دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

ابزار بقای موجود زنده از نخستین هماند سازها تا مغز، از مغز تا کرونا قسمت ششم

ابزار بقای موجود زنده از نخستین همانند سازها تا مغز، از مغز تا ابزارهای دفاعی ویروس کرونا(قسمت ششم)
تقدیم به پزشکان و پرستاران و کادر درمان فداکار و تلاشگری که در مواجهه با ویروس کرونا در گوشه و کنار کشور ما مظلومانه جان دادند.
یادتان همیشه در ذهن و جان ما خواهد ماند
در قسمت قبل در مورد برخی روش های تقویت سیستم ایمنی و پیچیدگی های آن صحبت شد. در این قسمت با نگاهی وسیع تر، در مورد ریشه های تکامل سیستم ایمنی عامل بیماری زا، میزبان واسطه و میزبان اصلی بحث می کنیم.

سیستم ایمنی بخشی حساس در بدن موجودات زنده است. در ابتدایی ترین موجودات هستی، سیستم ایمنی از طریق جاسازی ساختار ژنتیکی آنها در موجود میزبان ایجاد میشود.مثلا در عفونت های ویروسی، میزبان از طریق جای گرفتن ژنوم ویروس در ژنوم خودش نسبت به عفونت مجدد مقاوم میشود.

در موجودات رده بالا هم، آنچه نقشه نخستین سیستم ایمنی را تشکیل میدهد، ساختار ژنتیکی است، یعنی منشا سیستم ایمنی، همان الفبای چهار حرفی حیات و نوکلئوتیدها است.

لغت، وسیله انتقال معانی و حقایق است و از زبان سخنگویی خارج میشود.
به همین ترتیب زبان چهار حرفی نوکلئوتیدها هم از زبان سخنگویی است تا حقیقتی را بشناساند و هر محصول این زبان، از نخستین تک سلولی ها و سیستم ایمنی ساده آنها تا چند سلولی ها و مهره داران و سیستم پیچیده ایمنی آنها- که پایه واساس مقاومت آنها در برابر محیط خشن و ریشه فعالیت سلول های حساس انتقال پیام در قلب است- لفظ و نشانه ای است که به سوی معنی ای فراتر می خواند تا امروز که به مغز می رسیم.
و مغزانسان شاید پیشرفته ترین محصول این زبان تا امروز بوده است ولی این مغز یا جمله میانی حروف در الفبای چهارگانه حیات، خودش ساختمانی پر از کلمات است که در صفحه ای نگاشته شده تا بار دیگر با کنار هم قرار گرفتن این جملات، کتاب بزرگی نگاشته شود که آن هم در میان کتاب خانه ای بزرگ، است تا کتاب هایش خوانده شود و ابتدایی بر ابزار هوش والاتری باشد که از جمع و درک جمع این کتاب ها حاصل میشود.
و در این میان، عرصه رمزها و اسرار گسترده است تا سخنگوی راستین معنا شناخته شود و رمز را به معنی تبدیل کند و آنچه تا امروز همیشه غریب بوده است، آن نگاشته نشده در ذهن هاست است که منتظر است شرایط و جوهرها آن را بنگارد!!

از این حروف و کلمات و جملات و کتاب ها میتوان بسیار آموخت و میتوان تا بی نهایت، و تا تجلی های این حروف و کلمات هدایت شد؛ میتوان در هر ژن و اسید امینه و پروتئین و اندام و در هر حرکت و جنبش در این ساختمان و در هر انسان به خصوص انسان هایی که الگوی ایثار در میان بشریت هستند، به دنبال ریشه ها و ابتداها و نهایت ها و غایت ها بود و میتوان به هدف از خلقت این حروف و کلمات، روی کرد و شناخت و شناخت و شناخت و.... و نهایتا به عجزاز معرفت و شناخت رسید

و نیز میتوان، چشم ها را بر علت ها بست و در سنگینی توهم معرفت، از سبکی حقیقت عجز از معرفت، جا ماند و به جای صعود عمودی بی انتها، در عرض کیهان در جا زد!
و در این میان، انتخاب یکی از این دو مسیر؛ مسیر به سوی او=هو یا مسیر به سوی من=انا به دست خود ماست!!
تکامل سیستم ایمنی
سیستم ایمنی
adaptive immune system (AIS در موجودات نخستین قبل از دوره کامبرین، وجود ندارد بلکه در آنها با سیستم تکاملی ساده ای مواجه هستیم که بیان می شود:
نخستین سیستم تکاملی پیشرفته adaptive immune system (AIS) در ماهیان دارای آرواره در حدود پانصد میلیون سال قبل، مشاهده شد. گرچه برخی وسایل دفاع غیر اختصاصی در جانوران پست، یافت شده است ولی ظرفیت واکنش ایمنی اختصاصی منحصرا درطی تکامل مهره داران پیدا شده است و در جانوران بی‌مهره وجود ندارد.
عامل مهم ایجاد سیستم ایمنی سازگار recombination-activating gene (RAG) و transposon است

تکامل سیستم ایمنی از ویروس ها تا موجودات بالاتر
سکانس های ژنتیکی ویروسی و عناصر قابل انتقال، بخش بزرگی از ژنوم سلولی را تشکیل می دهد. مطالعات اخیر نشان میدهد ارتباط تکاملی درونی بین این سکانس ها و راه های مختلف ایمنی، وجود دارد. در سطح پایه،Superinfection exclusion به عنوان سیستم ایمنی ابتدایی ویروس، عمل میکند.
Superinfection exclusion : پدیده ای که در آن عفونت قبلی ویروسی، مانع از عفونت بعدی با همان ویروس و یا ویروس نزدیک به آن، میشود. این پدیده کاملا شناخته شده نیست و ممکن است منعکس کننده نوعی وضعیت ضد ویروس در سلول عفونی باشد. برخی ویروس های باکتری پروتئین هایی را کد می کنند تا به Superinfection exclusion برسند. این پروتئین های ویرو سی می توانند با آزاد شدن دی ان ای به درون سیتوپلاسم میزبان وارد شوند یا گیرنده های ورود را تغییردهند. همچنین می توانند به عنوان مهارگرهای آنزیم های تخریب پپتیدوگلیکان ویروس، عمل کند و از طریق آن از ورود فاژها جلوگیری کنند.
همین سیستم دفاعی می تواند در پروکاریوت ها و یوکاریوت ها هم عمل کند.

