دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

ارتباط شگفت انگیز مغز انسان و فیزیک کوانتوم

ارتباط شگفت انگیز مغز انسان و فیزیک کوانتوم

کسی نمی داند هوشیاری چیست و چگونه عمل می کند! کسی مکانیک کوانتوم را هم نمی فهمد. آیا ممکن است اینها همه تصادفی باشد؟ نمی توانم مشکل حقیقی را مشخص کنم زیرا تصور میکنم معماي حقیقی ای وجود ندارد ولی من تاکید نمیکنم که معمای حقیقی ای وجود ندارد این چیزی است که ریچارد فاینمان درباره معماها و تفاوت ها در مکانیک کوانتوم- که دانشمندان فیزیک برای توصیف کوچکترین چیزها در کیهان به کار می برند- بیان می کند ولی او شاید درباره معمای بی حاصل و مشابه هم سخن میگوید و آن معماي هوشیاری است!

برخی دانشمندان، اعتقاد دارند که ما در عمل می فهمیم هوشیاری و خودآگاهی چیست یا فقط توهم است، ولی ديگر دانشمندانی هستند که احساس می کنند ما اساسا درک نمی کنیم هوشیاری از کجا آمد.

معمای هوشیاری ابدی، برخی پژوهشگران را به اینجا کشانده است تا از فیزیک کوانتوم بخواهند آن را تشریح کند ولی این اندیشه، همیشه با شک پاسخ داده می شود و این شگفت انگیز نیست؛ زیرا حکیمانه نیست که یکی از معماها با معمای دیگر حل شود!

ولی واضح است که اين افکار، ابلهانه و از روي دلخواه نیست. یکی از دلایلی که عقل را شگفت ترین چیز براي فیزیک دان ها می کند، آن است که در نظریه کوانتوم ابتدایی اسیر می شود. فقط این، نیست بلکه مورد انتظار است که کامپیوترهای کوانتومی بتوانند چیزهایی را ایجاد کنند که برای کامپیوترهای عادی انجام آن ممکن نیست و این ما را تذکر می دهد که مغزهای ما می توانند چیزهایی را انجام دهند که از قدرت هوش مصنوعی، بسیار فراتر می رود.

مکانیک کوانتوم برترین نظریه برای توصیف عام هستي در سطح اتم و ذرات کوچک تر از اتم است و شاید خصوصیت مشهورتر در ابهام آن، این حقیقت باشد که در آزمایش کوانتومی، بر اساس انتخاب ما یا عدم انتخاب ما در روشهاي اندازه گیری، ممکن است برخی خصوصیت های اتم های مربوطه تغییر کند. وقتی نخستین پرچمداران مکانیک کوانتوم، تاثیر فرد جستجو کننده یا مراقب را بر نتایج آزمایشات دیدند بسیار شگفت زده شدند و به نظر رسید که فرض اساسی موجود در پیدایش جهان را از بین می برد که بدون توجه به نگاه ما جهانی در بیرون وجود دارد و وقتی روشي که جهان رفتار میکند، متوقف به کیفیت نگاه ما به آن است پس واقعیت دقیقا به چه معنی است؟

و برخی از این پژوهشگران احساس کردند، مجبورند این نتیجه را بگیرند که قرارداد جهان، فقط توهم است و باید هوشیاری، نقشی فعال را در نظریه کوانتوم داشته باشد. اما از نظر دیگران این مطلب، معنی خاصی ندارد.

بدون شک اینشتاین یک بار احتجاج کرد و آن زمانی بود که گفت من تا وقتی به یک ماه نگاه نکنم نتيجه نمی گیرم، قمری وجود دارد. و امروز برخی فیزیک دان ها شک می کنند که آیا هوشیاری بر مکانیک کوانتوم، تاثیر دارد یا نه.

در حقیقت احتمال دارد هوشیاری به دلیل فیزیک کوانتوم ایجاد شده باشد. تا جایی که اعتقاد دارند نظریه کوانتوم برای فهم کیفیت عمل مغز به صورت کامل، ضروری است و مشابه اجسام کوانتومی ای است که میتواند یک لحظه در دو مکان وجود داشته باشد، پس مغز کوانتومی می تواند همزمان دو نوع از افکار تبادلی را حمل کند. این افکار، تخمینی است و روشن شده است که فیزیک کوانتوم، نقشی اساسي در سطح عمل مغز و بر عمل آن، ندارد.

پس چیز دیگری وجود ندارد و این احتمالات، نشان میدهد چگونه نظریه شگفت انگیز کوانتوم ما را وادار میکند، فکر کنیم.

مشهورترین تاثیر عقل بر مکانیک کوانتوم در آزمایش دوشکاف، نمایان می شود: تصور کن بخشی از شعاع نورانی، بر پرده ای بتابد که دو شکاف نزدیک به هم و موازی دارد. بخشی از نور از دو شکاف می گذرد و بر پرده دیگر، برخورد می کند. میتوان نور را به عنوان نوعی از موج تصور کرد و وقتی موج ها از دو شکاف می گذرند، می توانند با هم تداخل کند. وقتی قله های موج همزمان باشند همدیگر را تقویت می کنند در حالي که اگر قله با کف موج نور، همزمان باشد همدیگر را محو می کنند و به این در هم رفتن موجی، پراش یا انکسار می گویند(diffraction)و سلسله ای متناوب از نوارهای تاریک و روشن بر پرده پشتی شکل می گيرد . واین، در زمانی است که موج های نور یا همدیگر را تقویت کنند یا همدیگر را محو بسازند. و قابل فهم است که این خصوصیت از خصوصیت های رفتار موج، از دویست سال قبل یعنی قبل از پیدایش نظریه کوانتوم بوده است. و میتوان این آزمایش دوشکاف را همچنین بر ذرات کوانتومی دیگر مانند الکترون ها اجرا کرد که ذراتی کوچک و باردار و از اجزای تشکیل دهنده اتم هستند. آنچه باعث جدال می شوند اینکه این ذرات میتوانند رفتاری مانند موج نشان دهند و این یعنی میتوانند وقتی دسته ای از الکترون ها از طریق دو شکاف بگذرد و تولید الگوی تداخل کند، در معرض انکسار یا پراش قرار گیرد.

اکنون، تصور کن ذرات کوانتومی از طریق شکاف ها یکی پس از دیگری میگذرد و نیز یکی پس از دیگری بر پرده، نمایش داده می شود و چیز ديگري هم در مسیر، وجود ندارد تا با هر ذره در طول مسیر خود تداخل کند. با اين همه، الگوی ذراتی که در گذر زمان با هم تراکم می کنند از تداخل، پرده برمی دارد. به نظر می رسد هر ذره از هر دو شکاف به صورت همزمان می گذرد و با خودش تداخل میکند و این حالت انباشته شدن بر هم(superposition)نامیده می شود.

این حقیقتا چیزی شگفت انگیز است.

اگر کسی را درون یا بیرون از یکی از شکاف ها قرار دهیم می توانیم کشف کنیم آیا ذره ای معین، از طریق شکاف می گذرد یا نه ولی در این حالت، تداخل و در هم رفتن، از بین می رود!

خیلی ساده! در زمان بررسی مسیر ذرات- حتی اگر این مراقبت، فشاری بر حرکت ذرات وارد نکند- ما نتیجه را تغییر می دهیم!

فیزيک دانی به نام پاسکال جوردن که با استاد کوانتوم نیلز بور در کپنهاگ در دهه بیستم قرن گذشته، کار میکرد، میگوید: توجه ما- بر اساس آنچه میتوان اندازه گیری کرد- فشاری را بر ذره وارد نمی کند و آن را به سمتی نمی راند. بلکه آن را تولید می کند! ما ذرات کوانتومی را وادار میکنیم موضعی مشخص بگیرند!

به عبارت دیگر ما نتایج اندازه گیری ها را خودمان تولید می کنیم.

اگر امر اینگونه است، به نظر می رسد واقعیت وضع شده، فقط یک سراب است و وقتی طبیعت، بر اساس اینکه آن را نگاه کنیم یا نکنیم، رفتار خود را تغییر می دهد شگفت انگیزتر هم می شود.

