دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

بحثی درباره هوش و تفاوتهای آن بین گونه ها و نژادهای مختلف ( قسمت دوم )

در قسمت قبل توضیحاتی در مورد تفاوتهای سایز مغز در گونه ها و نژادهای گوناگون داده شد و گفتيم که بر اساس معیارهای علمی جدید که تفاوتهای فرهنگی و غذایی و بهداشت مادر و کودک را در نژادهای مختلف در نظر میگیرد ، مشاهده شده است که سیاه پوستان مغز نسبتا بزرگتری نسبت به سفید پوستان دارند و البته این یافته نیازمند بررسیهای دقیقتر هم هست چون بررسیهای علمی ، در مناطق مختلف و مقایسه آنها با هم به شرطی سودمندی کافی را دارد که نمونه های کافی بدون باياس آماری از مناطق مختلف جمع آوری شود و این در حالی است که جمع آوری نمونه ها از مناطق مختلف جهان قطعا یکسان نبوده است و مناطق جنگ زده ای مانند خاورمیانه در خیلی از بررسیها وارد مطالعه نشده اند .با این حال بر اساس مطالعات جدید ، به نظر میرسد مغز سیاهپوستان در شرایط یکسان محیطی و اقتصادی از سفید پوستان بزرگتر است

شاید این حرف به مذاق سفید پوستان خوش نیاید و در این مقاله بر اساس معیارهای علمی و نه نژادی صحبت میکنیم .شاید عده دیگری هم بگویند اگر سیاهپوستان مغز بزرگتری دارند ، چرا تمدن و فرهنگی که امروز در اروپا هست در آفریقا مشاهده نمیشود ، تبعیت از قانون و پیشرفتهای تمدن مادی ، چرا اینها در اروپا بیشتر از آفریقا یا خاورمیانه است ؟لازم هست در ابتدا تعریفی نسبتا کامل از هوش داشته باشیم .دانشمندان مختلف تعریفهای گوناگونی را برای هوش مطرح میکنند . خیلی از اين تعريفها بر جنبه خاصی از هوش تاکید میکنند و خیلی از تستهايي که برای چک هوش استفاده میشود،جنبه های خاصی را در تعریف هوش رعایت نمیکنند .در سالهای اخیر ، به جای آنکه هوش تک بعدی مورد نظر دانشمندان باشد بر هوش چند بعدی تاکید میشود .

هاوارد گاردنر نظریه هوشهاي چندگانه را مطرح کرد . بر این اساس ، هوشهاي بشری ، متعدد است و فقط در یک زمینه نیست مثلا هوش موسیقیایی، هوش درون فردی، هوش تصویری-فضایی و هوش کلامی- زبانی و ... جنبه های مختلف هوش هستند و در هر فردی ممکن است یکی از این جنبه ها برجسته تر باشد . بر اساس این تعریف ، میتوان گفت هیچ فردی بی هوش یا کم هوش نیست بلکه در زمینه خاصی ، دارای استعداد است و شايد این زمینه ، از نظر خیلی ها برجسته نباشد ولی استعدادی است که میتواند بخشی از مشکلات جامعه را حل کند .

این دانشمند ، جنبه های خاص هوش را در قالب هشت هوش معرفی کرده است . او منتقداني هم دارد که معتقدند گاردنر با این تعریفش ، وسعت هوش را خیلی زیاد کرده است و به جای تاکید بر هوش , همه توانمنديهاي بشری را هوش ناميده است .شاید بتوان فارغ از بحثهای این دانشمند و منتقدانش تعریفی از هوش معرفی کرد . در حقیقت محدود کردن هوش به انسان دو پا, و تعریف هوش بر اساس قیدهای فکری و گونه طلب ما ، شاید درست نباشد .اینکه تصور کنيم فقط انسان باهوش است و هیچ موجود دیگری باهوش نیست و بخواهیم با این دیدگاه هوش را تعریف کنیم ، به نظر میرسد تعریف هوش را با اختلال مواجه کند .آیا خفاشی که نابیناست و با کمک امواج صوتی راه خود را پیدا میکند ، بیهوش است و آیا پرندگانی که امواج فرابنفش را میتوانند تشخیص دهند ، بي هوش حساب میشوند و یا حتی موش يا كرمی که با معماری شگفتی خانه خود را زیر خروارها خاک میسازد بیهوش است ؟

این بیهوش دیدن دیگر موجودات ، نگاهی گونه پرستانه است که فکر نمیکنم شایسته بررسی باشداخیرا در فیلمهای منتشر شده در شبکه های اجتماعی مسابقه ای را شاهد بودیم که در آن چند نفر مبتلا به سندرم داون یا منگوليسم با هم مسابقه میگذارند و یکی از آنها از دیگران جلو میزند ولی تا خط پایان نمی رسد و بر زمين میخورد .دیگر شرکت کنندگان در مسابقه اگر از دسته انسانهای باهوش امروز بودند ، قطعا خوشحال میشدند و سریعا از رقيبشان ميگذشتند ولی شاهديم رقیبان این دونده سریع ، به جای آنکه از او جلو بزنند, دورش جمع میشوند، دستانش را میگیرند و با هم از خط پایان میگذرند .