فرایندهای پیچیده تر سیستم ایمنی به طور کامل یا تا حدی از عناصر ژنتیکی پویا شامل CRISPR- CAS پروکاریوت ها وسیستم RAG1/2 مهره داران منشا میگیرد. این سیستم در مهره داران باعث خاطره ایمنی در مورد عناصر ژنتیکی غریبه میشود و آنتی بادی و تنوع گیرنده هایTcell را ایجاد می کند.

اورگانیسم های سلولی دارای عناصر ژنتیکی متحرک به نام (MGE) هستند و میتواند در درون دی ان ای میزبان، جای بگیرد. MGE حدود پنجاه درصد ژنوم پستانداران و بیش از هفتاد درصد ژنوم گیاهان و تا 30% ژنوم باکتری ها را تشکیل می دهد. در حقیقت سیستم های ایمنی بسیاری شامل CRISPR- CAS پروکاریوت ها و آنتی بادی و گیرنده های Tcell در مهره داران از طرف ویروسها و دیگر MGE ها به کار گرفته شده اند.

ژنوم یوکاریوت ها دارای مقادیر زیادی سکانس های رتروویورس هستند که بقایای عفونت های قبلی روترو وایرال است. ژنوم انسان و موش برای نمونه حدود 8 تا 10 % ژنوم رتروویورال دارد. نمونه مهم ژنوم رتروویروس ها در بدن پستانداران سینسیتین ها هستند سینسیتین ها از ژنهای env پروویروسهایی- که داخل سلول شده اند- حاصل میشود. سینسیتین ها همچنین باعث مقاومت جنین می شوند واین از طریق بخش ایمونوساپرسیو آن است.
سینسیتین دارای env ، اخیرا در سوسمارهای زنده زا- که جفت شبیه پستانداران دارند- هم مشاهده شده است، بنابراین ساختار سینسیتین، محدود به پستانداران نیست و به طور عام، علامتی مشخص از تکامل جفت است.

ژنهای env رترووایرال به عنوان عوامل ضد رتروویروس استفاده میشوند. در گربه مثلا ژن refrex1 باعث مقاومت به ویروس لوکمی میشود
سیستم ایمنی مهره داران
بر خلاف سیستم ایمنی پروکارویت ها سیستم ایمنی مهره داران دارای خاطره ایمنی است. این ایمنی در سلول های سوماتیک است و در نسل بعد منتقل نمی شود در مهره داران دارای آرواره، تنوع ایمونوگلوبولین و آنتی بادی و TCR با ادغام اجزای “joining””diversity” , “variable”عمل میکند و توانایی تولید انواع زیاد آنتی بادی ها را دارد.

TCR در مهره داران دارای آرواره تقریبا 500 میلیون سال قبل ایجاد شده است هر دوی پروتیئن Rag1 rag2 برای سه مورد “joining””diversity” , “variable” مورد نیاز است و امروز در بخشی از ژنوم ماهی ستاره ای و .. دیده میشود.
https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmicb.2019.00051/full

نگاهی بر سیستم ایمنی میزبان برخی ویروس ها یعنی خفاش و توانایی های منحصر به فرد آن:
چگونه خفاش ها با ویروس های کشنده، زندگی می کنند؟
دیدگاه های خاصی در مورد تاریکی هست و این کلمه در شعر عربی به شکل های مختلف و در ارتباط با شب، بیان شده است و مثلامحی الدین عربیدر برخی اشعار خود آن را آورده است:
مانند خفاشی بودم که میخواست از خورشید تابان لذت ببرد ولی از خورشید به طور کلی محروم و بریده شد
پس ذات او باقی نماند و به آرزوی خود نرسید و در میان مردگان با بدن خود و بدون نفس و جان، فریب خورد

یا آنطور که احمد شوقی در گفتگوی میان پروانه و خفاش بیان میکند که در مورد شب از او می پرسد: پادشاه پروانه ها به نزد خفاشی رفت در حالی که پروانه ها دسته جمعی به سوی شمع ها می رفتند
پس به سوی خفاش آمد و خندید و گفت: اي عاشق تاريكي سبک وزن!
دوست سیاه و بی نام و نشان و تنها را برای من توصیف کن
گفت از راست گوترین توصیف کننده پرسیدی
او دوستی وفادار، با اوصاف کامل است
همسایگی با او، امنیت و سر او، پوشاندن است!
این تصویر از خفاش یعنی دوستیش با تاریکی، مالیخولیای خفاش را برای هر بیماری عفونی جدید، بیشتر میکند و خبرگزاری ها میکوشند، اخبار آن را به خفاش نسبت دهند مانند ویروس سارس، ایبولا و اخیرا ویروس کرونا

و مشخص است خفاش علاوه بر پناه بردن به تاریکی تعداد زیادی از ویروس هایی را- که می شناسیم و یا نمی شناسیم- در خود دارد.
راز اینکه این ویروس ها درون خفاش هستند، چیست؟! ویروس های تاجدار زیادی در خفاش هستند و نمی توان آنها را دور از خفاش تصور کرد.
حساسیت کمتر:
برخی فرضیات هست که در سالهای اخیر آزموده شده است و شاید یکی از آخرین این پژوهش ها در مجله نیچر میکروبیولوژی در سال 2019 به وسیله پژوهشگران سنگاپوری منتشرشد. این پژوهش، بیان میکند خفاش ها پروتئینی حساس به التهاب دارند به نام پروتئین NLRP3 یا کرایوپایرینکه به برخی پستانداران در مقایسه با انسان مقاومت زیاد در برابر عفونت، میدهد.