می توانیم بکوشيم طبیعت را در کشف قصد نیت آن، بفريبيم! برای این کار میتوانیم مشخص کنیم ذرات، در زمان گذر از طریق این دو شکاف چه مسیری دارند ولی به مجرد اينکه بخواهد از شکاف عبور میکنند، لازم است تصمیم بگیرد از یکی از شکاف ها یا هر دوی آنها بگذرد.

آزمایش در سال 1960، از طرف فیزیک دان آمریکایی جان ویلر مطرح شد و به آن، آزمایش انتخاب تاخیری گفته شد و در دوره هاي بعدی تکرار شد و تکنیک های هوشمند براي اندازه گيری، بر مسیر ذرات کوانتومی، به صورت عام و ذرات نور به نام فتون ها به طور خاص، به کار گرفته شد و این پس از آن بود که انتخاب می شد مسیری واحد یا ترکیبی از هر دو را انتخاب کند. بور به صورت قابل اعتمادی پیشگویی کرد و بیان نمود، تفاوتی بین تاخیر اندازه گیری یا عدم تاخیر، وجود ندارد.

تا زمانی که ما مسیر فتون را پیش از ثبت آن، به شکل نهایی در زمان رسیدن آن به بیننده مشخص کنیم ما پدیده انکسار یا پراش را از دست می دهیم! گویا طبیعت می فهمید ما فقط نگاه نکرده ایم بلکه حتی برای نگاه کردن، نقشه هم ریخته ایم!

در این آزمایش هرگاه مسیر ذره کوانتومی را کشف کنیم مجموعه مسیرهای ممکن به یک حالت شناخته شده، فرو میریزد.

بیشتر از این، آزمایش انتخاب زود و سریع و نه تاخيري است یعنی انجام توجه- که از اندازه گیری شروع و نتیجه می شود- می تواند بیشتر از هر جنبش فیزیکی، باعث فروریختن شود.

ولی آیا این،يعني فروریختن حقیقی رخ نمي دهد، مگر در زمانی- که نتیجه اندازه گیری به هوشیاری ما برسد؟

فیزیک دان مجارستانی یگین وینگر در دهه سی، به اين احتمال اعتراف کرده است و می گوید: بیان می شود، توصیف کوانتومی اشیا، تحت تاثیر کپی هایی است که وارد هوشیاری می شود و ایمان به خود، به صورت منطقی همراه با مکانیک کوانتوم کنونی است. ویلر اعتقاد دارد که وجود موجودات زنده توانا برای مشاهده، - آنچه را در گذشته بوده- تغییر داده است و حوادث کوانتومی قبلی را به یک تاریخ قابل لمس، تبدیل کرده است. او می گوید: ما در تکامل کیهان از زمان ابتدای آن، شریک بوده ایم و این، یعنی ما در کیهانی مشارکتي، زندگی می کنیم تا امروز فیزیک دان ها بر روشی بهتر برای تفسیر این آزمون های کوانتومی توافق نکرده اند ولی دشوار است از آنچه بر آن مترتب است یعنی نوعی ارتباط بین هوشیاری با مکانیک کوانوم، دوری کنیم.

در ابتدای دهه هشتاد، فیزیک دان انگلیسی روگر پنروز مطرح کرد که ارتباط، در جهت دیگری عمل کرده است. شاید مکانیک کوانتوم مشارکتی در خوآگاهی و هوشیاری ما داشته باشد؛ چه هوشیاری بر مکانیک کوانتوم تاثیر بگذارد یا نه. و پنروز می پرسد اگر ساختارهایی مولکولی، در مغزهای ما باشد و بتواند حالت خود را در پاسخ به یک حادثه کوانتومی تغییر دهد، چه می شود؟ و آیا این ترکیبات می تواند حالت بر هم فرو رفتن کوانتومی را کاملا مانند رفتار ذرات در آزمایش دوشکاف، بنا سازد؟ و آیا در روش هایی- که تحریک سلول های عصبی برای ارتباط، از طریق پيام های الکتریکی انجام می شود- در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) رخ میدهد؟ پنروز می گوید توانایی ما برای حمل حالات ذهنی ناموافق از نظر ظاهری، خطای در ادراک، نيست و این، تاثیر حقیقی فیزیک کوانتوم است.

در نتیجه به نظر میرسد، مغز انسان می تواند با فرایند های معرفتی ای تعامل کند- که همچنان بسیار فراتر از قدرت های تجهیزات کامپیوتری عددی است. شاید بتوانیم حتی وظیفه محاسبه ای را انجام دهیم- که از طریق تجهیزات کامپیوترهای عادی و بر اساس منطق عددی کلاسیک، اجرای آن ممکن نیست. پنروز برای اولین بار، در کتاب خود در سال 1989 با عنوان عقل جدید امپراتور “the emperor’s new mind” فرض کرد که مکانیک کوانتوم بر ادراک بشری تاثیر می گذارد به گونه ای که پنروز تصور میکند فروریختن تداخل کوانتومی و محو در هم فرورفتن کوانتومی فرایندی حقیقی و فرایندی فیزیکی مانند انفجار شديد باشد و این پدیده را (orch-or)(orchestrated objective reduction) کاهش واقعي هماهنگ شده نامید.اندیشه
orch-or)
سبب شد پنروز بفهمد جاذبه مسؤول عدم آشکار شدن تاثیر مکانیک کوانتوم بر موارد روزانه مانند ستارگان و سیارات است. او اعتقاد دارد که در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، در اشيايي که حجم آن، بزرگتر از ذرات است امکان ندارد.

زیرا تاثیر جاذبه آن، لازم ميکند دو حالت زمان-مکان با هم در جایی نباشند.پنروز این تفکر را در همراهی با پزشک آمریکایی استوارت هامروف، پیشرفت و توسعه داد به گونه ای که در کتاب خودسایه های عقلدر سال 1994، مطرح کرد ساختارهایی که در درک کوانتومی شرکت دارد، از پروتيين هایی به نام ميکروتوبول تشکیل مي شود و این ميکروتوبول ها در بیشتر سلول های ما از جمله سلول های عصبی مغزی وجود دارد و پنروز و هامروف، استدلال کردند جنبش های این ميکروتوبول ها ممکن است بر اساس اصل در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، باشد ولی دلیلی بر آن نیست.

اشاره شده است که اندیشه در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) ميکروتوبول ها، بر اساس آزمونهایی در سال 2013 تایید شده است ولی در واقع این پژوهش ها به آثار کوانتومی اشاره نکرده است. علاوه بر آن، بیشتر پژوهشگران اعتقاد دارند اندیشه orch-or بر اساس پژوهشی- که در سال 2000 انجام شد- از نظرها دور شد.

فیزیک دانی به نام مارک تيگمارک بیان کرد، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) مولکول های دخیل در ارسال پیام های عصبي، امکان ندارد حتی در بخشی از زمان لازم بر رسیدن این پیام ها به مکان خاصی ادامه یابد. تاثیر های کوانتومی مانند در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، با اصلی به نام جداسازی ارتباط کوانتومی(decoherence) به سادگی از بین ميرود و این، به واکنش ذرات کوانتومی با منطقه اطراف- که از طریق آن، خصوصیات کوانتومی از مجموعه محو میشود- باز می گردد. انتظار می رود جدا شدن ارتباط کوانتومی در محیط های مرطوب و گرم، مانند سلول زنده بسیار سریع شود. پیام های عصبی، پالس هاي الکتریکی است که از عبور ذرات باردار از غشای سلولهای عصبی ایجاد می شود. اگر یکی از این ذرات در، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، باشد و با سلول های عصبی برخورد کند، لازم است آنطور کهتيگمارکمي گويد در کمتر از میلیارد ميليارد صدم ثانیه از بین برود و این کار، حداقل ده هزار تریلیون بار تکرار میشود تا زمانی که سلول های عصبی پیام را خالی کند. نتیجه آنکه شک وابهام زیادی در مورد اندیشه تاثیر مکانیک کوانتومی بر مغز وجود دارد، ولی پنروز به این دلایل توجهی نمیکند و فرضیه(orch-or) را مطرح میسازد. به رغم بیان تيگمارکدر مورد جداکردن بسیار سریع ارتباط کوانتومی در سلول ها، محققان دیگری آثار کوانتومی را در سلول های زنده دیده اند.

