دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

بحثی درباره هوش و تفاوتهای آن بین گونه ها و نژادهای مختلف ( قسمت دوم )

در قسمت قبل توضیحاتی در مورد تفاوتهای سایز مغز در گونه ها و نژادهای گوناگون داده شد و گفتيم که بر اساس معیارهای علمی جدید که تفاوتهای فرهنگی و غذایی و بهداشت مادر و کودک را در نژادهای مختلف در نظر میگیرد ، مشاهده شده است که سیاه پوستان مغز نسبتا بزرگتری نسبت به سفید پوستان دارند و البته این یافته نیازمند بررسیهای دقیقتر هم هست چون بررسیهای علمی ، در مناطق مختلف و مقایسه آنها با هم به شرطی سودمندی کافی را دارد که نمونه های کافی بدون باياس آماری از مناطق مختلف جمع آوری شود و این در حالی است که جمع آوری نمونه ها از مناطق مختلف جهان قطعا یکسان نبوده است و مناطق جنگ زده ای مانند خاورمیانه در خیلی از بررسیها وارد مطالعه نشده اند .با این حال بر اساس مطالعات جدید ، به نظر میرسد مغز سیاهپوستان در شرایط یکسان محیطی و اقتصادی از سفید پوستان بزرگتر است

شاید این حرف به مذاق سفید پوستان خوش نیاید و در این مقاله بر اساس معیارهای علمی و نه نژادی صحبت میکنیم .شاید عده دیگری هم بگویند اگر سیاهپوستان مغز بزرگتری دارند ، چرا تمدن و فرهنگی که امروز در اروپا هست در آفریقا مشاهده نمیشود ، تبعیت از قانون و پیشرفتهای تمدن مادی ، چرا اینها در اروپا بیشتر از آفریقا یا خاورمیانه است ؟لازم هست در ابتدا تعریفی نسبتا کامل از هوش داشته باشیم .دانشمندان مختلف تعریفهای گوناگونی را برای هوش مطرح میکنند . خیلی از اين تعريفها بر جنبه خاصی از هوش تاکید میکنند و خیلی از تستهايي که برای چک هوش استفاده میشود،جنبه های خاصی را در تعریف هوش رعایت نمیکنند .در سالهای اخیر ، به جای آنکه هوش تک بعدی مورد نظر دانشمندان باشد بر هوش چند بعدی تاکید میشود .

هاوارد گاردنر نظریه هوشهاي چندگانه را مطرح کرد . بر این اساس ، هوشهاي بشری ، متعدد است و فقط در یک زمینه نیست مثلا هوش موسیقیایی، هوش درون فردی، هوش تصویری-فضایی و هوش کلامی- زبانی و ... جنبه های مختلف هوش هستند و در هر فردی ممکن است یکی از این جنبه ها برجسته تر باشد . بر اساس این تعریف ، میتوان گفت هیچ فردی بی هوش یا کم هوش نیست بلکه در زمینه خاصی ، دارای استعداد است و شايد این زمینه ، از نظر خیلی ها برجسته نباشد ولی استعدادی است که میتواند بخشی از مشکلات جامعه را حل کند .