خوب شاید گروهی، این همه دل رحمی را هوش ندانند ولی فکر میکنم حداقل در این زمنيه این بیماران دچار سندرم داون ، ه.ششان کمتر از انسان باهوش امروز نیست . یا باز در شبکه های اجتماعی فیلمی منتشر شد که در آن کودکی پس از تصادف با ماشین بر کف خیابان می افتد و کسی نیست او را از کف خیابان نجات دهد و همه انسانهای باهوش ، با بی تفاوتی از کنارش ميگذرند تا آنکه چند ماشین از روی کودک رد میشوند و کودک میمیرد .در همان فیلم سگی را نشان میدهد که د اتوباني با اتومبيلي تصادف میکند و همنوعش او را با سختي بسیار به سمت دیگر اتوبان میبرد ،

خوب تا میتوان این سگ را در این برخورد ، کم هوشتر از انسان دانست ؟
پس ناچاريم تعریفی دقيقتر از هوش داشته باشیم . شاید بتوان گفت هوش ، توان درک محیط اطراف و واکنش صحیح با آن است .در این تعریف ، ديگرموجودات بیهوش به حساب نمی آیند بلکه هر موجودی از ضریب هوشی خاص خود برخوردار است و حتی گاهی توان درک محیط اطراف در برخی موجودات و در برخی زمینه ها ، بهتر از درک ماست. حتی در این تعریف میتوان بر موجودات غیر زنده هم هوش تعریف کرد. مثلا فلزی که در هنگام سردی ، جمع و منقبض میشود ، دارای هوشی درونی ست که با آن میتواند محیط اطراف را درک کند و واکنش نشان بدهد .

بله کودک دچار سندرم داون و یا سگی که همنوعش را نجات میدهد ، نمی تواند مسئله منطق و ریاضی حل کند ولی در یک جنبه خاص ، هوشش بیشتر از خیلی انسانهای باهوشی هست که توجهی به همنوع خود ندارند .پس با یک هوش مواجه نیستیم با جنبه های متعدد هوش مواجهيم که همه آنها در یک نفر جمع نیست و گاهی در برخی زمینه ها هوش حیوانات از ما هم بالاتر است .بر این اساس ،تقسیم بندی هوش گاردنر هم دچار نقایص بسیار میشود زیرا او ، هوش را تنها به هشت بعد تقسيم میکند در حالی که دهها و شاید صدها جنبه دیگر هم باشد که او در تقسیم هوش لحاظ نکرده است.

نکه دیگر ارتباط سایز مغز با جنبه های مثبت هوش هست . در بررسی سير تکاملی انسان پیش از ایجاد هموساپینس ها ، با نئاندرتالها مواجهيم که بر خلاف هوموساپينس هیچ تمدن خاصی را ایجاد نکردند . بررسیهای جمجمه آنها و مقایسه این جمجمه ها با جمجمه هموساپينس ، مغز بزرگتری را نشان میدهد با این حال هیچ تمدن برجسته ای ازآنها به جای نمانده است و این نشان میدهد که سایز مغز به تنهایی در ایجاد تمدن و فرهنگ موثر نیست .بله در سیر تکامل انسانها ، با موجودات دو پایی به نام آردی مواجهيم که انها هم مغز کوچکی داشتند و بدون تمدن و رفتار انسانی بودند ولی وجود نئاندرتال و مغز بزرگ آنها در برابر مغز انسان کنونی، که به رغم وجود مغز بزرگ ، فاقد تمدنی بودند ، نشان میدهد عوامل دیگری علاوه بر سایز مغز ، در ایجاد تمدن و فرهنگ موتر هست .