دلایلی اشاره میکند نظام بیولوژیک، در جوانب مختلفی از اصول مکانيک کوانتوم بهره میبرد. به عنوان نمونه، فرایند ساختن با نور است و تاثیرات کوانتومی در تبدیل اشعه خورشید به کربوهيدرات ها در فرایند فتوسنتز نقش دارد. دانشمندان همچنین دیدند پرندگان مهاجر، قطب نمای کوانتومی مخصوصی دارند که به آنها اجازه استفاده از ميدان مغناطيسي زمين و هوانوردي را میدهد و احساس بویایی در انسان هم بر اساس یکی از مهمترین خصوصیات فیزیک کوانتوم انجام می شود.

علاوه براینها، به ناچار باید پذیرفت مغز از حیله های کوانتومی استفاده میکند و برهانهایی کاملا متفاوت وجود دارد.

فیزیک دانی به نام ماتيو فیشر از دانشگاه کالیفرنیا مقاله ای را در سال 2015 منتشر کرد و مطرح کرد مغز مولکولهايي دارد که میتواند، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) را به شکلی درست، حفظ کند و به شکل مشخص، هسته های ذرات فسفر این توانایی را دارد. ذرات فسفر در همه جا درون سلول ها هستند و معمولا شکل يونی آن، با چهار مولکول اکسیژن ترکیب می شود. این یون ها واحد اساسی نیرو درون سلول ها هستند. بخش بزرگی ازنیروی سلول، در مولکول هایی به نام ATP ، ذخیره می شود که زنجیره هایی تشکیل شده از سه مجموعه از فسفات است و مرتبط با مولکول ساختاری است و در زمان قطع شدن یکی از مجموعه های فسفات، نیروی سلول آزاد میشود تا استفاده شود. سلول ها مکانیسم هایی مولکولی برای جمع کردن یون های فسفات در مجموعه دارد و بار دیگر، آن را می شکنند. فیشر نقشه ای را طرح کرد که میشد در آن، دو بخش از یون های فسفات را در نوع خاصی از در هم رفتن کوانتومی، به نام همبستگي كوانتومي (entangled state) قرار داد. هسته هاي فسفر خاصيت كوانتومي دارد که چرخش دوکی کوانتومی (spin) خوانده می شود و آن را تا حدی مشابه مغناطیس کوچک با قطب هایی میکند که به جهت های معینی اشاره دارد.

در حالت در هم فرورفتن؛ لرزش دوکی یا اسپین یکی از هسته های فسفر بر اساس دیگر هسته ها است به عبارت دیگر حالت های همبستگی حقیقتا حالت های در هم فرورفتن کوانتومی است که بیشتر از یک ذره کوانتومی واحد را در بر می گیرد.

فیشر می گوید رفتار مکانیکی کوانتومی چرخش دوکی این هسته ها می تواند در دوره های طولانی ای- که توسط بشر قابل ملاحظه است- به شکل معقولی در برابر جداسازی ارتباط، مقاومت کند. او با تیگمارک، اتفاق نظر دارد که جنبش های کوانتومی به شدت ازمحیط، تاثیر می پذیرد همانطور که پنروز و هامیروف تصور کردند و جداسازی همبستگی، تقریبا به صورت فوری حاصل می شود ولی چرخش دوکی کوانتومی هسته ها به شدت با محیط خود واکنش نشان نمی دهد. به رغم اینها رفتار کوانتومی، در چرخش دوکی کوانتومی هسته های فسفر، مصون از جداسازي همبستگی است.

فیشر می گوید وقتی ذرات فسفر در ساختاری بزرگتر به بنام مولکول های پوسنر قرار داده شود، چنین چیزی رخ می دهد. و اینها مجموعه ای تشکیل شده از شش یون فسفات است که با نه یون کلسیم ارتباط دارد و نشانه هایی بر امکان پذیر بودن وجود این مولکول ها در سلول های زنده هست به رغم آنکه اکنون دلیل قاطعی ندارد.

فیشر می گوید چرخش دوکی کوانتومی فسفر در برابر جدا شدن همبستگی یک روز یا تقریبا یک روز حتی در سلول های زنده مقاومت می کند و این، یعنی میتواند بر چگونگی عمل مغز تاثیر بگذارد. این نظر مطرح است که مولکول های پوسنر میتواند از طرف سلول های عصبی، بلعیده شود. و مولوکول های پوسنر هر طور در داخل باشند، می توانند سلول های عصبی را تحریک کنند تا پیامی را از طریق جدا سازی و آزاد کردن یون های کلسیم، به سلول دیگر برساند. و به دلیل همبستگی در مولکول های پوسنر دو تا از این پیام ها به نوبه خود به عنوان نوعی از همبستگی کوانتومی افکار با هم مرتبط میشود. فیشر می گوید: پس پردازش های کوانتومی دارای چرخش دوکی کوانتومی هسته ای، در عمل در مغز وجود دارد و اين امری بسیار شایع خواهد بود و در هر زمان رخ میدهد.

فیشر اولا وقتی شروع به تفکر در بیماران عقلی میکند، به اين نتیجه ميرسد زیرا می گوید: وقتی پیش از سه تا چهار سال قبل تصمیم گرفتم کشف کنم چگونه یون لیتیم میتواند مانند این تاثیر بزرگ را در درمان بیماران عقلی داشته باشد در شیمی زیستی مغز وارد شدم.

چون دوای لیتیم به مقدار وسیع در درمان اختلال دو قطبی استفاده میشود. این دارو عمل میکند ولی کسی نمی داند دقیقا چگونه عمل می کند. فیشر درباره تفسیر کوانتومی بحث نمیکند ولی پس از آن، مقاله ای پژوهشی را ارائه کرد که نشان میداد داروی لیتیوم تاثیرات مختلفی بر رفتار موش ها دارد که بر اساس لیتیوم مورد استفاده است. در نگاه اول این از ناحیه شیمیایی، شگفت انگیز است که نظیرهای مختلف واجب است به صورت تقریبا مطابق با هم، رفتار کنند پس وقتی لیتیوم به عنوان درمانی سنتی استفاده شده است باید روی موارد مشابه، همان تاثیر را داشته باشد ولی فیشر فهمید هسته ذرات مشابه لیتیوم، متفاوت است و ممکن است نقشی مختلف داشته باشد و این خاصیت کوانتومی به روش عمل دوای لیتیوم تاثیر می گذارد. برای نمونه اگر لیتیوم به جای کلسیم در مولکول های پوستر جایگزین شود چرخش دوکی کوانتومی لیتیوم بر چرخش دوکی کوانتومی ذرات فسفر تاثیر می گذارد و در نتیجه در همراهی با همبستگی کوانتومی آن وارد می شود.

اگر این مطلب درست باشد به تفسیر آنچه لیتیوم در درمان بیماری دو قطبی به کار میبرد، کمک میکند.

در این مرحله طرح فیشر بیشتر از نظری قابل توجه، نیست ولی راه های بسیاری هست که میتوان درستی آن را آزمود و از این فکر شروع میشود که چرخش دوکی کوانتومی فسفر در مولکل های پوسنر، میتواند همبستگی کوانتومی را در دوره های طولانی حفظ کند و این چیزی است که فیشر بعدا به آن می پردازد.

به رغم اینها او در این بیان محتاط است و افکار قبلی درباره هوشیاری و ادراک کوانتومی، در بهترین حالات با هم برخورد دارد.

فیزیک دان ها، بیشتر آرزوی آنها این است که هوشیاری و مغز بتواند دور از نظریه کوانتوم باقی بماند و شاید بر عکس هم باشد و بعد از همه اینها حتی نمی دانیم هوشیاری چیست و نظریه ای برای توصف آن هم نیست. نتیجه اینکه فیزیک دان ها غالبا همین که عبارت کوانتوم و هوشیاری در یک جمله بیان میشود، احساس ناتوانی می کنند.

این اندیشه تاریخی طولانی دارد و این از زمانی است که تاثیر ناظر و عقل در مکانیک کوانتوم در نخستین روزها مطرح شد و انکار ارتباط بین هوشیاری و مکانیک کوانوم بسیار سخت است. در سال 2016 آدریان کینت از دانشگاه کمبریج که یکي از محترم ترین فیلسوفان کوانتومی است، پیشگویی کرد هوشیاری، رفتار نظام کوانتومی را به روشی پیچیده تغییر داده است ولی میتوان آن را کشف کرد. کینت در مورد این اندیشه بسیار هشدار داد و اعتراف کرد: در اصول، دلیلی قانع کننده براي اعتقاد به اینکه نظریه کوانتوم، نظریه درستی است- که می خواهد براي نظریه هوشیاری دستورسازی کند- وجود ندارد و نمي تواند کامل بيان کند ارتباطی مشترک بین معماهاي نظریه کوانتوم، با معماهاي هوشیاری هست. ولی او می گوید تفسیر همه خصوصیاتی- که هوشیاری، بر اساس فیزیک کلاسیک و قبل از نظریه کوانتوم دارد- دشوار است.