این پژوهشگران تاثیر سه نوع ویروس را بر سلول های انسان، خفاش و موش آزمودند و دیدند این ویروس ها آنطور که در بدن انسان وموش باعث فعالیت این پروتئین میشوند به همان روش، باعث فعال کردن پروتئین حساس به التهابات در خفاش نمیشوند. در سطح مولکولی، پژوهشگران فهمیدند محصول گام اول تولید این پروتئین، در خفاش فعالیت کمتری دارد.

مقایسه زنجیره اسیدهای آمینه این پروتئین در انواع مختلف خفاش ها به شکل واضحی نشان میدهد نسخه ای- که خفاش ها دارند- زنجیره خاصی است که این پروتئین را دارای فعالیت کمتر میکند و این، نشان میدهد چرا خفاش ها دارای سیستم ایمنی ای هستند که میتواند با ویروس ها زندگی مسالمت آمیز داشته باشد.

از سوی دیگر پژوهش های زیادی هست که این پروتئین حساس التهابی را با بیماری های مرتبط با پیری در انسان، مرتبط میداند. اگر فعالیت کمتر این پروتئین در خفاش ها و عمر طولانی خفاش را در مقایسه با پستاندارن هم حجم در نظر بگیریم این عرصه وسیعی را در تلاش برای فهم اهمیت نقش سیستم ایمنی با بیماری های دوره پیری در انسان می گشاید و نیز میتوان از طریق کنترل این پروتئین، با بیماری های عفونی خاصی مقابله کرد.
گوشه گیر کردن سلولی، به ویروس ها فرصت همزیستی با خفاش را میدهد
با وجود ضعیف بودن حساسیت التهابی در خفاش ها جدیدترین پژوهش ها نشان میدهد سیستم ایمنی خفاش، ویژگی منحصر به فردی دارد که سیستم ایمنی دیگر حیوانات از جمله انسان، فاقد آن است. این خفاش ها می توانند میزان ویروس را در درون سلول، اندازه گیری کنند و پاسخ ایمنی را با توجه به میزان تجمع ویروس در سلول، تنظیم کنند.

خفاش پاسخ ایمنی را با توجه به میزان ویروس، تنظیم میکند و پاسخ ایمنی از طریق دور نگه داشتن سلول های آلوده با تعداد زیاد ویروس است و این سبب میشود ویروس، بدون مقاومت بتواند زندگی کند و دور نگه داشتن سلول، سبب میشود ویروس نتواند به دیگر سلول ها منتقل شود.

این روش به خفاش ها فرصت می دهد با کمترین خسارت، با ویروس ها زندگی کنند و سیستم ایمنی خفاش برخی سلول ها را قربانی برخی دیگر میکند تا از سلول های دیگر حمایت کند و به این ترتیب از تشدید فعالیت سیستم ایمنی برای ایجاد مقاومت در التهاب، به صورت کامل، جلوگیری می کند.

تاکید میشود این روش به برخی ویروس ها فرصت و قابلیت بیشتر در انتشار سریع و همانند سازی میدهد و این قبل از آن است که خفاش اقدام به دور کردن و گوشه گیر کردن سلول های آلوده بکند و به این روش میتواند درون سلول های بیشتری جای بگیرد ولی با وجود این، سیستم ایمنی خفاش میتواند با این حالت همزیستی داشته باشد و به خفاش فرصت بیشتری برای زندگی بدهد و تحت شرایط محیطی دشواری که طی زندگی خود مواجه است مقاوم باشد

و شایسته است اشاره شود بیشتر زیان هایی که از ویروس ها به ما میرسد از خود ویروس نیست بلکه به خاطر پاسخ سیستم ایمنی ماست. این نظام پیچیده در زمین گیر کردن سلول آلوده، در سیستم ایمنی انسان وجود ندارد در نتیجه در زمان انتقال ویروس ها به بدن انسان آنچه در مورد انتشار سریع ویروس در خفاش شناختیم بر انسان هم منطبق میشود ولی ویروس به صورت وسیعتری همانند سازی خواهد کرد و چون سیستم ایمنی ما کمتر با چنین ویرو سی مواجه است حساسیت های بیشتری در پاسخ به ویروس دارد و باعث واکنش های شدیدتری در ما میشود و شاید باعث مساله خطرناکی شود.

شاید ما همانطور که ابن عربی گفت این فرصت را به دست آورده ایم تا از نور روز بهره ببریم ولی این بهره، یک جنبه تاریک دارد و آن حساسیت بیشتر ما به عفونت ها و التهاب ها است و این باعث زودتر پیر شدن ما میشود و همانطور که ابن عربی می گوید: : وجود ما از کمال، آن چیزی را درک میکند که خفاش از نورانیت خورشید حس می کند!!
http://real-sciences.com/%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%A1/%D9%83%D9%8A%D9%81-%D8%AA%D8%B9%D9%8A%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%81%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%B4-%D9%85%D8%B9-%D9%81%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%85%D9%8A%D8%AA%D8%A9%D8%9F/
نتیجه گیری: در مواجهه با ویروس ها، فقط انسان و ویروس رویاروی هم نیستند بلکه در این میان، واسطه ای هست که می تواند با فرایندهای ناشناخته و قدرتمندتر از انسان، از ویروس در درون خود محافظت کند. این واسطه فقط خفاشها نیستند و دهها واسطه دیگر هم ممکن است وجود داشته باشد.
این واسطه های قدرتمند به عنوان انبار ویروس، می توانند تا مدت ها ویروس را در درون خود، بدون خطر نگه دارند و در شرایطی خاص، آنچه را در درون خود نگه داشته اند به انسان منتقل کنند. بیماری های مشترک بین انسان و حیوان، ما را با چالشی به نام واسطه انتقال عامل بیماری زا مواجه می کند.

