دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

کوچک شدن مغز از نئاندرتال تا انسان جدید

کوچک شدن مغز، از نئاندرتال تا انسان جدید

چه عواملی دخالت کرد موجودات باهوش و پرمغزی مانند نئاندرتال منقرض شوند و انسان جدید با مغز کوچکتر، جهان را پر کند؟

مغز بزرگ، فقط سودمند نیست بلکه با مصرف زیاد انرژی، می تواند چالشی در برابر موجود زنده باشد. اگر بتوان به جای بزرگ کردن مغز، همکاری های اجتماعی میان اعضای جامعه یا استفاده از حیوانات را برای به دست آوردن غذا و انرژی توسعه داد، این برای بقا سودمندتر است.

از آن نمونه ها همکاری میان انسان جدید و حیوانات از جمله سگهاست. پیوند و بهره دو جانبه میان سگ و انسان یک همکاری دو جانبه سودمند برای هر دو بوده است. وفادارترین حیوان به انسان، سگ است و فواید استفاده از سگ در نگهبانی و چوپانی هرگز پوشیده نیست.

آیا ارتباط انسان جدید و سگ، باعث انقراض نئاندرتال شد؟

با کمک سگ های وحشی انسان های جدید توانستند بیشتر از نئاندرتال عمر کنند.

در فرهنگ عمومی نئاندرتال به عنوان یکی از اعضای گروه هوی متال به حساب می آید!: بدن پرمو با موهایی به هم ریخته شبیه نخستی ها. ولی با این حال موجودی مانند من و شماست. آن ها از آتش استفاده میکردند، وسایلی میساختند و در جوامع اجتماعی می زیستند و گوشت قرمز را دوست داشتند.

اما چرا نئاندرتال ها منقرض شدند؟ فرضیه قبلی، تغییرات آب و هوایی زمین بود. آتشفشانی وسیعی بود که در آتشفشان campi flegrie نزدیک ناپل رخ داد و سبب شد درجه حرارت دوره یخی، پایین تر بیاید.(در دورههای اخیر، کامپی فلگری دو فوران بزرگ داشته است، یکی 35 هزار سال قبل و دیگری 12 هزار سال قبل. فوران 35 هزار سال قبل را به انقراض نئاندرتال نسبت میدهند. در حالی که زمان انقراض نئاندرتال، انطباق دقیقی بااین فوران ندارد.)

(اولین نشانهها از نئاندرتالهای اولیه به حدود ۱۳۰٫۰۰۰ تا ۲۳۰٫۰۰۰ سال پیش در اروپا برمیگردد.)(de:Jean-Jacques Hublin. The origin of Neandertals. PNAS. Band 106, Nr. 38, 2009, S. 1602216027)

(http://ngm.nationalgeographic.com/print/2005/04/dmanisi-find/fischman-text)

و نیز ما تاریخی از فسیل شناسی داریم که شاخه ای از هموارکتوس به نام هموهايدلبرگ را تقریبا هشتصد هزار سال قبل نشان ميدهد و این موجود، نیزه می ساخت و شکارهاي بزرگی صید میکرد و مغز نسبتا بزرگی داشت و این جاندار از آفریقا مهاجرت کرد و به نئاندرتال، تکامل یافت و در اروپا ماند تا تقریبا 24 هزار سال قبل، در آنجا منقرض شود.

و هموساپينس هم تقريبا دويست هزار سال قبل از هموارکتوس یا هموهايدلبرگ منشعب شد. و هموساپينس بیش از يکصد هزار سال، در آفریقا ماند و ابتدایی بود و حتی در ابتدای پیدایش خود، مردگان خود را دفن نميکرد و حتی تا يکصد هزار سال قبل، به شکل کامل مطابق با انسان جدید، تکامل نیافت.

انسان جدید عاقل کجا ظاهر شد؟
ما امروز اطمینان کامل علمي داريم که انسان جدید، اول در آفریقا ظاهر شدهاست و از آنجا به همه عالم منتشر گردید و به خصوص با ظهور الگوبرداری ژنتیکی و تکنولوژیهای کار با زنجیره های ژنی، همراه با دلایل باستان شناسی، همه اینها تا حد زیادی تاکید می کند که آن موجود، اصل افريقايي بدن انسان عاقل است و نیز مي توانيم از طریق پیشرفت تکنولوژی، به سوالات دقيق تري در خصوص تاريخ انسان جدید، پاسخ دهيم مثلا کی، هموساپينس برای اولین بار از آفریقا مهاجرت کرد؟

و آیا یک هجرت بود یا چندین مهاجرت بود و راه یا راههایی- که پیمود- کجا بود و مهاجران برای اولین بار در کجا مستقر شدند؟)(پایان نامه دکتر توفیق مسرور در دانشکده تحقیقات برتر زبانی و دینی در نجف اشرف)

(بنابر شواهد سنگواره اي، انسان امروزی(انسان خردمند یا هموساپينس) پس از مهاجرت به سمت اروپا، برای حدود 15 هزار سال با انسان دیگری به نام نئاندرنال -که بر اساس مطالب گذشته از همان نیاکان هموساپينس یعنی هموارکتوس یا انسان هايدلبرگ در آفریقا ظهور یافته بودند- برخورد و همزمانی داشته است.

ولی مهاجرت هوموارکتوس از آفریقا، از نواحی شمالی بوده و وی به بیشتر مناطق آسیا رسیده است.

حتی بقایای انسان تباران تکامل یافته از هموارکتوس، در اندونزی، و چین نیز کشف شده است. نئاندرتال تکامل یافته از انسان هایدلبرگي از آتش استفاده می کرده و گاهی مردگان خود را دفن مي نموده است.