این دانشمند ، جنبه های خاص هوش را در قالب هشت هوش معرفی کرده است . او منتقداني هم دارد که معتقدند گاردنر با این تعریفش ، وسعت هوش را خیلی زیاد کرده است و به جای تاکید بر هوش , همه توانمنديهاي بشری را هوش ناميده است .شاید بتوان فارغ از بحثهای این دانشمند و منتقدانش تعریفی از هوش معرفی کرد . در حقیقت محدود کردن هوش به انسان دو پا, و تعریف هوش بر اساس قیدهای فکری و گونه طلب ما ، شاید درست نباشد .اینکه تصور کنيم فقط انسان باهوش است و هیچ موجود دیگری باهوش نیست و بخواهیم با این دیدگاه هوش را تعریف کنیم ، به نظر میرسد تعریف هوش را با اختلال مواجه کند .آیا خفاشی که نابیناست و با کمک امواج صوتی راه خود را پیدا میکند ، بیهوش است و آیا پرندگانی که امواج فرابنفش را میتوانند تشخیص دهند ، بي هوش حساب میشوند و یا حتی موش يا كرمی که با معماری شگفتی خانه خود را زیر خروارها خاک میسازد بیهوش است ؟

این بیهوش دیدن دیگر موجودات ، نگاهی گونه پرستانه است که فکر نمیکنم شایسته بررسی باشداخیرا در فیلمهای منتشر شده در شبکه های اجتماعی مسابقه ای را شاهد بودیم که در آن چند نفر مبتلا به سندرم داون یا منگوليسم با هم مسابقه میگذارند و یکی از آنها از دیگران جلو میزند ولی تا خط پایان نمی رسد و بر زمين میخورد .دیگر شرکت کنندگان در مسابقه اگر از دسته انسانهای باهوش امروز بودند ، قطعا خوشحال میشدند و سریعا از رقيبشان ميگذشتند ولی شاهديم رقیبان این دونده سریع ، به جای آنکه از او جلو بزنند, دورش جمع میشوند، دستانش را میگیرند و با هم از خط پایان میگذرند .

خوب شاید گروهی، این همه دل رحمی را هوش ندانند ولی فکر میکنم حداقل در این زمنيه این بیماران دچار سندرم داون ، ه.ششان کمتر از انسان باهوش امروز نیست . یا باز در شبکه های اجتماعی فیلمی منتشر شد که در آن کودکی پس از تصادف با ماشین بر کف خیابان می افتد و کسی نیست او را از کف خیابان نجات دهد و همه انسانهای باهوش ، با بی تفاوتی از کنارش ميگذرند تا آنکه چند ماشین از روی کودک رد میشوند و کودک میمیرد .در همان فیلم سگی را نشان میدهد که د اتوباني با اتومبيلي تصادف میکند و همنوعش او را با سختي بسیار به سمت دیگر اتوبان میبرد ،

خوب تا میتوان این سگ را در این برخورد ، کم هوشتر از انسان دانست ؟
پس ناچاريم تعریفی دقيقتر از هوش داشته باشیم . شاید بتوان گفت هوش ، توان درک محیط اطراف و واکنش صحیح با آن است .در این تعریف ، ديگرموجودات بیهوش به حساب نمی آیند بلکه هر موجودی از ضریب هوشی خاص خود برخوردار است و حتی گاهی توان درک محیط اطراف در برخی موجودات و در برخی زمینه ها ، بهتر از درک ماست. حتی در این تعریف میتوان بر موجودات غیر زنده هم هوش تعریف کرد. مثلا فلزی که در هنگام سردی ، جمع و منقبض میشود ، دارای هوشی درونی ست که با آن میتواند محیط اطراف را درک کند و واکنش نشان بدهد .

بله کودک دچار سندرم داون و یا سگی که همنوعش را نجات میدهد ، نمی تواند مسئله منطق و ریاضی حل کند ولی در یک جنبه خاص ، هوشش بیشتر از خیلی انسانهای باهوشی هست که توجهی به همنوع خود ندارند .پس با یک هوش مواجه نیستیم با جنبه های متعدد هوش مواجهيم که همه آنها در یک نفر جمع نیست و گاهی در برخی زمینه ها هوش حیوانات از ما هم بالاتر است .بر این اساس ،تقسیم بندی هوش گاردنر هم دچار نقایص بسیار میشود زیرا او ، هوش را تنها به هشت بعد تقسيم میکند در حالی که دهها و شاید صدها جنبه دیگر هم باشد که او در تقسیم هوش لحاظ نکرده است.