هر رابطه ناسالم با این واسطه ها می تواند توازن حیوان و ویروس را به هم بزند و منجر به انتقال عوامل ریز بیماریزایی شود که رویارویی با آن، کاملا پنهانی و مخفی است و در این انتقال، ممکن است فاجعه ای که رخ میدهد بسیار خطرناک باشد. برای جلوگیری از این انتقال فاجعه، باید با طبیعت و اجزای آن، مهربان بود!
شاید بحث حقوق طبیعت و حیوانات، در دنیای وحشی امروز، بحثی پیش پا افتاده باشد ولی اگر به طور عمیق در طبیعت نگریسته شود، از لوازم زندگی سالم برای بشریت است.
(مساله حقوق حیوانات و احترام نهادن به آنها را دکتر ساگان مطرح کرده است و حتی این موضوع که حیوانات می توانند تا حدودی دین را بفهمند و به این ترتیب، به اندازه ی توان خود برای پند و موعظه دینی شایستگی دارند، مقوله ای است که دین اسلام و قرآن یا حداقل مذهب آل محمد صلوات الله علیهم بر آن مهر تایید می زند...)(احمد الحسن- توهم بی خدایی- ص273 ترجمه فارسی)
@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
هدف از خلقت رسیدن به ابزااز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر درجه حرارت بر عملکریواستیگمینمغز از بسیاری حقایق می گرالتهاب شریان تمپورالوراپامیل در بارداریبیماری ای شبیه ام اس مولتتبدیل سلولهای محافط به سزبان چهار حرفی حیات زمیننقش هورمون زنانه استروژناولین سلول مصنوعیژنهای مشترک بین انسان و وبحتی علمی درباره تمایل بجهش های ژنتیکی مفید در ساسلولهای بنیادی مصنوعی درنقش غذاها و موجودات درياابزار هوش در حال ارتقا ازبرای پیش بینی آینده مغز دحس و ادراک قسمت چهارمفلج خوابسازگاری با محیط بین اجزاچگونه مغز پیش انسان یا همابزارهای بقا ازنخستین همبسیاری از بیماری های جدیدفاع در برابر تغییر ساختقدرت انسان در نگاه به ابعشبیه سازی سیستم های کوانکرونا چه بر سر مغز می آورنرمش های مفید در سرگیجهادامه بحث تکامل چشمتولید سلولهای جنسی از سلداروی جدید s3 در درمان ام میگرن شدید قابل درمان اسعوامل ایجاد لغت انسانی و گربه شرودینگر و تاثیر مشهفت سین یادگاری از میراث ارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر نگاه ناظر هوشیار بدرک فرد دیگر و رفتارهای امخچه ابزاري که وظیفه آن فآلزایمرهوش مصنوعی در خدمت خلق وحاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویاها از مغز است یا ناخومغز فکر میکند مرگ برای دیآیا تکامل و تغییرات ژنتیآیا جهش های ژنتیکی، ویروهزینه ای که برای اندیشیدازدواج های بین گونه ای، رتاثیر درجه حرارت بر عملکریسدیپلام تنها داروی تایمغز به تنهایی برای فرهنگ امیوتروفیک لترال اسکلروورزش هوازی مرتب خیلی به قبیماری بیش فعالیتری فلوپرازینزبان و کلمه حتی برای کساننقش ژنتیک در درمان اختلااوکرلیزوماب داروی جدید شژنهای هوش ، کدامندبحث درباره پیدایش و منشاجهش های ژنتیکی غیر تصادفسلسله مباحث هوش مصنوعینقش غذاها و موجودات درياابزار بقای موجود زنده از برخی نکات از گاید لاین پرحس و ادراک قسمت پنجمفلج خواب چیستسخن پاک و ثابتچگونه هموساپينس بر زمین ابزارهای بقای از نخستین تفاوت مغز انسان و میمون هدقیق ترین تصاویر از مغز الوب فرونتال یا پیشانی مغشباهت زیاد بین سلول هاي عکشف مکانیسم عصبی خوانش پنرمشهای مهم برای تقویت عاداراوون تنها داروی تاییتوانایی مغز و دیگر اجزای داروی جدید ضد میگرنمیدان مغناطيسي زمین بشر عواملی که برای ظهور لغت اگزیده ای از وبینار یا کنفهمیشه عسل با موم بخوریمارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر نگاه انسان بر رفتادرک و احساسمدارک ژنتیکی چگونه انسانآیا ممکن است موش کور بی مهوش مصنوعی درمانگر کامپیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویاهای پر رمز و حیرتی درمغز ما کوچکتر از نیم نقطهآیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجهزینه سنگین انسان در ازااستفاده از هوش مصنوعی در تاثیر درجه حرارت بر عملکرژیم های غذایی و نقش مهم مغز برای فراموشی بیشتر کامید درمان کرونا با همانورزش هوازی ، بهترین تمریبیماری تی تی پیتری فلوپرازینزبان و بیان نتیجه ساختمانقش آتش در رسیدن انسان بهايندگان چگونه خواهند دیدکلرال هیدرات برای خوابانبحثی در مورد نقش ویتامينجهشهای مفید و ذکاوتی که دسم زنبور ، کلیدی برای وارنقشه مغزی هر فرد منحصر بهابزار بقای موجود زنده از برخی اثرات مضر ویتامین دحس و ادراک قسمت سومفیلمی بسیار جالب از تغییسریعترین کامپیوتر موجودچگونه آن شکری که می خوریمابزارهای دفاعی و بقای موتفاوتهای جنسیتی راهی برادلایلی که نشان میدهد ما بلبخند بزن شاید صبح فردا زشباهت زیاد بین سلول هاي