نئاندرتال تقریبا 24 هزار سال قبل منقرض شد، تا فقط انسان خردمند امروزی به تنهایی بر زمین باقی بماند.)(کتاب توهم الحاد- احمد الحسن- فصل سوم)

آتشفشان 35 هزار سال قبل رخ داده است و انقراض در حدود 24 هزار سال قبل رخ داد و پیش از انقراض، نئاندرتال در حدود 15هزار سال در کنار هموساپینس زندگی کردند. یعنی با این حساب، چند سال قبل از آتشفشان بزرگ ناپل اروپا، انسان جدید هموساپینس ایجاد شد و تاثیر آتشفشان بر هر دو گونه نئاندرتال و هموساپینس بوده است. پس چرا هموساپینس باقی ماند و نئاندرتال از میان اید؟

کاملا مشخص است

نئاندرتال قوی تر از هموساپینس با مغزی بزرگتر، در برابر سردی ناشی از آتشفشان، و ساختمان بدنی سازگار با سرما، در برابر تاثیرات زیان بار آتشفشان، بسیار مقاومتر از هموساپینس است. به خصوص که مدت طولانی 11 هزار ساله از زمان آتشفشان ناپل تا انقراض نئاندرتال زمانی بسیار کافی برای ایجاد سازگاری های لازم در نئاندرتالهاست به علاوه توجه شود هر چه از آتشفشان دور میشویم تاثیرات خطرناک آتشفشان کمتر میشود.

پس اصلا منطقی نیست آتشفشان را عامل اصلی انقراض نئاندرتال بدانیم.)

پات شیبمانپروفسور آنتروپولوژی دانشگاه ایالت پنسیلوانیا در این مورد توضیح میدهد. او از منزل خود در کاریلونای شمالی سخن میگوید و توضیح میدهد در دوره استراحت خود در جزایر کارائیب، در مورد گونه های وحشی م

طالعه میکرده است و میگوید روش های جدید تعیین سن با کربن، تاریخ انقراض نئاندرتال ها را تغییر داده است.

او توصیه میدهد، چگونه پیدایش سگ گرگی در سایت ماموت ها در قسمت مرکزی و شرقی اروپا ممکن است کلیدی برای فهم این مطلب باشد که انسان، نمازخانه سیستین را در واتیکان میسازد و فضاپیما به مریخ میفرستد ولی نئاندرتال در فرهنگ عمومی تبدیل به یک پانوشت انتهای داستان شد.

همسر من میگوید من موی سرخ دارم و هیکلی هستم آیا ممکن است ژنومی از نئاندرتال داشته باشم؟ من می خندم و میگویم: تو هم ممکن است بخش از ژنوم آن را داشته باشی ولی مطمئن هستم همه آن را نداری.

میزان آمیزش بین نئاندرتال و انسان جدید، زیاد نیست. من دو معادله را به کار بردم تا ببینم چگونه آمیزش انجام شده، سبب شده است ما در بیرون از آفریقا یک تا چهار درصد ژنوم نئاندرتال را داشته باشیم. ممکن است فقط 50 تا 80 مورد آمیزش اتفاق افتاده باشد که خیلی کم است.

نام نئاندرتال از نئاندر می آید و نئاندر والی، منطقه ای نزدیک دوسلدورف در آلمان است. همچنین نئاندر به معنی انسان جدید هم هست.

پس آن منطقه، بر اساس آنچه فسیل ها نشان میدهد، دره انسان جدید است. و این موجود، از نگاه هر فردی حقیقتا انسان جدید است زیرا قبلا اصلا فسیل مشابه پیدا نشده بود که اینقدر به انسان ها نزدیک باشد ولی انسان نباشد.

بنابراین نئاندرتال جای خود را در تصور عموم باز کرد و در فیلم های بد و کارتون و موسیقی، تصویر شد. بسیاری از متخصصان علت انقراض نئاندرتال را به تغییرات آب و هوایی نسبت داده اند. من نمیگویم تغییرات آب و هوایی هیچ نقشی در این مورد نداشته است. تغییرات اب و هوایی به خصوص در مناطقی- که نئاندرتال و انسان اولیه در زمان انقراض خود ساکن بودند- پایدار و ثابت نبود.

و این، سبب تغییراتی در جنگلها، گیاهان و حیوانات شد. اما آنچه ما درک نکردیم ارتباط خیلی محکم بین آب و هوا و حوادثی مانند انقراض است.(در بالا تا حدی توضیح داده شد) این تا حدی به دلیل پیشرفت های شگفت انگیز در تاریخ نگاری با رادیو کربن است و ما باید از آزمایشگاه دانشگاه آکسفورد به خاطر آن، سپاسگذار باشیم. آنها کار کرده اند تا نمونه ها را آلودگی زدایی کنند و آنها را کاملا صاف کنند. پس در گذر زمان تو نمونهها را پردازش کرده ای و آلودگی آن را زدوده ای.

یکی از نمونه هایی- که به وسیله تام هیگهامرهبر آزمایشگاه آکسفورد، بررسی شده است- استخوانی با قدمت 50000 سال است و این استخوان فقط به وسیله یک درصد کربن جدید آلوده شده است و این، ممکن است بسیار خوب باشد و در این صورت استخوان 37000 ساله به نظر میرسد و این یک اشتباه بزرگ در تاریخ نگاری است.

تا زمانی که بسیاری از سایت ها با این تکنیک جدید نوآوری شدند به نظر میرسید وقتی هوا سردتر، خشنتر و خشک تر شد، نئاندرتال بیشتر و بیشتر به جنوب و مناطق مدیترانه ای عقب نشینی کرده اند.

