دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

خودآگاهی و هوشیاري

(اصل مقاله در
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=2009905255992269&id=100009184420613
با پاره ای توضیحات اضافی)

خودآگاهی و هوشیاري

نوروسافاری | دانشمندان رموزی را یافته اند که مدت هاست فلاسفه را سردرگم کرده است. “کریستوف کخ”

خودآگاهی یا هوشیاری (consciousness) درواقع هر آن چیزی است که شما تجربه می کنید. نجوایی که در سر شما شنیده میشود، مزه شیرین شکلات خامه ای، دندان دردی که کلافه تان کرده، علاقه شدید شما به فرزندانتان و دانستن این حقیقت تلخ که روزی تمام این احساسات از بین میروند.(قبلا در کانال
@salmanfatemi
طی سلسله مباحثی، حس و ادراک مورد بحث قرار گرفت توصیه ميشود جهت درک بیشتر هوشیاری و خود آگاهی، آن سلسله مباحث هم بررسی شود.)

به گزارش نوروسافاری از ژورنال نچر، منشا و طبیعت این تجربه ها که گاهی به عنوان یک کواليا مطرح میشود از دوران باستان تاکنون مطرح بوده است. بسیاری از فیلسوفان مدرن که به تحلیل ذهن می پردازند، که شاید برجسته ترین آنها دنیل دنت از دانشگاه Tufts باشد، ماهیت خودآگاهی را مانند یک توهین غیرقابل تحمل به باورهایشان میدانند. باور به کوالیا(1)(qualia)دنیا را دنیایی بی معنا و پوچ میداند و آن را یک توهم تعریف می کند. به این ترتیب، آنها یا وجود کوالیا را رد می کنند یا استدلال هایی بیان می کنند که به هیچ وجه نمیتوان آنها را به صورت علمی بررسی کرد.

اگر این ادعاها درست باشد، این مقاله خیلی کوتاه خواهد شد.همه ی آن چیزی که من باید توضیح دهم این است که چرا شما، من و همه افراد دیگر متقاعد شده ایم و بر این باوریم که همیشه احساساتمان را داریم. اگر دندان من آبسه کرده باشد، یک برهان پیچیده که بتواند من را قانع کند که درد یک توهم است و حقیقت ندارد نمیتواند درد من را کاهش دهد. به عنوان کسی که علاقه خیلی خیلی کمی به این استدلال های ناامیدکننده درباره مشکلات ذهن و بدن دارم باید خودم دست به کار شوم و به دنبال پاسخ این سوالات بروم.

اکثریت محققان، خودآگاهی را به عنوان یک چیزی معین پذیرفته و به دنبال درک ارتباط آن با جهان عینی هستند که توسط علم توصیف شده است. بیش از ۲۵ سال پیش فرانسیس کریک (Francis Crick) و من تصمیم گرفتیم بحث های فلسفی را در مورد خودآگاهی کنار بگذاریم (که حداقل از زمان ارسطو دانشمندان به آن مشغول بودند) و به جای آن به دنبال ردپای فیزیکی آن باشیم. چه چیز شگفت انگیزی درباره ماهیت مغز وجود دارد که باعث خودآگاهی میشود؟ هنگامی که ما بتوانیم این موضوع را درک کنیم، امید است که بتوانیم به حل مساله اساسی تر نزدیک شویم.

طراحی مطالعات

ما به طور خاص به دنبال همبستگی نورونی در خودآگاهی ([۲]NCC) هستیم. به بیان دیگر ما به دنبال حداقل مکانیسم ها و ساختارهای نورونی به هم پیوسته ای هستیم که برای درک هر نوع تجربه خاص از خودآگاهی کافی است. برای مثال چه اتفاقی در مغز شما باید رخ بدهد تا شما تجربه دندان درد را داشته باشید و آن را درک کنید؟ آیا باید بعضی سلول های عصبی با فرکانسی خاص و جادویی، نوسان الکتریکی داشته باشند تا این درک انجام شود؟ آیا باید چیز خاصی مثل نورون های خودآگاهی وجود داشته باشند و در آن لحظه فعال شوند؟ این سلول ها در کدام قسمت مغز قرار دارند؟

همبستگی نورونی در خودآگاهی (NCC)

زمانی که NCC را تعریف می کنیم، عبارت حداقلبسیار مهم است. مغز در کل نیز میتواند به عنوان یک NCC مطرح شود زيرا بالاخره مغز در همه حال مشغول بوجود آوردن تجارب متفاوت است. اما جایگاه خودآگاهی میتواند فراتر از این محدوده باشد. نگاهی به طناب نخاعی بیندازید. لوله ای انعطاف پذیر از بافت عصبی با تقریبا ۴۵ سانتی متر طول در درون ستون فقرات و با حدود یک میلیارد سلول عصبی.

اگر طناب نخاعی به وسیله ضربه به ناحیه گردن به طور کامل قطع شود، قربانیان در پاها، بازو و کمر به بالا فلج می شوند، قادر به کنترل روده و مثانه خود نیستند و احساسی نسبت به بدن خود نخواهد داشت. با این حال یک فرد با فلج همه اندامها (tetraplegics [3]) هم میتواند تجربه های گوناگون خود را در زندگی ادامه دهد, آنها می توانند ببینند، بشنوند، بو کنند، احساس کنند و احساسات خود را به همان اندازه که پیش از آن حادثه به یاد می آوردند به یاد بیاورند.