یکی از سوالات حیرت انگیز به صورت خاص، آن است که چگونه عقل های هوشیار ما می تواند احساسات یگانه ای در نوع خود مانند رنگ قرمز یا بوی گوشت ترد و سرخ شده خوک را تجربه کند؟ با چشم پوشی از افرادی- که از ناتوانی های چشمی رنج می برند- همه رنگ قرمز را می شناسیم ولی وسیله ای برای رساندن احساس نداریم و هیچ چیزی در فیزیک نیست که به ما بگوید چه چیزی، بر اساس آن، وجود دارد. احساسات از این نوع، کوالیا یا کیفیت های قابل حس (qualia)نامیده می شود. ما آنها را اینگونه تصور می کنیم که از خصوصیات یگانه در همه جای جهان هستند ولی در حقیقت اینها فقط نتایج هوشیاری ما هستند و این امر، تفسیرش دشوار است.

کینت می گوید هر زنجیره از افکار درباره ارتباط هوشیاری با فیزیک منجر به معمایی بی نتیجه می شود و این، چیزی است که او را وادار کرد، این اندیشه را مطرح کند که ما میتوانیم پیشرفت در فهم معمای تکامل هوشیاری را به دست بیاوریم و این، در صورتی است که فرض کنیم هوشیاری، احتمالات کوانتومی را تغییر مي
میدهد هرچند بسیار اندک باشد.

به عبات دیگر، عقل ممکن است به شکل حقیقی بر نتایج اندازه گیری، تاثیر بگذارد. دقیقا مشخص نیست چه چیزی حقیقی است ولی این فرصت هست که همه حقایق ممکن و قابل به دست آوردن از طرف مکانیک کوانتوم، همان مراقبتی باشد که در واقعیت به روشی انجام می دهیم؛ به گونه ای که میتوان آن را پیشگویی کرد.

کینت می گوید: 15% ایمان دارم که چیزی در هوشیاری، به صورت مشخص سبب انحرافات در نظریه کوانتوم میشود و شاید از طریق تجربی، طی 50 سال آینده کشف شود و اگر چنین چیزی رخ دهد، این نظر ما را درباره همه فیزیک و عقل، تغییر خواهد داد و این فرصت، باید کشف شود.

