دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

ارتباط شگفت انگیز مغز انسان و فیزیک کوانتوم

ارتباط شگفت انگیز مغز انسان و فیزیک کوانتوم

کسی نمی داند هوشیاری چیست و چگونه عمل می کند! کسی مکانیک کوانتوم را هم نمی فهمد. آیا ممکن است اینها همه تصادفی باشد؟ نمی توانم مشکل حقیقی را مشخص کنم زیرا تصور میکنم معماي حقیقی ای وجود ندارد ولی من تاکید نمیکنم که معمای حقیقی ای وجود ندارد این چیزی است که ریچارد فاینمان درباره معماها و تفاوت ها در مکانیک کوانتوم- که دانشمندان فیزیک برای توصیف کوچکترین چیزها در کیهان به کار می برند- بیان می کند ولی او شاید درباره معمای بی حاصل و مشابه هم سخن میگوید و آن معماي هوشیاری است!

برخی دانشمندان، اعتقاد دارند که ما در عمل می فهمیم هوشیاری و خودآگاهی چیست یا فقط توهم است، ولی ديگر دانشمندانی هستند که احساس می کنند ما اساسا درک نمی کنیم هوشیاری از کجا آمد.

معمای هوشیاری ابدی، برخی پژوهشگران را به اینجا کشانده است تا از فیزیک کوانتوم بخواهند آن را تشریح کند ولی این اندیشه، همیشه با شک پاسخ داده می شود و این شگفت انگیز نیست؛ زیرا حکیمانه نیست که یکی از معماها با معمای دیگر حل شود!

ولی واضح است که اين افکار، ابلهانه و از روي دلخواه نیست. یکی از دلایلی که عقل را شگفت ترین چیز براي فیزیک دان ها می کند، آن است که در نظریه کوانتوم ابتدایی اسیر می شود. فقط این، نیست بلکه مورد انتظار است که کامپیوترهای کوانتومی بتوانند چیزهایی را ایجاد کنند که برای کامپیوترهای عادی انجام آن ممکن نیست و این ما را تذکر می دهد که مغزهای ما می توانند چیزهایی را انجام دهند که از قدرت هوش مصنوعی، بسیار فراتر می رود.

مکانیک کوانتوم برترین نظریه برای توصیف عام هستي در سطح اتم و ذرات کوچک تر از اتم است و شاید خصوصیت مشهورتر در ابهام آن، این حقیقت باشد که در آزمایش کوانتومی، بر اساس انتخاب ما یا عدم انتخاب ما در روشهاي اندازه گیری، ممکن است برخی خصوصیت های اتم های مربوطه تغییر کند. وقتی نخستین پرچمداران مکانیک کوانتوم، تاثیر فرد جستجو کننده یا مراقب را بر نتایج آزمایشات دیدند بسیار شگفت زده شدند و به نظر رسید که فرض اساسی موجود در پیدایش جهان را از بین می برد که بدون توجه به نگاه ما جهانی در بیرون وجود دارد و وقتی روشي که جهان رفتار میکند، متوقف به کیفیت نگاه ما به آن است پس واقعیت دقیقا به چه معنی است؟

و برخی از این پژوهشگران احساس کردند، مجبورند این نتیجه را بگیرند که قرارداد جهان، فقط توهم است و باید هوشیاری، نقشی فعال را در نظریه کوانتوم داشته باشد. اما از نظر دیگران این مطلب، معنی خاصی ندارد.

بدون شک اینشتاین یک بار احتجاج کرد و آن زمانی بود که گفت من تا وقتی به یک ماه نگاه نکنم نتيجه نمی گیرم، قمری وجود دارد. و امروز برخی فیزیک دان ها شک می کنند که آیا هوشیاری بر مکانیک کوانتوم، تاثیر دارد یا نه.

در حقیقت احتمال دارد هوشیاری به دلیل فیزیک کوانتوم ایجاد شده باشد. تا جایی که اعتقاد دارند نظریه کوانتوم برای فهم کیفیت عمل مغز به صورت کامل، ضروری است و مشابه اجسام کوانتومی ای است که میتواند یک لحظه در دو مکان وجود داشته باشد، پس مغز کوانتومی می تواند همزمان دو نوع از افکار تبادلی را حمل کند. این افکار، تخمینی است و روشن شده است که فیزیک کوانتوم، نقشی اساسي در سطح عمل مغز و بر عمل آن، ندارد.

پس چیز دیگری وجود ندارد و این احتمالات، نشان میدهد چگونه نظریه شگفت انگیز کوانتوم ما را وادار میکند، فکر کنیم.

مشهورترین تاثیر عقل بر مکانیک کوانتوم در آزمایش دوشکاف، نمایان می شود: تصور کن بخشی از شعاع نورانی، بر پرده ای بتابد که دو شکاف نزدیک به هم و موازی دارد. بخشی از نور از دو شکاف می گذرد و بر پرده دیگر، برخورد می کند. میتوان نور را به عنوان نوعی از موج تصور کرد و وقتی موج ها از دو شکاف می گذرند، می توانند با هم تداخل کند. وقتی قله های موج همزمان باشند همدیگر را تقویت می کنند در حالي که اگر قله با کف موج نور، همزمان باشد همدیگر را محو می کنند و به این در هم رفتن موجی، پراش یا انکسار می گویند(diffraction)و سلسله ای متناوب از نوارهای تاریک و روشن بر پرده پشتی شکل می گيرد . واین، در زمانی است که موج های نور یا همدیگر را تقویت کنند یا همدیگر را محو بسازند. و قابل فهم است که این خصوصیت از خصوصیت های رفتار موج، از دویست سال قبل یعنی قبل از پیدایش نظریه کوانتوم بوده است. و میتوان این آزمایش دوشکاف را همچنین بر ذرات کوانتومی دیگر مانند الکترون ها اجرا کرد که ذراتی کوچک و باردار و از اجزای تشکیل دهنده اتم هستند. آنچه باعث جدال می شوند اینکه این ذرات میتوانند رفتاری مانند موج نشان دهند و این یعنی میتوانند وقتی دسته ای از الکترون ها از طریق دو شکاف بگذرد و تولید الگوی تداخل کند، در معرض انکسار یا پراش قرار گیرد.

