دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

از تکینگی تا مغز از مغز تا سیاهچاله فضایی قسمت سیزدهم

از تکینگی تا مغز از مغز تا سیاهچاله فضایی- قسمت سیزدهم

تکینگی پر چگال نخستین، در طی میلیاردها سال ما را به دگرگونی ها و تفاوت های بسیار امروز رسانده است ولی آنچه هماهنگ کننده همه این تفاوت ها در ادراکات و احساسات است، امروز مغزی است که از ایجاد تمایزهای چندین ساله بسیار فراتر رفته است و امروز شاهد چنان انعطافی در آن هستیم که حتی اگر بخش وسیعی از آن، از دست برود، با استفاده از فرایند نوروپلاستیسیتی، می توان بخش بزرگی از وظایف بخش های مرده را بازسازی کرد.(به مقاله قبلی در همین کانال با عنوانساختار شبکه های مغزی ثابت نیست مراجعه شود).

این سیر و گام های طولانی در رسیدن به مغز، از میلیون ها واسطه دیگر گذشته است؛ واسطه هایی که گاهی اندازه آنها از ذره ای فراتر نمیرود ولی چون نقطه عطفی در این سیر تکاملی هستند شایسته بررسی های دقیق میباشند. این سیر رو به ارتقا هرگز متوقف نیست و یافتن نقطه های عطف در این فرایند، میتواند راه ما را در ادامه این مسیر هموارتر کند.

نمونه این نقطه های عطف، موجوداتی است که در حد فاصل بین بی مهرگان و مهره داران قرار میگیرند. تحول از بی مهرگان به مهره داران، تحولی عمیق و سازنده بوده که راه را برای رسیدن به مغز و نخاع کنونی آماده کرده است. و بررسی طناب دارانی که در این مسیر قرار دارند پرده از رازی بزرگ در راه رسیدن به مغز می گشاید.

(جانوران دو گروه هستند: طنابداران و بیمهرگان. طنابداران را مهره داران هم نامیدهاند.

ویژگی طنابداران، داشتن یک طناب کوچک عصبی توخالی در پشت به نام پشتمازه (notochord) در مرحلهای از زندگی آنها است. این طنابکِ میلهایشکلِ عصبی به مغز ختم میشود.

نیمطنابداران (Hemichordata) را پیش از این به عنوان زیرشاخهٔ چهارم طنابداران میدانستند ولی امروزه آن را شاخهای جداگانه بهشمار میآورند. لاروهای دمطنابداران، دارای یک طنابک و یک طناب عصبی هستند ولی در دوران بلوغ این طنابها را از دست میدهند؛ سرطنابداران یک طنابک و یک طناب عصبی دارند ولی مغز یا اندام ویژهٔ حسی ندارند.

جمجمهداران تنها زیرشاخهای از طنابداران هستند که دارای جمجمه میباشند.

زیرشاخهها

شاخهٔ طنابداران سه زیرشاخه دارد:

دُمطنابداران Urochordata مانند آبدزدک دریایی(نیامداران) tunicates
سرطنابداران Cephalochordata، نمونهٔاصلی:نیزک lancelet

جمجمهداران Craniata که شامل مهرهداران میشود.)

و امروز در سایه امکان بررسی روی نقشه ساختمان موجودات و نه خود بدن موجودات، امکان نگاهی عمیقتر فراهم شده است.

نقشه، تا زمان اجرای کامل، دهها چالش را پیش رو دارد و اگر هر کدام از این چالش ها مانع از اجرای نقشه شود، نقشه ساختمان در ساختمان متجلی نمیشد ولی وقتی ما بتوانیم به جای بررسی ساختمان، خود نقشه خالص را بررسی کنیم، میتوانیم بسیاری از این فاکتورهای مزاحم را در بررسی ها حذف کنیم.

این شما و این آبدزدک دریایی!

جهشی به سوی تکامل آب دزدک دریایی

سیستم عصبی، در سیر تکامل از مراحل گوناگونی گذشته است. و گاهی این ارتقا به سوی مغز کنونی با تغییر شکل وسیع در ساختمان بدن موجودات، همراه بوده است. تحول از بی مهرگان به سوی مهره دارانی- که سیستم عصبی آنها با مهره و استخوان سفت حمایت میشود- نقطه عطفی در این فرایند است. خروج از آب و قرار گرفتن در معرض شتاب ها و ضربات زیاد بیرون از آب، لازم کرده است هدایت گر سیستم ها و اندام های بدن، یعنی سیستم عصبی مرکزی و مغز- که به عنوان ثمره چندین میلیون ساله تکامل خلقت تصور میشود- در پوششی از استخوان های سفت و مهره ها قرار بگیرد.