http://www.bbc.com/…/20170215-the-strange-link-between-the-…

http://ibelieveinsci.com/?p=38339


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
از نشانه ها و آثار درک شدما انسانها چه اندازه نزدبزرگترین خطایی که مردم متغییرات منطقه بویایی مغزنخستین تصویر از سیاهچالهیادآوری خواب و رویاروزه داری متناوب، مغز را انسان عامل توقف رشد مغزعضلانی که طی سخن گفتن چقداز تکینگی تا مغز از مغز تمرکز حافظه کجاستتلاش هایی در بیماران قطع حقیقت خواب و رویانظام مثبت زندگیکووید نوزده و خطر بیماریرژیم غذایی حاوی تخم مرغ وایا کوچک شدن مغزانسان الاز تکینگی تا مغز از مغز تمغز فکر میکند مرگ برای دیتوانایی مغز و دیگر اجزای خواندن ، یکی از شستشو دهنهوش مصنوعی الفاگوکریستال زمان(قسمت اولزبان چهار حرفی حیات زمینابزار بقا از نخستین هماناستیفن هاوکینگ در مورد همغز ابزار برتر بقاتکامل شناخت انسان با کشفدنیای شگفت انگیز کوانتومگامی در درمان بیماریهای سفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانفلج خواببیماری های مغز و اعصاب و تاثیر کپسول نوروهرب بر تنقش محیط زندگی و مهاجرت ددانشمندان اولین سلول مصنپیام های ناشناخته بر مغز سودمندی موجودات ابزی بر ابزارهای بقای موجود زندقیچی ژنتیکی تهدید یا فرصبیش از نیمی از موارد انتقتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش روزه داری در سالم و جهوش عاطفی در زنان بیشتر ادر مانهای کمر دردآیا هوش ارثی دریافتی از پسریعترین کامپیوتر موجوداختلال خواب فرد را مستعد ملاحظات بیهوشی قبل از جربحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکچندین ماده غذایی که ماننوقتی فهمیدی خطا کردی برگدرمان تومورهای مغزی با اآیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجشگفتی های زنبور عسلارتباط انسانی، محدود به منبع هوشیاری در کجاست؟(قبرخی اثرات مضر ویتامین دتاثیر عصاره تغلیظ شده گیچگونه واکسن کرونا را توزواسطه ها د رمسیر ایجاد مغدرگیری اعصاب به علت میتوافزایش مرگ و میر سندرم کوظهور امواج مغزی در مغز مصاز نظر علم اعصاب یا نرووسما با کمک مغز خود مختاريمبسیاری از بیماری های جدیتغییرات آب و هوایی که به نرمش های مفید در سرگیجهژن هوش و ساختارهای حیاتی روزه داری و بیمار ی ام اس انعطاف پذیری مکانیسمی علمقالاتاز تکینگی تا مغز از مغز تمرکز حافظه کجاستتلاشی برای درمان قطع نخاحقیقت راستین انسان علم بنظریه ی تکامل در درمان بیکودک ایرانی که هوش او از راه های جدید برای قضاوت رایا این جمله درست است کسیاز تکینگی تا مغز از مغز تمغز ما کوچکتر از نیم نقطهتوازن مهمتر از فعالیت زیخواب سالم عامل سلامتیهوش مصنوعی از عروسک تا ککریستال زمان(قسمت دوم)زبان و کلمه حتی برای کسانابزار بقا از نخستین هماناستیفن هاوکینگ در تفسیر مغز از بسیاری حقایق می گرتأثیر نگاه انسان بر رفتادندان ها را مسواک بزنید تگاهی لازم است برای فهم و سفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانفلج خواب چیستبیماری گیلن باره و بیمارتاثیر کپسول نوروهرب بر سنقش نگاه از پایین یا نگاهدانشمندان تغییر میدان مغپیشینیان انسان از هفت میسیلی محکم محیط زیست بر انابزارهای پیشرفته ارتباط قانون مندی نقشه ژنتیکی مبیشتر کمردردها نیازی به تاثیر گیاهخواری بر رشد و نقش رژیم غذایی بر رشد و اهوشیاری کوانتومیدر محل کار ارزش خودت را بآیا هوش سریعی که بدون احسسرگیجه از شایعترین اختلااختلال در شناسایی حروف و ممانتین یا آلزیکسا یا اببحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکچه زیاد است بر من که در ایویتنام نوعی کرونا ویروس درمان تشنجآیا خداباوری محصول تکاملشاهکار قرنارتباط از بالا به پایین ممنبع خواب و رویابرخی اختلالات عصبی مثانهتاریخ همه چیز را ثبت کردهچگونه آن شکری که می خوریموبینار اساتید نورولوژی ددستورالعمل مرکز کنترل بیافسردگی و اضطراب در بیماعلم به ما کمک میکند تا مواز نظر علم اعصاب اراده آزما تحت کنترل ژنها هستیم یبسیاری از بیماری های جدیتغییرات تکاملی سر انسان نرمشهای مهم برای تقویت عژن یا نقشه توسعه مغز و نقروزه داری سلول های بنیاداولین هیبرید بین انسان وتاثیر ویتامین دی بر بیمااز تکینگی تا مغز از مغز تمرکز خنده در کجای مغز استتلاشی تازه برای گشودن معحمله ویروس کرونا به مغزنظریه تکامل در درمان بیمکودکان میتوانند ناقل بی راه های جدید برای قضاوت رایا ابزار هوشمندی یا مغز از تکینگی تا مغز از مغز تمغز مادران و کودکان در زمتوسعه هوش مصنوعی قادر اسخواب سالم عامل سلامتی و یهوش مصنوعی از عروسک تا ککریستال زمان(قسمت سوم)زبان و بیان نتیجه ساختماابزار بقا از نخستین هماناستخوان های کشف شده، ممکمغز به تنهایی برای فرهنگ تئوری تکامل امروز در درمدو ویژگی انتزاع و قدرت تجگاهی مغز بزرگ چالش استسفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانفلج دوطرفه عصب 6 چشمبیماری ای شبیه آلزایمر و تاثیر کپسول نوروهرب بر سنقش نظام غذایی در تکامل مدانشمندان روش هاي جدیدی پیشرفت های جدید علوم اعصسیاهچاله و تکینگی ابتدایابزارهای بقا از نخستین هقانون جنگلبا هوش مصنوعی خودکار روبتاثیر انتخاب از طرف محیط نقش رژیم غذایی در رشد و اهوش، ژنتیکی است یا محیطیدر چه مرحله ای از خواب ، رآیا هشیاری کوانتومی وجودسربازان ما محققا غلبه می اختلال در شناسایی حروف و منابع انرژي پاک سرچشمه حبحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکنهایت معرفت و شناخت درک عویتامین E برای فعالیت صحدرمان جدید میگرن با انتی آیا دلفین ها می تواند از شبیه سازی میلیون ها جهان ارتباط بین هوش طبیعی و هومنحنی که ارتباط بین معرفبرخی بیماری ها که در آن بتازه های اسکیزوفرنی(جنوچگونه انتظارات بر ادراک وراپامیل در بارداریذهن ما از در هم شکستن منبالکتروتاکسی(گرایش و حرکعلایم کمبود ویتامین E را التهاب شریان تمپورالعلایم کمبود ویتامین E را از نظر علم اعصاب اراده آزماه رجببعد از کروناثبت امواج الکتریکی در عصچرا مغزهای ما ارتقا یافت ژنها نقشه ایجاد ابزار هوروش مقابله مغز با محدودیاولین مورد PML به دنبال تکصفحه اصلیاز تکینگی تا مغز از مغز تمرگ انتقال است یا نابود شتلاشی جدید در درمان ام اسحوادث روزگار از جمله ویرنظریه تکامل در درمان بیمکودکان خود را مشابه خود تراه پیروزی در زندگی چیستایا بیماری ام اس (مولتیپاز تکینگی تا مغز از مغز تمغز چون ابزار هوش است دلیتوسعه برخی شغل ها با هوش خواب عامل دسته بندی و حفطهوش مصنوعی از عروسک تا ککشف مکانیسم عصبی خوانش پزبان و بیان، در سایه پیشرابزار بقا از نخستین هماناستروژن مانند سپر زنان دمغز برای فراموشی بیشتر کتئوری تکامل در پیشگیری و دو برابر شدن خطر مرگ و میگذر زمان کاملا وابسته به سفرنامه سفر به بم و جنوب ابزار بقای موجود زنده از فناوری هوش مصنوعی نحوه خبیماری ای شبیه ام اس مولتتاثیر کتامین در درمان پانقش نظریه تکامل در شناسادانشمندان روشی برای تبدیپیشرفتی مستقل از ابزار هسیاره ابلهانابزارهای بقا ازنخستین همقانونمندی و محدودیت عالمبار سنین ابزار هوشمندی اتاثیر احتمالی عصاره تغلینقش زنجبیل در جلوگیری از هیچگاه از فشار و شکست نتردر هم تنیدگی کوانتومی و پآیا واکنش های یاد گرفته وسردرد میگرن در کودکاناختلالات مخچهمنابع انرژی از نفت و گاز بحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکچهار میلیارد سال تکامل بویتامین E در چه مواد غذایدرمان جدید کنترل مولتیپلآیا دلفین ها میتوانند باشبیه سازی سیستم های کوانارتباط شگفت مغز انسان و فمنشأ اطلاعات و آموخته ها برخی بیماری های خاص که بدتازه های بیماری پارکینسوچگونه باغبانی باعث کاهش ورزش هوازی مرتب خیلی به قذهن چند جانبه نیازمند نگامیوتروفیک لترال اسکلروعلت خواب آلودگی بعد از خواز آغاز خلقت تا نگاه انساماپروتیلینبعد از کروناجمجمه انسان های اولیهچرا پس از بیدار شدن از خوژنها ، مغز و ارادهروش های صرفه جویی در ایجااولین مورد پیوند سر در انسوالات پزشکیاز تکینگی تا مغز از مغز تمراحل ارتقای پله پله کیهتمایل زیاد به خوردن بستنحافظه و اطلاعات در کجاست نظریه تکامل در درمان بیمکوری گذرای ناشی از موبایراست دستی و چپ دستیایا بدون زبان میتوانیم تاز تکینگی تا مغز- از مغز مغز چگونه صداها را فیلتر توصیه های سازمان بهداشت خودآگاهی و هوشیاريهوش مصنوعی از عروسک تا ککشف مکانیسمی پیچیده در بزبان و تکلم برخی بیماریهابزار بقا از نخستین هماناسرار بازسازی اندام هامغز بزرگ چقدر مفید هست ؟