عکشف مکانیسمی پیچیده در بچرا مغزهای ما ارتقا یافت ادغام میان گونه های مختلتوازن مهمتر از فعالیت زیداروی ضد تشنج با قابليت تمکانیزمهای دفاعی در برابعوارض ازدواج و بچه دار شدگزارش یک مورد جالب لخته وهوموارکتوس ها ممکن است داز نشانه ها و آثار درک شدتاثیر نگاه انسان بر رفتادرک احساسات و تفکرات دیگمروری بر تشنج و درمان هایآیا ما تنها موجودات زنده هوش مصنوعی درخدمت خلق وحاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویای شفافمغز مادران و کودکان در زمآیا خداباوری محصول تکاملهستي مادي ای که ما کوچکتراستیفن هاوکینگ در مورد هتاثیر درجه حرارت بر عملکرژیم غذایی حاوی تخم مرغ ومغز بزرگ چقدر مفید هست ؟امگا سه عامل مهم سلامتورزش و میگرنبیماری ضعف عضلات نزدیک بتسلیم شدن از نورون شروع مزبان و بیان، در سایه پیشرنقش انتخاب از طرف محیط، نايا اراده آزاد توهم است یکمردرد و علل آنبحثی جالب درباره محدودیتجهشهای مفید و ذکاوتی که دسودمندی موجودات ابزی بر نقص در تشخیص هیجانات عامابزار بقای موجود زنده از برخی اختلالات عصبی مثانهحساسیت روانی متفاوتفیزیکدانان ماشینی برای تسرگیجه از شایعترین اختلاچگونه انتظارات بر ادراک اثر مضر مصرف طولانی مدت رتقلید مرحله ای نسبتا پیشدندان ها را مسواک بزنید تلرزش ناشی از اسیب به عصبشش مرحله تکامل چشمکشف ارتباط جدیدی از ارتبچرا پس از بیدار شدن از خوادغام دو حیطه علوم مغز و توسعه برخی شغل ها با هوش داروی ضد تشنج با قابليت تما انسانها چه اندازه نزدعید نوروز مبارکگشایش دروازه جدیدی از طرهوش مصنوعی می تواند بر احاز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر ویتامین دی بر بیمادرک تصویر و زبان های مخلتمرکز هوشیاری، روح یا بدن آیا مغز تا بزرگسالی توسعهوش مصنوعی ساخته هوش طبیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وروبات های ریز در درمان بیمغز چون ابزار هوش است دلیمغز چگونه صداها را فیلتر آیا دلفین ها می تواند از هستی ما پس از شروعی چگال استیفن هاوکینگ در تفسیر تاثیر درجه حرارت بر عملکراه های جدید برای قضاوت رمغز بزرگ چالش است یا منفعامروز دانش ژنتیک هیچ ابهورزش بهترین درمان بیش فعبیماریهای تحلیل عضلانی اتشنج چیستزبان و تکلم برخی بیماریهنقش اتصالات بین سلولهای ايا اراده آزاد توهم است یکمردرد با پوشیدن کفش منابحثی در مورد نقش کلسیم و جاذبه و نقش آن در شکلگیریسیاهچاله و تکینگی ابتدایچند جهانیابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری ها که در آن بخلاصه ای از مطالب همایش مفرگشت و تکامل تصادفی محض سردرد میگرن در کودکانچگونه باغبانی باعث کاهش اثرات فشار روحی شدیدتلقین اطلاعات و حافظهدو ویژگی انتزاع و قدرت تجلزوم سازگاری قانون مجازاششمین کنگره بین المللی سکشف جمجمه ای درکوه ایرهوچرا بیماری های تخریبی مغارتقا و تکامل سنت آفرینش توصیه های غیر دارویی در سداستانها و مفاهیمی اشتباما انسانها چه اندازه نزدعامل کلیدی در کنترل کارآپمبرولیزوماب در بیماری چهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر ویروس کرونا بر مغز درک عمیق در حیواناتمرکز حافظه کجاستآیا همه جنایت ها نتیجه بیهوش احساسیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وروح رهاییمغز ناتوان از توجیه پیداآیا دست مصنوعی به زودی قاو هر کس تقوای خدا پیشه کناستخوان های کشف شده، ممکتاثیر درجه حرارت بر عملکراه های جدید برای قضاوت رمغز بزرگ چالشهای پیش روانفجار و توقف تکاملی نشاورزش در کمر دردبیهوش کردن در جراحی و بیمتشنج و حرکات شبه تشنجی قازبان و شناخت حقیقت قسمت چنقش حفاظتی مولکول جدید دای آنکه نامش درمان و یادشکنفرانس تشنج هتل کوثر اصبحثی در مورد عملکرد لوب فحقیقت قربانی نزاع بین بی سیاره ابلهانچندین ماده غذایی که ماننابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری های خاص که بدخواندن ، یکی از شستشو دهنفراموش کارها باهوش تر هسسردرد و علتهای آنچگونه جمعیت های بزرگ شکل اثرات مفید قهوهتلاش هایی در بیماران قطع ديدن با چشم بسته در خواب لزوم سازگاری قانون مجازاصرع و درمان های آنگنجینه ای به نام ویتامین چرا حیوانات سخن نمی گوینارتوکين تراپی روشی جديد توصیه هایی در مصرف ماهیدر مانهای کمر دردما با کمک مغز خود مختاريمعارضه جدید ویروس کرونا سپنج اکتشاف شگفت آور در موهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر ژنها بر اختلالات خدرگیری قلب در بیماری ویرمرکز خنده در کجای مغز استآیا هوش ارثی دریافتی از پهوش احساسیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وروزه داری