دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

بحثی درباره هوش و تفاوتهای آن بین گونه ها و نژادهای مختلف ( قسمت دوم )

در قسمت قبل توضیحاتی در مورد تفاوتهای سایز مغز در گونه ها و نژادهای گوناگون داده شد و گفتيم که بر اساس معیارهای علمی جدید که تفاوتهای فرهنگی و غذایی و بهداشت مادر و کودک را در نژادهای مختلف در نظر میگیرد ، مشاهده شده است که سیاه پوستان مغز نسبتا بزرگتری نسبت به سفید پوستان دارند و البته این یافته نیازمند بررسیهای دقیقتر هم هست چون بررسیهای علمی ، در مناطق مختلف و مقایسه آنها با هم به شرطی سودمندی کافی را دارد که نمونه های کافی بدون باياس آماری از مناطق مختلف جمع آوری شود و این در حالی است که جمع آوری نمونه ها از مناطق مختلف جهان قطعا یکسان نبوده است و مناطق جنگ زده ای مانند خاورمیانه در خیلی از بررسیها وارد مطالعه نشده اند .با این حال بر اساس مطالعات جدید ، به نظر میرسد مغز سیاهپوستان در شرایط یکسان محیطی و اقتصادی از سفید پوستان بزرگتر است

شاید این حرف به مذاق سفید پوستان خوش نیاید و در این مقاله بر اساس معیارهای علمی و نه نژادی صحبت میکنیم .شاید عده دیگری هم بگویند اگر سیاهپوستان مغز بزرگتری دارند ، چرا تمدن و فرهنگی که امروز در اروپا هست در آفریقا مشاهده نمیشود ، تبعیت از قانون و پیشرفتهای تمدن مادی ، چرا اینها در اروپا بیشتر از آفریقا یا خاورمیانه است ؟لازم هست در ابتدا تعریفی نسبتا کامل از هوش داشته باشیم .دانشمندان مختلف تعریفهای گوناگونی را برای هوش مطرح میکنند . خیلی از اين تعريفها بر جنبه خاصی از هوش تاکید میکنند و خیلی از تستهايي که برای چک هوش استفاده میشود،جنبه های خاصی را در تعریف هوش رعایت نمیکنند .در سالهای اخیر ، به جای آنکه هوش تک بعدی مورد نظر دانشمندان باشد بر هوش چند بعدی تاکید میشود .

هاوارد گاردنر نظریه هوشهاي چندگانه را مطرح کرد . بر این اساس ، هوشهاي بشری ، متعدد است و فقط در یک زمینه نیست مثلا هوش موسیقیایی، هوش درون فردی، هوش تصویری-فضایی و هوش کلامی- زبانی و ... جنبه های مختلف هوش هستند و در هر فردی ممکن است یکی از این جنبه ها برجسته تر باشد . بر اساس این تعریف ، میتوان گفت هیچ فردی بی هوش یا کم هوش نیست بلکه در زمینه خاصی ، دارای استعداد است و شايد این زمینه ، از نظر خیلی ها برجسته نباشد ولی استعدادی است که میتواند بخشی از مشکلات جامعه را حل کند .