اکنون این نتیجه گیری مورد تردید است زیرا تاریخ مناطق جنوبی تر- که بر اساس آن، این فرضیه مطرح شد- درست نیست.

کتاب، با لحظه تاریخی کشف کردم و دور از منطقه نئاندرتال در جزایر کیمن در دریای کارائیب شروع میشود. بیایید داخل آن لحظه برویم! شوهر من و من خیلی خوش شانس بودیم که در کیمن کوچک، اسب کوچکی داشتیم و این جزیره در غرب جاماییکا است و فقط ده مایل فاصله دارد و با مناطق استوایی زیبایی با انواع ماهیان و حلزون ها احاطه شده است. چند سال قبل ماهی شیری، شروع به تهاجم به منطقه کارائیب کرد و به منطقه کوچک کیمن وارد شد.

ماهی شیر(ماهی زبرا یا ماهی آتش)از ماهیان بسیار زیباست و بیشتر برای آکواریوم استفاده میشود ولی از اقیانوس آرام آمده است و ربطی به کارائیب ندارد. آنها تولید مثل میکنند و هر چیزی را در مسیر مهاجرت خود میخورند.

برای منطقه زیبای دارای صخره های مرجانی، وجود این ماهی یک فاجعه است!!در تلاشی برای کم کردن تعداد آنها کارهای زیادی در بیولوژی تهاجمی انجام شد.

چون من میکوشیدم پدیده ماهی شیری را بفهمم من شروع به مطالعه زیست شناسی تهاجم (invasion biology) کردم

و ناگهان چیزی را فهمیدم!!این، چیزی است که بر سر انسان جدید و نئاندرتال هم گذشته است. نئاندرتال در اروپا و درون آسیا برای دویست هزار سال زندگی کردند پیش از آنکه انسان از آفریقا بیرون بیاید و وارد منطقه زندگی آنها شود. این سوال بوده است: اینجا این دو گونه یعنی ما و نئاندرتال بوده ایم در حالی که ما خیلی به هم وابسته و مرتبط هستیم. ما هر دو، وسیله، آتش و رفتارهای خوب و اجتماعی داشته ایم پس چرا یکی باقی ماند و دیگری منقرض شد؟ به خصوص وقتی یکی از آنها برای مدت ها و صدها هزار سال و در منطقه ای بیرون از منطقه ما زندگی کرده است و منطقه و حیوانات آن را بهتر میشناخت و راه های بقا را آموخته بود. چگونه موجود سازگارتر با سرما، با مغز بزرگتر و بدن قویتر- که تجربه بیشتر هم برای

زیستن داشت- قادر به بقا نیست ولی ما باقی ماندیم؟

نیرومندی تنها و یا قدرت ذهنی تنها کافی نیست. گاهی ناتوانی بیشتر، سبب میشود انسان جدید از امکانات کنار خود و از حیوانات و انسان های اطراف خود، بیشتر استفاده کند، تقسیم مسئولیت بیشتر و ایجاد شغل های مختلف در محیط زندگی و روابط اجتماعی قویتر و عاطفی تر و استفاده از قدرت حیوانات برای بار بردن و نگهبانی و شکار، قدرت زیادی را به انسان جدید داد که قابل مقایسه با بدن عضلانی و مغز بزرگ نئاندرتال نبود. و در این رقابت، مغز بزرگ ولی فاقد قدرت انعطاف و فاقد هوش عاطفی، نه تنها سودمندی کمتری نسبت به زندگی منظم اجتماعی دارد بلکه با مصرف زیاد انرژی، شرایط حیات صاحب خود را با دشواری مواجه میکند.

کلید فرضیه در مورد انقراض نئاندرتال، اهلی کردن گرگ به وسیله انسان است.

توضیح بیشتر:
اول از همه چیز من میخواهم بگویم وقتی من از کلمه سگ گرگی استفاده میکنم منظور من هیبرید بین گرگ و سگ جدید نیست و معلوم نیست اصطلاح درستی باشد.

آنها سگ جدیدی نیستند و گرگ های جدید هم نیستند. آنها گرگ های قدیمی هم نیستند. آنها گونه ای مجزا هستند. چهل نمونه از چندین منطقه این سگ های گرگی را یافته است. آنها هیکلی، با دندان های بزرگ هستند و مشخصات گرگ و سگ را دارند.

تو از روی آناتومی میتوانی تصور کنی آنها خیلی خوب میتوانستند رد یک حیوان دیگر را بگیرند. آنها میتوانستند مانند گرگ خوب بدوند ولی انسان ها نمیتوانستند خوب بدوند. ما حس بویایی ضعیفی داریم.

ما با هم همراه و هماهنگ شدیم و این ارتباطی سودمند بود. ما سلاح هایی برای تیراندازی به مناطق دور داشتیم مانند تیر و کمان.

نئاندرتال عادت داشتند از فاصله نزدیک به شکار ضربه و چاقو بزنند ما سلاح هایی داشتیم که میشد از فاصله زیاد، پرتاب کرد و این یک مزیت بسیار بزرگ بود و باعث آسیب کمتر به شکارچی میشد. به اینها توانایی سگ برای دویدن خیلی سریع در مسافت های خیلی زیاد را هم اضافه کنیم.

همچنین سگ میتواند ردیابی کند و همراه با گروهی از سگ های گرگی، حیوانی را محاصره کند و آن را به جایی بیاورد که بتوانی آن را شکار کنی.