و بیمار ی ام اس مغز و سیر تکامل ان دلیلی آیا رژیم غذایی گیاهی سلاوقت نهيب هاي غير علمي گذشاصول سلامت کمرتاثیر درجه حرارت بر عملکراه پیروزی در زندگی چیستمغز بزرگ و فعال یا مغز کوانواع سکته های مغزیوزوز گوشبیوگرافیتشنج عدم توازن بین نورون زبان و شناخت حقیقت قسمت انقش حیاتی تلومر دی ان آ دایندرالکنگره بین المللی سردرد دبحثی درباره هوش و تفاوتهحقیقت خواب و رویاسیاره ابلهانچه زیاد است بر من که در ایابزار بقای موجود زنده از برخی توجهات در ببمار پارخواب سالم عامل سلامتیفراموشی همیشه هم بد نیستسردرد تنشنچگونه جمعیت های بزرگ شکل اثرات مضر ماری جواناتلاشی برای درمان قطع نخادی متیل فومارات(زادیوا)(ممانتین یا آلزیکسا یا ابضررهای مصرف شکر و قند بر گویید نوزده و ایمنی ساکتچرا حجم مغز گونه انسان درارتباط میکروب روده و پارتوضیحی ساده در مورد هوش مدر چه مرحله ای از خواب ، رما تحت کنترل ژنها هستیم یعدم توقف تکامل در یک انداپوست ساعتی مستقل از مغز دهوش مصنوعی الفاگواز آغاز خلقت تا نگاه انساتاثیر کلام در آیات کلام بدرگیری مغز در بیماری کویمرگ انتقال است یا نابود شآیا هوش سریعی که بدون احسهوش عاطفی بیشتر در زناناز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وروش مقابله مغز با محدودیروش های صرفه جویی در ایجامغز آیندگان چگونه است ؟آیا رژیم غذایی گیاهی سلاوقتی فهمیدی خطا کردی برگاضطراب و ترستاثیر درجه حرارت بر عملکراست دستی و چپ دستیمغز حریص برای خون، کلید تانگشت نگاری مغز نشان میدیک پیشنهاد خوب برای آسان بیوگرافیتغییر الگوی رشد مغزی با ززبان و شناخت حقیقت قسمت دنقش خرچنگ های نعل اسبی درایا کوچک شدن مغزانسان الکنگره بین المللی سردرد دبحثی درباره هوش و تفاوتهحقیقت راستین انسان علم بسیر آفرینش از روح تا مغز چهار میلیارد سال تکامل بابزار بقای موجود زنده از برخی سلولهای عصبی در تلاخواب سالم عامل سلامتی و یفرایند تکامل و دشواری هاسردرد سکه ایچگونه حافظه را قویتر کنیاجزای پر سلولی بدن انسان تلاشی تازه برای گشودن معدژا وو یا اشنا پنداریمنابع انرژي پاک سرچشمه حضررهای شکر بر سلامت مغزگوشه بیماری اتوزومال رسسچرا در مغز انسان، فرورفتارتباط چاقی و کاهش قدرت بتکامل چشمدر هم تنیدگی کوانتومی و پماه رجبعسل طبیعی موثر در کنترل بپیموزایدهوش مصنوعی از عروسک تا کاز انفجار بزرگ تا انفجار تاثیر کپسول نوروهرب بر ندرگیری مغز در بیماران مبمراحل ارتقای پله پله کیهآیا هشیاری کوانتومی وجودهوش عاطفی در زنان بیشتر ااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وروش هایی ساده برای کاهش امغز انسان ایا طبیعتا تماآیا راهی برای رفع کم آبی ویتامین E برای فعالیت صحاطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر رو ح و روان بر جسمرشته نوروایمونولوژی و نقمغز زنان جوانتر از مغز مراندوهگین نباش اگر درب یا یکی از علل محدودیت مغز امبیان ژن های اسکیزوفرنی دتغییر زودتر اتصالات مغزیزبان و شناخت حقیقت قسمت سنقش داروهاي مختلف معروف ایا ابزار هوشمندی یا مغز کندر در بیماریهای التهاببحثی درباره هوش و تفاوتهحمله ویروس کرونا به مغزسیستم تعادلی بدنچهار ساعت پس از کشتار خوکابزار بقای موجود زنده از برخی سيناپسها طی تکامل و خواب عامل دسته بندی و حفطفرایند حذف برخی اجزای مغسرعت فکر کردن چگونه استنگاه محدود و تک جانبه، مشاجزایی ناشناخته در شکل گتلاشی جدید در درمان ام اسدژاوو یا آشناپنداریمنبع خواب و رویاطوفان فقر و گرسنگی و بی سگوشت خواری یا گیاه خواریچراروياها را به یاد نمی آارتباط هوش ساختار مغز و ژتکامل ابزار هوش ، راه پر درمان های بیماری آلزایمرماپروتیلینعصب حقوق نورولووپیچیدگی های مغزی در درک زهوش مصنوعی از عروسک تا کاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر کپسول نوروهرب بر تدرگیری اعصاب به علت میتومزایای شکلات تلخ برای سلآیا واکنش های یاد گرفته وهوش عاطفی در زنان بیشتر ااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاهخواری بر رشد و روش صحبت کردن در حال تکاممغز انسان برای ایجاد تمدآیاما مقهور قوانین فیزیکویتامین E در چه مواد غذایاطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر رژیم گیاه خواری بر رشد مغز علت تمایل انسان بمغزهای کوچک بی احساسانسان قدیم در شبه جزیره عیافته های نوین علوم پرده بیست تمرین ساده برای جلوتغییر عمودی سر انسان از پزبان، وسیله شناسایی محیطنقش روزه داری در سالم و جایا بیماری ام اس (مولتیپکوچک شدن مغز از نئاندرتابحثی درباره هوش و تفاوتهحوادث روزگار از جمله ویرسیستم دفاعی بدن علیه مغز