پس فعلا این نتیجه را میگیریم که کوچکتر بودن اندازه مغز، الزاما با فقدان تمدن همراه نیست . گاهی مغز کوچکتر ، میتواند منجر به تمدنی برتر شود .اگر قسمت اول بحث را در نظر بگیریم و انواع هوش مورد توجه باشد متوجه میشویم گاهی وجود نوع خاصی از هوش ، نه تنها تمدن ساز نیست بلکه اگر مانعی نتواند آن هوش را مهار کند ، میتواند تمدنی را بسوزاند مثلا توان و هوش دروغ گفتن و فریب دادن و یا هوش یافتن راهی برای فرار از قانون و یا هوش هک کردن سیستمهای اداری و بانکی و یا هوش ساختن بمب هسته ای و بگیم هیدروژنی و ....بله مغز بزرگ و هوش فراوان در صورتی به بهترین شکل تمدن ساز است که مهاري درونی در کار باشد و جلوی کارها و فعالیتهای ضد اجتماعی و ضد فرهنگی را بگیرد و اگر این مهار نباشد ، هوش و مغز بزرگتر نه تنها تمدن ساز نیست بلکه میتواند تمدنی را نابود کند.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
مغز آیندگان چگونه است ؟تاثیر رژیم گیاه خواری بر هزینه سنگین انسان در ازاراه های جدید برای قضاوت رایا ابزار هوشمندی یا مغز مغز حریص برای خون، کلید تتغییر عمودی سر انسان از پزبان و بیان، در سایه پیشرواکسنی با تاثیر دوگانه اکمردرد با پوشیدن کفش مناابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری های خاص که بدنقش خرچنگ های نعل اسبی درحوادث روزگار از جمله ویرسودمندی موجودات ابزی بر ژن یا نقشه توسعه مغز و نقکاربرد روباتهای ريزنانواجزایی ناشناخته در شکل گتقلید مرحله ای نسبتا پیشچه زیاد است بر من که در ایخواب عامل دسته بندی و حفطسرگیجه از شایعترین اختلاگامی در درمان بیماریهای ارتباط هوش ساختار مغز و ژقیچی ژنتیکیتوازن مهمتر از فعالیت زیچگونه جمعیت های بزرگ شکل دی متیل فومارات(زادیوا)(شش مرحله تکامل چشمپیشینیان انسان از هفت میاز انفجار بزرگ تا انفجار منحنی که ارتباط بین معرفتاثیر مشاهده بر واقعیت بچرا حیوانات سخن نمی گویندر محل کار ارزش خودت را بعید نوروز مبارکآیا امکان بازسازی اندامهاز تکینگی تا مغز از مغز تماه رجبتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی می تواند بر احدرگیری قلب در بیماری ویرآزمون ذهنی گربه شرودینگراصول سلامت کمرمراحل ارتقای پله پله کیهتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی درخدمت خلق وحروح رهاییانسان قدیم در شبه جزیره عبیوگرافیمغز انسان ایا طبیعتا تماتاثیر رژیم گیاه خواری بر هزاران سال چشم های بینا وراه های جدید برای قضاوت رایا بیماری ام اس (مولتیپبحثی درباره هوش و تفاوتهمغز زنان جوانتر از مغز مرتغییرات منطقه بویایی مغززبان و تکلم برخی بیماریهواسطه ها د رمسیر ایجاد مغکنفرانس تشنج هتل کوثر اصابزار بقای موجود زنده از برخی توجهات در ببمار پارنقش داروهاي مختلف معروف حافظه و اطلاعات در کجاست سیاهچاله و تکینگی ابتدایژنها نقشه ایجاد ابزار هوکاربرد روباتهای ريز، در احساس گذر سریعتر زمانتلقین اطلاعات و حافظهچهار میلیارد سال تکامل بخودآگاهی و هوشیاريسردرد میگرن در کودکانگاهی لازم است برای فهم و ارتباط انسانی، محدود به قانون مندی نقشه ژنتیکی متوسعه هوش مصنوعی قادر اسچگونه جمعیت های بزرگ شکل دژا وو یا اشنا پنداریششمین کنگره بین المللی سپیشرفتی مستقل از ابزار هاز تلسکوپ گالیله تا تلسکمنشأ اطلاعات و آموخته ها تاثیر نگاه ناظر هوشیار بچرا حجم مغز گونه انسان دردر چه مرحله ای از خواب ، رعامل کلیدی در کنترل کارآآیا انسان با مغز بزرگش اخاز تکینگی تا مغز از مغز تماپروتیلینتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی و کشف زبان هایدرگیری مغز در بیماری کویإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَاضطراب و ترسمزایای شکلات تلخ برای سلتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش مصنوعی ساخته هوش طبیروزه داری و بیمار ی ام اس انسان جدید از چه زمانی پابیوگرافیبیان ژن های اسکیزوفرنی دمغز انسان برای ایجاد تمدتاثیر رژیم گیاه خواری بر هستي مادي ای که ما کوچکترایا