مزیت سگ های گرگی آن است که انسان میتواند وارد شود و از فاصله زیاد، حیوان شکار را بزند. سگ های گرگی لازم نیست نزدیک شکار شوند و آن را با دندان خود پاره کنند و این سبب کاهش آسیب سگ ها به وسیله حیوانات بزرگی مانند ماموت میشد. این یعنی تو میتوانستی حیوانات سریعتر را پیدا کنی و آنها را به شکلی سودمندتر بکشی.
غذای بیشتر، خطر کمتر، شکار سریعتر.

بیشتر مدارک برای این ادعا از سایت باستان شناسی در پردموستی در جمهوری چک به دست آمده است. توضیحات این محل و اینکه چگونه اینها پیدا
شدند، دانش ما را در مورد نئاندرتال ها بیشتر کرده است. پردموستی یکی از مناطق باستان شناسی در اروپای شرقی و مرکزی است اینها مناطقی پر از حیوانات مرده هستند. قبل از ورود انسان جدید، به اوراسیا مدارک کمی بود که نشان دهد نئاندرتال به طور مرتب ماموت میخوردند و حمله به ماموت با سلاح های دستی بسیار خطرناک بود مگر آنکه به یک بچه ماموت حمله می کردند.

ولی وقتی انسان جدید به این منطقه رسید در این منطقه ده ها یا صدها ماموت مرده پیدا شد، گاهی استخوان ها آنقدر سالم و مورد توجه است که اگر ماموت ها زنده بودند نمیتوانستند آنقدر- که استخوانها منطقه را اشغال کرده است- آنجا را اشغال کنند. این مناطق بزرگ ماموتی مقادیر بسیاری ماموت دارد پس چه تغییری رخ داد تا انسان جدید بتواند اینقدر ماموت را بکشد؟

نئاندرتال نمیتوانست اینقدر بکشد. سلاح های راه دور انسان جدید کمک کرد ولی باید حیوانی که میمیرد، دنبال شود. و در اینجا سگ های گرگی وارد میشود زیرا سگ های گرگی در همراهی با استخوان های ماموت پیدا شده است.

برخی از این مناطق وسایل زینتی زیبایی دارد که با استخوان ماموت درست شده است این، یعنی مردم برای مدت طولانی در این مناطق بوده اند. آنها آنجا زندگی میکردند و وقتی حیوانات می مردند با استخوان های آنها این زینت ها را دست میکردند.

یک ماموت

مرده قابل حمل نیست، جابجا کردن آن بسیار دشوار است زیرا درندگان وارد میشوند و این بسیار مهیب و ترسناک است که حیوانات گوشت خوار اطراف تو باشند؛ گرگ ها و شیرهای غار- که بزرگ تر از شیرهای امروز بودند- کفتار و گربه های دارای دندان تیز و خرس های غار.

در کنار یک لاشه مرده بودن، بسیار خطرناک است رویارویی با حیانات بسیاری رخ میدهد و انسان با این رویارویی ها مواجه میشده است مگر آنکه راهی جدید برای آن بیابد.

شانس زندگی انسان جدید، سگ های گرگی بوده است. قانون جاگر میگوید تو همیشه نمیتوانی چیزی را به دست بیاوری که میخواهی ولی گاهی میبینی چیزی را به دست آورده ای که نیاز داری

زندگی ممکن است کامل نباشد، زندگی ممکن است آسان نباشد ولی با کمی شانس، تو ممکن است چیز

ی را به دست بیاوری که نیاز داری. من این قانون را به عنوان اصل اکولوژیک بسیار مهم تصور میکنم. انسان های جدید واقعا راهی را برای مقابله با خطرات شکار پیدا کردند و این، اساسی بود ولی نئاندرتال ها نتوانستند چنین کنند.(قدر انعطاف و عاطفی کمتر نئاندرتال)

آنها با وجود آنکه زندگی سخت تر و هوا سرد تر میشد، به همان روش های قدیمی اکتفا کردند. آنها با همان وسایل سنتی به شکار میپرداختند. و وقتی شکارچیان جدید آمدند این عدم قابلیت انعطاف، باعث شکست شد و اگر سگ های گرگی را هم اضافه کنیم نئاندرتال ها واقعا کم آوردند.

چون ما خیلی خشن و تهاجمی هستیم؛ چون ما به تهاجم خود به اقلیم و ساکنان جدی ادامه دادیم و این در همراهی با سگ ها، و تغیرات مداوم و کمپرسی و ماشین ها و تغیرات در اکوسیستم در هر منطقه ای در جهان بوده است. میتوانیم تصور کنیم ما همه ساکنان را بجز مناطق زیر دریا یا نزدیک قطب جنوب نابود خواهیم کرد.

ما همه جا هستیم و هر جا میرویم خشن هستیم و ما در آنجا به خوبی میمانیم!! پس ما به بسیاری از گونه های سودمند آسیب میزنیم و جهت گیری زیستی جهان را با آوردن ماهی زبرا و زنبور های کشنده و کودزو- که باعث آسیب به اکوسیستم میشوند- تغییر میدهیم.

میتوانیم بگوییم بهترین حرکت زیستی و جغرافیایی همه موجودات زنده کنونی، ممکن است از میان بردن انسان باشد! جنگ هیچگاه تمام نمیشود ولی هیچ کدام از ما نمیخواهد همه انسان ها از میان بروند.