یا مخچه (مغز کوچک) را که در قسمت پایینی پشت سر قرار دارد در نظر بگیرید. یکی از قدیمی ترین مدارهای مغز در دوره تکامل است، که در کنترل حرکتی، وضعیت ایستادن و راه رفتن و اجرای روان توالی های پیچیده در تحرکات موتور حرکتی (motor movements) دخیل است. نواختن پیانو، تایپ کردن، رقص روی یخ یا صخره نوردی همه فعالیت هایی هستند که در آنها مخچه دخیل است. این قسمت دارای شگفت انگیزترین نورون های مغز است که [۴] Purkinje cells نام دارند که دارای شاخه هایی هستند مانند یک مرجان دریایی و دینامیک الکتریکی پیچیده ای دارند. همینطور مخچه دارای بیشترین تعداد نورونها، حدود ۶۹ میلیارد است (بیشتر آنها سلول های گرانولی ستاره ای شکل هستند). (چهار برابر بیشتر از کل نورونها در سا

یر نواحی مغزی).

اگر بخشی از مخچه توسط سکته مغزی یا چاقوی جراح از بین برود، چه اتفاقی برای خودآگاهی می افتد؟ خیلی جزئی! بیمارانی که دارای اختلالات مخچه ای هستند ازبعضی نقائص مینالند, مثلا نواختن درست و روان پیانو و یا تایپ کردن روان با کیبورد اما هیچ وقت در مورد ازدست دادن جنبه ای از خودآگاهی خود شکایتی نمی کنند. آنها به خوبی می شنوند، می بینند و احساس می کنند، حسشان نسبت به خود را حفظ می کنند، رویدادهای گذشته را به یاد می آورند و همچنان قابلیت برنامه ریزی برای آینده را دارند. حتی اگر فردی بدون مخچه متولد شود تاثیری بر تجربه خودآگاهی فرد نمی گذارد.
تمام این دستگاه وسیع مخچه ای ربطی به کسب تجارب ذهنی ندارد . چرا؟ نکات مهمی در مدار آن وجود دارد، که بسیار یکدست (متحد الشکل) و موازی هستند (مانند باتری هایی به صورت موازی متصل می شوند). مخچه تقریبا به طور انحصاری یک مدار تغذیه مستقیم است: مجموعه ای از نورونها، نورونهای بعدی را تغذیه می کنند، که به نوبه خود مجموعه دوم بر مجموعه سوم تاثیر می گذارد.

هیچ حلقه های بازخورد (Feedback loop) پیچیده ای وجود ندارد که با حرکت فعالیت الکتریکی به عقب و جلو منجر به ایجاد نوسانهای مجدد در مدار شود.(با توجه به زمان مورد نیاز برای تکمیل ادراک آگاهانه، اکثر نظریه پردازان نتیجه می گیرند که این پردازش باید شامل حلقه های بازخوردی در مدارهای مغزی باشد.) به علاوه، مخچه عملا به بیش از صدها یا بیشتر ماژول محاسباتی مستقل تقسیم می شود. هر یک از آنها به طور موازی با ورودی ها و خروجی جداگانه و غیر همپوشان کار می کنند و حرکات موتورهای مختلف یا سیستم های شناختی را کنترل می کنند. آنها به ندرت با هم تعامل می کنند ویژگی دیگری که برای خودآگاهی ضروری است. (قبلا در همین کانال
@salmanfatemi
بیان شد که نقش های مخچه بسیار فراتر از کنترل منظم حرکات و توازن است و در فردی که اختلال مخچه پیدا میکند، اختلالات ادراکی بسیار زیادی رخ میدهد. توصیه میشود که مباحث مخچه در این کانال مراجعه شود)

پس جایگاه خودآگاهی، کجاست؟

درس مهمی که از نخاع و مخچه می آموزیم این است که ژن خودآگاهی تنها زمانی که هر بافت عصبی تحریک شود، ظاهر نمی شود. چیزهای بیشتری مورد نیاز است. این عامل اضافی در ماده خاکستری یافت می شود که قشر مغزی، سطح بیرونی مغز را تشکیل می دهد. این یک ورقه لایه لایه از بافت عصبی پیچیده و به هم پیوسته در اندازه و عرض یک پیتزا ۱۴ اینچی است. دو تا از این ورقه ها، به شدت چیندار شده، همراه با صدها میلیون سیمهای ارتباطی آنها (ماده سفید) در درون جمجمه چپانده شده اند.تمام شواهد در دسترس بر ایجاد احساسات توسط بافت قشر مغز دلالت دارد.