بدون زبان میتوانیم تبحثی درباره هوش و تفاوتهمغزهای کوچک بی احساستغییرات تکاملی سر انسان زبان و شناخت حقیقت قسمت چوبینار اساتید نورولوژی دکنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از برخی روش های تربیتی کودکنقش روزه داری در سالم و جحافظه و اطلاعات در کجاست سیاره ابلهانژنها ، مغز و ارادهکجای مغز مسئول پردازش تجاخلاق و علوم اعصابتلاش هایی در بیماران قطع چهار ساعت پس از کشتار خوکخودآگاهی و هوشیاريسردرد و علتهای آنگاهی مغز بزرگ چالش استارتباط شگفت مغز انسان و فقانون جنگلتوسعه برخی شغل ها با هوش چگونه حافظه را قویتر کنیدژاوو یا آشناپنداریصرع و درمان های آنپاسخ گیاهان در زمان خورداز تلسکوپ گالیله تا تلسکمهندسی ژنتیک در حال تلاش تاثیر نگاه انسان بر رفتاچرا خشونت و تعصبدر هم تنیدگی کوانتومی و پعادت کردن به نعمتآیا احتمال دارد رویا از آاز تکینگی تا مغز از مغز تمبانی ذهنی سیاه و سفیدتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی گوگل به کمک تشدرگیری مغز در بیماران مبافراد آغاز حرکت خودشان راطلاعاتی عمومی در مورد ممسیر دشوار تکامل و ارتقاتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش احساسیروش مقابله مغز با محدودیانسان عامل توقف رشد مغزبیست تمرین ساده برای جلومغز انسان برای شادمانی طتاثیر رژیم گیاهخواری بر راه پیروزی در زندگی چیستهستی ما پس از شروعی چگال ایا تکامل هدفمند استبحثی درباره هوش و تفاوتهمغزتان را در جوانی سیمکشثبت امواج الکتریکی در عصزبان و شناخت حقیقت قسمت اوراپامیل در بارداریکنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از برخی سلولهای عصبی در تلانقش رژیم غذایی بر رشد و احافظه و اطلاعات در کجاستسیاره ابلهانژنهای مشترک بین انسان و وکرونا چه بر سر مغز می آوراخلاق پایه تکامل و فرهنگتلاشی برای درمان قطع نخانوار مغزی روشی مهم در تشخخانواده پایدارسردرد تنشنگذر زمان کاملا وابسته به ارتباط شگفت انگیز مغز انقانونمندی و محدودیت عالمتوصیه های غیر دارویی در سنگاه محدود و تک جانبه، مشدانشمندان ژنی از مغز انسضررهای مصرف شکر و قند بر پختگی پس از چهل سالگي به از تکنیکی تا مغز از مغز تمولتیپل اسکلروز در زنان تاثیر نگاه انسان بر رفتاچرا در مغز انسان، فرورفتدرمان های بیماری آلزایمرعارضه جدید ویروس کرونا سآیا احتمال دارد رویا از آاز تکینگی تا مغز از مغز تمجموعه های پر سلولی بدن متاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی گوگل به کمک تشدرگیری مغزی در سندرم کووافزایش قدرت ادراکات و حساطلاعاتی عمومی در مورد ممشکلات نخاعیتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش احساسیروش های صرفه جویی در ایجاانعطاف پذیری مکانیسمی علبیشتر کمردردها نیازی به مغز انسان برای شادمانی طتاثیر عصاره تغلیظ شده گیراست دستی و چپ دستیو هر کس تقوای خدا پیشه کنایرادهای موجود در خلقت ببحثی درباره هوش و تفاوتهنقش قهوه در سلامتیجمجمه انسان های اولیهزبان و شناخت حقیقت قسمت دورزش هوازی مرتب خیلی به قکندر در بیماریهای التهابابزار بقای موجود زنده از برخی سيناپسها طی تکامل و نقش رژیم غذایی در رشد و احس چشایی و بویاییسیر آفرینش از روح تا مغز ژنهای هوش ، کدامندکشف مکانیسم عصبی خوانش پاختلال در شناسایی حروف و تلاشی تازه برای گشودن معنورون هاي مصنوعی می توانخارق العاده و استثنایی بسردرد سکه ایگربه شرودینگر و تاثیر مشارتباط شگفت انگیز مغز انقارچ بی مغز در خدمت موجودتوصیه هایی در مصرف ماهینگاه انسان محدود به ادرادانشمندان روش هاي جدیدی ضررهای شکر بر سلامت مغزپرورش مغز مینیاتوری انسااز تکینگی تا مغز از مغز تمواد کوانتومی جدید، ممکنتاثیر ویتامین دی بر بیماچراروياها را به یاد نمی آدرمان های جدید میگرنعدم توقف تکامل در یک انداآیا برای تولید مثل همیشه از تکینگی تا مغز از مغز تمحل درک احساسات روحانیتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی الفاگودرگیری اعصاب به علت میتوافزایش مرگ و میر سندرم کوبلندی در ذهن ما درک بلندیمشکلات بین دو همسر و برخیتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش عاطفی بیشتر در زنانروش هایی ساده برای کاهش ااولین هیبرید بین انسان وبا هوش مصنوعی خودکار روبمغز انسان رو به کوچک تر شتاریخ همه چیز را ثبت کردهرشته نوروایمونولوژی و نقوقت نهيب هاي غير علمي گذشاگر نعمت فراموشی نبود بسبحثی درباره هوش و تفاوتهنقش مهاجرت در توسعه نسل اجنسیت و تفاوت های بیناییزبان و شناخت حقیقت قسمت سورزش هوازی ، بهترین تمریکوچک شدن مغز از نئاندرتاابزارهای بقای موجود زندبررسي علل احتمالي تغيير نقش زبان در سلطه و قدرت احس و ادراک (قسمت اول )سیستم تعادلی بدنکلرال هیدرات برای خوابانکشف مکانیسمی پیچیده در باختلالات مخچهفلج بل، فلجی ترسناک که آنتلاشی جدید در درمان ام اسنورون های ردیاب حافظهخدا موجود استسرعت فکر کردن چگونه استگزیده ای از وبینار یا کنفارتباط غیرکلامی بین انساقبل از انفجار بزرگتوضیحی ساده در مورد هوش منگاهی بر قدرت بینایی درادانشمندان روشی برای تبدیطوفان فقر و گرسنگی و بی سآلودگی هوا و ویروس کرونااز تکینگی تا مغز و از مغز موجود بی مغزی که می تواندتاثیر ویروس کرونا بر مغز چراروياها را به یاد نمی آدرمان های جدید در بیماری عسل طبیعی موثر در کنترل بآیا بزرگ شدن مغز فقط در داز تکینگی تا مغز از مغز تمحل درک احساسات روحانی دتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی از عروسک تا کذهن چند جانبه نیازمند نگافسردگی و اضطراب در بیمابه زودی شبکه مغزی به جای مشکلات روانپزشکی پس از ستاثیر درجه حرارت بر عملکهوش عاطفی در زنان بیشتر اروش صحبت کردن در حال تکاماولین مورد پیوند سر در اناولین تصویر در تاریخ از سبار سنین ابزار هوشمندی امغز انسان رو به کوچکتر شدتبدیل تراکت صوتی مصنوعی رشد مغز علت تمایل انسان بوقتی فهمیدی خطا کردی برگاگر نعمت فراموشی نبود بسبحثی درباره احساسات متفانقش محیط زندگی و مهاجرت دجنسیت و تفاوت های بیناییزبان، وسیله شناسایی محیطورزش و میگرنکووید نوزده و خطر بیماریابزارهای پیشرفته ارتباط بررسی و اپروچ جدید بر بیمنقش زبان در سلطه و قدرت احس و ادراک (قسمت دوم )سیستم دفاعی بدن علیه مغز کشف ارتباط جدیدی از ارتباختلالات حرکتی در انسانفلج خوابتمایل زیاد به خوردن بستننوروپلاستیسیتی چیستخطا در محاسبات چیزی کاملشلیک فراموشیگزارش یک مورد جالب لخته وارتروز یا خوردگی و التهاقدم زدن و حرکت دید را تغیتکنولوژی جدید که سلول‌هنگاهی بر توانایی اجزاي بداروهای مصرفی در ام اسطی یکصد هزار سال اخیر هرچآلزایمراز تکینگی تا مغز از مغز تموجودات مقهور ژنها هستندتاثیر ژنها بر اختلالات خنزاع بین جهل و علم رو به پدرمان های رایج ام اسعصب حقوق نورولووآیا تکامل و تغییرات ژنتیاز تکینگی تا مغز- از مغز محدودیت های حافظه و حافظتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی از عروسک تا کرقیبی قدرتمند در برابر مالکتروتاکسی(گرایش و حرکبوزون هیگز چیستمشکلات روانپزشکی در عقب تاثیر درجه حرارت بر عملکهوش عاطفی در زنان بیشتر اروشهای نو در درمان دیسک باولین سلول مصنوعیبارداری بدون رحممغز ایندگان چگونه استتبدیل سلولهای محافط به سزمین زیر خلیج فارس تمدنی ویتامین E برای فعالیت صحاگر تلاش انسان امروز برابحثی درباره احساساتی غیرنقش نظام غذایی در تکامل مجهش های ژنتیکی مفید در ساسفر نامه سفر به بم و جنوب ورزش بهترین درمان بیش فعکودک ایرانی که هوش او از ابزارهای بقا از نخستین هبررسی سیستم تعادلی بدن انقش سجده بر عملکرد مغزحس و ادراک قسمت چهارمسکته مغزیکشف جمجمه ای درکوه ایرهواختلالات صحبت کردن در انفلج خواب چیستتمدن قدیمی ای در جنوب ایرنوشیدن چای برای مغز مفید خطا در محاسبات چیزی کاملشنا در ابهای گرم جنوب نیگشایش دروازه جدیدی از طرارزش حقیقی زبان قسمت اولقدرت انسان در نگاه به ابعتکامل مداومناتوانی از درمان برخی ویداروهای ضد بیماری ام اس وظهور امواج مغزی در مغز مصآیا ممکن است موش کور