واقعا نیاز است قدری مهربان باشیم تا اکوسیستم را کارا نگه داریم و موجودات زیبا و سودمند و شگفت آور را حفظ کنیم و آنها با ما زندگی کنند. ولی این کاری دشوار است و هر چه جمعیت ما بیشتر شود این دشواتر هم خواهد بود.
https://www.nationalgeographic.com/news/2015/3/150304-neanderthal-shipman-predmosti-wolf-dog-lionfish-jagger-pogo-ngbooktalk/

@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
عسل طبیعی موثر در کنترل بهوش مصنوعی در خدمت خلق وحاولین سلول مصنوعیبرخی توجهات در ببمار پاردانشمندان روش هاي جدیدی محل درک احساسات روحانیهستي مادي ای که ما کوچکترابزار هوش در حال ارتقا ازتمایل زیاد به خوردن بستندرمان های رایج ام اسمغز ما کوچکتر از نیم نقطهیک پیشنهاد خوب برای آسان ادغام میان گونه های مختلتکامل ساختار رگهای مغزی روش مقابله مغز با محدودیمغز بزرگ چالش است یا منفعکوچک شدن مغز از نئاندرتااز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر گیاه خواری بر رشد ورشد مغز علت تمایل انسان بنقش رژیم غذایی در رشد و اگالکانزوماب، دارویی جدیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نورون های ردیاب حافظهپیشینیان انسان از هفت میاستیفن هاوکینگ در تفسیر تبدیل سلولهای محافط به سساختار شبکه های مغزی ثابناتوانی در شناسایی چهره آیا انسان با مغز بزرگش اخبیهوش کردن در جراحی و بیمجاذبه و نقش آن در شکلگیریفرگشت و تکامل تصادفی محض شباهت زیاد بین سلول هاي عهفت چیز که عملکرد مغز تو افسردگی و اضطراب در بیمابحثی درباره هوش و تفاوتهخواب عامل دسته بندی و حفطمولتیپل اسکلروز در زنان عصب حقوق نورولووهوش مصنوعی در خدمت خلق وحاوکرلیزوماب داروی جدید شبرخی سلولهای عصبی در تلادانشمندان روشی برای تبدیمحل درک احساسات روحانی دهستی ما پس از شروعی چگال ابزارهای بقای موجود زندتمدن قدیمی ای در جنوب ایردرمان جدید میگرن با انتی مغز مادران و کودکان در زمیکی از علل محدودیت مغز امادغام دو حیطه علوم مغز و تکامل شناخت انسان با کشفروش های صرفه جویی در ایجامغز بزرگ چالشهای پیش روکودک ایرانی که هوش او از از نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وزمین زیر خلیج فارس تمدنی نقش زبان در سلطه و قدرت اگامی در درمان بیماریهای از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نوروپلاستیسیتی چیستپیشرفتی مستقل از ابزار هاستخوان های کشف شده، ممکتری فلوپرازینسخن پاک و ثابتنخاع ما تا پایین ستون فقرآیا احتمال دارد رویا از آبیوگرافیحقیقت راستین انسان علم بفراموش کارها باهوش تر هسشباهت زیاد بین سلول هاي عهفت سین یادگاری از میراث الکتروتاکسی(گرایش و حرکبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريمواد کوانتومی جدید، ممکنعضلانی که طی سخن گفتن چقدهوش مصنوعی درمانگر کامپیايندگان چگونه خواهند دیدبرخی سيناپسها طی تکامل و داروهای مصرفی در ام اسمحدودیت های حافظه و حافظو هر کس تقوای خدا پیشه کنابزارهای پیشرفته ارتباط تمساح حد واسط میان مغز کودرمانهای بیماری پارکینسمغز چون ابزار هوش است دلییادگیری مهارت های جدید دارتقا و تکامل سنت آفرینش تئوری تکامل امروز در درمروش هایی ساده برای کاهش امغز حریص برای خون، کلید تکودکان خود را مشابه خود تاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وزندگی هوشمند در خارج از زنقش زبان در سلطه و قدرت اگاهی لازم است برای فهم و از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفری به آغاز کیهاننوشیدن چای برای مغز مفید پاسخ گیاهان در زمان خورداصول سلامت کمرتری فلوپرازینسریعترین کامپیوتر موجودنخستین تصویر از سیاهچالهآیا احتمال دارد رویا از آبیوگرافیحافظه و اطلاعات در کجاست فراموشی همیشه هم بد نیستشش مرحله تکامل چشمهمیشه عسل با موم بخوریمالتهاب شریان تمپورالبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريموجود بی مغزی که می تواندخانواده پایدارموجودات مقهور ژنها هستندمقالاتهوش مصنوعی درخدمت خلق وحايا اراده آزاد توهم است یبررسي علل احتمالي تغيير داروهای ضد بیماری ام اس ومخچه ، فراتر از حفظ تعادلویتامین E برای فعالیت صحابزارهای دفاعی و بقای موتنفس هوازی و میتوکندریدرک فرد دیگر و رفتارهای امغز چگونه صداها را فیلتر یادآوری خواب و رویاارتوکين تراپی روشی جديد تئوری تکامل در پیشگیری و روش صحبت کردن در حال تکاممغز زنان جوانتر از مغز مرکوری گذرای ناشی از موبایاز آغاز خلقت تا نگاه انساتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیباترین چیز در افزایش سنقش سجده بر عملکرد مغزگاهی مغز بزرگ چالش استاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسلولهای بنیادی مصنوعی درنوعی سکته مغزی ، وحشتناک پختگی پس از چهل سالگي به اضطراب و ترستسلیم شدن از نورون شروع مسرگیجه از شایعترین اختلانرمش های مفید در سرگیجهآیا برای تولید مثل همیشه بیان ژن های اسکیزوفرنی دحافظه و اطلاعات در کجاست فرایند حذف برخی اجزای مغششمین کنگره بین المللی سهوموارکتوس ها ممکن است دامیوتروفیک لترال اسکلروبحثی درباره هوش و تفاوتهخطا در محاسبات چیزی کاملمیهمانهای ناخوانده عامل تاثیر ویتامین دی بر بیماهوش مصنوعی ساخته هوش طبیايا اراده آزاد توهم است یبررسی و اپروچ جدید بر بیمداروی فامپیریدین یا نورلمخچه ابزاري که وظیفه آن فویتامین E در چه مواد غذایاثر مضر مصرف طولانی مدت رتنفس هوازی و میتوکندریدرک و احساسمغز آیندگان چگونه است ؟