این دانشمند ، جنبه های خاص هوش را در قالب هشت هوش معرفی کرده است . او منتقداني هم دارد که معتقدند گاردنر با این تعریفش ، وسعت هوش را خیلی زیاد کرده است و به جای تاکید بر هوش , همه توانمنديهاي بشری را هوش ناميده است .شاید بتوان فارغ از بحثهای این دانشمند و منتقدانش تعریفی از هوش معرفی کرد . در حقیقت محدود کردن هوش به انسان دو پا, و تعریف هوش بر اساس قیدهای فکری و گونه طلب ما ، شاید درست نباشد .اینکه تصور کنيم فقط انسان باهوش است و هیچ موجود دیگری باهوش نیست و بخواهیم با این دیدگاه هوش را تعریف کنیم ، به نظر میرسد تعریف هوش را با اختلال مواجه کند .آیا خفاشی که نابیناست و با کمک امواج صوتی راه خود را پیدا میکند ، بیهوش است و آیا پرندگانی که امواج فرابنفش را میتوانند تشخیص دهند ، بي هوش حساب میشوند و یا حتی موش يا كرمی که با معماری شگفتی خانه خود را زیر خروارها خاک میسازد بیهوش است ؟

این بیهوش دیدن دیگر موجودات ، نگاهی گونه پرستانه است که فکر نمیکنم شایسته بررسی باشداخیرا در فیلمهای منتشر شده در شبکه های اجتماعی مسابقه ای را شاهد بودیم که در آن چند نفر مبتلا به سندرم داون یا منگوليسم با هم مسابقه میگذارند و یکی از آنها از دیگران جلو میزند ولی تا خط پایان نمی رسد و بر زمين میخورد .دیگر شرکت کنندگان در مسابقه اگر از دسته انسانهای باهوش امروز بودند ، قطعا خوشحال میشدند و سریعا از رقيبشان ميگذشتند ولی شاهديم رقیبان این دونده سریع ، به جای آنکه از او جلو بزنند, دورش جمع میشوند، دستانش را میگیرند و با هم از خط پایان میگذرند .

خوب شاید گروهی، این همه دل رحمی را هوش ندانند ولی فکر میکنم حداقل در این زمنيه این بیماران دچار سندرم داون ، ه.ششان کمتر از انسان باهوش امروز نیست . یا باز در شبکه های اجتماعی فیلمی منتشر شد که در آن کودکی پس از تصادف با ماشین بر کف خیابان می افتد و کسی نیست او را از کف خیابان نجات دهد و همه انسانهای باهوش ، با بی تفاوتی از کنارش ميگذرند تا آنکه چند ماشین از روی کودک رد میشوند و کودک میمیرد .در همان فیلم سگی را نشان میدهد که د اتوباني با اتومبيلي تصادف میکند و همنوعش او را با سختي بسیار به سمت دیگر اتوبان میبرد ،

خوب تا میتوان این سگ را در این برخورد ، کم هوشتر از انسان دانست ؟
پس ناچاريم تعریفی دقيقتر از هوش داشته باشیم . شاید بتوان گفت هوش ، توان درک محیط اطراف و واکنش صحیح با آن است .در این تعریف ، ديگرموجودات بیهوش به حساب نمی آیند بلکه هر موجودی از ضریب هوشی خاص خود برخوردار است و حتی گاهی توان درک محیط اطراف در برخی موجودات و در برخی زمینه ها ، بهتر از درک ماست. حتی در این تعریف میتوان بر موجودات غیر زنده هم هوش تعریف کرد. مثلا فلزی که در هنگام سردی ، جمع و منقبض میشود ، دارای هوشی درونی ست که با آن میتواند محیط اطراف را درک کند و واکنش نشان بدهد .

بله کودک دچار سندرم داون و یا سگی که همنوعش را نجات میدهد ، نمی تواند مسئله منطق و ریاضی حل کند ولی در یک جنبه خاص ، هوشش بیشتر از خیلی انسانهای باهوشی هست که توجهی به همنوع خود ندارند .پس با یک هوش مواجه نیستیم با جنبه های متعدد هوش مواجهيم که همه آنها در یک نفر جمع نیست و گاهی در برخی زمینه ها هوش حیوانات از ما هم بالاتر است .بر این اساس ،تقسیم بندی هوش گاردنر هم دچار نقایص بسیار میشود زیرا او ، هوش را تنها به هشت بعد تقسيم میکند در حالی که دهها و شاید صدها جنبه دیگر هم باشد که او در تقسیم هوش لحاظ نکرده است.