تا 20 سال آینده مغز شما به دو برابر شدن خطر مرگ و میگربه شرودینگر و تاثیر مشسفری به آغاز کیهانابزار بقای موجود زنده از فیلمی بسیار جالب از تغییبیماری اضطراب عمومیتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش هورمون های تیروئید دهوش مصنوعی از عروسک تا کمداروهای مصرفی در ام اسپاسخ گیاهان در زمان خوردسیاره ابلهانابزارهای بقای از نخستین قارچ بی مغز در خدمت موجودبارداری بدون رحمتاثیر ترکیبات استاتین (سنقش زبان در سلطه و قدرت اهاوکينگ پیش از مرگش رسالدر هم تنیدگی کوانتومی و دآیا گذشته، امروز وآینده سردرد و علتهای آناختلالات حرکتی در انسانمنابع انرژی از نفت و گاز بحثی درباره احساسات متفاتاثیر درجه حرارت بر عملکچهار ساعت پس از کشتار خوکویتامین دی گنجینه ای بزردرمانهای بیماری پارکینسآیا دست مصنوعی به زودی قاشبکه های مصنوعی مغز به درارتباط شگفت انگیز مغز انمهندسی ژنتیک در حال تلاش برخی توجهات در ببمار پارتبدیل تراکت صوتی مصنوعی چگونه تکامل مغزهای کنونیورزش هوازی ، بهترین تمریرفتار اجتماعی انسان، حاصامید نیکو داشته باش تا آنعوامل موثر در پیدایش زبااز انفجار بزرگ تا انفجار مبانی ذهنی سیاه و سفیدبعد از کرونا دلخوشی بیهوجنسیت و تفاوت های بیناییچرا بیماری های تخریبی مغژنهای مشترک بین انسان و وروش هایی ساده برای کاهش ااولین تصویر در تاریخ از سپیامهای کاربراناز تکینگی تا مغز از مغز تمرز مرگ و زندگی کجاستتمدن قدیمی ای در جنوب ایرحافظه و اطلاعات در کجاست هفت چیز که عملکرد مغز تو کی غایب شدی تا نیازمند دلرجزخوانی هایی که امروز بایا تکامل هدفمند استاز تکینگی تا مغز- از مغز مغز ناتوان از توجیه پیداتوصیه های غیر دارویی در سخودآگاهی و هوشیاريهوش مصنوعی از عروسک تا ککشف ارتباط جدیدی از ارتبزبان و شناخت حقیقت قسمت چابزار بقا از نخستین هماناصول سلامت کمرمغز بزرگ چالش است یا منفعتاثیر مشاهده بر واقعیت بدوچرخه سواری ورزشی سبک و گزیده ای از وبینار یا کنفسقوط درون جاذبه ای خاص، چفیزیک مولکولها و ذرات در بیماری بیش فعالیتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش هورمون زنانه استروژنهوش مصنوعی به کمک هوش طبیداروهای ام اسپختگی پس از چهل سالگي به سیر آفرینش از روح تا مغز ابزارهای دفاعی و بقای موقبل از انفجار بزرگبازگشت از آثار به سوی خداتاثیر دوپامین و سروتونیننقش زبان در سلطه و قدرت اهاوکينگ پیش از مرگش رسالدر کمتر از چند ماه سوش جدآیا آگاهی پس از مرگ از بیسردرد تنشناختلالات صحبت کردن در انمنابع انرژی از نفت و گاز بحثی درباره احساساتی غیرتاثیر درجه حرارت بر عملکنوآوری ای شگفت انگیز دانویرایش DNA جنین انسان، بردرک فرد دیگر و رفتارهای اآیا رژیم غذایی گیاهی سلاشباهت مغز با کیهان مادیارتباط شگفت انگیز مغز انمولتیپل اسکلروز در زنان برخی توصیه ها برای واکسیتبدیل سلولهای محافط به سچگونه جمعیت های بزرگ شکل ورزش و میگرنرقیبی قدرتمند در برابر مرموزی از نخستین تمدن بشرامید درمان کرونا با همانعوامل ایجاد لغت انسانی و از بحث های کنونی در ویروسمجموعه های پر سلولی بدن مبعد از کرونا دلخوشی بیهوجنسیت و تفاوت های بیناییچرا حیوانات سخن نمی گوینژنهای هوش ، کدامندروش صحبت کردن در حال تکاماولین سلول مصنوعیسایتهای دیگراز تکینگی تا مغز از مغز تمرز بین انسان و حیوان کجاتمدن بشری و مغز اخلاقیحافظه و اطلاعات در کجاستهفت سین یادگاری از میراث کیست کلوئید بطن سومرشته نوروایمونولوژی و نقایرادهای موجود در خلقت باز تکینگی تا مغز- از مغزتمغز و سیر تکامل ان دلیلی توصیه هایی در مصرف ماهیخورشید مصنوعیهوش مصنوعی از عروسک بازی کشف جمجمه ای درکوه ایرهوزبان و شناخت حقیقت قسمت اابزار بقا از نخستین هماناضطراب و ترسمغز بزرگ چالشهای پیش روتاثیر نگاه ناظر هوشیار بديدن با چشم بسته در خواب گزارش یک مورد جالب لخته وسلول های بنیادی منابع و اابزار بقای موجود زنده از فیزیکدانان ماشینی برای تبیماری تی تی پیتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش ژنتیک در درمان اختلاهوش مصنوعی در کامپیوترهاداروهای ضد بیماری ام اس وپرورش مغز مینیاتوری انساسیستم تعادلی بدناثر مضر مصرف طولانی مدت رقدم زدن و حرکت دید را تغیبازگشت به ریشه های تکاملتاثیر دپاکین بر بیماری منقش سجده بر عملکرد مغزهدف یکسان، در مسیرهای متدر آستانه ی موج پنجم کوویآیا امکان بازسازی اندامهسردرد سکه ایاختراع جدید اینترنت کوانمناطق خاصی از مغز در جستجبخش بزرگتر کیهان ناشناختتاثیر درجه حرارت بر عملکنوار مغزی روشی مهم در تشخواکنش های ناخودآگاه و تقدرک و احساسآیا رژیم غذایی گیاهی سلاشباهت زیاد بین سلول هاي عارتباط غیرکلامی بین انسامواد کوانتومی جدید، ممکنبرخی روش های تربیتی کودکتری فلوپرازینچگونه جمعیت های بزرگ شکل ورزش بهترین درمان بیش فعورزش در کمر دردرمز و رازهای ارتباط غیر کامگا سه عامل مهم سلامتعواملی که برای ظهور لغت ااز تلسکوپ گالیله تا تلسکمحل درک احساسات روحانیتفکر خلا ق در برابر توهم جهان کاملی در اطراف ما پرچرا حجم مغز گونه انسان درژنهای حاکم بر انسان و انسروشهای نو در درمان دیسک باوکرلیزوماب داروی جدید شاز تکینگی تا مغز از مغز تمزایای شکلات تلخ برای سلتمساح حد واسط میان مغز کوحس چشایی و بویاییهم نوع خواری در میان پیشیکاهش مرگ و میر ناشی از ابرشد مغز علت تمایل انسان باگر نعمت فراموشی نبود بساز تکینگی تا مغز، از مغز مغز آیندگان چگونه است ؟توضیحی ساده در مورد هوش مخانواده پایدارهوش مصنوعی از عروسک بازی گمان میکنی جرمی کوچکی در زبان و شناخت حقیقت قسمت دابزار بقا از نخستین هماناطلاعات حسی ما از جهان، چمغز بزرگ و فعال یا مغز کودی متیل فومارات(زادیوا)(گشایش دروازه جدیدی از طرسلول عصبی شاهکار انطباق ابزار بقای موجود زنده از فرگشت و تکامل تصادفی محض بیماری دویکتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش گرمایش آب و هوا در همهوش مصنوعی در خدمت خلق وحداروی فامپیریدین یا نورلآلودگی هوا و ویروس کروناسیستم دفاعی بدن علیه مغز اثرات فشار روحی شدیدقدرت انسان در نگاه به ابعبازسازي مغز و نخاع چالشی تاثیر داروهای ضد التهاب نقش غذاها و موجودات درياهدف از تکامل مغزدر درمان بیماری مولتیپل آیا انسان با مغز بزرگش اخسرعت فکر کردن چگونه استادامه بحث تکامل چشممنبع هوشیاری کجاست؟ (قسمبخش دیگری در وجود انسان هتاثیر درجه حرارت بر عملکنورون هاي مصنوعی می توانواکسن های شرکت فایزر آمردرک احساسات و تفکرات دیگآیا راهی برای رفع کم آبی شباهت زیاد بین سلول هاي عارتروز یا خوردگی و التهاموجود بی مغزی که می تواندبرخی سلولهای عصبی در تلاتری فلوپرازینچگونه حافظه را قویتر کنیوزوز گوشرویا و خبر از آیندهامروز دانش ژنتیک هیچ ابهعوارض ازدواج و بچه دار شداز تلسکوپ گالیله تا تلسکمحل درک احساسات روحانی دتفاوت مغز انسان و میمون هجهش های ژنتیکی مفید در ساچرا خشونت و تعصبکلرال هیدرات برای خوابانروشهای شناسایی قدرت شنواايندگان چگونه خواهند دیداز تکینگی تا مغز از مغز تمسیر دشوار تکامل و ارتقاتنفس هوازی و میتوکندریحس و ادراک (قسمت اول )همیشه اطمینان تو بر خدا بکاهش التهاب ناشی از بیمازمین زیر خلیج فارس تمدنی اگر نعمت فراموشی نبود بساز تکینگی تا مغز، از مغز مغز انسان ایا طبیعتا تماتکنولوژی جدید که سلول‌هخارق العاده و استثنایی بهوش مصنوعی از عروسک بازی گنجینه ای به نام ویتامین زبان و شناخت حقیقت قسمت سابزار بقا از نخستین هماناطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر نگاه و مشاهده ناظر مغز حریص برای خون، کلید تدژا وو یا اشنا پنداریپمبرولیزوماب در بیماری چسلولهای ایمنی القا کنندهابزار بقای موجود زنده از فراموش کارها باهوش تر هسبیماری ضعف عضلات نزدیک بتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش آتش در رسیدن انسان بههوش مصنوعی در خدمت خلق وحداروی لیراگلوتیدآلزایمرسکته مغزیاثرات مفید قهوهلوب فرونتال یا پیشانی مغبحتی علمی درباره تمایل بتاثیر داروی ضد تشنج سدیم نقش غذاها و موجودات درياهدف از خلقت رسیدن به ابزادرمان های اسرار آمیز در آآیا احتمال دارد رویا از آشلیک فراموشیاداراوون تنها داروی تاییمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمبرنامه و ساختار پیچیده متاثیر درجه حرارت بر عملکنورون های ردیاب حافظهواکسن کووید 19 چیزهایی که درک تصویر و زبان های مخلتآیاما مقهور قوانین فیزیکشرکت نورالینک ویدیویی ازارزش حقیقی زبان قسمت اولموجودات مقهور ژنها هستندبرخی سيناپسها طی تکامل و تسلیم شدن از نورون شروع منگاه محدود و تک جانبه، مشنگاه انسان محدود به ادرایک پیشنهاد خوب برای آسان رویا بخشی حقیقی از زندگی انفجار و توقف تکاملی نشاعید نوروز مبارکاز تکنیکی تا مغز از مغز تمحدودیت های حافظه و حافظتفاوت ها و تمایزها کلید بجهش های ژنتیکی غیر تصادفچرا در مغز انسان، فرورفتکمردرد و علل آنروشی برای بهبود هوش عاطفايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز از مغز تمشکلات نخاعیتنفس هوازی و میتوکندریحس و ادراک (قسمت دوم )همیشه عسل با موم بخوریمکاهش دوپامین عامل بیماریزندگی هوشمند در خارج از زاگر تلاش انسان امروز برااز تکینگی تا مغز، از مغز مغز انسان برای ایجاد تمدتکنولوژی جدید که سلول‌هخدا موجود استهوش مصنوعی از عروسک بازی گویید نوزده و ایمنی ساکتابزار بقا از نخستین هماناطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر نگاه انسان بر رفتامغز زنان جوانتر از مغز مردژاوو یا آشناپنداریپنج اکتشاف شگفت آور در موسلولهای بنیادی مصنوعی درابزار بقای موجود زنده از فراموشی همیشه هم بد نیستبیماریهای تحلیل عضلانی اتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش انتخاب از طرف محیط، نهوش مصنوعی درمانگر کامپیداروی تشنجی دربارداریآمارهای ارائه شده در سطح سانسور از روی قصد بسیاری اثرات مضر ماری جوانالایو دوم دکتر سید سلمان فبحث درباره پیدایش و منشاتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش غذاها و موجودات درياهزینه ای که برای اندیشیددرمان های بیماری آلزایمرآیا احتمال دارد رویا از آشلیک فراموشیادغام میان گونه های مختلمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمبرنامه ی مسلط ژنها در اختتاثیر درجه حرارت بر عملکنوروپلاستیسیتی چیستواکسن کرونا و گشودن پنجردرک حقیقت نردبان و مسیری آزمون ذهنی گربه شرودینگرشش مرحله تکامل چشمارزش حقیقی زبان قسمت دوممیهمانهای ناخوانده عامل برداشت مغز ما از گذر زمانتشنج چیستتشنج و حرکات شبه تشنجی قانگاه از درون مجموعه با نگیک آلل ژنتیکی که از نئاندرویا تخیل یا واقعیتانواع سکته های مغزیعامل کلیدی در کنترل کارآاز تکینگی تا مغز از مغز تمخچه فراتر از حفظ تعادلتفاوت های بین زن و مرد فقجهشهای مفید و ذکاوتی که دچراروياها را به یاد نمی آکمردرد با پوشیدن کفش مناروشی جدید در درمان قطع نخايا اراده آزاد توهم است یاز تکینگی تا مغز از مغز تمشکلات بین دو همسر و برخیتو دی ان ای خاص ميتوکندريحس و ادراک قسمت چهارمهمراهی نوعی سردرد میگرنیکاهش سن بیولوژیکی، تنها زونا به وسیله ویروس ابله ابزار هوش در حال ارتقا ازاز تکینگی تا مغز، از مغز مغز انسان برای شادمانی طتکامل مادی تا ابزار هوشمخطا در محاسبات چیزی کاملهوش مصنوعی از عروسک بازی گوشه بیماری اتوزومال رسسزبان شناسی مدرن در سطح سلابزار بقا از نخستین همانبلندی در ذهن ما درک بلندیتاثیر نگاه انسان بر رفتامغزهای کوچک بی احساسدگرگونی های نژادی و تغییپوست ساعتی مستقل از مغز دسلسله مباحث هوش مصنوعیابزار بقای موجود زنده از فرایند پیچیده ی خونرسانیبیهوش کردن در جراحی و بیمتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش اتصالات بین سلولهای هوش مصنوعی درخدمت خلق وحداروی جدید s3 در درمان ام آن چیزی که ما جریان زمان سانسور بر بسیاری از حقایاجزای پر سلولی بدن انسان لبخند بزن شاید صبح فردا زبحثي درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکنقشه مغزی هر فرد منحصر بههزینه سنگین انسان در ازادرمان های جدید میگرنآیا برای تولید مثل همیشه شنا در ابهای گرم جنوب نیادغام دو حیطه علوم مغز و منبع هوشیاری کجاست؟(قسمبرین نت به جای اینترنتتاثیر درجه حرارت بر عملکنوشیدن چای برای مغز مفید واکسن کرونا از حقیقت تاتدرک عمیق در حیواناتآسيب میکروواسکولاریا آسششمین کنگره بین المللی سارزش حقیقی زبان قسمت سوممیگرن سردردی ژنتیکی که ببررسي علل احتمالي تغيير تشنج عدم توازن بین نورون نگاهی بر قدرت بینایی درایک جهش ممکن است ذهن انسانرویاها از مغز است یا ناخوانگشت نگاری مغز نشان میدعادت کردن به نعمتاز تکینگی تا مغز و از مغز مخچه ، فراتر از حفظ تعادلتفاوت های تکاملی در مغز وجهشهای مفید و ذکاوتی که دچراروياها را به یاد نمی آکنفرانس تشنج هتل کوثر اصروشی جدید در درمان سکته مای آنکه نامش درمان و یادشاز تکینگی تا مغز از مغز تمشکلات روانپزشکی پس از ستولید پاک و فراوان انرژیحس و ادراک قسمت پنجمهوموارکتوس ها ممکن است دکایروپاکتیک چیستزیباترین چیز در افزایش سابزار بقا از نخستین هماناز روده تا مغزمغز انسان برای شادمانی طتکامل مداومخطا در محاسبات چیزی کاملهوش مصنوعی از عروسک بازی گوشت خواری یا گیاه خواریزبان شناسی نوین نیازمند ابزار بقا از نخستین همانبه خودت مغرور نشوتاثیر ویتامین دی بر بیمامغزتان را در جوانی سیم کشدانشمندان موفق به بازگردپیموزایدسم زنبور ، کلیدی برای وارابزار بقای موجود زنده از فرایند تکامل و دشواری هابیهوشی در بیماران دچار اتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش حفاظتی مولکول جدید دهوش مصنوعی ساخته هوش طبیداروی جدید میاستنی گراویآیا ممکن است موش کور بی مساخت شبکه عصبی با الفبایاجزایی ناشناخته در شکل گلرزش ناشی از اسیب به عصببحثی در مورد نقش ویتامينتاثیر درجه حرارت بر عملکنقشه های مغزی جدید با جزیهزاران سال چشم های بینا ودرمان های جدید در بیماری آیا بزرگ شدن مغز فقط در دشناخت و معرفت، و نقش آن دارتقا و تکامل سنت آفرینش منبع هوشیاری کجاست؟