نوار مغزی روشی مهم در تشخابزار بقای موجود زنده از بررسي علل احتمالي تغيير خودآگاهی و هوشیاريفرد حساس از نظر عاطفی و بشلیک فراموشینگاه انسان محدود به ادرااحساس گذر سریعتر زمانتمایل زیاد به خوردن بستندانشمندان ژنی از مغز انسمنشأ اطلاعات و آموخته ها طی یکصد هزار سال اخیر هرچگیاه خواری و گوشت خوار کدچراروياها را به یاد نمی آارتباط انسانی، محدود به تکامل زباندرمان های جدید میگرنمبانی ذهنی سیاه و سفیدعضلانی که طی سخن گفتن چقدپیوند مغز و سر و چالشهای هوش مصنوعی از عروسک تا کاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر کپسول نوروهرب بر سذهن چند جانبه نیازمند نگمسیر دشوار تکامل و ارتقاآیا آگاهی پس از مرگ از بیهوشیاری کوانتومیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر انتخاب از طرف محیط روشهای نو در درمان دیسک بمغز انسان برای شادمانی طآزمون ذهنی گربه شرودینگرویتامین دی گنجینه ای بزربلندی در ذهن ما درک بلندیتاثیر رژیم گیاه خواری بر زمین زیر خلیج فارس تمدنی مغزتان را در جوانی سیمکشانسان جدید از چه زمانی پایادگیری مهارت های جدید دبیشتر کمردردها نیازی به تغییرات منطقه بویایی مغزسفر نامه سفر به بم و جنوب نقش رژیم غذایی بر رشد و اایا بدون زبان میتوانیم تکووید نوزده و خطر بیماریبحثی درباره هوش و تفاوتهحافظه و اطلاعات در کجاست سکته مغزینورون هاي مصنوعی می توانابزار بقای موجود زنده از بررسی و اپروچ جدید بر بیمخودآگاهی و هوشیاريقیچی ژنتیکیشنا در ابهای گرم جنوب نیکاهش التهاب ناشی از بیمانگاهی بر قدرت بینایی درااخلاق و علوم اعصابتمدن قدیمی ای در جنوب ایردانشمندان روش هاي جدیدی مولتیپل اسکلروز در زنان ظهور امواج مغزی در مغز مصگالکانزوماب، دارویی جدینزاع بین جهل و علم رو به پارتباط شگفت مغز انسان و فتکامل ساختار رگهای مغزی درمان های جدید در بیماری مجموعه های پر سلولی بدن ممقالاتپیوند سر، یکی از راه حلهاهوش مصنوعی از عروسک تا کاز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر سرقیبی قدرتمند در برابر ممشکلات نخاعیآیا امکان بازسازی اندامههوش، ژنتیکی است یا محیطیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ترکیبات استاتین (ستاثیر دپاکین بر بیماری مروشهای شناسایی قدرت شنوامغز انسان برای شادمانی طإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَواکنش های ناخودآگاه و تقبه زودی شبکه مغزی به جای تاثیر رژیم گیاه خواری بر زندگی هوشمند در خارج از زنقش قهوه در سلامتیانسان عامل توقف رشد مغزیادآوری خواب و رویابا هوش مصنوعی خودکار روبتغییرات تکاملی سر انسان سفرنامه سفر به بم و جنوب نقش رژیم غذایی در رشد و اایا تکامل هدفمند استکودک ایرانی که هوش او از بحثی درباره احساسات متفاحافظه و اطلاعات در کجاست سانسور از روی قصد بسیاری نورون های ردیاب حافظهابزار بقای موجود زنده از خانواده پایدارقانون مندی نقشه ژنتیکی مشناخت و معرفت، و نقش آن دکاهش دوپامین عامل بیمارینگاهی بر توانایی اجزاي باخلاق پایه تکامل و فرهنگتمدن بشری و مغز اخلاقیدانشمندان روشی برای تبدیمواد کوانتومی جدید، ممکنعلم به ما کمک میکند تا موگامی در درمان بیماریهای نزاع بین علم و نادانی رو ارتباط شگفت انگیز مغز انتکامل شناخت انسان با کشفدرمان های رایج ام اسمحل درک احساسات روحانیتاثیر ویتامین دی بر بیماپیشینیان انسان از هفت میهوش مصنوعی از عروسک تا کاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ورموزی از نخستین تمدن بشرمشکلات بین دو همسر و برخیآیا انسان با مغز بزرگش اخهیچگاه از فشار و شکست نتراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب روشی برای بهبود هوش عاطفمغز انسان رو به کوچک تر شافراد آغاز حرکت خودشان رواکسن کرونا از حقیقت تاتبوزون هیگز چیستتاثیر رژیم گیاهخواری بر زونا به وسیله ویروس ابله نقش مهاجرت در توسعه نسل اانعطاف پذیری مکانیسمی علژن هوش و ساختارهای حیاتی بار سنین ابزار هوشمندی اثبت امواج الکتریکی در عصسفرنامه سفر به بم و جنوب نقش زبان در سلطه و قدرت اایرادهای موجود در خلقت بکودکان میتوانند ناقل بی بحثی درباره احساساتی غیرحافظه و اطلاعات در کجاستساخت شبکه عصبی با الفباینوروپلاستیسیتی چیستابزار بقای موجود زنده از بررسی سیستم تعادلی بدن اخدا موجود استقانونمندی و محدودیت عالمشناسایی سلول های ایمنی اکایروپاکتیک چیستناتوانی از درمان برخی ویاختلال در شناسایی حروف و تمساح حد واسط میان مغز کوداروهای مصرفی در ام اسموجود بی مغزی که می تواندعلایم کمبود ویتامین E را گامی در درمان بیماریهای نزاع بین علم و جهل