ما می توانیم جایگاه خودآگاهی را حتی بیشتر محدود کنیم. به عنوان مثال، آزمایش هایی که در آن محرک های متفاوتی به دو چشم چپ و راست وارد شوند. تصور کنید یک تصویر از دونالد ترامپ فقط برای چشم چپ و یک تصویر از هیلاری کلینتون فقط برای چشم راست شما قابل مشاهده باشد. میتوانیم تصور کنیم که شما ممکن است تصویر مخلوطی از برهم نهی عجیب و غریب Trump و Clinton را مشاهده کنید ولی در واقع شما Trump را برای چند ثانیه خواهید دید، پس از آن او ناپدید خواهد شد و کلینتون ظاهر خواهد شد، پس از آن او نیز میرود و Trump دوباره ظاهر خواهد شد. این دو تصویر در یک چرخش بی پایان، عوض و بدل میشوند. به همین دلیل است که دانشمندان علوم اعصاب به این پدیده رقابت دوچشمی یا (binocular rivalry) میگویند. چون مغز شما یک ورودی مبهم دریافت می کند، نمی تواند تصمیم بگیرد: آیا Trump است، یا کلینتون؟

اگر به طور همزمان، شما در داخل یک اسکنر مغناطیسی که فعالیت مغز را ثبت میکند، دروغ بگویید، آزمایشگران متوجه خواهند شد که مجموعه گسترده ای از مناطق قشری مغز، که به عنوان “منطقه داغ خلفی” یا (posterior hot zone) شناخته شده است، فعال می شوند.این قسمت، بخشهایی از قشرهای آهیانه ای(Pareital) ,پس سری (Occipital) و گیجگاهی (Temporal) در بخش عقبی قشری را شامل می شود و نقش بسیار مهمی را در ردیابی چیزهایی که می بینیم بازی میکند. جالب اینجاست که قشر بصری اولیه که اطلاعات را از چشم دریافت می کند، آن چیزی که سوژه می بیند را مشخص نمیکند. یک همچین سلسله مراتب کاری مشابهی نیز در شنوایی و حس پیکری وجود دارد: قشر شنوایی اولیه و قشر حس پیکری اولیه مستقیما مشارکتی در درک محتوای تجربیات بدست آمده از شنوایی و حس پیکری ندارند. اما در عوض مراحل بعدی پردازش که در ناحیه داغ خلفی یا posterior hot zone انجام میگیرند در این ادراک آگاهانه نقش دارند (از جمله درک تصویر ترامپ و کلینتون در مثال بالا) .

(به اينجا می رسيم که منطقه ادراکی اوليه، نقشی اساسي در خودآگاهی ما از ادراکات روزانه ندارد. و اکنون منطقه ثانویه ای برای این ادراکات تعریف می شود، ولی نکته ظریف آنجاست که گاهي مسیر فراي

ند ادراک اصلا برعکس است و آن، مواردی است که روياهاي پیشگویی کننده رخ میدهد.

در اينجا آنچه را که شما پیش از وقوعش با چشم یا گوش خود درک میکنید، اصلا ربطی به چشم و گوش مادی شما ندارد و این منبع، اطلاعات خود را از طریق چشم و گوش مادی به دست نمی آورد بلکه از مسیری برعکس، اطلاعات را به مرکز درکی مغز می رساند.

از این هم فراتر، پیش گویی هایی است که توسط بسیاری از انسانهای بزرگ و یا انبیا اتفاق می افتد که گاهی هزاران سال با حادثه، اختلاف زمانی دارد.

اینها نشان دهنده منبع اطلاعاتی حتی فراتر از مناطق ثانویه اداکي است. توصیه مي شود به مباحث حس و ادراک در کانال
@salmanfatemi
مراجعه شود)

شواهد بالینی

روشنگر بیشتر این مساله، شواهدي از دو منبع بالینی هستند: تحریک الکتریکی بافت قشری

و مطالعه بیماران پس از دست دادن مناطق خاص مغزی ناشی از آسیب یا بیماری.

قبل از برداشتن تومور مغزی یا محل تشنج صرعی بیمار، برای مثال در عمل جراحی مغز و اعصاب, نقشه فعالیتی نواحی قشری نزدیک به محل ضایعه توسط تحریک مستقیم با الکترود ها ترسیم می
شود. تحریک ناحیه داغ خلفی (posterior hot zone) موجب وقوع احساسات و حسهای متنوعی میشود.این محسوسات ميتواند چشمک زدن نور، دیدن اشکال هندسی، اعوجاج چهره ها، توهم شنوایی یا بصری، احساس آشنایی یا غیرواقعی بودن، تمایل به حرکت اندام خاص و غیره باشد. تحریک قشر جلوتر مغزی اما موضوع متفاوتی است: به طور کلی تجربه ی مستقیمی را ایجاد نمی کند.

منبع دوم، بینش به دست آمده از بیماران مغز و اعصاب است که از نیمه اول قرن بیستم شکل گرفت. جراحان گاهی مجبور می شدند کمربند بزرگی از قشر پیش-پیشانی(prefrontal) را برای حذف تومورها یا برای مقابله با تشنج های صرعی بردارند. نکته قابل توجه آن که چگونه این بیماران، غیرعادی میشدند.از دست دادن بخشی از لوب پیشانی اثرات مخرب خاصی داشت: بیماران، اختلالاتی مانند عدم مهار احساسات یا اقدامات نامناسب، اختلال در اعمال حرکتی یا تکرار غیرقابل کنترل اعمال یا کلمات خاص را از خود نشان می دهند. اگرچه، پس از انجام این عمل جراحی، بدون هیچ شواهدی مبنی بر اینکه حذف وسیع بافت پیشانی به طور قابل توجهی بر تجربه ی آگاهانه آن فرد تاثیر گذار باشد, شخصیت و IQ آنها بهبود می یافت و آنها برای سالهای طولانی زندگی می کردند.

برعکس، حذف مناطق حتی کوچکی از کورتکس خلفی- که منطقه داغ در آن قرار دارد- می تواند منجر به از دست رفتن کل انواع محتوای آگاهانه شود: بیماران قادر به تشخیص چهره یا دیدن حرکات، رنگ یا مکان نخواهند بود.