نکه دیگر ارتباط سایز مغز با جنبه های مثبت هوش هست . در بررسی سير تکاملی انسان پیش از ایجاد هموساپینس ها ، با نئاندرتالها مواجهيم که بر خلاف هوموساپينس هیچ تمدن خاصی را ایجاد نکردند . بررسیهای جمجمه آنها و مقایسه این جمجمه ها با جمجمه هموساپينس ، مغز بزرگتری را نشان میدهد با این حال هیچ تمدن برجسته ای ازآنها به جای نمانده است و این نشان میدهد که سایز مغز به تنهایی در ایجاد تمدن و فرهنگ موثر نیست .بله در سیر تکامل انسانها ، با موجودات دو پایی به نام آردی مواجهيم که انها هم مغز کوچکی داشتند و بدون تمدن و رفتار انسانی بودند ولی وجود نئاندرتال و مغز بزرگ آنها در برابر مغز انسان کنونی، که به رغم وجود مغز بزرگ ، فاقد تمدنی بودند ، نشان میدهد عوامل دیگری علاوه بر سایز مغز ، در ایجاد تمدن و فرهنگ موتر هست .

پس فعلا این نتیجه را میگیریم که کوچکتر بودن اندازه مغز، الزاما با فقدان تمدن همراه نیست . گاهی مغز کوچکتر ، میتواند منجر به تمدنی برتر شود .اگر قسمت اول بحث را در نظر بگیریم و انواع هوش مورد توجه باشد متوجه میشویم گاهی وجود نوع خاصی از هوش ، نه تنها تمدن ساز نیست بلکه اگر مانعی نتواند آن هوش را مهار کند ، میتواند تمدنی را بسوزاند مثلا توان و هوش دروغ گفتن و فریب دادن و یا هوش یافتن راهی برای فرار از قانون و یا هوش هک کردن سیستمهای اداری و بانکی و یا هوش ساختن بمب هسته ای و بگیم هیدروژنی و ....بله مغز بزرگ و هوش فراوان در صورتی به بهترین شکل تمدن ساز است که مهاري درونی در کار باشد و جلوی کارها و فعالیتهای ضد اجتماعی و ضد فرهنگی را بگیرد و اگر این مهار نباشد ، هوش و مغز بزرگتر نه تنها تمدن ساز نیست بلکه میتواند تمدنی را نابود کند.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
برخی اختلالات عصبی مثانهدژا وو یا اشنا پنداریفرایند حذف برخی اجزای مغهوموارکتوس ها ممکن است داگر نعمت فراموشی نبود بستلاش هایی در بیماران قطع در هم تنیدگی کوانتومی و پموجودات مقهور ژنها هستندهوش مصنوعی درخدمت خلق وحاختلالات حرکتی در انسانتکامل چشمروبات های ریز در درمان بیمخچه ، فراتر از حفظ تعادلویتامین E برای فعالیت صحارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر کپسول نوروهرب بر سراه های جدید برای قضاوت رمغز چگونه صداها را فیلتر یادآوری خواب و رویااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفر نامه سفر به بم و جنوب مغز زنان جوانتر از مغز مرکوری گذرای ناشی از موبایازدواج های بین گونه ای، رتاریخ همه چیز را ثبت کردهسکته مغزینقش سجده بر عملکرد مغزگاهی مغز بزرگ چالش استآیا واکنش های یاد گرفته وبیماری تی تی پیجهش های ژنتیکی غیر تصادفشاهکار قرننوعی سکته مغزی ، وحشتناک پختگی پس از چهل سالگي به إِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبحثی جالب درباره محدودیتخواندن ، یکی از شستشو دهنعوارض ازدواج و بچه دار شدنرمش های مفید در سرگیجهاولین هیبرید بین انسان وبرخی بیماری ها که در آن بدژاوو یا آشناپنداریفرد حساس از نظر عاطفی و بهوش مصنوعی می تواند بر احاگر نعمت فراموشی نبود بستلاشی برای درمان قطع نخادرمان های بیماری آلزایمرمیهمانهای ناخوانده عامل هوش مصنوعی ساخته هوش طبیاختلالات صحبت کردن در انتکامل ابزار هوش ، راه پر روح رهاییمخچه ابزاري که وظیفه آن فویتامین E در چه مواد غذایارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر کپسول نوروهرب بر سراه پیروزی در زندگی چیستمغز آیندگان چگونه است ؟