نکه دیگر ارتباط سایز مغز با جنبه های مثبت هوش هست . در بررسی سير تکاملی انسان پیش از ایجاد هموساپینس ها ، با نئاندرتالها مواجهيم که بر خلاف هوموساپينس هیچ تمدن خاصی را ایجاد نکردند . بررسیهای جمجمه آنها و مقایسه این جمجمه ها با جمجمه هموساپينس ، مغز بزرگتری را نشان میدهد با این حال هیچ تمدن برجسته ای ازآنها به جای نمانده است و این نشان میدهد که سایز مغز به تنهایی در ایجاد تمدن و فرهنگ موثر نیست .بله در سیر تکامل انسانها ، با موجودات دو پایی به نام آردی مواجهيم که انها هم مغز کوچکی داشتند و بدون تمدن و رفتار انسانی بودند ولی وجود نئاندرتال و مغز بزرگ آنها در برابر مغز انسان کنونی، که به رغم وجود مغز بزرگ ، فاقد تمدنی بودند ، نشان میدهد عوامل دیگری علاوه بر سایز مغز ، در ایجاد تمدن و فرهنگ موتر هست .

پس فعلا این نتیجه را میگیریم که کوچکتر بودن اندازه مغز، الزاما با فقدان تمدن همراه نیست . گاهی مغز کوچکتر ، میتواند منجر به تمدنی برتر شود .اگر قسمت اول بحث را در نظر بگیریم و انواع هوش مورد توجه باشد متوجه میشویم گاهی وجود نوع خاصی از هوش ، نه تنها تمدن ساز نیست بلکه اگر مانعی نتواند آن هوش را مهار کند ، میتواند تمدنی را بسوزاند مثلا توان و هوش دروغ گفتن و فریب دادن و یا هوش یافتن راهی برای فرار از قانون و یا هوش هک کردن سیستمهای اداری و بانکی و یا هوش ساختن بمب هسته ای و بگیم هیدروژنی و ....بله مغز بزرگ و هوش فراوان در صورتی به بهترین شکل تمدن ساز است که مهاري درونی در کار باشد و جلوی کارها و فعالیتهای ضد اجتماعی و ضد فرهنگی را بگیرد و اگر این مهار نباشد ، هوش و مغز بزرگتر نه تنها تمدن ساز نیست بلکه میتواند تمدنی را نابود کند.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
تلاشی جدید در درمان ام اسروش های صرفه جویی در ایجاهوش، ژنتیکی است یا محیطیتاثیر گیاه خواری بر رشد ومبانی ذهنی سیاه و سفیدکندر در بیماریهای التهابشاهکار قرناز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پنقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا ما تنها موجودات زنده بحث درباره پیدایش و منشادی متیل فومارات(زادیوا)(چرا حیوانات سخن نمی گویناولین مورد پیوند سر در انتمایل زیاد به خوردن بستنروش هایی ساده برای کاهش افلج بل، فلجی ترسناک که آنهاوکينگ پیش از مرگش رسالزبان و شناخت حقیقت قسمت داخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد ومجموعه های پر سلولی بدن مکودک ایرانی که هوش او از شباهت زیاد بین سلول هاي عاز تکینگی تا مغز از مغز تثبت امواج الکتریکی در عصنقش داروهاي مختلف معروف آیا مغز تا بزرگسالی توسعبحثی در مورد نقش ویتاميندژا وو یا اشنا پنداریچرا حجم مغز گونه انسان دراولین تصویر در تاریخ از ستمدن قدیمی ای در جنوب ایرروش صحبت کردن در حال تکامفلج خوابهاوکينگ پیش از مرگش رسالزبان و شناخت حقیقت قسمت ساختلال در شناسایی حروف و تاثیر گیاه خواری بر رشد ومحل درک احساسات روحانیکودکان خود را مشابه خود تشباهت زیاد بین سلول هاي عاز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بینایینقش روزه داری در سالم و جآیا هوش ارثی دریافتی از پبحثی جالب درباره محدودیتدژاوو یا آشناپنداریچرا در مغز انسان، فرورفتايندگان چگونه خواهند دیدتمساح حد واسط میان مغز کوروشهای نو در درمان دیسک بفلج خواب چیستهدف از تکامل مغززبان، وسیله شناسایی محیطاختلالات مخچهتاثیر گیاه خواری بر رشد ومحل درک احساسات روحانی دکوری گذرای ناشی از موبایشش مرحله تکامل