اکنون، تصور کن ذرات کوانتومی از طریق شکاف ها یکی پس از دیگری میگذرد و نیز یکی پس از دیگری بر پرده، نمایش داده می شود و چیز ديگري هم در مسیر، وجود ندارد تا با هر ذره در طول مسیر خود تداخل کند. با اين همه، الگوی ذراتی که در گذر زمان با هم تراکم می کنند از تداخل، پرده برمی دارد. به نظر می رسد هر ذره از هر دو شکاف به صورت همزمان می گذرد و با خودش تداخل میکند و این حالت انباشته شدن بر هم(superposition)نامیده می شود.

این حقیقتا چیزی شگفت انگیز است.

اگر کسی را درون یا بیرون از یکی از شکاف ها قرار دهیم می توانیم کشف کنیم آیا ذره ای معین، از طریق شکاف می گذرد یا نه ولی در این حالت، تداخل و در هم رفتن، از بین می رود!

خیلی ساده! در زمان بررسی مسیر ذرات- حتی اگر این مراقبت، فشاری بر حرکت ذرات وارد نکند- ما نتیجه را تغییر می دهیم!

فیزيک دانی به نام پاسکال جوردن که با استاد کوانتوم نیلز بور در کپنهاگ در دهه بیستم قرن گذشته، کار میکرد، میگوید: توجه ما- بر اساس آنچه میتوان اندازه گیری کرد- فشاری را بر ذره وارد نمی کند و آن را به سمتی نمی راند. بلکه آن را تولید می کند! ما ذرات کوانتومی را وادار میکنیم موضعی مشخص بگیرند!

به عبارت دیگر ما نتایج اندازه گیری ها را خودمان تولید می کنیم.

اگر امر اینگونه است، به نظر می رسد واقعیت وضع شده، فقط یک سراب است و وقتی طبیعت، بر اساس اینکه آن را نگاه کنیم یا نکنیم، رفتار خود را تغییر می دهد شگفت انگیزتر هم می شود.

می توانیم بکوشيم طبیعت را در کشف قصد نیت آن، بفريبيم! برای این کار میتوانیم مشخص کنیم ذرات، در زمان گذر از طریق این دو شکاف چه مسیری دارند ولی به مجرد اينکه بخواهد از شکاف عبور میکنند، لازم است تصمیم بگیرد از یکی از شکاف ها یا هر دوی آنها بگذرد.

آزمایش در سال 1960، از طرف فیزیک دان آمریکایی جان ویلر مطرح شد و به آن، آزمایش انتخاب تاخیری گفته شد و در دوره هاي بعدی تکرار شد و تکنیک های هوشمند براي اندازه گيری، بر مسیر ذرات کوانتومی، به صورت عام و ذرات نور به نام فتون ها به طور خاص، به کار گرفته شد و این پس از آن بود که انتخاب می شد مسیری واحد یا ترکیبی از هر دو را انتخاب کند. بور به صورت قابل اعتمادی پیشگویی کرد و بیان نمود، تفاوتی بین تاخیر اندازه گیری یا عدم تاخیر، وجود ندارد.

تا زمانی که ما مسیر فتون را پیش از ثبت آن، به شکل نهایی در زمان رسیدن آن به بیننده مشخص کنیم ما پدیده انکسار یا پراش را از دست می دهیم! گویا طبیعت می فهمید ما فقط نگاه نکرده ایم بلکه حتی برای نگاه کردن، نقشه هم ریخته ایم!

در این آزمایش هرگاه مسیر ذره کوانتومی را کشف کنیم مجموعه مسیرهای ممکن به یک حالت شناخته شده، فرو میریزد.

بیشتر از این، آزمایش انتخاب زود و سریع و نه تاخيري است یعنی انجام توجه- که از اندازه گیری شروع و نتیجه می شود- می تواند بیشتر از هر جنبش فیزیکی، باعث فروریختن شود.

ولی آیا این،يعني فروریختن حقیقی رخ نمي دهد، مگر در زمانی- که نتیجه اندازه گیری به هوشیاری ما برسد؟

فیزیک دان مجارستانی یگین وینگر در دهه سی، به اين احتمال اعتراف کرده است و می گوید: بیان می شود، توصیف کوانتومی اشیا، تحت تاثیر کپی هایی است که وارد هوشیاری می شود و ایمان به خود، به صورت منطقی همراه با مکانیک کوانتوم کنونی است. ویلر اعتقاد دارد که وجود موجودات زنده توانا برای مشاهده، - آنچه را در گذشته بوده- تغییر داده است و حوادث کوانتومی قبلی را به یک تاریخ قابل لمس، تبدیل کرده است. او می گوید: ما در تکامل کیهان از زمان ابتدای آن، شریک بوده ایم و این، یعنی ما در کیهانی مشارکتي، زندگی می کنیم تا امروز فیزیک دان ها بر روشی بهتر برای تفسیر این آزمون های کوانتومی توافق نکرده اند ولی دشوار است از آنچه بر آن مترتب است یعنی نوعی ارتباط بین هوشیاری با مکانیک کوانوم، دوری کنیم.