ژن هوش و ساختارهای حیاتی ارتباط میکروب روده و پارتا 20 سال آینده مغز شما به روشهای نو در درمان دیسک بمغزهای کوچک بی احساسکی غایب شدی تا نیازمند دلاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیرفون داروی ضد ام اسنقش غذاها و موجودات درياگذر زمان کاملا وابسته به از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسلسله مباحث هوش مصنوعیچیزی خارج از مغزهای ما نیپرورش مغز مینیاتوری انسااطلاعاتی عمومی در مورد متشنج چیستسردرد و علتهای آننرمشهای مهم برای تقویت عآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبیست تمرین ساده برای جلوحافظه و اطلاعات در کجاستفرد حساس از نظر عاطفی و بصرع و درمان های آنهوش مصنوعی می تواند بر احامگا سه عامل مهم سلامتبحثی درباره هوش و تفاوتهخطا در محاسبات چیزی کاملمیگرن سردردی ژنتیکی که بصفحه اصلیهوش احساسیای آنکه نامش درمان و یادشبررسی سیستم تعادلی بدن اداروی تشنجی دربارداریمدارک ژنتیکی چگونه انسانویتامین دی گنجینه ای بزراثرات مفید قهوهتو دی ان ای خاص ميتوکندريدرک احساسات و تفکرات دیگمغز انسان ایا طبیعتا تماژن یا نقشه توسعه مغز و نقارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر مشاهده بر واقعیت بروشهای شناسایی قدرت شنوامغزتان را در جوانی سیمکشکاهش التهاب ناشی از بیمااز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان چهار حرفی حیات زمیننقش غذاها و موجودات درياگربه شرودینگر و تاثیر مشاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسم زنبور ، کلیدی برای وارچگونه مغز پیش انسان یا همآلزایمراطلاعاتی عمومی در مورد متغییر الگوی رشد مغزی با زسردرد تنشنچرا مغزهای ما ارتقا یافت آیا تکامل و تغییرات ژنتیبیشتر کمردردها نیازی به حس چشایی و بویاییقانون مندی نقشه ژنتیکی مضررهای مصرف شکر و قند بر هوش مصنوعی گوگل به کمک تشامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبحثی درباره احساسات متفابحثی درباره احساساتی غیردفاع در برابر تغییر ساختمیدان مغناطيسي زمین بشر سوالات پزشکیهوش احساسیایندرالبررسی علل کمر درد در میانداروی جدید s3 در درمان ام مروری بر تشنج و درمان هایواکنش های ناخودآگاه و تقاثرات مضر ماری جواناتولید سلولهای جنسی از سلدرک تصویر و زبان های مخلتمغز انسان برای ایجاد تمدژنها نقشه ایجاد ابزار هوارتباط هوش ساختار مغز و ژتاثیر نگاه ناظر هوشیار بروشی برای بهبود هوش عاطفنقش قهوه در سلامتیکایروپاکتیک چیستاز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان و بیان، در سایه پیشرنقش غذاها و موجودات درياگزیده ای از وبینار یا کنفاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسودمندی موجودات ابزی بر چگونه هموساپينس بر زمین آیا ما تنها موجودات زنده بلندی در ذهن ما درک بلندیتغییر زودتر اتصالات مغزیسردرد سکه ایچرا حیوانات سخن نمی گوینآیا خداباوری محصول تکاملبا هوش مصنوعی خودکار روبحس و ادراک (قسمت اول )قارچ بی مغز در خدمت موجودضررهای شکر بر سلامت مغزهوش مصنوعی گوگل به کمک تشانفجار و توقف تکاملی نشابخش دیگری در وجود انسان هدقیق ترین تصاویر از مغز امکانیزمهای دفاعی در برابپیامهای کاربرانهوش عاطفی بیشتر در زنانایا کوچک شدن مغزانسان البزرگ شدن مغز محدود به دورداروی جدید ضد میگرنمرکز خنده در کجای مغز استواکسن سرطاناجزای پر سلولی بدن انسان توانایی مغز و دیگر اجزای درک عمیق در حیواناتمغز انسان برای شادمانی طژنها ، مغز و ارادهارتباط انسانی، محدود به تاثیر نگاه انسان بر رفتاروشی جدید در درمان قطع نخنقش مهاجرت در توسعه نسل اکاربرد روباتهای ريزنانواز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان و تکلم برخی بیماریهنقشه مغزی هر فرد منحصر بهگزارش یک مورد جالب لخته واز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رو ح و روان بر جسمسیاهچاله و تکینگی ابتدایچگونه آن شکری که می خوریمآیا مغز تا بزرگسالی توسعبه زودی شبکه مغزی به جای تغییر عمودی سر انسان از پسرعت فکر کردن چگونه استچرا حجم مغز گونه انسان درآیا دلفین ها