بنابراین به نظر می رسد که مناظر، صداها و سایر محسوسات زندگی، طوری که تجربه می کنیم، توسط مناطق درون قشر خلفی ایجاد می شوند.تا آنجا که می توان گفت، تقریبا تمام تجربیات آگاهانه، منشاشان آنجاست. گاهي مسیر فرايند ادراک اصلا برعکس است و آن، مواردی است که روياهاي پیشگویی کننده رخ میدهد.

در اينجا آنچه را که شما پیش از وقوعش با چشم یا گوش خود درک میکنید، اصلا ربطی به چشم و گوش مادی شما ندارد و این منبع، اطلاعات خود را از طریق چشم و گوش مادی به دست نمی آورد بلکه از مسیری برعکس، اطلاعات را به مرکز درکی مغز می رساند.

از این هم فراتر، پیش گویی هایی است که توسط بسیاری از انسانهای بزرگ و یا انبیا اتفاق می افتد که گاهی هزاران سال با حادثه، اختلاف زمانی دارد.

اینها نشان دهنده منبع اطلاعاتی حتی فراتر از مناطق ثانویه اداکي است.
(منشأ اطلاعات ما فراتر از مغز مادی است و محدود کردن منشأ آن به مغز، نارسايي هاي فراواني دارد و در تضاد با بسیاری از مشاهدات بشری قرار می گيرد که در بالا مفصلا بیان شد. توصیه میشود به مباحث مربوط به رویا در فصل ششم کتاب توهم بی خدایی نوشته احمد الحسن مراجعه شود
almahdyoom.co/doa.html
)

اختلاف اساسی بین مناطق خلفی با بیشتر قشر پیش-پیشانی چیست که به طور مستقیم در محتوای ذهنی و انتزاعی مشارکت ندارند؟ حقیقت این است که هنوز نمی دانیم. با این وجود هیجان انگیزتر این است که یافته های اخیر نشان می دهد که دانشمندان علوم اعصاب ممکن است به دانستن آن نزدیکتر شده باشند.

ترجمه: علی زارعی وبسایت نوروسافاری
(اصل مقاله در
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=2009905255992269&id=100009184420613
با پاره ای توضیحات اضافی)

۱- qualia:کیفیات ذهنی یا تجربهی حقیقی چیزهابه ویژگیهای کیفی یا احساسی وضعیت ذهن اشاره میکند. به عنوان مثال تجربهی مستقیم رنگها، درد، بو، خشم مثالهایی از کیفیات ذهنی میباشند.

اگر چه به نظر میآید که حداقل برخی از حالات ذهنی ما وضعیت کیفی دارند، وجود آنها سؤالات فلسفیای را بر میانگیزد: ماهیت کیفیات ذهنی چیست و چه چیزی آنها را تشکیل میدهد؟ بسیاری از نظریهپردازان تفاوت عمدهای بین کیفیات ذهنی و معیارهای فیزیکی مانند طول، جرم، حجم دیده و این سؤال را مطرح کردهاند

که آیا امکان دارد که کیفیات ذهنی کاملاً با این ویژگیهای فیزیکی یکسان باشند؟ سؤال دیگری که مطرح میباشد این است که آیا دریافت مستقیم ما نسبت به این حالات ذهنی لغزشناپذیر است و آیا این ادراکات دارای اعتبار هستند؟

کیفیات ذهنی به عنوان استدلالی علیه فیزیکالیسم(دیدگاهی که بر اساس آن هیچ چیز غیر فیزیکی در عالم وجود ندارد) به کار رفته است.

۲- Neural correlates of consciousness

۳- فلج چهاراندام، که کوادریپلژی(Quadriplegia) و تتراپلژی هم نامیده میشود نوعی از فلج است که در این حالت، انسان حس و کنترل در دستها و پاهای خود را از دست میدهد.فلج چهاراندام در پی آسیبهای شدید به مغز یا نخاع پدید میآید. نخاع مجموعهای از اعصاب است که پیامهای مغز را به دیگر اعضای بدن میرسانند. در حالت فلج چهاراندام معمولاً قطع نخاع در نیمه بالایی مهرههای گردن (در بالای c3-c4) رخ دادهاست. این گسیختگی نخاع ممکن است در اثر یک آسیب ضربهای (شکستن گردن، برای مثال در پی شیرجه در آب کمعمق) یا فشرده شدن بند نخاع توسط یک تومور یا کمخونی موقت اندام (ایسکمی) پس از بروزآنفارکتوس پدید بیاید.

۴- یاختههای پورکینیه یا نورونهای پورکینیه لایه میانی قشر مخچه را تشکیل میدهند. این سلولها نسبتاً بزرگ بوده عملکردی مؤثر در پردازش اطلاعات دارند. میانجی عصبی مؤثر بر این یاختهها گاما آمینوبوتیریک اسید است و این نوع نورونها توسط یک کالبدشناس اهل چک بنام یان پورکینیه کشف شدهاند.