در ابتدای دهه هشتاد، فیزیک دان انگلیسی روگر پنروز مطرح کرد که ارتباط، در جهت دیگری عمل کرده است. شاید مکانیک کوانتوم مشارکتی در خوآگاهی و هوشیاری ما داشته باشد؛ چه هوشیاری بر مکانیک کوانتوم تاثیر بگذارد یا نه. و پنروز می پرسد اگر ساختارهایی مولکولی، در مغزهای ما باشد و بتواند حالت خود را در پاسخ به یک حادثه کوانتومی تغییر دهد، چه می شود؟ و آیا این ترکیبات می تواند حالت بر هم فرو رفتن کوانتومی را کاملا مانند رفتار ذرات در آزمایش دوشکاف، بنا سازد؟ و آیا در روش هایی- که تحریک سلول های عصبی برای ارتباط، از طریق پيام های الکتریکی انجام می شود- در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) رخ میدهد؟ پنروز می گوید توانایی ما برای حمل حالات ذهنی ناموافق از نظر ظاهری، خطای در ادراک، نيست و این، تاثیر حقیقی فیزیک کوانتوم است.

در نتیجه به نظر میرسد، مغز انسان می تواند با فرایند های معرفتی ای تعامل کند- که همچنان بسیار فراتر از قدرت های تجهیزات کامپیوتری عددی است. شاید بتوانیم حتی وظیفه محاسبه ای را انجام دهیم- که از طریق تجهیزات کامپیوترهای عادی و بر اساس منطق عددی کلاسیک، اجرای آن ممکن نیست. پنروز برای اولین بار، در کتاب خود در سال 1989 با عنوان عقل جدید امپراتور “the emperor’s new mind” فرض کرد که مکانیک کوانتوم بر ادراک بشری تاثیر می گذارد به گونه ای که پنروز تصور میکند فروریختن تداخل کوانتومی و محو در هم فرورفتن کوانتومی فرایندی حقیقی و فرایندی فیزیکی مانند انفجار شديد باشد و این پدیده را (orch-or)(orchestrated objective reduction) کاهش واقعي هماهنگ شده نامید.اندیشه
orch-or)
سبب شد پنروز بفهمد جاذبه مسؤول عدم آشکار شدن تاثیر مکانیک کوانتوم بر موارد روزانه مانند ستارگان و سیارات است. او اعتقاد دارد که در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، در اشيايي که حجم آن، بزرگتر از ذرات است امکان ندارد.

زیرا تاثیر جاذبه آن، لازم ميکند دو حالت زمان-مکان با هم در جایی نباشند.پنروز این تفکر را در همراهی با پزشک آمریکایی استوارت هامروف، پیشرفت و توسعه داد به گونه ای که در کتاب خودسایه های عقلدر سال 1994، مطرح کرد ساختارهایی که در درک کوانتومی شرکت دارد، از پروتيين هایی به نام ميکروتوبول تشکیل مي شود و این ميکروتوبول ها در بیشتر سلول های ما از جمله سلول های عصبی مغزی وجود دارد و پنروز و هامروف، استدلال کردند جنبش های این ميکروتوبول ها ممکن است بر اساس اصل در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، باشد ولی دلیلی بر آن نیست.

اشاره شده است که اندیشه در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) ميکروتوبول ها، بر اساس آزمونهایی در سال 2013 تایید شده است ولی در واقع این پژوهش ها به آثار کوانتومی اشاره نکرده است. علاوه بر آن، بیشتر پژوهشگران اعتقاد دارند اندیشه orch-or بر اساس پژوهشی- که در سال 2000 انجام شد- از نظرها دور شد.

فیزیک دانی به نام مارک تيگمارک بیان کرد، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) مولکول های دخیل در ارسال پیام های عصبي، امکان ندارد حتی در بخشی از زمان لازم بر رسیدن این پیام ها به مکان خاصی ادامه یابد. تاثیر های کوانتومی مانند در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، با اصلی به نام جداسازی ارتباط کوانتومی(decoherence) به سادگی از بین ميرود و این، به واکنش ذرات کوانتومی با منطقه اطراف- که از طریق آن، خصوصیات کوانتومی از مجموعه محو میشود- باز می گردد. انتظار می رود جدا شدن ارتباط کوانتومی در محیط های مرطوب و گرم، مانند سلول زنده بسیار سریع شود. پیام های عصبی، پالس هاي الکتریکی است که از عبور ذرات باردار از غشای سلولهای عصبی ایجاد می شود. اگر یکی از این ذرات در، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition)، باشد و با سلول های عصبی برخورد کند، لازم است آنطور کهتيگمارکمي گويد در کمتر از میلیارد ميليارد صدم ثانیه از بین برود و این کار، حداقل ده هزار تریلیون بار تکرار میشود تا زمانی که سلول های عصبی پیام را خالی کند. نتیجه آنکه شک وابهام زیادی در مورد اندیشه تاثیر مکانیک کوانتومی بر مغز وجود دارد، ولی پنروز به این دلایل توجهی نمیکند و فرضیه(orch-or) را مطرح میسازد. به رغم بیان تيگمارکدر مورد جداکردن بسیار سریع ارتباط کوانتومی در سلول ها، محققان دیگری آثار کوانتومی را در سلول های زنده دیده اند.

دلایلی اشاره میکند نظام بیولوژیک، در جوانب مختلفی از اصول مکانيک کوانتوم بهره میبرد. به عنوان نمونه، فرایند ساختن با نور است و تاثیرات کوانتومی در تبدیل اشعه خورشید به کربوهيدرات ها در فرایند فتوسنتز نقش دارد. دانشمندان همچنین دیدند پرندگان مهاجر، قطب نمای کوانتومی مخصوصی دارند که به آنها اجازه استفاده از ميدان مغناطيسي زمين و هوانوردي را میدهد و احساس بویایی در انسان هم بر اساس یکی از مهمترین خصوصیات فیزیک کوانتوم انجام می شود.

علاوه براینها، به ناچار باید پذیرفت مغز از حیله های کوانتومی استفاده میکند و برهانهایی کاملا متفاوت وجود دارد.