می تواند از بارداری بدون رحمحس و ادراک (قسمت دوم )قدم زدن و حرکت دید را تغیطی یکصد هزار سال اخیر هرچهوش مصنوعی الفاگوانگشت نگاری مغز نشان میدبرنامه و ساختار پیچیده مدلایلی که نشان میدهد ما بما انسانها چه اندازه نزدسایتهای دیگرهوش عاطفی در زنان بیشتر اایا ابزار هوشمندی یا مغز بسیاری از بیماری های جدیداروی ضد تشنج با قابليت تمرگ انتقال است یا نابود شواسطه ها د رمسیر ایجاد مغاجزایی ناشناخته در شکل گتوازن مهمتر از فعالیت زیدرگیری اعصاب به علت میتومغز انسان برای شادمانی طژنهای هوش ، کدامندارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر نگاه انسان بر رفتاروشی جدید در درمان سکته منقش هورمون های تیروئید دکاربرد روباتهای ريز، در از تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر انتخاب از طرف محیط زبان و شناخت حقیقت قسمت چنقص در تشخیص هیجانات عامگشایش دروازه جدیدی از طراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رژیم گیاه خواری بر سیاره ابلهانچگونه انتظارات بر ادراک آیا همه جنایت ها نتیجه بیبوزون هیگز چیستثبت امواج الکتریکی در عصشلیک فراموشیچرا در مغز انسان، فرورفتآیا دست مصنوعی به زودی قابازگشت از آثار به سوی خداحس و ادراک قسمت چهارمقدرت انسان در نگاه به ابعظهور امواج مغزی در مغز مصهوش مصنوعی از عروسک تا کاندوهگین نباش اگر درب یا برین نت به جای اینترنتدندان ها را مسواک بزنید تما انسانها چه اندازه نزدهوشیاری کوانتومیایا بیماری ام اس (مولتیپتفاوت مغز انسان و میمون هداروی ضد تشنج با قابليت تمراحل ارتقای پله پله کیهوراپامیل در بارداریاحساس گذر سریعتر زمانتوسعه برخی شغل ها با هوش رقیبی قدرتمند در برابر ممغز انسان رو به کوچک تر شکلرال هیدرات برای خوابانارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ویتامین دی بر بیماريتوکسيمب در درمان ام اسنقش ژنتیک در درمان اختلاکجای مغز مسئول پردازش تجاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ترکیبات استاتین (سزبان و شناخت حقیقت قسمت اچند جهانیپمبرولیزوماب در بیماری چاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر سیاره ابلهانچگونه باغبانی باعث کاهش آیا هوش ارثی دریافتی از پبیماری گیلن باره و بیمارجمجمه انسان های اولیهشنا در ابهای گرم جنوب نیچراروياها را به یاد نمی آآیا رژیم غذایی گیاهی سلابازسازي مغز و نخاع چالشی حس و ادراک قسمت پنجملوب فرونتال یا پیشانی مغعلم به ما کمک میکند تا موهوش مصنوعی از عروسک تا کانسان قدیم در شبه جزیره عانسان جدید از چه زمانی پابرای پیش بینی آینده مغز ددو ویژگی انتزاع و قدرت تجما با کمک مغز خود مختاريمهوش، ژنتیکی است یا محیطیایا بدون زبان میتوانیم تتفاوتهای جنسیتی راهی براداستانها و مفاهیمی اشتبامزایای شکلات تلخ برای سلورزش هوازی مرتب خیلی به قاخلاق و علوم اعصابتوصیه های غیر دارویی در سرموزی از نخستین تمدن بشرمغز انسان رو به کوچکتر شدکمردرد و علل آنارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ژنها بر اختلالات خریواستیگمیننقش انتخاب از طرف محیط، نکشف مکانیسم عصبی خوانش پاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر دپاکین بر بیماری مزبان و شناخت حقیقت قسمت دچندین ماده غذایی که ماننپنج اکتشاف شگفت آور در مواز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر سیر آفرینش از روح تا مغز چگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هوش سریعی که بدون احسبیماری ای شبیه آلزایمر و جنسیت و تفاوت های بیناییشناخت و معرفت، و نقش آن دچراروياها را به یاد نمی آآیا راهی برای رفع کم آبی بحتی علمی درباره تمایل بحس و ادراک قسمت سوملبخند بزن شاید صبح فردا زعلایم کمبود ویتامین E را هوش مصنوعی از عروسک تا کانسان عامل توقف رشد مغزبرخی نکات از گاید لاین پرديدن با چشم بسته در خواب ما تحت کنترل ژنها هستیم یهیچگاه از فشار و شکست نترایا تکامل هدفمند استتقلید مرحله ای نسبتا پیشدر مانهای کمر دردمسیر دشوار تکامل و ارتقاورزش هوازی ، بهترین تمریاختلال در شناسایی حروف و توصیه هایی در مصرف ماهیرمز و رازهای ارتباط غیر کمغز ایندگان چگونه استکمردرد با پوشیدن کفش مناارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر کپسول نوروهرب بر نرژیم غذایی حاوی تخم مرغ ونقش اتصالات بین سلولهای کشف مکانیسمی پیچیده در باز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب زبان و شناخت حقیقت قسمت سچه زیاد است بر من که در ایپوست ساعتی مستقل از مغز داز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر رژیم گیاهخواری بر سیستم تعادلی بدنچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هشیاری کوانتومی وجودبیماری ای شبیه ام اس مولتجنسیت