چشماز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بینایینقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هوش سریعی که بدون احسبحثی در مورد نقش کلسیم و دانشمندان ژنی از مغز انسچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یتنفس هوازی و میتوکندریروشهای شناسایی قدرت شنوافیلمی بسیار جالب از تغییهزینه ای که برای اندیشیدسفر نامه سفر به بم و جنوب اختلالات حرکتی در انسانتاثیر گیاه خواری بر رشد ومحدودیت های حافظه و حافظکی غایب شدی تا نیازمند دلصرع و درمان های آناز تکینگی تا مغز- از مغزتجهش های ژنتیکی مفید در سانقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هشیاری کوانتومی وجودبحثی در مورد عملکرد لوب فدانشمندان روش هاي جدیدی چراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یتنفس هوازی و میتوکندریروشی برای بهبود هوش عاطففیزیکدانان ماشینی برای تهستي مادي ای که ما کوچکترسفرنامه سفر به بم و جنوب اختلالات صحبت کردن در انتاثیر انتخاب از طرف محیط مخچه ، فراتر از حفظ تعادلکاهش التهاب ناشی از بیماضررهای مصرف شکر و قند بر از تکینگی تا مغز، از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادفنقش غذاها و موجودات درياآیا واکنش های یاد گرفته وبحثی درباره هوش و تفاوتهدانشمندان روشی برای تبدینزاع بین جهل و علم رو به پایا کوچک شدن مغزانسان الایا ابزار هوشمندی یا مغز تو دی ان ای خاص ميتوکندريروشی جدید در درمان قطع نخفراموشی همیشه هم بد نیستهستی ما پس از شروعی چگال سفرنامه سفر به بم و جنوب ادامه بحث تکامل چشمتاثیر ترکیبات استاتین (سمخچه ابزاري که وظیفه آن فکایروپاکتیک چیستضررهای شکر بر سلامت مغزازدواج های بین گونه ای، رجهشهای مفید و ذکاوتی که دنقش غذاها و موجودات درياآیا آگاهی پس از مرگ از بیبحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای مصرفی در ام اسنزاع بین علم و نادانی رو ایا بیماری ام اس (مولتیپتولید سلولهای جنسی از سلروشی جدید در درمان سکته مفرایند حذف برخی اجزای مغو هر کس تقوای خدا پیشه کنسفرنامه سفر به بم و جنوب ادغام میان گونه های مختلتاثیر دپاکین بر بیماری ممدارک ژنتیکی چگونه انسانکاربرد روباتهای ريزنانوطی یکصد هزار سال اخیر هرچاستفاده از هوش مصنوعی در جهشهای مفید و ذکاوتی که دنقش غذاها و موجودات درياآیا امکان بازسازی اندامهبحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای ضد بیماری ام اس ونظریه تکامل در درمان بیمهفت چیز که عملکرد مغز تو ایا بدون زبان میتوانیم تتوانایی مغز و دیگر اجزای ريتوکسيمب در درمان ام اسفرد حساس از نظر عاطفی و بویتامین E برای فعالیت صحسفرنامه سفر به بم و جنوب ادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر داروهای ضد التهاب مرگ انتقال است یا نابود شکاربرد روباتهای ريز، در علم به ما کمک میکند تا مواستیفن هاوکینگ در مورد هجاذبه و نقش آن در شکلگیرینقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا انسان با مغز بزرگش اخبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی فامپیریدین یا نورلهفت سین یادگاری از میراث ایا تکامل هدفمند استتوازن مهمتر از فعالیت زیراه های جدید برای قضاوت رقانون مندی نقشه ژنتیکی مویتامین E در چه مواد غذایسلولهای بنیادی مصنوعی درارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر داروی ضد تشنج سدیم مزایای شکلات تلخ برای سلکجای مغز مسئول پردازش تجعلایم کمبود ویتامین E را استیفن هاوکینگ در تفسیر حافظه و اطلاعات در کجاست چندین ماده غذایی که ماننآیا احتمال دارد رویا از آبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی تشنجی دربارداریهمیشه عسل با موم بخوریمایرادهای موجود در خلقت بتوسعه برخی شغل ها با هوش راه های جدید برای قضاوت رقارچ بی مغز در خدمت موجودویتامین دی گنجینه ای بزرسلسله مباحث هوش مصنوعیارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکمشکلات نخاعیکشف مکانیسم عصبی خوانش پعلایم کمبود ویتامین E را استخوان های کشف شده، ممکحافظه و اطلاعات در کجاست چه زیاد است بر من که در ایآیا احتمال دارد رویا از آبحثی درباره احساسات متفاداروی ضد تشنج با قابليت تهوش مصنوعی می تواند بر احاگر نعمت فراموشی نبود بستوصیه های غیر دارویی در سراه پیروزی در زندگی چیستلوب فرونتال یا پیشانی مغواکنش های ناخودآگاه و تقسم زنبور ، کلیدی برای وارارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ما کوچکتر از نیم نقطهکشف مکانیسمی پیچیده در بعوارض ازدواج و بچه دار شداصول سلامت کمرحافظه و اطلاعات در کجاستچهار میلیارد سال تکامل بآیا برای تولید مثل همیشه بحثی درباره احساساتی غیرداروی ضد تشنج با قابليت تداستانها و مفاهیمی اشتباهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر نعمت فراموشی نبود بستوصیه هایی در مصرف ماهیرشته نوروایمونولوژی و نقلبخند بزن شاید صبح فردا زواسطه ها د رمسیر ایجاد مغسودمندی موجودات ابزی بر ارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز چون ابزار هوش است دلیکشف ارتباط جدیدی از ارتبعید نوروز مبارکاضطراب و ترسحس چشایی و بویاییچهار ساعت پس از کشتار خوکآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبخش دیگری در وجود انسان هدر مانهای کمر دردهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر تلاش انسان امروز براتوضیحی ساده در مورد هوش مرشد مغز علت تمایل انسان بلرزش ناشی از اسیب به عصبوراپامیل در بارداریسیاهچاله و تکینگی ابتدایارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز آیندگان چگونه است ؟کشف جمجمه ای درکوه ایرهوعامل کلیدی در کنترل کارآاطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت اول )نوار مغزی روشی مهم در تشخآیا تکامل و تغییرات ژنتیبرنامه و ساختار پیچیده مبرین نت به جای اینترنتدر چه مرحله ای از خواب ، رهوش مصنوعی الفاگوابزار هوش در حال ارتقا ازتکامل چشمزمین زیر خلیج فارس تمدنی لزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی مرتب خیلی به قسیاره ابلهانارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان ایا طبیعتا تماگنجینه ای به نام ویتامین عسل طبیعی موثر در کنترل باطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت دوم )نورون هاي مصنوعی می توانآیا خداباوری محصول تکاملبرای پیش بینی آینده مغز ددرمان های بیماری آلزایمرهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای بقای موجود زندتکامل ابزار هوش ، راه پر زندگی هوشمند در خارج از زلزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی ، بهترین تمریسیاره ابلهانارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان برای شادمانی طگیاه خواری و گوشت خوار کدعصب حقوق نورولووبلندی در ذهن ما درک بلندیحس و ادراک قسمت چهارمنوروپلاستیسیتی چیستآیا دلفین ها می تواند از برخی نکات از گاید لاین پردرمان های رایج ام اسهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای دفاعی و بقای موتکامل ساختار رگهای مغزی زیباترین چیز در افزایش سممانتین یا آلزیکسا یا ابورزش و میگرنسیستم تعادلی بدنارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان رو به کوچکتر شدگالکانزوماب، دارویی جدیعضلانی که طی سخن گفتن چقدبه زودی شبکه مغزی به جای حس و ادراک قسمت پنجمچیزی خارج از مغزهای ما نیآیا دست مصنوعی به زودی قابرخی اثرات مضر ویتامین ددرمان جدید میگرن با انتی هوش مصنوعی از عروسک تا کاثر مضر مصرف طولانی مدت رتکامل شناخت انسان با کشفزبان چهار حرفی حیات زمینمنابع انرژي پاک سرچشمه حورزش بهترین درمان بیش فعسیستم دفاعی بدن علیه مغز ارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ایندگان چگونه استگامی در درمان بیماریهای مقالاتبوزون هیگز چیستحس و ادراک قسمت سومچگونه مغز پیش انسان یا همآیا راهی برای رفع کم آبی برخی اختلالات عصبی مثانهدرمانهای بیماری پارکینسهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مفید قهوهتئوری تکامل امروز در درمزبان و بیان، در سایه پیشرمولتیپل اسکلروز در زنان ورزش در کمر دردسکته مغزیارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ابزار برتر بقاگاهی لازم است برای فهم و تاثیر ویتامین دی بر بیمابیماری گیلن باره و بیمارحساسیت روانی متفاوتچگونه هموساپينس بر زمین آیاما مقهور قوانین فیزیکبرخی بیماری ها که در آن بدرک فرد دیگر و رفتارهای اهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مضر ماری جواناتئوری تکامل در پیشگیری و زبان و تکلم برخی بیماریهمواد کوانتومی جدید، ممکنوزوز گوشساخت شبکه عصبی با الفبایارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز برای فراموشی بیشتر کگاهی مغز بزرگ چالش استصفحه اصلیبیماری ای شبیه ام اس مولتخلاصه ای از مطالب همایش مچگونه آن شکری که می خوریمإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبرخی توجهات در ببمار پاردرک و احساسهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزای پر سلولی بدن انسان تا 20 سال آینده مغز شما به زبان و شناخت حقیقت قسمت چموجود بی مغزی که می تواندیک پیشنهاد خوب برای آسان ساخت شبکه عصبی مصنوعی با ارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر رو ح و روان بر جسممغز بزرگ چقدر مفید هست ؟گزیده ای از وبینار یا کنفسوالات پزشکیبیماری بیش فعالیخواندن ، یکی از شستشو دهنچگونه جمعیت های بزرگ شکل افراد آغاز حرکت خودشان ربرخی سيناپسها طی تکامل و درک احساسات و تفکرات دیگهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزایی ناشناخته در شکل گتاثیر مشاهده بر واقعیت بزبان و شناخت حقیقت قسمت اموجودات مقهور ژنها هستندیکی از علل محدودیت مغز امساختار شبکه های مغزی ثاباز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز بزرگ چالش است یا منفعگزارش یک مورد جالب لخته وپیامهای کاربرانبیماری تی تی پیخواب سالم عامل سلامتیچگونه جمعیت های بزرگ شکل افزایش قدرت ادراکات و حسبررسي علل احتمالي تغيير درک تصویر و زبان های مخلتهوش مصنوعی در کامپیوترهاتاثیر ویتامین دی بر بیمامیهمانهای ناخوانده عامل یادگیری مهارت های جدید دسریعترین کامپیوتر موجوداز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز بزرگ چالشهای پیش روگشایش دروازه جدیدی از طرسایتهای دیگربیماری ضعف عضلات نزدیک بخواب سالم عامل سلامتی و یچگونه حافظه را قویتر کنیالکتروتاکسی(گرایش و حرکبررسی و اپروچ جدید بر بیمدرک عمیق در حیواناتهوش مصنوعی در خدمت خلق وحتاثیر ژنها بر اختلالات خمیگرن سردردی ژنتیکی که بیادآوری خواب و رویاسرگیجه از شایعترین اختلااز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر مغز حریص برای خون، کلید