فیزیک دانی به نام ماتيو فیشر از دانشگاه کالیفرنیا مقاله ای را در سال 2015 منتشر کرد و مطرح کرد مغز مولکولهايي دارد که میتواند، در هم رفتن کوانتومی (quantum superimposition) را به شکلی درست، حفظ کند و به شکل مشخص، هسته های ذرات فسفر این توانایی را دارد. ذرات فسفر در همه جا درون سلول ها هستند و معمولا شکل يونی آن، با چهار مولکول اکسیژن ترکیب می شود. این یون ها واحد اساسی نیرو درون سلول ها هستند. بخش بزرگی ازنیروی سلول، در مولکول هایی به نام ATP ، ذخیره می شود که زنجیره هایی تشکیل شده از سه مجموعه از فسفات است و مرتبط با مولکول ساختاری است و در زمان قطع شدن یکی از مجموعه های فسفات، نیروی سلول آزاد میشود تا استفاده شود. سلول ها مکانیسم هایی مولکولی برای جمع کردن یون های فسفات در مجموعه دارد و بار دیگر، آن را می شکنند. فیشر نقشه ای را طرح کرد که میشد در آن، دو بخش از یون های فسفات را در نوع خاصی از در هم رفتن کوانتومی، به نام همبستگي كوانتومي (entangled state) قرار داد. هسته هاي فسفر خاصيت كوانتومي دارد که چرخش دوکی کوانتومی (spin) خوانده می شود و آن را تا حدی مشابه مغناطیس کوچک با قطب هایی میکند که به جهت های معینی اشاره دارد.

در حالت در هم فرورفتن؛ لرزش دوکی یا اسپین یکی از هسته های فسفر بر اساس دیگر هسته ها است به عبارت دیگر حالت های همبستگی حقیقتا حالت های در هم فرورفتن کوانتومی است که بیشتر از یک ذره کوانتومی واحد را در بر می گیرد.

فیشر می گوید رفتار مکانیکی کوانتومی چرخش دوکی این هسته ها می تواند در دوره های طولانی ای- که توسط بشر قابل ملاحظه است- به شکل معقولی در برابر جداسازی ارتباط، مقاومت کند. او با تیگمارک، اتفاق نظر دارد که جنبش های کوانتومی به شدت ازمحیط، تاثیر می پذیرد همانطور که پنروز و هامیروف تصور کردند و جداسازی همبستگی، تقریبا به صورت فوری حاصل می شود ولی چرخش دوکی کوانتومی هسته ها به شدت با محیط خود واکنش نشان نمی دهد. به رغم اینها رفتار کوانتومی، در چرخش دوکی کوانتومی هسته های فسفر، مصون از جداسازي همبستگی است.

فیشر می گوید وقتی ذرات فسفر در ساختاری بزرگتر به بنام مولکول های پوسنر قرار داده شود، چنین چیزی رخ می دهد. و اینها مجموعه ای تشکیل شده از شش یون فسفات است که با نه یون کلسیم ارتباط دارد و نشانه هایی بر امکان پذیر بودن وجود این مولکول ها در سلول های زنده هست به رغم آنکه اکنون دلیل قاطعی ندارد.

فیشر می گوید چرخش دوکی کوانتومی فسفر در برابر جدا شدن همبستگی یک روز یا تقریبا یک روز حتی در سلول های زنده مقاومت می کند و این، یعنی میتواند بر چگونگی عمل مغز تاثیر بگذارد. این نظر مطرح است که مولکول های پوسنر میتواند از طرف سلول های عصبی، بلعیده شود. و مولوکول های پوسنر هر طور در داخل باشند، می توانند سلول های عصبی را تحریک کنند تا پیامی را از طریق جدا سازی و آزاد کردن یون های کلسیم، به سلول دیگر برساند. و به دلیل همبستگی در مولکول های پوسنر دو تا از این پیام ها به نوبه خود به عنوان نوعی از همبستگی کوانتومی افکار با هم مرتبط میشود. فیشر می گوید: پس پردازش های کوانتومی دارای چرخش دوکی کوانتومی هسته ای، در عمل در مغز وجود دارد و اين امری بسیار شایع خواهد بود و در هر زمان رخ میدهد.

فیشر اولا وقتی شروع به تفکر در بیماران عقلی میکند، به اين نتیجه ميرسد زیرا می گوید: وقتی پیش از سه تا چهار سال قبل تصمیم گرفتم کشف کنم چگونه یون لیتیم میتواند مانند این تاثیر بزرگ را در درمان بیماران عقلی داشته باشد در شیمی زیستی مغز وارد شدم.

چون دوای لیتیم به مقدار وسیع در درمان اختلال دو قطبی استفاده میشود. این دارو عمل میکند ولی کسی نمی داند دقیقا چگونه عمل می کند. فیشر درباره تفسیر کوانتومی بحث نمیکند ولی پس از آن، مقاله ای پژوهشی را ارائه کرد که نشان میداد داروی لیتیوم تاثیرات مختلفی بر رفتار موش ها دارد که بر اساس لیتیوم مورد استفاده است. در نگاه اول این از ناحیه شیمیایی، شگفت انگیز است که نظیرهای مختلف واجب است به صورت تقریبا مطابق با هم، رفتار کنند پس وقتی لیتیوم به عنوان درمانی سنتی استفاده شده است باید روی موارد مشابه، همان تاثیر را داشته باشد ولی فیشر فهمید هسته ذرات مشابه لیتیوم، متفاوت است و ممکن است نقشی مختلف داشته باشد و این خاصیت کوانتومی به روش عمل دوای لیتیوم تاثیر می گذارد. برای نمونه اگر لیتیوم به جای کلسیم در مولکول های پوستر جایگزین شود چرخش دوکی کوانتومی لیتیوم بر چرخش دوکی کوانتومی ذرات فسفر تاثیر می گذارد و در نتیجه در همراهی با همبستگی کوانتومی آن وارد می شود.