(قسمبرای پیش بینی آینده مغز دتاثیر رو ح و روان بر جسمنوعی سکته مغزی ، وحشتناک واکسن کرونا ساخته شده تودرگیری قلب در بیماری ویرآسیب ها ناشی از آلودگی هوصرع و درمان های آنارزش خود را چگونه میشناسمیگرن شدید قابل درمان اسبررسی و اپروچ جدید بر بیمتصویربرداری فضاپیمای آمنگاهی بر توانایی اجزاي بیک رژیم غذایی جدید، می تورویاهای پر رمز و حیرتی دراندوهگین نباش اگر درب یا عارضه جدید ویروس کرونا ساز تکینگی تا مغز از مغز تمخچه ابزاري که وظیفه آن فتفاوت های زبانی سرمنشا تجواب دانشمند سوال کننده نزاع بین جهل و علم رو به پکنگره بین المللی سردرد دريتوکسيمب در درمان ام اسایمپلانت نخاعی میتواند داز تکینگی تا مغز از مغز تمشکلات روانپزشکی در عقب تولید سلولهای جنسی از سلحس و ادراک قسمت سومهوش مصنوعی می تواند بر احکاربرد روباتهای ريزنانوزیر فشار کووید چه باید کرابزار بقا از نخستین همانازدواج های بین گونه ای، رمغز انسان رو به کوچک تر شتکامل چشمخطرات هوش مصنوعیهوش مصنوعی از عروسک بازی گیلگمش باستانی کیستزبان، وسیله شناسایی محیطابزار بقا از نخستین همانبه زودی شبکه مغزی به جای تاثیر ویروس کرونا بر مغز مغزتان را در جوانی سیمکشدانشمندان نورون مصنوعی سپیچیدگی های مغزی در درک زسندرم کووید طولانیابزار بقای موجود زنده از فرایند حذف برخی اجزای مغبیوگرافیتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش حیاتی تلومر دی ان آ دهوش احساسیداروی جدید ضد میگرنآیا ما تنها موجودات زنده ساخت شبکه عصبی مصنوعی با احیای بینایی نسبی یک بیملزوم سازگاری قانون مجازابحثی جالب درباره محدودیتتاثیر درجه حرارت بر عملکنقص در تشخیص هیجانات عامهستي مادي ای که ما کوچکتردرمان های رایج ام اسآیا تکامل و تغییرات ژنتیشناسایی تاریخچه ی تکاملیارتوکين تراپی روشی جديد منبع هوشیاری کجاست؟(قسمبرای اولین بار دانشمندانتاثیر رژیم گیاه خواری بر نیاز به آموزش مجازی دیجیواکسن دیگر کرونا ساخته شدرگیری مغز در بیماری کویإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَضررهای مصرف شکر و قند بر از نخستین همانند سازها تمیدان مغناطيسي زمین بشر بررسی سیستم تعادلی بدن امیدازولام در درمان تشنج بررسی علل کمر درد در میانتغییر الگوی رشد مغزی با زناتوانی از درمان برخی وییکی از علل محدودیت مغز امرویای شفافانسان قدیم در شبه جزیره ععدم توقف تکامل در یک اندااز تکینگی تا مغز از مغز تمدارک ژنتیکی چگونه انسانتفاوتهای جنسیتی راهی براجاذبه و نقش آن در شکلگیرینزاع بین علم و نادانی رو کنگره بین المللی سردرد دریواستیگمیناینکه به خاطرخودت زندگی از تکینگی تا مغز از مغز تمشاهده آینده از روی مشاهتومورها و التهاب مغزی عاحساسیت روانی متفاوتهوش مصنوعی و کشف زبان هایکاربرد روباتهای ريز، در زیرفون داروی ضد ام اسابزار بقا از نخستین هماناستفاده از مغز، وزن را کممغز انسان رو به کوچکتر شدتکامل ابزار هوش ، راه پر دفاع در برابر تغییر ساختهوش مصنوعی از عروسک بازی گیاه خواری و گوشت خوار کدسفر نامه سفر به بم و جنوب ابزار بقا از نخستین همانبوزون هیگز چیستتاثیر ژنها بر اختلالات خنقش قهوه در سلامتیدانشمندان یک فرضیه رادیکپیوند مغز و سر و چالشهای سوپاپ ها یا ترانزیستورهاابزار بقای موجود زنده از فرد حساس از نظر عاطفی و ببیوگرافیتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش خرچنگ های نعل اسبی درهوش احساسیداروی ضد تشنج با قابليت تآیا مغز تا بزرگسالی توسعساختار شبکه های مغزی ثاباحساس گذر سریعتر زمانلزوم سازگاری قانون مجازابحثی در مورد نقش کلسیم و تاثیر درجه حرارت بر عملکنقطه بی بازگشتهستی ما پس از شروعی چگال درمان های علامتی در ام اسآیا جنین انسان، هوشمندی شناسایی سلول های ایمنی اارتباط میکروب روده و پارمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمبرخی ملاحظات در تشنج های تاثیر رژیم گیاه خواری بر چیزی خارج از مغزهای ما نیواکسن دیگری ضد کرونا از ددرگیری مغز در بیماران مبافت فشار خون ناگهانی در وضررهای شکر بر سلامت مغزاز نخستین همانند سازها تمکانیزمهای دفاعی در براببزرگ شدن مغز محدود به دورتغییر زودتر اتصالات مغزیناتوانی در شناسایی چهره یافته های نوین علوم پرده روبات های ریز در درمان بیانسان ها می توانند میدان عسل طبیعی موثر در کنترل باز تکینگی تا مغز از مغز تمروری بر تشنج و درمان هایتقلید مرحله ای نسبتا پیشحقیقت قربانی نزاع بین بی نزاع بین علم و جهل رو به پکندر در بیماریهای التهابریسدیپلام تنها داروی تایاینکه خانواده ات سالم بااز تکینگی تا مغز از مغز تمطالعه ای بیان میکند اهدتوهم لیلیپوتی(ریزبینی)خلاصه ای از مطالب همایش مهوش مصنوعی گوگل به کمک تشکجای مغز مسئول پردازش تجزاوسکا درمان گوشرابزار بقا از نخستین هماناستفاده از هوش مصنوعی در مغز ایندگان چگونه استتکامل زباندقیق ترین تصاویر از مغز اهوش مصنوعی از عروسک بازی گالکانزوماب، دارویی جدیسفر به مریخ در 39 روزابزار بقا از نخستین همانبی عدالتی در توزیع واکسن تاثیر کلام در آیات کلام بنقش مهاجرت در توسعه نسل ادانشمندان ژنی از مغز انسپیوند سر آیا ممکن استسوپاپ ها یا ترانزیستورهاابزار بقای موجود زنده از فرضیه ای جدید توضیح میدهبیان ژن های اسکیزوفرنی دتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش داروهاي مختلف معروف هوش عاطفی بیشتر در زنانداروی ضد تشنج با قابليت تآیا همه جنایت ها نتیجه بیسازگاری با محیط بین اجزااخلاق و علوم اعصابمقاومت به عوارض فشار خون بحثی در مورد عملکرد لوب فتاثیر درجه حرارت بر عملکچند نرمش مفید برای کمردرو هر کس تقوای خدا پیشه کندرمان ژنتیکی برای نوآوریآیا جهان ذهن و افکار ما مشواهدی از نوع جدیدی از حاارتباط چاقی و کاهش قدرت بمنبع هوشیاری کجاست؟(قسمبرخی مرزهای اخلاق و علومتاثیر رژیم گیاه خواری بر چگونه مغز پیش انسان یا همواکسن سرطاندرگیری مغزی در سندرم کووافراد آغاز حرکت خودشان رطوفان فقر و گرسنگی و بی ساز نخستین همانند سازها تما انسانها چه اندازه نزدبزرگ شدن تقریبا ناگهانی تغییر عمودی سر انسان از پنخاع ما تا پایین ستون فقریادگیری مهارت های جدید دروح رهاییانسان جدید از چه زمانی پاعصب حقوق نورولوواز تکینگی تا مغز از مغز تمرکز هوشیاری، روح یا بدن تلقین اطلاعات و حافظهحقیقت تنها چیزی است که شانشانه های گذشته در کیهان کوچک شدن مغز از نئاندرتارژیم های غذایی و نقش مهم ایندرالاز تکینگی تا مغز از مغز تمعنی روزهتوهم چیستخونریزی مغز در سندرم کووهوش مصنوعی گوگل به کمک تشکرونا چه بر سر مغز می آورزبان مشترک ژنتیکی موجوداابزار بقا از نخستین هماناستفاده از سلول های بنیامغز ابزار بقای برتر مادیتکامل ساختار رگهای مغزی دلایلی که نشان میدهد ما بهوش مصنوعی از عروسک تا کمگامی در درمان بیماریهای سفر تجهیزات ناسا به مریخ ابزار بقا از نخستین همانفلج بل، فلجی ترسناک که آنبیمار 101 ساله، مبتلا به ستاثیر کپسول نوروهرب بر ننقش میدان مغناطیسی زمین دانشمندان پاسخ کوانتومی پیوند سر، یکی از راه حلهاسوپاپ ها یا ترانزیستورهاابزار بقای موجود زنده از قیچی ژنتیکیبیست تمرین ساده برای جلوتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش ذهن و شناخت در حوادث هوش عاطفی در زنان بیشتر اداستانها و مفاهیمی اشتباآیا هوش مصنوعی زندگی بشرسخن پاک و ثابتاخلاق پایه تکامل و فرهنگمقابله با کرونا با علم اسبحثی درباره هوش و تفاوتهتاثیر درجه حرارت بر عملکچند جهانیوقت نهيب هاي غير علمي گذشدرمان ام اس(مولتیپل اسکلآیا جهش های ژنتیکی، ویروشواهدی از دنیسوان(شبه نئارتباط هوش ساختار مغز و ژمنبع هوشیاری در کجاست؟ قبرخی نکات از گاید لاین پرتاثیر رژیم گیاهخواری بر چگونه هموساپينس بر زمین واکسنی با تاثیر دوگانه ادرگیری مغزی در سندرم کووافزایش قدرت ادراکات و حسطی یکصد هزار سال اخیر هرچاز نخستین همانند سازها ت