ژن هوش و ساختارهای حیاتی از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب مغزهای کوچک بی احساسکی غایب شدی تا نیازمند دلاستفاده از هوش مصنوعی در ساخت شبکه عصبی با الفباینقش غذاها و موجودات درياگذر زمان کاملا وابسته به آیا آگاهی پس از مرگ از بیبیماری ضعف عضلات نزدیک بجهشهای مفید و ذکاوتی که دشبیه سازی میلیون ها جهان چیزی خارج از مغزهای ما نیپرورش مغز مینیاتوری انساافراد آغاز حرکت خودشان ربحثی در مورد نقش کلسیم و خواب سالم عامل سلامتیعید نوروز مبارکنرمشهای مهم برای تقویت عاولین مورد پیوند سر در انبرخی بیماری های خاص که بددانشمندان ژنی از مغز انسقانون مندی نقشه ژنتیکی مهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر تلاش انسان امروز براتلاشی جدید در درمان ام اسدرمان های جدید میگرنمیگرن سردردی ژنتیکی که بهوش احساسیادامه بحث تکامل چشمتکامل زبانروزه داری و بیمار ی ام اس مدارک ژنتیکی چگونه انسانویتامین دی گنجینه ای بزرارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر گیاه خواری بر رشد ورشته نوروایمونولوژی و نقمغز انسان ایا طبیعتا تماژن یا نقشه توسعه مغز و نقاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب مغزتان را در جوانی سیمکشکاهش التهاب ناشی از بیمااستیفن هاوکینگ در مورد هتبدیل تراکت صوتی مصنوعی ساخت شبکه عصبی مصنوعی با نقش غذاها و موجودات درياگربه شرودینگر و تاثیر مشآیا امکان بازسازی اندامهبیماریهای تحلیل عضلانی اجهشهای مفید و ذکاوتی که دشبیه سازی سیستم های کوانچگونه مغز پیش انسان یا همآلزایمرافزایش قدرت ادراکات و حسبحثی در مورد عملکرد لوب فخواب سالم عامل سلامتی و یعامل کلیدی در کنترل کارآچرا مغزهای ما ارتقا یافت اولین تصویر در تاریخ از سبرخی توجهات در ببمار پاردانشمندان روش هاي جدیدی قارچ بی مغز در خدمت موجودهوش مصنوعی گوگل به کمک تشابزار هوش در حال ارتقا ازتمایل زیاد به خوردن بستندرمان های رایج ام اسمیدان مغناطيسي زمین بشر هوش احساسیادغام میان گونه های مختلتکامل ساختار رگهای مغزی روش مقابله مغز با محدودیمروری بر تشنج و درمان هایواکنش های ناخودآگاه و تقاز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر گیاه خواری بر رشد ورشد مغز علت تمایل انسان بمغز انسان برای ایجاد تمدژنها نقشه ایجاد ابزار هواز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نقش قهوه در سلامتیکایروپاکتیک چیستاستیفن هاوکینگ در تفسیر تبدیل سلولهای محافط به سساختار شبکه های مغزی ثابنقش غذاها و موجودات درياگزیده ای از وبینار یا کنفآیا انسان با مغز بزرگش اخبیهوش کردن در جراحی و بیمجاذبه و نقش آن در شکلگیریشباهت زیاد بین سلول هاي عچگونه هموساپينس بر زمین آیا ما تنها موجودات زنده افسردگی و اضطراب در بیمابحثی درباره هوش و تفاوتهخواب عامل دسته بندی و حفطعسل طبیعی موثر در کنترل بچرا حیوانات سخن نمی گویناولین سلول مصنوعیاوکرلیزوماب داروی جدید شبرخی سلولهای عصبی در تلادانشمندان روشی برای تبدیقدم زدن و حرکت دید را تغیهوش مصنوعی الفاگوابزارهای بقای موجود زندتمدن قدیمی ای در جنوب ایردرمان جدید میگرن با انتی مکانیزمهای دفاعی در برابهوش عاطفی بیشتر در زنانادغام دو حیطه علوم مغز و تکامل شناخت انسان با کشفروش های صرفه جویی در ایجامرکز خنده در کجای مغز استواکسن سرطاناز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وزمین