بررسی این فرایند و یافتن رموز موجود در پس این تحول، در آینده به پزشکان کمک خواهد کرد در بسیاری از اختلالات و ناهنجاری های مادر زادی در ستون فقرات و جمجمه و حتی در ساختمان خود مغز از آن بهره ببرند.

آب دزدک دریایی مانند Ciona intestinalis نزدیک ترین بی مهره نزدیک به مهره داران است. لارو آن- که شبیه بچه وزغ است- برخی اندام ها و بافت ها را دارد که شبیه مهره داران رو به تکامل است.

کائوو همکاران او در مجله نیچر، اطلاعاتی در مورد چگونگی تظاهر ژن به دست آوردند تا تکامل جنینی لارو Ciona intestinalis را بسنجند و آن را با دیگر حیوانات طناب دار شامل حیوانات مهره دار و سفالوکودیت ها مقایسه کنند تا نگاهی باز را بر تکامل مهره داران بیفکنند.

آنالیز تک سلول برای تظاهر ژن، بسیاری از تحقیقات بیولوژیک را متحول کرده است. این مطالعات در مراحل مختلف تکامل جنینی، نشان داده است که چگونه سلول ها به گونه های مختلف سلولی تبدیل میشوند که وظایف مختلفی دارند و برخی از قسمت های جنینی را شکل میدهند.

برای نمونه بررسی ای- که روی جنین ماهی زبرا و قورباغه شده است- مشخص میکند، سه لایه سلولی که این جنین ها را تشکیل میدهد شامل اکتودرم، مزودرم و آندودرم، حداقل 50 نوع سلول دارند

و ردیف تظاهر ژنتیکی آنها یکسان است. مطالعات در این مورد که چگونه گونه های متفاوت، تکامل می یابد- پرده از کلیدهایی در مورد منشأ تکاملی آنها بر خواهد داشت.

چندین مزیت در مطالعه ابدزدک های دریایی وجود دارد: نزدیک ترین موجود مرتبط با مهره داران است و از آن، به عنوان منبعی برای شناخت تکامل ساختار مهره، در طی دوره امبریوژنز استفاده میشود.

و این، دوره تکاملی است که سلول ها در ساختاری چند لایه

به نام گاسترولا شناخته میشوند و در نهایت به تخم و لارو تبدیل میشوند و چند روز طول می کشد تا کامل شوند.

لارو این موجود فقط حدود 2500 نوع سلول دارد و مشخصا اندام های اختصاصی را شامل عضلات دو طرف و سیستم عصبی مرکزی و نوتوکورد ایجاد میکند و این، ساختاری لوله ای است که باعث ایجاد استخوان پشت، در مهره داران میشود و مشخصه تعیین کننده در همه طناب داران است.

مهره داران از سلف مشترک از دسته اسیدیان(ascidians) شامل C intestinalis و سفالوکوردیتی به نام آمفیاکسوس هستند؛ در حالی که آمفیاکسوس ساختاری شبیه مغز مهره داران ندارد و C intestinalis در حال تکامل، سلولهایی در یک کیسه حسی دارد. سلول ها در این سیستم عصبی چندین دسته از ژنهای تنظیم کننده دارند که در نورال کرست و پلاکود عرضه میشود و اینها مواردی هستند که در ساختارهای موجود در سیستم عصبی مهره داران، وجود دارد و این، نشان میدهد مغز ساده اسیدیانascidians، پیش سازهایی از این ساختارها دارد.

کائوو همکاران او نقشه ای از سلول ها را توضیح دادند که پیش ساز تلنسفال(telencephal) را نشان میدهد(بخشی از مغز مهره داران که در مهره داران پیچیده تر برای شناخت لازم است) و این در جلوی مغز لارو اسیدیان ها قرار دارد. نورال پلیت یا صفحه عصبی، منجر به ایجاد مغز و نخاع در مهره داران یا طناب عصبی در اوروکوردیت میشود.

ژنوم C intestinal، زنجیره آن پیگیری شده است و شبکه ای از ژن ها و مولکول های تنظیم کننده شناسایی شده است که نقشه بدنی حیوانات طناب دار را مشخص می کند. کائوو همکاران او 90 هزار سلول منفرد از C intestinal را در ده مرحله تکاملی از گاسترولا تا لارو در حال شنا بررسی کردند.

پژوهشگران این اطلاعات را در مورد تظاهر ژن، به کار بردند تا با دقت، تظاهر مارکر مولکولی نسل های متفاوت سلول ها را در نظر بگیرند و مسیرهای تکاملی سلول ها را بشناسند.