بی ماز تکینگی تا مغز از مغز تمیهمانهای ناخوانده عامل تاثیر کلام در آیات کلام بنزاع بین علم و نادانی رو درمان های علامتی در ام اسعضلانی که طی سخن گفتن چقدآیا جهش های ژنتیکی، ویرواز تکینگی تا مغز- از مغز مخچه فراتر از حفظ تعادلتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی از عروسک تا کرموزی از نخستین تمدن بشرالتهاب شریان تمپورالبیماری های مغز و اعصاب و مشاهده آینده از روی مشاهتاثیر درجه حرارت بر عملکهوشیاری کوانتومیروشهای شناسایی قدرت شنوااوکرلیزوماب داروی جدید شبازگشت از آثار به سوی خدامغز ابزار برتر بقاتری فلوپرازینزندگی هوشمند در خارج از زویتامین E در چه مواد غذایابزار هوش در حال ارتقا ازبخش دیگری در وجود انسان هنقش هورمون های تیروئید دجهش های ژنتیکی غیر تصادفسفرنامه سفر به بم و جنوب ورزش در کمر دردکودکان میتوانند ناقل بی ابزارهای بقا ازنخستین همبررسی علل کمر درد در میاننقش غذاها و موجودات درياحس و ادراک قسمت پنجمسانسور از روی قصد بسیاری گنجینه ای به نام ویتامین ادامه بحث تکامل چشمفیلمی بسیار جالب از تغییتمدن بشری و مغز اخلاقینوعی سکته مغزی ، وحشتناک خطرات هوش مصنوعیشناخت و معرفت، و نقش آن دپمبرولیزوماب در بیماری چارزش حقیقی زبان قسمت دوملوب فرونتال یا پیشانی مغتکامل چشمناتوانی در شناسایی چهره داروی فامپیریدین یا نورلعلم به ما کمک میکند تا موآیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز از مغز تمیگرن سردردی ژنتیکی که بتاثیر کپسول نوروهرب بر ننزاع بین علم و جهل رو به پدرمان ژنتیکی برای نوآوریمقالاتآیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجاز تکینگی تا مغز- از مغزتمخچه ، فراتر از حفظ تعادلتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوش مصنوعی از عروسک تا کرمز و رازهای ارتباط غیر کامیوتروفیک لترال اسکلروبیماری گیلن باره و بیمارمعنی روزهتاثیر درجه حرارت بر عملکهوش، ژنتیکی است یا محیطیروشی برای بهبود هوش عاطفايندگان چگونه خواهند دیدبازسازي مغز و نخاع چالشی مغز از بسیاری حقایق می گرتری فلوپرازینزونا به وسیله ویروس ابله ویتامین دی گنجینه ای بزرابزار بقای موجود زنده از برنامه و ساختار پیچیده منقش هورمون زنانه استروژنجهشهای مفید و ذکاوتی که دسفرنامه سفر به بم و جنوب وزوز گوشکودکان خود را مشابه خود تابزارهای بقای از نخستین بزرگ شدن مغز محدود به دورنقش غذاها و موجودات درياحس و ادراک قسمت سومسانسور بر بسیاری از حقایگویید نوزده و ایمنی ساکتاداراوون تنها داروی تاییفیزیکدانان ماشینی برای تتمساح حد واسط میان مغز کوچیزی خارج از مغزهای ما نیدفاع در برابر تغییر ساختشناسایی سلول های ایمنی اپنج اکتشاف شگفت آور در موارزش حقیقی زبان قسمت سوملبخند بزن شاید صبح فردا زتکامل ابزار هوش ، راه پر نخاع ما تا پایین ستون فقرداروی تشنجی دربارداریعلایم کمبود ویتامین E را آیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز از مغز تمیگرن شدید قابل درمان استاثیر کپسول نوروهرب بر تنظام مثبت زندگیدرمان جدید میگرن با انتی تاثیر ویتامین دی بر بیماآیا خداباوری محصول تکاملاز تکینگی تا مغز، از مغز مخچه ابزاري که وظیفه آن فتاثیر گیاهخواری بر رشد و هوش مصنوعی از عروسک تا کرویا و خبر از آیندهامید درمان کرونا با همانبیماری ای شبیه آلزایمر و مغز فکر میکند مرگ برای دیتاثیر درجه حرارت بر عملکهیچگاه از فشار و شکست نترروشی جدید در درمان قطع نخايا اراده آزاد توهم است یبحتی علمی درباره تمایل بمغز به تنهایی برای فرهنگ تسلیم شدن از نورون شروع مزیباترین چیز در افزایش سواکنش های ناخودآگاه و تقابزار بقای موجود زنده از برین نت به جای اینترنتنقش ژنتیک در درمان اختلاجهشهای مفید و ذکاوتی که دسفرنامه سفر به بم و جنوب یک پیشنهاد خوب برای آسان کوری گذرای ناشی از موبایابزارهای دفاعی و بقای موبزرگ شدن تقریبا ناگهانی نقش غذاها و موجودات درياحساسیت روانی متفاوتساخت شبکه عصبی با الفبایگوشه بیماری اتوزومال رسسادغام