زیر خلیج فارس تمدنی مغز انسان برای شادمانی طژنها ، مغز و ارادهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفرنامه سفر به بم و جنوب نقش مهاجرت در توسعه نسل اکاربرد روباتهای ريزنانواستخوان های کشف شده، ممکتری فلوپرازینسخن پاک و ثابتنقشه مغزی هر فرد منحصر بهگزارش یک مورد جالب لخته وآیا احتمال دارد رویا از آبیوگرافیحقیقت راستین انسان علم بشباهت زیاد بین سلول هاي عچگونه آن شکری که می خوریمآیا مغز تا بزرگسالی توسعالکتروتاکسی(گرایش و حرکبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريعصب حقوق نورولووچرا حجم مغز گونه انسان درايندگان چگونه خواهند دیدبرخی سيناپسها طی تکامل و داروهای مصرفی در ام اسقدرت انسان در نگاه به ابعهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای پیشرفته ارتباط تمساح حد واسط میان مغز کودرمانهای بیماری پارکینسما انسانها چه اندازه نزدهوش عاطفی در زنان بیشتر اارتقا و تکامل سنت آفرینش تئوری تکامل امروز در درمروش هایی ساده برای کاهش امرگ انتقال است یا نابود شواسطه ها د رمسیر ایجاد مغاز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر گیاه خواری بر رشد وزندگی هوشمند در خارج از زمغز انسان برای شادمانی طژنهای هوش ، کدامنداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسفری به آغاز کیهاننقش هورمون های تیروئید دکاربرد روباتهای ريز، در اصول سلامت کمرتری فلوپرازینسریعترین کامپیوتر موجودنقص در تشخیص هیجانات عامگشایش دروازه جدیدی از طرآیا احتمال دارد رویا از آبیوگرافیحافظه و اطلاعات در کجاست شش مرحله تکامل چشمچگونه انتظارات بر ادراک آیا همه جنایت ها نتیجه بیالتهاب شریان تمپورالبحثی درباره هوش و تفاوتهخودآگاهی و هوشیاريعضلانی که طی سخن گفتن چقدچرا در مغز انسان، فرورفتايا اراده آزاد توهم است یبررسي علل احتمالي تغيير داروهای ضد بیماری ام اس ولوب فرونتال یا پیشانی مغهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای دفاعی و بقای موتنفس هوازی و میتوکندریدرک فرد دیگر و رفتارهای اما انسانها چه اندازه نزدهوشیاری کوانتومیارتوکين تراپی روشی جديد تئوری تکامل در پیشگیری و روش صحبت کردن در حال تکاممراحل ارتقای پله پله کیهوراپامیل در بارداریاز آغاز خلقت تا نگاه انساتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیباترین چیز در افزایش سمغز انسان رو به کوچک تر شکلرال هیدرات برای خواباناز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسلولهای بنیادی مصنوعی درنقش ژنتیک در درمان اختلاکجای مغز مسئول پردازش تجاضطراب و ترستسلیم شدن از نورون شروع مسرگیجه از شایعترین اختلاچند جهانیپمبرولیزوماب در بیماری چآیا برای تولید مثل همیشه بیان ژن های اسکیزوفرنی دحافظه و اطلاعات در کجاست ششمین کنگره بین المللی سچگونه باغبانی باعث کاهش آیا هوش ارثی دریافتی از پامیوتروفیک لترال اسکلروبحثی درباره هوش و تفاوتهخانواده پایدارمقالاتچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یبررسی و اپروچ جدید بر بیمداروی فامپیریدین یا نورللبخند بزن شاید صبح فردا زهوش مصنوعی از عروسک تا کاثر مضر مصرف طولانی مدت رتنفس هوازی و میتوکندریدرک و احساسما با کمک مغز خود مختاريمهوش، ژنتیکی است یا محیطیارتباط میکروب روده و پارتا 20 سال آینده مغز شما به روشهای نو در درمان دیسک بمزایای شکلات تلخ برای سلورزش هوازی مرتب خیلی به قاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد وزیرفون داروی ضد ام اسمغز انسان رو به کوچکتر شدکمردرد و علل آناز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسلسله مباحث هوش مصنوعینقش انتخاب از طرف محیط، نکشف مکانیسم عصبی خوانش پاطلاعاتی عمومی در مورد متشنج چیستسردرد و علتهای آنچندین ماده غذایی که ماننپنج اکتشاف شگفت آور در موآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبیست تمرین ساده برای جلوحافظه و اطلاعات در کجاستصرع و درمان های آنچگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هوش سریعی که بدون احسامگا سه عامل مهم سلامتبحثی درباره هوش و تفاوتهخطا در محاسبات چیزی کاملتاثیر ویتامین دی بر بیماچراروياها را به یاد نمی آنزاع بین جهل و علم رو به پای آنکه نامش درمان و یادشبررسی سیستم تعادلی بدن اداروی تشنجی دربارداریلرزش ناشی از اسیب به عصبهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مفید قهوهتو دی ان ای خاص ميتوکندريدرک احساسات و تفکرات دیگما تحت کنترل ژنها هستیم یهیچگاه از فشار و شکست نترارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر مشاهده بر واقعیت بروشهای شناسایی قدرت شنوامسیر دشوار تکامل و ارتقاورزش هوازی ، بهترین تمریاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان چهار حرفی حیات زمینمغز ایندگان چگونه استکمردرد با پوشیدن کفش منااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسم زنبور ، کلیدی برای وارنقش اتصالات بین سلولهای کشف مکانیسمی پیچیده در باطلاعاتی عمومی در مورد متغییر الگوی رشد مغزی با زسردرد تنشنچه زیاد است بر من که در ایپوست ساعتی مستقل از مغز دآیا تکامل و تغییرات ژنتیبیشتر کمردردها نیازی به حس چشایی و بویاییضررهای مصرف شکر و قند بر چگونه جمعیت های بزرگ شکل آیا هشیاری کوانتومی وجودامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبحثی درباره احساسات متفاخطا در محاسبات چیزی کاملفلج بل، فلجی ترسناک که آنصفحه اصلیسوالات پزشکینزاع بین علم و نادانی رو ایندرالبررسی علل کمر درد در میانداروی جدید s3 در درمان ام لزوم سازگاری قانون مجازاهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مضر ماری جواناتولید سلولهای جنسی از سلدرک تصویر و زبان های مخلتماه رجبهاوکينگ پیش از مرگش رسالارتباط هوش ساختار مغز و ژتاثیر نگاه ناظر هوشیار بروشی برای بهبود هوش عاطفمشکلات نخاعیورزش و میگرناز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان و بیان، در سایه پیشرمغز ابزار برتر بقاکنفرانس تشنج هتل کوثر اصاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر درجه حرارت بر عملکسودمندی موجودات ابزی بر نقش حفاظتی مولکول جدید دکشف ارتباط جدیدی از ارتببلندی در ذهن ما درک بلندیتغییر زودتر اتصالات مغزیسردرد سکه ایچهار میلیارد سال تکامل بپیموزایدآیا خداباوری محصول تکاملبا هوش مصنوعی خودکار روبحس و ادراک (قسمت اول )ضررهای شکر بر سلامت مغزچگونه حافظه را قویتر کنیانفجار و توقف تکاملی نشابحثی درباره احساساتی غیردفاع در برابر تغییر ساختفلج خوابپیامهای کاربراننزاع بین علم و جهل رو به پایا کوچک شدن مغزانسان البزرگ شدن مغز محدود به دورداروی جدید ضد میگرنلزوم سازگاری قانون مجازاهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزای پر سلولی بدن انسان توانایی مغز و دیگر اجزای درک عمیق در حیواناتماپروتیلینهاوکينگ پیش از مرگش