و تفاوت های بیناییفلج بل، فلجی ترسناک که آنشناسایی سلول های ایمنی انزاع بین جهل و علم رو به پآیاما مقهور قوانین فیزیکبحث درباره پیدایش و منشاحساسیت روانی متفاوتلرزش ناشی از اسیب به عصبعلایم کمبود ویتامین E را هوش مصنوعی از عروسک تا کانعطاف پذیری مکانیسمی علبرخی اثرات مضر ویتامین ددی متیل فومارات(زادیوا)(ماه رجبهاوکينگ پیش از مرگش رسالایرادهای موجود در خلقت بتلقین اطلاعات و حافظهدر چه مرحله ای از خواب ، رمشکلات نخاعیورزش و میگرناختلالات مخچهتوضیحی ساده در مورد هوش مرویای شفافمغز ابزار برتر بقاکنفرانس تشنج هتل کوثر اصارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر کپسول نوروهرب بر تراه های جدید برای قضاوت رنقش حفاظتی مولکول جدید دکشف ارتباط جدیدی از ارتباز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروی ضد تشنج سدیم زبان، وسیله شناسایی محیطچهار میلیارد سال تکامل بپیموزایداز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر عصاره تغلیظ شده گیسیستم دفاعی بدن علیه مغز چگونه حافظه را قویتر کنیبیماری بیش فعالیجهش های ژنتیکی مفید در سافلج خوابشواهدی از دنیسوان(شبه نئنزاع بین علم و نادانی رو آزمون ذهنی گربه شرودینگربحثی در مورد نقش ویتامينخلاصه ای از مطالب همایش ملزوم سازگاری قانون مجازاعلت خواب آلودگی بعد از خوهوش مصنوعی از عروسک تا کاولین هیبرید بین انسان وبرخی اختلالات عصبی مثانهدژا وو یا اشنا پنداریماپروتیلینهاوکينگ پیش از مرگش رسالاگر نعمت فراموشی نبود بستلاش هایی در بیماران قطع در هم تنیدگی کوانتومی و پمشاهده آینده از روی مشاهورزش بهترین درمان بیش فعاختلالات حرکتی در انسانتکامل چشمروبات های ریز در درمان بیمغز از بسیاری حقایق می گرکنگره بین المللی سردرد دارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر کپسول نوروهرب بر سراه های جدید برای قضاوت رنقش حیاتی تلومر دی ان آ دکشف جمجمه ای درکوه ایرهواز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفر نامه سفر به بم و جنوب چهار ساعت پس از کشتار خوکپیچیدگی های مغزی در درک زازدواج های بین گونه ای، رتاریخ همه چیز را ثبت کردهسکته مغزینگاهی بر قدرت بینایی دراآیا واکنش های یاد گرفته وبیماری تی تی پیجهش های ژنتیکی غیر تصادففلج خواب چیستشاهکار قرننزاع بین علم و جهل رو به پإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبحثی جالب درباره محدودیتخواندن ، یکی از شستشو دهنلزوم سازگاری قانون مجازاعوارض ازدواج و بچه دار شدهوش مصنوعی از عروسک تا کماولین مورد پیوند سر در انبرخی بیماری ها که در آن بدژاوو یا آشناپنداریمبانی ذهنی سیاه و سفیدهدف از تکامل مغزاگر نعمت فراموشی نبود بستلاشی برای درمان قطع نخادرمان های بیماری آلزایمرمعنی روزهورزش در کمر درداختلالات صحبت کردن در انتکامل ابزار هوش ، راه پر روح رهاییمغز برای فراموشی بیشتر ککنگره بین المللی سردرد دارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر کپسول نوروهرب بر سراه پیروزی در زندگی چیستنقش داروهاي مختلف معروف گنجینه ای به نام ویتامین از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نوار مغزی روشی مهم در تشخپیوند مغز و سر و چالشهای استفاده از هوش مصنوعی در ساخت شبکه عصبی با الفباینگاهی بر توانایی اجزاي بآیا آگاهی پس از مرگ از بیبیماری ضعف عضلات نزدیک بجهشهای مفید و ذکاوتی که دفیلمی بسیار جالب از تغییشبیه سازی میلیون ها جهان نظام مثبت زندگیافراد آغاز حرکت خودشان ربحثی در مورد نقش کلسیم و خواب سالم عامل سلامتیممانتین یا آلزیکسا یا ابعید نوروز مبارکهوش مصنوعی از عروسک تا کمهوش مصنوعی در کامپیوترهااولین تصویر در تاریخ از سبرخی بیماری های خاص که بددانشمندان ژنی از مغز انسمجموعه های پر سلولی بدن مهزینه ای که برای اندیشیداگر تلاش انسان امروز براتلاشی جدید در درمان ام اسدرمان های جدید میگرنمغز فکر میکند مرگ برای دیوزوز گوشادامه بحث تکامل چشمتکامل زبانروزه داری و بیمار ی ام اس مغز بزرگ چقدر مفید هست ؟کندر در بیماریهای التهابارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشته نوروایمونولوژی و نقنقش روزه داری در سالم و جگیاه خواری و گوشت خوار کداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نورون هاي مصنوعی می توانپیوند سر، یکی از راه حلهااستیفن هاوکینگ در مورد هتبدیل تراکت صوتی مصنوعی ساخت شبکه عصبی مصنوعی با ناتوانی از درمان برخی ویآیا امکان بازسازی اندامهبیماریهای تحلیل عضلانی اجهشهای مفید و ذکاوتی که دفیزیکدانان ماشینی برای تشبیه سازی سیستم های کواننظریه تکامل در درمان بیمافزایش قدرت ادراکات و حسبحثی در مورد عملکرد لوب فخواب سالم عامل سلامتی و یمنابع انرژي پاک سرچشمه حعامل کلیدی در کنترل کارآ