اگر این مطلب درست باشد به تفسیر آنچه لیتیوم در درمان بیماری دو قطبی به کار میبرد، کمک میکند.

در این مرحله طرح فیشر بیشتر از نظری قابل توجه، نیست ولی راه های بسیاری هست که میتوان درستی آن را آزمود و از این فکر شروع میشود که چرخش دوکی کوانتومی فسفر در مولکل های پوسنر، میتواند همبستگی کوانتومی را در دوره های طولانی حفظ کند و این چیزی است که فیشر بعدا به آن می پردازد.

به رغم اینها او در این بیان محتاط است و افکار قبلی درباره هوشیاری و ادراک کوانتومی، در بهترین حالات با هم برخورد دارد.

فیزیک دان ها، بیشتر آرزوی آنها این است که هوشیاری و مغز بتواند دور از نظریه کوانتوم باقی بماند و شاید بر عکس هم باشد و بعد از همه اینها حتی نمی دانیم هوشیاری چیست و نظریه ای برای توصف آن هم نیست. نتیجه اینکه فیزیک دان ها غالبا همین که عبارت کوانتوم و هوشیاری در یک جمله بیان میشود، احساس ناتوانی می کنند.

این اندیشه تاریخی طولانی دارد و این از زمانی است که تاثیر ناظر و عقل در مکانیک کوانتوم در نخستین روزها مطرح شد و انکار ارتباط بین هوشیاری و مکانیک کوانوم بسیار سخت است. در سال 2016 آدریان کینت از دانشگاه کمبریج که یکي از محترم ترین فیلسوفان کوانتومی است، پیشگویی کرد هوشیاری، رفتار نظام کوانتومی را به روشی پیچیده تغییر داده است ولی میتوان آن را کشف کرد. کینت در مورد این اندیشه بسیار هشدار داد و اعتراف کرد: در اصول، دلیلی قانع کننده براي اعتقاد به اینکه نظریه کوانتوم، نظریه درستی است- که می خواهد براي نظریه هوشیاری دستورسازی کند- وجود ندارد و نمي تواند کامل بيان کند ارتباطی مشترک بین معماهاي نظریه کوانتوم، با معماهاي هوشیاری هست. ولی او می گوید تفسیر همه خصوصیاتی- که هوشیاری، بر اساس فیزیک کلاسیک و قبل از نظریه کوانتوم دارد- دشوار است.

یکی از سوالات حیرت انگیز به صورت خاص، آن است که چگونه عقل های هوشیار ما می تواند احساسات یگانه ای در نوع خود مانند رنگ قرمز یا بوی گوشت ترد و سرخ شده خوک را تجربه کند؟ با چشم پوشی از افرادی- که از ناتوانی های چشمی رنج می برند- همه رنگ قرمز را می شناسیم ولی وسیله ای برای رساندن احساس نداریم و هیچ چیزی در فیزیک نیست که به ما بگوید چه چیزی، بر اساس آن، وجود دارد. احساسات از این نوع، کوالیا یا کیفیت های قابل حس (qualia)نامیده می شود. ما آنها را اینگونه تصور می کنیم که از خصوصیات یگانه در همه جای جهان هستند ولی در حقیقت اینها فقط نتایج هوشیاری ما هستند و این امر، تفسیرش دشوار است.

کینت می گوید هر زنجیره از افکار درباره ارتباط هوشیاری با فیزیک منجر به معمایی بی نتیجه می شود و این، چیزی است که او را وادار کرد، این اندیشه را مطرح کند که ما میتوانیم پیشرفت در فهم معمای تکامل هوشیاری را به دست بیاوریم و این، در صورتی است که فرض کنیم هوشیاری، احتمالات کوانتومی را تغییر مي
میدهد هرچند بسیار اندک باشد.

به عبات دیگر، عقل ممکن است به شکل حقیقی بر نتایج اندازه گیری، تاثیر بگذارد. دقیقا مشخص نیست چه چیزی حقیقی است ولی این فرصت هست که همه حقایق ممکن و قابل به دست آوردن از طرف مکانیک کوانتوم، همان مراقبتی باشد که در واقعیت به روشی انجام می دهیم؛ به گونه ای که میتوان آن را پیشگویی کرد.

کینت می گوید: 15% ایمان دارم که چیزی در هوشیاری، به صورت مشخص سبب انحرافات در نظریه کوانتوم میشود و شاید از طریق تجربی، طی 50 سال آینده کشف شود و اگر چنین چیزی رخ دهد، این نظر ما را درباره همه فیزیک و عقل، تغییر خواهد داد و این فرصت، باید کشف شود.