رسالارتباط انسانی، محدود به تاثیر نگاه انسان بر رفتاروشی جدید در درمان قطع نخمشاهده آینده از روی مشاهورزش بهترین درمان بیش فعاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان و تکلم برخی بیماریهمغز از بسیاری حقایق می گرکنگره بین المللی سردرد داز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رو ح و روان بر جسمسیاهچاله و تکینگی ابتداینقش حیاتی تلومر دی ان آ دکشف جمجمه ای درکوه ایرهوبه زودی شبکه مغزی به جای تغییر عمودی سر انسان از پسرعت فکر کردن چگونه استچهار ساعت پس از کشتار خوکپیچیدگی های مغزی در درک زآیا دلفین ها می تواند از بارداری بدون رحمحس و ادراک (قسمت دوم )طی یکصد هزار سال اخیر هرچنگاهی بر قدرت بینایی دراانگشت نگاری مغز نشان میدبخش دیگری در وجود انسان هدقیق ترین تصاویر از مغز افلج خواب چیستسایتهای دیگرنظام مثبت زندگیایا ابزار هوشمندی یا مغز بسیاری از بیماری های جدیداروی ضد تشنج با قابليت تممانتین یا آلزیکسا یا ابهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزایی ناشناخته در شکل گتوازن مهمتر از فعالیت زیدرگیری اعصاب به علت میتومبانی ذهنی سیاه و سفیدهدف از تکامل مغزارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر نگاه انسان بر رفتاروشی جدید در درمان سکته ممعنی روزهورزش در کمر درداز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر انتخاب از طرف محیط زبان و شناخت حقیقت قسمت چمغز برای فراموشی بیشتر ککنگره بین المللی سردرد داز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر رژیم گیاه خواری بر سیاره ابلهاننقش داروهاي مختلف معروف گنجینه ای به نام ویتامین بوزون هیگز چیستثبت امواج الکتریکی در عصشلیک فراموشینوار مغزی روشی مهم در تشخپیوند مغز و سر و چالشهای آیا دست مصنوعی به زودی قابازگشت از آثار به سوی خداحس و ادراک قسمت چهارمظهور امواج مغزی در مغز مصنگاهی بر توانایی اجزاي باندوهگین نباش اگر درب یا برنامه و ساختار پیچیده مدلایلی که نشان میدهد ما بفیلمی بسیار جالب از تغییفیزیکدانان ماشینی برای تنظریه تکامل در درمان بیمایا بیماری ام اس (مولتیپتفاوت مغز انسان و میمون هداروی ضد تشنج با قابليت تمنابع انرژي پاک سرچشمه حهوش مصنوعی در کامپیوترهااحساس گذر سریعتر زمانتوسعه برخی شغل ها با هوش رقیبی قدرتمند در برابر ممجموعه های پر سلولی بدن مهزینه ای که برای اندیشیدارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ویتامین دی بر بیماريتوکسيمب در درمان ام اسمغز فکر میکند مرگ برای دیوزوز گوشاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ترکیبات استاتین (سزبان و شناخت حقیقت قسمت امغز بزرگ چقدر مفید هست ؟کندر در بیماریهای التهاباز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر سیاره ابلهاننقش روزه داری در سالم و جگیاه خواری و گوشت خوار کدبیماری گیلن باره و بیمارجمجمه انسان های اولیهشنا در ابهای گرم جنوب نینورون هاي مصنوعی می توانپیوند سر، یکی از راه حلهاآیا رژیم غذایی گیاهی سلابازسازي مغز و نخاع چالشی حس و ادراک قسمت پنجمعلم به ما کمک میکند تا موناتوانی از درمان برخی ویانسان قدیم در شبه جزیره عبرین نت به جای اینترنتدندان ها را مسواک بزنید تدو ویژگی انتزاع و قدرت تجفرگشت و تکامل تصادفی محض هفت چیز که عملکرد مغز تو ایا بدون زبان میتوانیم تتفاوتهای جنسیتی راهی براداستانها و مفاهیمی اشتبامولتیپل اسکلروز در زنان هوش