش قهوه در سلامتیجاذبه و نقش آن در شکلگیریکایروپاکتیک چیستشاهکار قرناولین هیبرید بین انسان وبحثی درباره هوش و تفاوتهنقش غذاها و موجودات درياخواب عامل دسته بندی و حفطگزیده ای از وبینار یا کنفعوارض ازدواج و بچه دار شداگر نعمت فراموشی نبود بسبرخی سلولهای عصبی در تلاچگونه هموساپينس بر زمین دانشمندان روش هاي جدیدی آیا ما تنها موجودات زنده ابزارهای بقای موجود زندتمدن قدیمی ای در جنوب ایرچرا حیوانات سخن نمی گویندرمان های رایج ام اسارتقا و تکامل سنت آفرینش قدم زدن و حرکت دید را تغیتکامل شناخت انسان با کشفهوش مصنوعی الفاگوروزه داری و بیمار ی ام اس از نظر علم اعصاب اراده آزمکانیزمهای دفاعی در برابتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی بیشتر در زنانراه پیروزی در زندگی چیستاز تکینگی تا مغز از مغز تمرکز خنده در کجای مغز استواکسن سرطانسفرنامه سفر به بم و جنوب آیا آگاهی پس از مرگ از بیاصول سلامت کمرمغز انسان برای شادمانی طتری فلوپرازینژنها ، مغز و ارادهساخت شبکه عصبی با الفبایافراد آغاز حرکت خودشان ربیوگرافینقش مهاجرت در توسعه نسل احقیقت راستین انسان علم بکاربرد روباتهای ريزنانوشبیه سازی میلیون ها جهان اولین مورد پیوند سر در انبحثی درباره هوش و تفاوتهنقشه مغزی هر فرد منحصر بهخودآگاهی و هوشیاريگزارش یک مورد جالب لخته وعید نوروز مبارکاگر نعمت فراموشی نبود بسبرخی سيناپسها طی تکامل و چگونه آن شکری که می خوریمدانشمندان روشی برای تبدیآیا مغز تا بزرگسالی توسعابزارهای پیشرفته ارتباط تمدن بشری و مغز اخلاقیچرا حجم مغز گونه انسان دردرمان ژنتیکی برای نوآوریارتوکين تراپی روشی جديد قدرت انسان در نگاه به ابعتئوری تکامل امروز در درمهوش مصنوعی از عروسک تا کروش مقابله مغز با محدودیاز آغاز خلقت تا نگاه انساما انسانها چه اندازه نزدتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی در زنان بیشتر ارشته نوروایمونولوژی و نقاز تکینگی تا مغز از مغز تمرگ انتقال است یا نابود شتاثیر درجه حرارت بر عملکواسطه ها د رمسیر ایجاد مغسفرنامه سفر به بم و جنوب آیا امکان بازسازی اندامهاضطراب و ترسمغز انسان برای شادمانی طتری فلوپرازینژنهای هوش ، کدامندساخت شبکه عصبی مصنوعی با افزایش قدرت ادراکات و حسبیان ژن های اسکیزوفرنی دنقش هورمون های تیروئید دحافظه و اطلاعات در کجاست کاربرد روباتهای ريز، در شبیه سازی سیستم های کواناولین تصویر در تاریخ از سبحثی درباره هوش و تفاوتهنقص در تشخیص هیجانات عامخودآگاهی و هوشیاريگشایش دروازه جدیدی از طرعامل کلیدی در کنترل کارآاگر تلاش انسان امروز برابررسي علل احتمالي تغيير چگونه انتظارات بر ادراک داروهای مصرفی در ام اسآیا همه جنایت ها نتیجه بیابزارهای دفاعی و بقای موتمساح حد واسط میان مغز کوچرا در مغز انسان، فرورفتدرمان جدید میگرن با انتی ارتباط میکروب روده و پارلوب فرونتال یا پیشانی مغتئوری تکامل در پیشگیری و هوش مصنوعی از عروسک تا کروش های صرفه جویی در ایجااز تلسکوپ گالیله تا تلسکما انسانها چه اندازه نزدتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوشیاری کوانتومیرشد مغز علت تمایل انسان باز تکینگی تا مغز از مغز تمراحل ارتقای پله پله کیهتاثیر درجه حرارت بر عملکوراپامیل در بارداریسفرنامه سفر به بم و جنوب آیا انسان با مغز بزرگش اخاطلاعاتی عمومی در مورد ممغز انسان رو به کوچک تر شتسلیم شدن از نورون شروع مکلرال هیدرات برای خوابانساختار شبکه های مغزی ثابافسردگی و اضطراب در بیمابیست تمرین ساده برای جلونقش ژنتیک در درمان اختلاحافظه و اطلاعات در کجاست کجای مغز مسئول پردازش تجشباهت زیاد بین سلول هاي عاولین سلول مصنوعیبحثی درباره هوش و تفاوتهچند جهانیخانواده پایدارپمبرولیزوماب در بیماری چعسل طبیعی موثر در کنترل بابزار هوش در حال ارتقا ازبررسی و اپروچ جدید بر بیمچگونه باغبانی باعث کاهش داروهای ضد بیماری ام اس وآیا هوش ارثی دریافتی از پاثر مضر مصرف طولانی مدت رتنفس هوازی و میتوکندریچراروياها را به یاد نمی آدرمانهای بیماری پارکینسچراروياها را به یاد نمی آدرک فرد دیگر و رفتارهای اارتباط چاقی و کاهش قدرت بلبخند بزن شاید صبح فردا زتا 20 سال آینده مغز شما به هوش مصنوعی از عروسک تا کروش هایی ساده برای کاهش ااز تلسکوپ گالیله تا تلسکما با کمک مغز خود مختاريمتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش، ژنتیکی است یا محیطیزمین زیر خلیج فارس تمدنی از تکینگی تا مغز از مغز تمزایای شکلات تلخ برای سلتاثیر درجه حرارت بر عملکورزش هوازی مرتب خیلی به قسفرنامه سفر به بم و جنوب آیا احتمال دارد رویا از آاطلاعاتی عمومی در مورد ممغز انسان رو به کوچکتر شدتشنج چیستکمردرد و علل آنسخن پاک و ثابتالکتروتاکسی(گرایش و حرکبیشتر کمردردها نیازی به نقش انتخاب از طرف محیط، نحافظه و اطلاعات در کجاستکشف مکانیسم عصبی خوانش پشباهت زیاد بین سلول هاي عاوکرلیزوماب داروی جدید شبحثی درباره احساسات متفاچندین ماده غذایی که ماننخطا در محاسبات چیزی کاملپنج اکتشاف شگفت آور در موعصب حقوق نورولووابزار بقای موجود زنده از بررسی سیستم تعادلی بدن اچگونه جمعیت های بزرگ شکل داروی فامپیریدین یا نورلآیا هوش سریعی که بدون احساثرات مفید قهوهتنفس هوازی و میتوکندری