http://www.bbc.com/…/20170215-the-strange-link-between-the-…

http://ibelieveinsci.com/?p=38339


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
تاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش، ژنتیکی است یا محیطیشاهکار قرناز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پمبانی ذهنی سیاه و سفیدکندر در بیماریهای التهاببحث درباره پیدایش و منشادی متیل فومارات(زادیوا)(نقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا ما تنها موجودات زنده تلاشی جدید در درمان ام اسروش های صرفه جویی در ایجاچرا حیوانات سخن نمی گویناولین مورد پیوند سر در انزبان و شناخت حقیقت قسمت داخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد وفلج بل، فلجی ترسناک که آنهاوکينگ پیش از مرگش رسالشباهت زیاد بین سلول هاي عاز تکینگی تا مغز از مغز تثبت امواج الکتریکی در عصمجموعه های پر سلولی بدن مکودک ایرانی که هوش او از بحثی در مورد نقش ویتاميندژا وو یا اشنا پندارینقش داروهاي مختلف معروف آیا مغز تا بزرگسالی توسعتمایل زیاد به خوردن بستنروش هایی ساده برای کاهش اچرا حجم مغز گونه انسان دراولین تصویر در تاریخ از سزبان و شناخت حقیقت قسمت ساختلال در شناسایی حروف و تاثیر گیاه خواری بر رشد وفلج خوابهاوکينگ پیش از مرگش رسالشباهت زیاد بین سلول هاي عاز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییمحل درک احساسات روحانیکودکان خود را مشابه خود تبحثی جالب درباره محدودیتدژاوو یا آشناپندارینقش روزه داری در سالم و جآیا هوش ارثی دریافتی از پتمدن قدیمی ای در جنوب ایرروش صحبت کردن در حال تکامچرا در مغز انسان، فرورفتايندگان چگونه خواهند دیدزبان، وسیله شناسایی محیطاختلالات مخچهتاثیر گیاه خواری بر رشد وفلج خواب چیستهدف از تکامل مغزشش مرحله تکامل چشماز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییمحل درک احساسات روحانی دکوری گذرای ناشی از موبایبحثی در مورد نقش کلسیم و دانشمندان ژنی از مغز انسنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هوش سریعی که بدون احستمساح حد واسط میان مغز کوروشهای نو در درمان دیسک بچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یسفر نامه سفر به بم و جنوب اختلالات حرکتی در انسانتاثیر گیاه خواری بر رشد وفیلمی بسیار جالب از تغییهزینه ای که برای اندیشیدصرع و درمان های آناز تکینگی تا مغز- از مغزتجهش های ژنتیکی مفید در سامحدودیت های حافظه و حافظکی غایب شدی تا نیازمند دلبحثی در مورد عملکرد لوب فدانشمندان روش هاي جدیدی نقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هشیاری کوانتومی وجودتنفس هوازی و میتوکندریروشهای شناسایی قدرت شنواچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یسفرنامه سفر به بم و جنوب اختلالات صحبت کردن در انتاثیر انتخاب از طرف محیط فیزیکدانان ماشینی برای تهستي مادي ای که ما کوچکترضررهای مصرف شکر و قند بر از تکینگی تا مغز، از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادفمخچه ، فراتر از حفظ تعادلکاهش التهاب ناشی از بیمابحثی درباره هوش و تفاوتهدانشمندان روشی برای تبدینقش غذاها و موجودات درياآیا واکنش های یاد گرفته وتنفس هوازی و میتوکندریروشی برای بهبود هوش عاطفنزاع بین جهل و علم رو به پایا کوچک شدن مغزانسان السفرنامه سفر به بم و جنوب ادامه بحث تکامل چشمتاثیر ترکیبات استاتین (سفراموشی همیشه هم بد نیستهستی ما پس از شروعی چگال ضررهای شکر بر سلامت مغزازدواج های بین گونه ای، رجهشهای مفید و ذکاوتی که دمخچه ابزاري که وظیفه آن فکایروپاکتیک چیستبحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای مصرفی در ام اسنقش غذاها و موجودات درياآیا آگاهی پس از مرگ از بیتو دی ان ای خاص ميتوکندريروشی جدید در درمان قطع نخنزاع بین علم و نادانی رو ایا ابزار هوشمندی یا مغز سفرنامه سفر به بم و جنوب ادغام میان گونه های مختلتاثیر دپاکین بر بیماری مفرایند حذف برخی اجزای مغو هر کس تقوای خدا پیشه کنطی یکصد هزار سال اخیر هرچاستفاده از هوش مصنوعی در جهشهای مفید و ذکاوتی که دمدارک ژنتیکی چگونه انسانکاربرد روباتهای ريزنانوبحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای ضد بیماری ام اس ونقش غذاها و موجودات درياآیا امکان بازسازی اندامهتولید سلولهای جنسی از سلروشی جدید در درمان سکته منظریه تکامل در درمان بیمایا بیماری ام اس (مولتیپسفرنامه سفر به بم و جنوب ادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر داروهای ضد التهاب فرد حساس از نظر عاطفی و بویتامین E برای فعالیت صحعلم به ما کمک میکند تا مواستیفن هاوکینگ در مورد هجاذبه و نقش آن در شکلگیریمرگ انتقال است یا نابود شکاربرد روباتهای ريز، در بحثی درباره هوش و تفاوتهداروی فامپیریدین یا نورلنقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا انسان با مغز بزرگش اختوانایی مغز و دیگر اجزای ريتوکسيمب در درمان ام اسهفت چیز که عملکرد مغز تو ایا بدون زبان میتوانیم تسلولهای بنیادی مصنوعی درارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر داروی ضد تشنج سدیم قانون مندی نقشه ژنتیکی مویتامین E در چه مواد غذایعلایم کمبود ویتامین E را استیفن هاوکینگ در تفسیر حافظه و اطلاعات در کجاست مزایای شکلات تلخ برای سلکجای مغز مسئول پردازش تجبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی تشنجی دربارداریچندین ماده غذایی که ماننآیا احتمال دارد رویا از آتوازن مهمتر