@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
مغز ابزار برتر بقاکنفرانس تشنج هتل کوثر اصاحساس گذر سریعتر زمانتوسعه برخی شغل ها با هوش رقیبی قدرتمند در برابر منقش حفاظتی مولکول جدید دکشف ارتباط جدیدی از ارتبارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ویتامین دی بر بیماريتوکسيمب در درمان ام اسچهار میلیارد سال تکامل بپیموزایداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ترکیبات استاتین (سزبان و شناخت حقیقت قسمت اچگونه حافظه را قویتر کنیاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر فلج خوابسیاره ابلهاننزاع بین علم و نادانی رو بیماری گیلن باره و بیمارجمجمه انسان های اولیهلزوم سازگاری قانون مجازاشنا در ابهای گرم جنوب نیهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا رژیم غذایی گیاهی سلابازسازي مغز و نخاع چالشی حس و ادراک قسمت پنجمماه رجبعلم به ما کمک میکند تا موهاوکينگ پیش از مرگش رسالانسان قدیم در شبه جزیره عبرین نت به جای اینترنتدندان ها را مسواک بزنید تمشکلات نخاعیورزش و میگرنایا بیماری ام اس (مولتیپتفاوت مغز انسان و میمون هداروی ضد تشنج با قابليت تمغز از بسیاری حقایق می گرکنگره بین المللی سردرد داخلاق و علوم اعصابتوصیه های غیر دارویی در سرموزی از نخستین تمدن بشرنقش حیاتی تلومر دی ان آ دکشف جمجمه ای درکوه ایرهوارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ژنها بر اختلالات خریواستیگمینچهار ساعت پس از کشتار خوکپیچیدگی های مغزی در درک زاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر دپاکین بر بیماری مزبان و شناخت حقیقت قسمت دنگاهی بر قدرت بینایی درااز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر فلج خواب چیستسیر آفرینش از روح تا مغز نزاع بین علم و جهل رو به پبیماری ای شبیه آلزایمر و جنسیت و تفاوت های بیناییلزوم سازگاری قانون مجازاشناخت و معرفت، و نقش آن دهوش مصنوعی از عروسک تا کمآیا راهی برای رفع کم آبی بحتی علمی درباره تمایل بحس و ادراک قسمت سومماپروتیلینعلایم کمبود ویتامین E را هاوکينگ پیش از مرگش رسالانسان جدید از چه زمانی پابرای پیش بینی آینده مغز ددو ویژگی انتزاع و قدرت تجمشاهده آینده از روی مشاهورزش بهترین درمان بیش فعایا بدون زبان میتوانیم تتفاوتهای جنسیتی راهی براداستانها و مفاهیمی اشتبامغز برای فراموشی بیشتر ککنگره بین المللی سردرد داختلال در شناسایی حروف و توصیه هایی در مصرف ماهیرمز و رازهای ارتباط غیر کنقش داروهاي مختلف معروف گنجینه ای به نام ویتامین ارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر کپسول نوروهرب بر نرژیم غذایی حاوی تخم مرغ ونوار مغزی روشی مهم در تشخپیوند مغز و سر و چالشهای از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب زبان و شناخت حقیقت قسمت سنگاهی بر توانایی اجزاي باز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر رژیم گیاهخواری بر فیلمی بسیار جالب از تغییسیستم تعادلی بدننظام مثبت زندگیبیماری ای شبیه ام اس مولتجنسیت و تفاوت های بیناییممانتین یا آلزیکسا یا ابشناسایی سلول های ایمنی اهوش مصنوعی از عروسک تا کمآیاما مقهور قوانین فیزیکبحث درباره پیدایش و منشاحساسیت روانی متفاوتمبانی ذهنی سیاه و سفیدعلایم کمبود ویتامین E را هدف از تکامل مغزانسان عامل توقف رشد مغزبرخی نکات از گاید لاین پرديدن با چشم بسته در خواب معنی روزهورزش در کمر دردایا تکامل هدفمند استتقلید مرحله ای نسبتا پیشدر مانهای کمر درددر چه مرحله ای از خواب ، رمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟کندر در بیماریهای التهاباختلالات مخچهتوضیحی ساده در مورد هوش مرویای شفافنقش روزه داری در سالم و جگیاه خواری و گوشت خوار کدارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر کپسول نوروهرب بر تراه های جدید برای قضاوت رنورون هاي مصنوعی می توانپیوند سر، یکی از راه حلهااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروی ضد تشنج سدیم زبان، وسیله شناسایی محیطناتوانی از درمان برخی ویاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر عصاره تغلیظ شده گیفیزیکدانان ماشینی برای تسیستم دفاعی بدن علیه مغز نظریه تکامل در درمان بیمبیماری بیش فعالیجهش های ژنتیکی مفید در سامنابع انرژي پاک سرچشمه حشواهدی از دنیسوان(شبه نئهوش مصنوعی در کامپیوترهاآزمون ذهنی گربه شرودینگربحثی در مورد نقش ویتامينخلاصه ای از مطالب همایش ممجموعه های پر سلولی بدن معلت خواب آلودگی بعد از خوهزینه ای که برای اندیشیدانعطاف پذیری مکانیسمی علبرخی اثرات مضر ویتامین ددی متیل فومارات(زادیوا)(مغز فکر میکند مرگ برای دیوزوز گوشایرادهای