تپنج اکتشاف شگفت آور در موبیماریهای تحلیل عضلانی اخواب عامل دسته بندی و حفطنگاهی بر قدرت بینایی دراامیوتروفیک لترال اسکلروبررسی سیستم تعادلی بدن ادرگیری اعصاب به علت میتوهوش مصنوعی در خدمت خلق وحتاثیر کپسول نوروهرب بر نمیدان مغناطيسي زمین بشر ژن هوش و ساختارهای حیاتی سردرد و علتهای آناز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر رژیم گیاهخواری بر مغز زنان جوانتر از مغز مرپیموزایدبیوگرافیخودآگاهی و هوشیارينگاهی بر توانایی اجزاي بامگا سه عامل مهم سلامتبررسی علل کمر درد در میانرقیبی قدرتمند در برابر مهوش مصنوعی درمانگر کامپیتاثیر کپسول نوروهرب بر تمکانیزمهای دفاعی در برابژن یا نقشه توسعه مغز و نقسردرد تنشناز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر عصاره تغلیظ شده گیمغزهای کوچک بی احساسپیوند مغز و سر و چالشهای بیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريناتوانی از درمان برخی ویامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبزرگ شدن مغز محدود به دوررموزی از نخستین تمدن بشرهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتاثیر کپسول نوروهرب بر سما انسانها چه اندازه نزدژنها نقشه ایجاد ابزار هوسردرد سکه ایاز تکینگی تا مغز از مغز تتبدیل تراکت صوتی مصنوعی نقش قهوه در سلامتیپیوند سر، یکی از راه حلهابیست تمرین ساده برای جلوخطا در محاسبات چیزی کاملناتوانی در شناسایی چهره انفجار و توقف تکاملی نشاتفاوت مغز انسان و میمون هرمز و رازهای ارتباط غیر کهوش مصنوعی ساخته هوش طبیتاثیر کپسول نوروهرب بر سما انسانها چه اندازه نزدژنها ، مغز و ارادهسرعت فکر کردن چگونه استاز تکینگی تا مغز و از مغز تبدیل سلولهای محافط به سنقش هورمون های تیروئید دپیشینیان انسان از هفت میبیشتر کمردردها نیازی به خطا در محاسبات چیزی کاملنخاع ما تا پایین ستون فقرانگشت نگاری مغز نشان میدتفاوتهای جنسیتی راهی برارویای شفافهوش احساسیتاثیر گیاه خواری بر رشد وما با کمک مغز خود مختاريمژنهای هوش ، کدامندشنا در ابهای گرم جنوب نیاز تکینگی تا مغز از مغز تتری فلوپرازیننقش ژنتیک در درمان اختلاپیشرفتی مستقل از ابزار هبا هوش مصنوعی خودکار روبدفاع در برابر تغییر ساختنخستین تصویر از سیاهچالهاندوهگین نباش اگر درب یا تقلید مرحله ای نسبتا پیشروبات های ریز در درمان بیهوش احساسیتاثیر گیاه خواری بر رشد وما تحت کنترل ژنها هستیم یکمردرد و علل آنشناخت و معرفت، و نقش آن داز تکینگی تا مغز از مغز تتشنج چیستنقش انتخاب از طرف محیط، نپاسخ گیاهان در زمان خوردبارداری بدون رحمدقیق ترین تصاویر از مغز انرمش های مفید در سرگیجهانسان جدید از چه زمانی پاتلاش هایی در بیماران قطع روزه داری و بیمار ی ام اس هوش عاطفی بیشتر در زنانتاثیر گیاه خواری بر رشد وماه رجبکمردرد با پوشیدن کفش مناشناسایی سلول های ایمنی ااز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر الگوی رشد مغزی با زنقش اتصالات بین سلولهای پختگی پس از چهل سالگي به بازسازي مغز و نخاع چالشی دلایلی که نشان میدهد ما بنرمشهای مهم برای تقویت عانسان عامل توقف رشد مغزتلاشی برای درمان قطع نخاروش مقابله مغز با محدودیهوش عاطفی در زنان بیشتر اتاثیر گیاه خواری بر رشد وماپروتیلینکنفرانس تشنج هتل کوثر اصشواهدی از دنیسوان(شبه نئاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر زودتر اتصالات مغزینقش حفاظتی مولکول جدید دپرورش مغز مینیاتوری انسابحتی علمی درباره تمایل بديدن با چشم بسته در خواب چرا مغزهای ما ارتقا یافت انعطاف پذیری مکانیسمی عل