از فعالیت زیراه های جدید برای قضاوت رهفت سین یادگاری از میراث ایا تکامل هدفمند استسلسله مباحث هوش مصنوعیارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکقارچ بی مغز در خدمت موجودویتامین دی گنجینه ای بزرعلایم کمبود ویتامین E را استخوان های کشف شده، ممکحافظه و اطلاعات در کجاست مشکلات نخاعیکشف مکانیسم عصبی خوانش پبحثی درباره احساسات متفاداروی ضد تشنج با قابليت تچه زیاد است بر من که در ایآیا احتمال دارد رویا از آتوسعه برخی شغل ها با هوش راه های جدید برای قضاوت رهمیشه عسل با موم بخوریمایرادهای موجود در خلقت بسم زنبور ، کلیدی برای وارارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکلوب فرونتال یا پیشانی مغواکنش های ناخودآگاه و تقعوارض ازدواج و بچه دار شداصول سلامت کمرحافظه و اطلاعات در کجاستمغز ما کوچکتر از نیم نقطهکشف مکانیسمی پیچیده در ببحثی درباره احساساتی غیرداروی ضد تشنج با قابليت تچهار میلیارد سال تکامل بآیا برای تولید مثل همیشه توصیه های غیر دارویی در سراه پیروزی در زندگی چیستهوش مصنوعی می تواند بر احاگر نعمت فراموشی نبود بسسودمندی موجودات ابزی بر ارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکلبخند بزن شاید صبح فردا زواسطه ها د رمسیر ایجاد مغعید نوروز مبارکاضطراب و ترسحس چشایی و بویاییمغز چون ابزار هوش است دلیکشف ارتباط جدیدی از ارتببخش دیگری در وجود انسان هداستانها و مفاهیمی اشتباچهار ساعت پس از کشتار خوکآیا بزرگ شدن مغز فقط در دتوصیه هایی در مصرف ماهیرشته نوروایمونولوژی و نقهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر نعمت فراموشی نبود بسسیاهچاله و تکینگی ابتدایارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر درجه حرارت بر عملکلرزش ناشی از اسیب به عصبوراپامیل در بارداریعامل کلیدی در کنترل کارآاطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت اول )مغز آیندگان چگونه است ؟کشف جمجمه ای درکوه ایرهوبرنامه و ساختار پیچیده مدر مانهای کمر دردنوار مغزی روشی مهم در تشخآیا تکامل و تغییرات ژنتیتوضیحی ساده در مورد هوش مرشد مغز علت تمایل انسان بهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر تلاش انسان امروز براابزار هوش در حال ارتقا ازسیاره ابلهانارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکلزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی مرتب خیلی به قعسل طبیعی موثر در کنترل باطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت دوم )مغز انسان ایا طبیعتا تماگنجینه ای به نام ویتامین برین نت به جای اینترنتدر چه مرحله ای از خواب ، رنورون هاي مصنوعی می توانآیا خداباوری محصول تکاملتکامل چشمزمین زیر خلیج فارس تمدنی هوش مصنوعی الفاگوابزارهای بقای موجود زندسیاره ابلهانارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکلزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی ، بهترین تمریعصب حقوق نورولووبلندی در ذهن ما درک بلندیحس و ادراک قسمت چهارممغز انسان برای شادمانی طگیاه خواری و گوشت خوار کدبرای پیش بینی آینده مغز ددرمان های بیماری آلزایمرنوروپلاستیسیتی چیستآیا دلفین ها می تواند از تکامل ابزار هوش ، راه پر زندگی هوشمند در خارج از زهوش مصنوعی از عروسک تا کهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای دفاعی و بقای موسیستم تعادلی بدنارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر درجه حرارت بر عملکممانتین یا آلزیکسا یا ابورزش و میگرنعضلانی که طی سخن گفتن چقدبه زودی شبکه مغزی به جای حس و ادراک قسمت پنجممغز انسان رو به کوچکتر شدگالکانزوماب، دارویی جدیبرخی نکات از گاید لاین پردرمان های رایج ام اسچیزی خارج از مغزهای ما نیآیا دست مصنوعی به زودی قاتکامل ساختار رگهای مغزی زیباترین چیز در افزایش سهوش مصنوعی از عروسک تا کاثر مضر مصرف طولانی مدت رسیستم دفاعی بدن علیه مغز ارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر درجه حرارت بر عملکمنابع انرژي پاک سرچشمه حورزش بهترین درمان بیش فعمقالاتبوزون هیگز چیستحس و ادراک قسمت سوممغز ایندگان چگونه استگامی در درمان بیماریهای برخی اثرات مضر ویتامین ددرمان جدید میگرن با انتی چگونه مغز پیش انسان یا همآیا راهی برای رفع کم آبی تکامل شناخت انسان با کشفزبان چهار حرفی حیات زمینهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مفید قهوهسکته مغزیارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر درجه حرارت بر عملکمولتیپل اسکلروز در زنان ورزش در کمر دردتاثیر ویتامین دی بر بیمابیماری گیلن باره و بیمارحساسیت روانی متفاوتمغز ابزار برتر بقاگاهی لازم است برای فهم و برخی اختلالات عصبی مثانهدرمانهای بیماری پارکینسچگونه هموساپينس بر زمین آیاما مقهور قوانین فیزیکتئوری تکامل امروز در درمزبان و بیان، در سایه پیشرهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مضر ماری جواناساخت شبکه عصبی با الفبایارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر درجه حرارت بر عملکمواد کوانتومی جدید، ممکنوزوز گوشصفحه اصلیبیماری ای شبیه ام اس مولتخلاصه ای از مطالب همایش ممغز برای فراموشی بیشتر کگاهی مغز بزرگ چالش استبرخی بیماری ها که در آن بدرک فرد دیگر و رفتارهای اچگونه آن شکری که می خوریمإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَتئوری تکامل در پیشگیری و زبان و تکلم برخی بیماریهزبان و شناخت حقیقت قسمت چهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزای پر سلولی بدن انسان ساخت شبکه عصبی مصنوعی با ارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر رو ح و روان بر جسمموجود بی مغزی که می تواندیک پیشنهاد خوب برای آسان سوالات پزشکیبیماری بیش فعالیخواندن ، یکی از شستشو دهنمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟گزیده ای از وبینار یا کنفبرخی توجهات در ببمار پاردرک و احساسچگونه جمعیت های بزرگ شکل افراد آغاز حرکت خودشان رتا 20 سال آینده مغز شما به زبان و شناخت حقیقت قسمت اهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزایی ناشناخته در شکل گساختار شبکه های مغزی ثاباز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر رژیم گیاه خواری بر موجودات مقهور ژنها هستندیکی از علل محدودیت مغز امپیامهای کاربرانبیماری تی تی پیخواب سالم عامل سلامتیمغز بزرگ چالش است یا منفعگزارش یک مورد جالب لخته وبرخی سيناپسها طی تکامل و درک احساسات و تفکرات دیگچگونه جمعیت های بزرگ شکل افزایش قدرت ادراکات و حستاثیر مشاهده بر واقعیت بتاثیر ویتامین دی بر بیماهوش مصنوعی در کامپیوترهاسریعترین کامپیوتر موجوداز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر میهمانهای ناخوانده عامل یادگیری مهارت های جدید دسایتهای دیگربیماری ضعف عضلات نزدیک بخواب سالم عامل سلامتی و یمغز بزرگ چالشهای پیش روگشایش دروازه جدیدی از طربررسي علل احتمالي تغيير درک تصویر و زبان های مخلتچگونه حافظه را قویتر کنیالکتروتاکسی(گرایش و حرکتاثیر ژنها بر اختلالات خهوش مصنوعی در خدمت خلق وحسرگیجه از شایعترین اختلااز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر میگرن سردردی ژنتیکی که بیادآوری خواب و رویابیماریهای تحلیل عضلانی اخواب عامل دسته بندی و حفطمغز حریص برای خون، کلید تپنج اکتشاف شگفت آور در موبررسی و اپروچ جدید بر بیمدرک عمیق در حیواناتنگاهی بر قدرت بینایی دراامیوتروفیک لترال اسکلروتاثیر کپسول نوروهرب بر نهوش مصنوعی در خدمت خلق وحسردرد و علتهای آناز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر رژیم گیاهخواری بر میدان مغناطيسي زمین بشر ژن هوش و ساختارهای حیاتی بیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريمغز زنان جوانتر از مغز مرپیموزایدبررسی سیستم تعادلی بدن ادرگیری اعصاب به علت میتونگاهی بر توانایی اجزاي بامگا سه عامل مهم سلامتتاثیر کپسول نوروهرب بر تهوش مصنوعی درمانگر کامپیسردرد تنشناز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر عصاره تغلیظ شده گیمکانیزمهای دفاعی در برابژن یا نقشه توسعه مغز و نقبیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريمغزهای کوچک بی احساسپیوند مغز و سر و چالشهای بررسی علل کمر درد در میانرقیبی قدرتمند در برابر مناتوانی از درمان برخی ویامروز دانش ژنتیک هیچ ابهتاثیر کپسول نوروهرب بر سهوش مصنوعی درخدمت خلق وحسردرد سکه ایاز تکینگی تا مغز از مغز تتبدیل تراکت صوتی مصنوعی ما انسانها چه اندازه نزدژنها نقشه ایجاد ابزار هوبیست تمرین ساده برای جلوخطا در محاسبات چیزی کاملنقش قهوه در سلامتیپیوند سر، یکی از راه حلهابزرگ شدن مغز محدود به دوررموزی از نخستین تمدن بشرناتوانی در شناسایی چهره انفجار و توقف تکاملی نشاتاثیر کپسول نوروهرب بر سهوش مصنوعی ساخته هوش طبیسرعت فکر کردن چگونه استاز تکینگی تا مغز و از مغز تبدیل سلولهای محافط به سما انسانها چه اندازه نزدژنها ، مغز و ارادهبیشتر کمردردها نیازی به خطا در محاسبات چیزی کاملنقش هورمون های تیروئید دپیشینیان انسان از هفت میتفاوت مغز انسان و میمون هرمز و رازهای ارتباط غیر کنخاع ما تا پایین ستون فقرانگشت نگاری مغز نشان میدتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش احساسیشنا در ابهای گرم جنوب نیاز تکینگی تا مغز از مغز تتری فلوپرازینما با کمک مغز خود مختاريمژنهای هوش ، کدامندبا هوش مصنوعی خودکار روبدفاع در برابر تغییر ساختنقش ژنتیک در درمان اختلاپیشرفتی مستقل از ابزار هتفاوتهای جنسیتی راهی برارویای شفافنخستین تصویر از سیاهچالهاندوهگین نباش اگر درب یا تاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش احساسیشناخت و معرفت، و نقش آن داز تکینگی تا مغز از مغز تتشنج چیستما تحت کنترل ژنها هستیم یکمردرد و علل آنبارداری بدون رحمدقیق ترین تصاویر از مغز انقش انتخاب از طرف محیط، نپاسخ گیاهان در زمان خوردتقلید مرحله ای نسبتا پیشروبات های ریز در درمان بینرمش های مفید در سرگیجهانسان جدید از چه زمانی پاتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی بیشتر در زنانشناسایی سلول های ایمنی ااز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر الگوی رشد مغزی با زماه رجبکمردرد با پوشیدن کفش منابازسازي مغز و نخاع چالشی دلایلی که نشان میدهد ما بنقش اتصالات بین سلولهای پختگی پس از چهل سالگي به تلاش هایی در بیماران قطع روزه داری و بیمار ی ام اس نرمشهای مهم برای تقویت عانسان عامل توقف رشد مغزتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش عاطفی در زنان بیشتر اشواهدی از دنیسوان(شبه نئاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر زودتر اتصالات مغزیماپروتیلینکنفرانس تشنج هتل کوثر اصبحتی علمی درباره تمایل بديدن با چشم بسته در خواب نقش حفاظتی مولکول جدید دپرورش مغز مینیاتوری انساتلاشی برای درمان قطع نخاروش مقابله مغز با محدودیچرا مغزهای ما ارتقا یافت انعطاف پذیری مکانیسمی عل