موجود در خلقت بتلقین اطلاعات و حافظهدر هم تنیدگی کوانتومی و پمغز بزرگ چالش است یا منفعکوچک شدن مغز از نئاندرتااختلالات حرکتی در انسانتکامل چشمروبات های ریز در درمان بینقش رژیم غذایی در رشد و اگالکانزوماب، دارویی جدیارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر کپسول نوروهرب بر سراه های جدید برای قضاوت رنورون های ردیاب حافظهپیشینیان انسان از هفت میاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفر نامه سفر به بم و جنوب ناتوانی در شناسایی چهره ازدواج های بین گونه ای، رتاریخ همه چیز را ثبت کردهفرگشت و تکامل تصادفی محض سکته مغزیهفت چیز که عملکرد مغز تو آیا واکنش های یاد گرفته وبیماری تی تی پیجهش های ژنتیکی غیر تصادفمولتیپل اسکلروز در زنان شاهکار قرنهوش مصنوعی در خدمت خلق وحإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبحثی جالب درباره محدودیتخواندن ، یکی از شستشو دهنمحل درک احساسات روحانیعوارض ازدواج و بچه دار شدهستي مادي ای که ما کوچکتراولین هیبرید بین انسان وبرخی اختلالات عصبی مثانهدژا وو یا اشنا پنداریمغز ما کوچکتر از نیم نقطهیک پیشنهاد خوب برای آسان اگر نعمت فراموشی نبود بستلاش هایی در بیماران قطع درمان های بیماری آلزایمرمغز بزرگ چالشهای پیش روکودک ایرانی که هوش او از اختلالات صحبت کردن در انتکامل ابزار هوش ، راه پر روح رهایینقش زبان در سلطه و قدرت اگامی در درمان بیماریهای ارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر کپسول نوروهرب بر سراه پیروزی در زندگی چیستنوروپلاستیسیتی چیستپیشرفتی مستقل از ابزار هاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نخاع ما تا پایین ستون فقراستفاده از هوش مصنوعی در فراموش کارها باهوش تر هسساخت شبکه عصبی با الفبایهفت سین یادگاری از میراث آیا آگاهی پس از مرگ از بیبیماری ضعف عضلات نزدیک بجهشهای مفید و ذکاوتی که دمواد کوانتومی جدید، ممکنشبیه سازی میلیون ها جهان هوش مصنوعی در خدمت خلق وحافراد آغاز حرکت خودشان ربحثی در مورد نقش کلسیم و خواب سالم عامل سلامتیمحل درک احساسات روحانی دعید نوروز مبارکهستی ما پس از شروعی چگال اولین مورد پیوند سر در انبرخی بیماری ها که در آن بدژاوو یا آشناپنداریمغز مادران و کودکان در زمیکی از علل محدودیت مغز اماگر نعمت فراموشی نبود بستلاشی برای درمان قطع نخاتلاشی جدید در درمان ام اسدرمان های جدید میگرنمغز حریص برای خون، کلید تکودکان خود را مشابه خود تادامه بحث تکامل چشمتکامل زبانروزه داری و بیمار ی ام اس نقش زبان در سلطه و قدرت اگاهی لازم است برای فهم و ارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشته نوروایمونولوژی و نقنوشیدن چای برای مغز مفید پاسخ گیاهان در زمان خورداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نخستین تصویر از سیاهچالهاستیفن هاوکینگ در مورد هتبدیل تراکت صوتی مصنوعی فراموشی همیشه هم بد نیستساخت شبکه عصبی مصنوعی با همیشه عسل با موم بخوریمآیا امکان بازسازی اندامهبیماریهای تحلیل عضلانی اجهشهای مفید و ذکاوتی که دموجود بی مغزی که می تواندشبیه سازی سیستم های کوانهوش مصنوعی درمانگر کامپیافزایش قدرت ادراکات و حسبحثی در مورد عملکرد لوب فخواب سالم عامل سلامتی و یمحدودیت های حافظه و حافظعامل کلیدی در کنترل کارآو هر کس تقوای خدا پیشه کناولین تصویر در تاریخ از سبرخی بیماری های خاص که بددانشمندان ژنی از مغز انسمغز چون ابزار هوش است دلییادگیری مهارت های جدید داگر تلاش انسان امروز براتمایل زیاد به خوردن بستندرمان های رایج ام اسمغز زنان جوانتر از مغز مرکوری گذرای ناشی از موبایادغام میان گونه های مختلتکامل ساختار رگهای مغزی روش مقابله مغز با محدودینقش سجده بر عملکرد مغزگاهی مغز بزرگ چالش استاز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر گیاه خواری بر رشد ورشد مغز علت تمایل انسان بنوعی سکته مغزی ، وحشتناک پختگی پس از چهل سالگي به از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نرمش های مفید در سرگیجهاستیفن هاوکینگ در تفسیر تبدیل سلولهای محافط به سفرایند حذف برخی اجزای مغساختار شبکه های مغزی ثابهوموارکتوس ها ممکن است دآیا انسان با مغز بزرگش اخبیهوش کردن در جراحی و بیمجاذبه و نقش آن در شکلگیریموجودات مقهور ژنها هستندشباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی درخدمت خلق وحافسردگی و اضطراب در بیمابحثی درباره هوش و تفاوتهخواب عامل دسته بندی و حفطمخچه ، فراتر از حفظ تعادلعسل طبیعی موثر در کنترل بویتامین E برای فعالیت صحاولین سلول مصنوعیبرخی توجهات در ببمار پاردانشمندان روش هاي جدیدی مغز چگونه صداها را فیلتر یادآوری خواب و رویاابزار هوش در حال