میان گونه های مختلفرگشت و تکامل تصادفی محض تنفس هوازی و میتوکندریچگونه مغز پیش انسان یا همدقیق ترین تصاویر از مغز اشواهدی از دنیسوان(شبه نئپوست ساعتی مستقل از مغز دارزش خود را چگونه میشناسلرزش ناشی از اسیب به عصبتکامل زباننخستین تصویر از سیاهچالهداروی جدید s3 در درمان ام علایم کمبود ویتامین E را آیا همه جنایت ها نتیجه بیاز تکینگی تا مغز از مغز تمیدان مغناطيسي زمین بشر تاثیر کپسول نوروهرب بر سنظریه تکامل در درمان بیمدرمانهای بیماری پارکینسصفحه اصلیآیا دلفین ها می تواند از ازدواج های بین گونه ای، رمدارک ژنتیکی چگونه انسانتاثیر انتخاب از طرف محیط هوش مصنوعی از عروسک تا کمرویا بخشی حقیقی از زندگی امگا سه عامل مهم سلامتبیماری ای شبیه ام اس مولتمغز ما کوچکتر از نیم نقطهتاثیر درجه حرارت بر عملکهاوکينگ پیش از مرگش رسالروشی جدید در درمان سکته مايا اراده آزاد توهم است یبحث درباره پیدایش و منشامغز برای فراموشی بیشتر کتشنج چیستزیرفون داروی ضد ام اسواکسن کرونا از حقیقت تاتابزار بقای موجود زنده از برای پیش بینی آینده مغز دنقش آتش در رسیدن انسان بهجاذبه و نقش آن در شکلگیریسفرنامه سفر به بم و جنوب یکی از علل محدودیت مغز امکی غایب شدی تا نیازمند دلاثر مضر مصرف طولانی مدت ربسیاری از بیماری های جدینقشه مغزی هر فرد منحصر بهخلاصه ای از مطالب همایش مساخت شبکه عصبی مصنوعی با گوشت خواری یا گیاه خواریادغام دو حیطه علوم مغز و فراموش کارها باهوش تر هستنفس هوازی و میتوکندریچگونه هموساپينس بر زمین دلایلی که نشان میدهد ما بشاهکار قرنپیموزایداز نشانه ها و آثار درک شدلزوم سازگاری قانون مجازاتکامل ساختار رگهای مغزی نرمش های مفید در سرگیجهداروی جدید ضد میگرنعلت خواب آلودگی بعد از خوآیا هوش ارثی دریافتی از پاز تکینگی تا مغز از مغز تمکانیزمهای دفاعی در برابتاثیر کپسول نوروهرب بر سهفت چیز که عملکرد مغز تو درک فرد دیگر و رفتارهای اسوالات پزشکیآیا دست مصنوعی به زودی قااستفاده از هوش مصنوعی در مروری بر تشنج و درمان هایتاثیر احتمالی عصاره تغلیهوش مصنوعی از عروسک تا کمرویا تخیل یا واقعیتامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبیماری بیش فعالیمغز مادران و کودکان در زمتاثیر درجه حرارت بر عملکهاوکينگ پیش از مرگش رسالريتوکسيمب در درمان ام اسهدف یکسان، در مسیرهای متریواستیگمینای آنکه نامش درمان و یادشبحثی در مورد نقش ویتامينمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟تشنج و حرکات شبه تشنجی قازبان مشترک ژنتیکی موجوداواکسن کرونا ساخته شده توابزار بقای موجود زنده از برخی نکات از گاید لاین پرنقش انتخاب از طرف محیط، نحقیقت قربانی نزاع بین بی سفری به آغاز کیهانیافته های نوین علوم پرده کیست کلوئید بطن سوماثرات فشار روحی شدیدبعد از کرونانقص در تشخیص هیجانات عامخونریزی مغز در سندرم کووساختار شبکه های مغزی ثابگیلگمش باستانی کیستارتقا و تکامل سنت آفرینش فراموشی همیشه هم بد نیستتو دی ان ای خاص ميتوکندريچگونه آن شکری که می خوریمدندان ها را مسواک بزنید تشبیه سازی میلیون ها جهان پیچیدگی های مغزی در درک زاز نظر علم اعصاب یا نرووسلزوم سازگاری قانون مجازاتکامل شناخت انسان با کشفنرمشهای مهم برای تقویت عداروی ضد تشنج با قابليت تعوامل موثر در پیدایش زباآیا هوش سریعی که بدون احساز تکینگی تا مغز از مغز تما انسانها چه اندازه نزدتاثیر گیاه خواری بر رشد وهفت سین یادگاری از میراث درک و احساسپیامهای کاربرانآیا رژیم غذایی گیاهی سلااستیفن هاوکینگ در مورد همرکز هوشیاری، روح یا بدن تاثیر ترکیبات استاتین (سهوش مصنوعی در کامپیوترهارویاها از مغز است یا ناخوانفجار و توقف تکاملی نشابیماری تی تی پیمغز چون ابزار هوش است دلیتاثیر درجه حرارت بر عملکهدف از تکامل مغزریسدیپلام تنها داروی تایایندرالبحثی جالب درباره محدودیتمغز بزرگ چالش است یا منفعتشنج عدم توازن بین نورون زبان چهار حرفی حیات زمینواکسن دیگر کرونا ساخته شابزار بقای موجود زنده از برخی اثرات