در حالی که قبلا تصور میشد، لارو C intestinalis
20 نوع سلول دارد کائو و همکاران او 60 نوع متفاوت سلولی را بررسی کردند. پروفایل ساده و قابل فهم انواع سلول های جنینی در مهره داران سفالوکوردیت امروز، ساده نبوده است.

مهره داران و مشابهان آنها یعنی اوروکوردیت- که شامل اسیدی(ascidian) ها هم هستند- به نظر میرسد سلف مشترکی با حیانات سفالوکوردیت مانند آمفیوکس داشته باشند.

مطالعات کائو و همکاران او، حداقل دو دیدگاه را به تکامل مهره داران از این سلف می اندازد و مورد دیگر سیستم عصبی مرکزی را بررسی میکند که به طور خاص در مهره داران پیچیده است.

لارو آمفیوکس شبیه ماهی هستند و نوتوکورد آنها شامل سلول های عضله به شکل سکه و سفت هستند. برعکس نوتوکوردهای لاروهای اسیدی و مهره داران، فاقد ویژگی عضلانی است وبر عکس سلول هایی دارد که دارای واکوئول های پر از مایع هستند که باعث سفتی حرکات منشا گرفته از عضله، در دم میشود. چگونه این نوتوکوردهای متفاوت، تکامل یافتند معلوم نیست.

کائو و همکاران او مدارکی از تظاهر ژن فراهم کردند که نوتوکورد C intestinalis ویژگی هایی از هر دو نوع را نشان میدهد. به خصوص قسمت جلویی نوتوکورد، مشابه این مورد در اسیدی ها و مهره داران است؛ در حالی که قسمت پشتی شامل سلول هایی است که ویژگی های عضلانی دارند و این مشابه لارو آمفیوکسوس است. با این همه چگونه C intestinalis بخش های جلویی و پشتی را به طور مستقل ایجاد میکند و آنها را به هم پیوند میدهد و یک اندام میکند، مشخص نیست.

بر اساس فرضیه سر جدید new head، تکامل مهره داران میتواند تا حد زیادی به علت ورود پلاکود در نورال کرست باشد و اینها دسته هایی از سلول ها هستند که منجر به بسیاری از بافت ها در سر و آرواره میشود. مطالعات قبلی تکاملی و ارتقا نشان داده است
C intestinalis نمونه های ابتدایی، این دو ویژگی کلیدی مهره داران را دارند.

برعکس سیستم عصبی مرکزی لارو امفیوکسوس که به خوبی سازمان یافتگی ندارد CNS لارو اسیدیان مشابه پیش سازهای مغز مهره داران است.

کائو وهمکاران او 41 نوع سلول عصبی را در C intestinalis پیدا کردند که شامل سلول های عصبی حسی محیطی و سلول های بین نورونی بود و نشان دادند که هر گروه، در یک منطقه خاص سیستم عصبی مرکزی قرار میگیرد و شامل وزیکول های حسی یعنی بخش جلویی CNS اوروکوردیت و گانگلیون حرکتی(یک دسته نورون ها که حرکت را کنترل می کند.)و کورد عصبی(دسته فیبرهای عصب

ی که در طول بدن حیونات طناب دار قرار میگیرد.)است.

کائو و همکاران او
همچنین می کوشند منشا تکاملی تلنسفال مغز مهره داران در بسیاری مهره داران درجه بالاتر را بیابند و بفهمند تلنسفال چگونه بزرگ میشود و برای ادراک و شناخت استفاده میشود. تظاهر ژن و مسیرهای تکاملی سلول ها در جلویی ترین قسمت صفحه عصبی (ساختار تکاملی که باعث ایجاد CNS میشود)؛ به خصوص سلول های حسی پالپ (برجستگی بافت اکتودرم در

جلوی لارو )و وزیکول حسی- که در قسمت کاملا جلو قرار دارد- اینها معادل تلنسفال مهره داران در بیمهرگان است.

پس تلنسفال مهره داران، ممکن است، از به هم پیوستن اکتودرم غیر عصبی در قسمت جلویی سیستم عصبی جلویی ایجاد شده باشد. یافتن پیش ساز تلنسفال مهره داران در لارو ascidi اشکالاتی را در مورد چگونگی ایجاد ساختار های ناهنجار در مغز مهره داران ایجاد میکند.

مسیرهای تکاملی و ژنتیکی مشابه ممکن است در ascidi ها و مهره داران وجود داشته باشد. ولی ساختمان بسیار پیچیده تر مغز مهره داران، نشان میدهد مغز آنها وظایف بسیار پیچیده تری را انجام میدهد.