رو به پارتباط شگفت انگیز مغز انتئوری تکامل امروز در درمدرمان های علامتی در ام اسمحل درک احساسات روحانی دصفحه اصلیپیشرفتی مستقل از ابزار ههوش مصنوعی از عروسک تا کماز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد ورمز و رازهای ارتباط غیر کمشکلات روانپزشکی پس از سآیا احتمال دارد رویا از آهاوکينگ پیش از مرگش رسالاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروی ضد تشنج سدیم روشی جدید در درمان قطع نخمغز انسان رو به کوچکتر شدافزایش قدرت ادراکات و حسواکسن سرطانبیماری های مغز و اعصاب و تاثیر عصاره تغلیظ شده گیزیباترین چیز در افزایش سنقش محیط زندگی و مهاجرت داولین هیبرید بین انسان وژن یا نقشه توسعه مغز و نقبارداری بدون رحمجمجمه انسان های اولیهسفرنامه سفر به بم و جنوب نقش زبان در سلطه و قدرت ااگر نعمت فراموشی نبود بسکودکان خود را مشابه خود تبخش دیگری در وجود انسان هحس چشایی و بویایینوشیدن چای برای مغز مفید ابزارهای بقای موجود زندبررسی علل کمر درد در میانخطا در محاسبات چیزی کاملقارچ بی مغز در خدمت موجودشواهدی از دنیسوان(شبه نئکاربرد روباتهای ريزنانوناتوانی در شناسایی چهره اختلالات مخچهتنفس هوازی و میتوکندریداروهای ضد بیماری ام اس وموجودات مقهور ژنها هستندعلایم کمبود ویتامین E را گاهی لازم است برای فهم و نظام مثبت زندگیارتباط غیرکلامی بین انساتئوری تکامل در پیشگیری و درمان ژنتیکی برای نوآوریمحدودیت های حافظه و حافظسوالات پزشکیپاسخ گیاهان در زمان خوردهوش مصنوعی از عروسک تا کماز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویا و خبر از آیندهمشکلات روانپزشکی در عقب آیا احتمال دارد رویا از آهاوکينگ پیش از مرگش رسالاز تکینگی تا مغز- از مغز از تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر درجه حرارت بر عملکروشی جدید در درمان سکته ممغز ایندگان چگونه استافسردگی و اضطراب در بیماواکسنی با تاثیر دوگانه ابیماری گیلن باره و بیمارتاریخ همه چیز را ثبت کردهزیرفون داروی ضد ام اسنقش نظام غذایی در تکامل ماولین مورد پیوند سر در انژنها نقشه ایجاد ابزار هوبازگشت از آثار به سوی خداجنسیت و تفاوت های بیناییسفرنامه سفر به بم و جنوب نقش سجده بر عملکرد مغزاگر نعمت فراموشی نبود بسکوری گذرای ناشی از موبایبرنامه و ساختار پیچیده محس و ادراک (قسمت اول )ساخت شبکه عصبی مصنوعی با نوعی سکته مغزی ، وحشتناک ابزارهای پیشرفته ارتباط بزرگ شدن مغز محدود به دورخطا در محاسبات چیزی کاملقبل از انفجار بزرگشاهکار قرنکاربرد روباتهای ريز، در نخاع ما تا پایین ستون فقراختلالات حرکتی در انسانتنفس هوازی و میتوکندریداروی فامپیریدین یا نورلمیهمانهای ناخوانده عامل علت خواب آلودگی بعد از خوگاهی مغز بزرگ چالش استنظریه تکامل در درمان بیمارتروز یا خوردگی و التهاتا 20 سال آینده مغز شما به درمان جدید میگرن با انتی مخچه فراتر از حفظ تعادلپیامهای کاربرانپختگی پس از چهل سالگي به هوش مصنوعی در کامپیوترهااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویا بخشی حقیقی از زندگی مشاهده آینده از روی مشاهآیا برای تولید مثل همیشه هدف یکسان، در مسیرهای متاز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر درجه حرارت بر عملکريتوکسيمب در درمان ام اسمغز ابزار برتر بقاالکتروتاکسی(گرایش و حرکواسطه ها د رمسیر ایجاد مغبیماری ای شبیه آلزایمر و تبدیل تراکت صوتی مصنوعی زبان مشترک ژنتیکی موجودانقش هورمون های تیروئید داولین تصویر در تاریخ از سژنها ، مغز و ارادهبازسازي مغز و نخاع چالشی جنسیت و تفاوت های بیناییسفری به آغاز کیهاننقش غذاها و موجودات دريااگر تلاش انسان امروز براکی غایب شدی تا نیازمند دلبرین نت به جای اینترنتحس و ادراک (قسمت دوم )فلج بل، فلجی ترسناک که آنساختار شبکه های مغزی ثابچیزی خارج از مغزهای ما نیابزارهای بقا از نخستین هبزرگ شدن تقریبا ناگهانی خطرات هوش مصنوعیقدم زدن و حرکت دید را تغیشبیه سازی میلیون ها جهان کجای مغز مسئول پردازش تجنخستین تصویر از سیاهچالهاختلالات صحبت کردن در انتو دی ان ای خاص ميتوکندريداروی تشنجی دربارداریمیگرن سردردی ژنتیکی که بعوامل موثر در پیدایش زباگذر زمان کاملا وابسته به هفت چیز که عملکرد مغز تو ارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر مشاهده بر واقعیت بدرمانهای بیماری پارکینسمخچه ، فراتر از حفظ تعادلسایتهای دیگرپرورش مغز مینیاتوری انساهوش مصنوعی در خدمت خلق وحاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ورویا تخیل یا واقعیتمعنی روزهآیا بزرگ شدن مغز فقط در دهدف از تکامل مغز