مصنوعی در خدمت خلق وحاخلاق و علوم اعصابتوصیه های غیر دارویی در سرموزی از نخستین تمدن بشرمحل درک احساسات روحانیهستي مادي ای که ما کوچکترارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر ژنها بر اختلالات خریواستیگمینمغز ما کوچکتر از نیم نقطهیک پیشنهاد خوب برای آسان از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر دپاکین بر بیماری مزبان و شناخت حقیقت قسمت دمغز بزرگ چالش است یا منفعکوچک شدن مغز از نئاندرتااز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر رژیم گیاه خواری بر سیر آفرینش از روح تا مغز نقش رژیم غذایی در رشد و اگالکانزوماب، دارویی جدیبیماری ای شبیه آلزایمر و جنسیت و تفاوت های بیناییشناخت و معرفت، و نقش آن دنورون های ردیاب حافظهپیشینیان انسان از هفت میآیا راهی برای رفع کم آبی بحتی علمی درباره تمایل بحس و ادراک قسمت سومعلایم کمبود ویتامین E را ناتوانی در شناسایی چهره انسان جدید از چه زمانی پابرای پیش بینی آینده مغز دديدن با چشم بسته در خواب فراموش کارها باهوش تر هسهفت سین یادگاری از میراث ایا تکامل هدفمند استتقلید مرحله ای نسبتا پیشدر مانهای کمر دردمواد کوانتومی جدید، ممکنهوش مصنوعی در خدمت خلق وحاختلال در شناسایی حروف و توصیه هایی در مصرف ماهیرمز و رازهای ارتباط غیر کمحل درک احساسات روحانی دهستی ما پس از شروعی چگال ارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر کپسول نوروهرب بر نرژیم غذایی حاوی تخم مرغ ومغز مادران و کودکان در زمیکی از علل محدودیت مغز اماز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروهای ضد التهاب زبان و شناخت حقیقت قسمت سمغز بزرگ چالشهای پیش روکودک ایرانی که هوش او از از تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر رژیم گیاهخواری بر سیستم تعادلی بدننقش زبان در سلطه و قدرت اگامی در درمان بیماریهای بیماری ای شبیه ام اس مولتجنسیت و تفاوت های بیناییشناسایی سلول های ایمنی انوروپلاستیسیتی چیستپیشرفتی مستقل از ابزار هآیاما مقهور قوانین فیزیکبحث درباره پیدایش و منشاحساسیت روانی متفاوتعلایم کمبود ویتامین E را نخاع ما تا پایین ستون فقرانسان عامل توقف رشد مغزبرخی نکات از گاید لاین پردی متیل فومارات(زادیوا)(فراموشی همیشه هم بد نیستهمیشه عسل با موم بخوریمایرادهای موجود در خلقت بتلقین اطلاعات و حافظهدر چه مرحله ای از خواب ، رموجود بی مغزی که می تواندهوش مصنوعی درمانگر کامپیاختلالات مخچهتوضیحی ساده در مورد هوش مرویای شفافمحدودیت های حافظه و حافظو هر کس تقوای خدا پیشه کنارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر کپسول نوروهرب بر تراه های جدید برای قضاوت رمغز چون ابزار هوش است دلییادگیری مهارت های جدید داز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر داروی ضد تشنج سدیم زبان، وسیله شناسایی محیطمغز حریص برای خون، کلید تکودکان خود را مشابه خود تاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر عصاره تغلیظ شده گیسیستم دفاعی بدن علیه مغز نقش زبان در سلطه و قدرت اگاهی لازم است برای فهم و بیماری بیش فعالیجهش های ژنتیکی مفید در ساشواهدی از دنیسوان(شبه نئنوشیدن چای برای مغز مفید پاسخ گیاهان در زمان خوردآزمون ذهنی گربه شرودینگربحثی در مورد نقش ویتامينخلاصه ای از مطالب همایش معلت خواب آلودگی بعد از خونخستین تصویر از سیاهچالهانعطاف پذیری مکانیسمی علبرخی اثرات مضر ویتامین د