ارتقا ازتمدن قدیمی ای در جنوب ایردرمان جدید میگرن با انتی مغزهای کوچک بی احساسکی غایب شدی تا نیازمند دلادغام دو حیطه علوم مغز و تکامل شناخت انسان با کشفروش های صرفه جویی در ایجانقش غذاها و موجودات درياگذر زمان کاملا وابسته به از نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وزمین زیر خلیج فارس تمدنی چیزی خارج از مغزهای ما نیپرورش مغز مینیاتوری انسااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نرمشهای مهم برای تقویت عاستخوان های کشف شده، ممکتری فلوپرازینفرد حساس از نظر عاطفی و بسخن پاک و ثابتهوش مصنوعی می تواند بر احآیا احتمال دارد رویا از آبیوگرافیحقیقت راستین انسان علم بمیهمانهای ناخوانده عامل شباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی ساخته هوش طبیالکتروتاکسی(گرایش و حرکبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريمخچه ابزاري که وظیفه آن فعصب حقوق نورولووویتامین E در چه مواد غذایاوکرلیزوماب داروی جدید شبرخی سلولهای عصبی در تلادانشمندان روشی برای تبدیمغز آیندگان چگونه است ؟ژن هوش و ساختارهای حیاتی ابزارهای بقای موجود زندتمساح حد واسط میان مغز کودرمانهای بیماری پارکینسمغزتان را در جوانی سیمکشکاهش التهاب ناشی از بیماارتقا و تکامل سنت آفرینش تئوری تکامل امروز در درمروش هایی ساده برای کاهش انقش غذاها و موجودات درياگربه شرودینگر و تاثیر مشاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وزندگی هوشمند در خارج از زچگونه مغز پیش انسان یا همآلزایمراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفری به آغاز کیهانچرا مغزهای ما ارتقا یافت اصول سلامت کمرتری فلوپرازینقانون مندی نقشه ژنتیکی مسریعترین کامپیوتر موجودهوش مصنوعی گوگل به کمک تشآیا احتمال دارد رویا از آبیوگرافیحافظه و اطلاعات در کجاست میگرن سردردی ژنتیکی که بشش مرحله تکامل چشمهوش احساسیالتهاب شریان تمپورالبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريمدارک ژنتیکی چگونه انسانعضلانی که طی سخن گفتن چقدویتامین دی گنجینه ای بزرايندگان چگونه خواهند دیدبرخی سيناپسها طی تکامل و داروهای مصرفی در ام اسمغز انسان ایا طبیعتا تماژن یا نقشه توسعه مغز و نقابزارهای پیشرفته ارتباط ابزارهای دفاعی و بقای موتنفس هوازی و میتوکندریدرک فرد دیگر و رفتارهای انقش قهوه در سلامتیکایروپاکتیک چیستارتوکين تراپی روشی جديد تئوری تکامل در پیشگیری و روش صحبت کردن در حال تکامنقش غذاها و موجودات درياگزیده ای از وبینار یا کنفاز آغاز خلقت تا نگاه انساتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیباترین چیز در افزایش سچگونه هموساپينس بر زمین آیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسلولهای بنیادی مصنوعی درچرا حیوانات سخن نمی گویناضطراب و ترستسلیم شدن از نورون شروع مقارچ بی مغز در خدمت موجودسرگیجه از شایعترین اختلاهوش مصنوعی گوگل به کمک تشآیا برای تولید مثل همیشه بیان ژن های اسکیزوفرنی دحافظه و اطلاعات در کجاست میدان مغناطيسي زمین بشر ششمین کنگره بین المللی سهوش احساسیامیوتروفیک لترال اسکلروبحثی درباره هوش و تفاوتهخانواده پایدارمروری بر تشنج و درمان هایمقالاتواکنش های ناخودآگاه و تقايا اراده آزاد توهم است یبررسي علل احتمالي تغيير داروهای ضد بیماری ام اس ومغز انسان برای ایجاد تمدژنها نقشه ایجاد ابزار هواثر مضر مصرف طولانی مدت رتنفس هوازی و میتوکندریدرک و احساسنقش مهاجرت در توسعه نسل اکاربرد روباتهای ريزنانوارتباط میکروب روده و پارتا 20 سال آینده مغز شما به روشهای نو در درمان دیسک بنقشه مغزی هر فرد منحصر بهگزارش یک مورد جالب لخته واز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیرفون داروی ضد ام اسچگونه آن شکری که می خوریمآیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسلسله مباحث هوش مصنوعیچرا حجم مغز گونه انسان دراطلاعاتی عمومی در مورد متشنج چیستقدم زدن و حرکت دید را تغیسردرد و علتهای آنهوش مصنوعی الفاگوآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبیست تمرین ساده برای جلوحافظه و اطلاعات در کجاستمکانیزمهای دفاعی در برابصرع و درمان های آنهوش عاطفی بیشتر در زنانامگا سه عامل مهم سلامتبحثی درباره هوش و تفاوتهخطا در محاسبات چیزی کاملمرکز خنده در کجای مغز استتاثیر ویتامین دی بر بیماواکسن سرطانايا اراده آزاد توهم است یبررسی و اپروچ جدید بر بیمداروی فامپیریدین یا نورلمغز انسان برای شادمانی طژنها ، مغز و ارادهژنهای هوش ، کدامنداثرات مفید قهوهتو دی ان ای خاص ميتوکندريدرک احساسات و تفکرات دیگنقش هورمون های تیروئید دکاربرد روباتهای ريز، در ارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر مشاهده بر واقعیت بروشهای شناسایی قدرت شنوانقص در تشخیص هیجانات عامگشایش دروازه جدیدی از طراز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان چهار حرفی حیات زمینچگونه انتظارات بر ادراک آیا همه جنایت ها نتیجه بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسم زنبور ، کلیدی برای وارچرا در مغز انسان، فرورفتاطلاعاتی عمومی در مورد متغییر الگوی رشد مغزی با زقدرت انسان در نگاه به ابعسردرد تنشنهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا تکامل و تغییرات ژنتیبیشتر کمردردها نیازی به حس چشایی و بویاییما انسانها چه اندازه نزدضررهای مصرف شکر و قند بر هوش عاطفی در زنان بیشتر اامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبحثی درباره احساسات متفاخطا در محاسبات چیزی کاملمرگ انتقال است یا نابود شصفحه اصلیواسطه ها د رمسیر ایجاد مغای آنکه نامش درمان و یادشبررسی سیستم تعادلی بدن اداروی تشنجی دربارداریمغز انسان برای شادمانی طکلرال هیدرات برای خواباناثرات مضر ماری جواناتولید سلولهای جنسی از سلدرک تصویر و زبان های مخلتنقش ژنتیک در درمان اختلاکجای مغز مسئول پردازش تجارتباط هوش ساختار مغز و ژتاثیر نگاه ناظر هوشیار بروشی برای بهبود هوش عاطفچند جهانیپمبرولیزوماب در بیماری چاز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان و بیان، در سایه پیشرچگونه باغبانی باعث کاهش آیا هوش ارثی دریافتی از پاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسودمندی موجودات ابزی بر چراروياها را به یاد نمی آبلندی در ذهن ما درک بلندیتغییر زودتر اتصالات مغزیلوب فرونتال یا پیشانی مغسردرد سکه ایهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا خداباوری محصول تکاملبا هوش مصنوعی خودکار روبحس و ادراک (قسمت اول )ما انسانها چه اندازه نزدضررهای شکر بر سلامت مغزهوشیاری کوانتومیانفجار و توقف تکاملی نشابحثی درباره احساساتی غیردفاع در برابر تغییر ساختمراحل ارتقای پله پله کیهسوالات پزشکیوراپامیل در بارداریایندرالبررسی علل کمر درد در میانداروی جدید s3 در درمان ام مغز انسان رو به کوچک تر شکمردرد و علل آناجزای پر سلولی بدن انسان توانایی مغز و دیگر اجزای درک عمیق در حیواناتنقش انتخاب از طرف محیط، نکشف مکانیسم عصبی خوانش پارتباط انسانی، محدود به تاثیر نگاه انسان بر رفتاروشی جدید در درمان قطع نخچندین ماده غذایی که ماننپنج اکتشاف شگفت آور در مواز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان و تکلم برخی بیماریهچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هوش سریعی که بدون احساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رو ح و روان بر جسمسیاهچاله و تکینگی ابتدایچراروياها را به یاد نمی آبه زودی شبکه مغزی به جای تغییر عمودی سر انسان از پلبخند بزن شاید صبح فردا زسرعت فکر کردن چگونه استهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا دلفین ها می تواند از بارداری بدون رحمحس و ادراک (قسمت دوم )ما با کمک مغز خود مختاريمطی یکصد هزار سال اخیر هرچهوش، ژنتیکی است یا محیطیانگشت نگاری مغز نشان میدبخش دیگری در وجود انسان هدقیق ترین تصاویر از مغز امزایای شکلات تلخ برای سلپیامهای کاربرانورزش هوازی مرتب خیلی به قایا کوچک شدن مغزانسان البزرگ شدن مغز محدود به دورداروی جدید ضد میگرنمغز انسان رو به کوچکتر شدکمردرد با پوشیدن کفش منااجزایی ناشناخته در شکل گتوازن مهمتر از فعالیت زیدرگیری اعصاب به علت میتونقش اتصالات بین سلولهای کشف مکانیسمی پیچیده در بارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر نگاه انسان بر رفتاروشی جدید در درمان سکته مچه زیاد است بر من که در ایپوست ساعتی مستقل از مغز داز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر انتخاب از طرف محیط زبان و شناخت حقیقت قسمت چچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هشیاری کوانتومی وجوداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رژیم گیاه خواری بر فلج بل، فلجی ترسناک که آنسیاره ابلهاننزاع بین جهل و علم رو به پبوزون هیگز چیستثبت امواج الکتریکی در عصلرزش ناشی از اسیب به عصبشلیک فراموشیهوش مصنوعی از عروسک تا کآیا دست مصنوعی به زودی قابازگشت از آثار به سوی خداحس و ادراک قسمت چهارمما تحت کنترل ژنها هستیم یظهور امواج مغزی در مغز مصهیچگاه از فشار و شکست نتراندوهگین نباش اگر درب یا برنامه و ساختار پیچیده مدلایلی که نشان میدهد ما بمسیر دشوار تکامل و ارتقاسایتهای دیگرورزش هوازی ، بهترین تمریایا ابزار هوشمندی یا مغز بسیاری از بیماری های جدیداروی ضد تشنج با قابليت تمغز ایندگان چگونه است