مضر ویتامین دنقش اتصالات بین سلولهای حقیقت خواب و رویاسلولهای بنیادی مصنوعی دریادگیری مهارت های جدید دکاهش التهاب ناشی از بیمااثرات مفید قهوهتفاوت مغز انسان و میمون هنقطه بی بازگشتخواندن ، یکی از شستشو دهنسازگاری با محیط بین اجزاگیاه خواری و گوشت خوار کدارتوکين تراپی روشی جديد فرایند تکامل و دشواری هاتولید سلولهای جنسی از سلچگونه انتظارات بر ادراک دو ویژگی انتزاع و قدرت تجشبیه سازی سیستم های کوانپیوند مغز و سر و چالشهای از نظر علم اعصاب اراده آزممانتین یا آلزیکسا یا ابتئوری تکامل امروز در درمچرا مغزهای ما ارتقا یافت داروی ضد تشنج با قابليت تعوامل ایجاد لغت انسانی و آیا هشیاری کوانتومی وجوداز تکینگی تا مغز از مغز تما انسانها چه اندازه نزدتاثیر گیاه خواری بر رشد وهمیشه اطمینان تو بر خدا بدرک احساسات و تفکرات دیگسایتهای دیگرآیا رژیم غذایی گیاهی سلااستیفن هاوکینگ در تفسیر مرکز حافظه کجاستتاثیر دپاکین بر بیماری مهوش مصنوعی در خدمت خلق وحرویاهای پر رمز و حیرتی درانواع سکته های مغزیبیماری ضعف عضلات نزدیک بمغز چگونه صداها را فیلتر تاثیر درجه حرارت بر عملکهدف از خلقت رسیدن به ابزارژیم های غذایی و نقش مهم ایا کوچک شدن مغزانسان البحثی در مورد نقش کلسیم و مغز بزرگ چالشهای پیش روتغییر الگوی رشد مغزی با ززبان و کلمه حتی برای کسانواکسن دیگری ضد کرونا از دابزار بقای موجود زنده از برخی اختلالات عصبی مثانهنقش حفاظتی مولکول جدید دحقیقت راستین انسان علم بسلسله مباحث هوش مصنوعییادآوری خواب و رویاکاهش دوپامین عامل بیماریاثرات مضر ماری جواناتفاوت های بین زن و مرد فقچند جهانیخواب سالم عامل سلامتیسخن پاک و ثابتگالکانزوماب، دارویی جدیارتباط میکروب روده و پارفرایند حذف برخی اجزای مغتومورها و التهاب مغزی عاچگونه باغبانی باعث کاهش دو برابر شدن خطر مرگ و میشباهت زیاد بین سلول هاي عپیوند سر آیا ممکن استاز نظر علم اعصاب اراده آزمنابع انرژي پاک سرچشمه حتئوری تکامل در پیشگیری و چرا پس از بیدار شدن از خوداستانها و مفاهیمی اشتباعواملی که برای ظهور لغت اآیا واکنش های یاد گرفته واز تکینگی تا مغز از مغز تما با کمک مغز خود مختاريمتاثیر گیاه خواری بر رشد وهمیشه عسل با موم بخوریمدرک تصویر و زبان های مخلتآیا راهی برای رفع کم آبی استخوان های کشف شده، ممکمرکز خنده در کجای مغز استتاثیر داروهای ضد التهاب هوش مصنوعی در خدمت خلق وحرویای شفافانگشت نگاری مغز نشان میدبیماریهای تحلیل عضلانی امغز ناتوان از توجیه پیداتاثیر درجه حرارت بر عملکهزینه ای که برای اندیشیدرژیم غذایی حاوی تخم مرغ وایا این جمله درست است کسیبحثی در مورد عملکرد لوب فمغز بزرگ و فعال یا مغز کوتغییر زودتر اتصالات مغزیزبان و بیان نتیجه ساختماواکسن سرطانکمردرد و علل آنابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری ها که در آن بنقش حیاتی تلومر دی ان آ دحمله ویروس کرونا به مغزسم زنبور ، کلیدی برای وارژن هوش و ساختارهای حیاتی کایروپاکتیک چیستاجزای پر سلولی بدن انسان تفاوتهای جنسیتی راهی براچندین ماده غذایی که ماننخواب سالم عامل سلامتی و یسریعترین کامپیوتر موجودگامی در درمان بیماریهای ارتباط چاقی و کاهش قدرت بفرد حساس از نظر عاطفی و بتوانایی مغز و دیگر اجزای چگونه تکامل مغزهای کنونیديدن با چشم بسته در خواب شباهت زیاد بین سلول هاي عپیوند سر، یکی از راه حلهااز آغاز خلقت تا نگاه انسامنبع خواب و رویاتا 20 سال آینده مغز شما به چرا بیماری های تخریبی مغدر مانهای کمر دردعوارض ازدواج و بچه دار شدآیا آگاهی پس از مرگ از بیاز تکینگی تا مغز از مغز تما تحت کنترل ژنها هستیم یتاثیر گیاه خواری بر رشد وهوموارکتوس ها ممکن است ددرک عمیق در حیواناتآیاما مقهور قوانین فیزیکاستروژن مانند سپر زنان دمرگ انتقال است یا نابود شتاثیر داروی ضد تشنج سدیم هوش مصنوعی درمانگر کامپیروبات های ریز در درمان بیاندوهگین نباش اگر درب یا بیهوش کردن در جراحی و بیممغز و سیر تکامل ان دلیلی تاثیر رو ح و روان بر جسم