مطالعات بیشتر با استفاده از آنالیز تک سلول بر روی لارو آمفیوکسوسلازم است تا بفهمیم چگونه ساختار پیچیده مغز، ایجاد شده است.

در دو دهه گذشته پیشرفت های زیادی در درک ما از مکانیسم های تکاملی، سلولی و مولکولی در زمینه ریشه های طنابداران و تکامل مهره داران انجام شده است. همانطور که به وسیله کائو و همکاران او انجام شده است، آنالیزهای تک سلولی در مورد تظاهرات ژنها درک ما را در مورد ایجاد و پیدایش انواع سلول ها- که ویژگی های خاص مهره داران را مشخص میکند- عمیقتر کرده است. این خط پژوهش ها همچنین اهمیت اطلاعات عمومی و محدودههای وسیع تحلیل های وسیع آنالیزها را بر روی شبکه های تنظیم کننده ژن، مشخص میکند.

مکانیسم های تکاملی مهره داران با مطالعات تکاملی رشدی بر اساس اطلاعات دقیق، همراه با جزییات از شبکه های تنظیم کننده ژن در سلول ها، بافت ها و اندام های منفرد است و اطلاعات جدید به وسیله روش های تشخیصی دیگر مانند مواردی- که ساختار پیچیدگی های DNA را در هسته های سلول های منفرد مشخص میکند- به وسیله وسایل محاسبات دقیق مشخص میگردد.

https://www.nature.com/articles/d41586-019-01967-0


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
مغزتان را در جوانی سیمکشرمز و رازهای ارتباط غیر کوراپامیل در بارداریامیوتروفیک لترال اسکلروبیماری گیلن باره و بیمارتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش رژیم غذایی بر رشد و اروشی برای بهبود هوش عاطفژنهای مشترک بین انسان و واوکرلیزوماب داروی جدید شبازگشت از آثار به سوی خداتری فلوپرازینزندگی هوشمند در خارج از زنوار مغزی روشی مهم در تشخابزار هوش در حال ارتقا ازبخش دیگری در وجود انسان هقانونمندی و محدودیت عالمجهش های ژنتیکی غیر تصادفسفرنامه سفر به بم و جنوب نگاه محدود و تک جانبه، مشکودکان میتوانند ناقل بی ابزارهای بقا ازنخستین همبررسی علل کمر درد در میانمولتیپل اسکلروز در زنان حس و ادراک قسمت پنجمسانسور از روی قصد بسیاری چرا در مغز انسان، فرورفتگنجینه ای به نام ویتامین ادامه بحث تکامل چشمتمدن بشری و مغز اخلاقیمجموعه های پر سلولی بدن مخطرات هوش مصنوعیشناخت و معرفت، و نقش آن دهوش مصنوعی گوگل به کمک تشپمبرولیزوماب در بیماری چارزش حقیقی زبان قسمت دومتکامل چشممشکلات نخاعیداروی فامپیریدین یا نورلعلم به ما کمک میکند تا موهوش احساسیآیا ما تنها موجودات زنده از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر نمغز انسان برای شادمانی طدرمان ژنتیکی برای نوآوریمقالاتهستی ما پس از شروعی چگال آیا جهش ژنتیکی و تنظیم اجاز تکینگی تا مغز- از مغزتتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقش قهوه در سلامتیرویا و خبر از آیندهورزش هوازی مرتب خیلی به قامید درمان کرونا با همانبیماری ای شبیه آلزایمر و تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش رژیم غذایی در رشد و اروشی جدید در درمان قطع نخژنهای هوش ، کدامندايندگان چگونه خواهند دیدبازسازي مغز و نخاع چالشی تری فلوپرازینزونا به وسیله ویروس ابله نورون هاي مصنوعی می توانابزار بقای موجود زنده از برنامه و ساختار پیچیده مقارچ بی مغز در خدمت موجودجهشهای مفید و ذکاوتی که دسفرنامه سفر به بم و جنوب نگاه انسان محدود به ادراکودکان خود را مشابه خود تابزارهای بقای از نخستین بزرگ شدن مغز محدود به دورمواد کوانتومی جدید، ممکنحس و ادراک قسمت سومسانسور بر بسیاری از حقایچراروياها را به یاد نمی آگویید نوزده و ایمنی ساکتاداراوون تنها داروی تاییتمساح حد واسط میان مغز کومحل درک احساسات روحانیدفاع در برابر تغییر ساختشناسایی سلول های ایمنی اهوش مصنوعی الفاگوپنج اکتشاف شگفت آور در موارزش حقیقی زبان قسمت سومتکامل ابزار هوش ، راه پر مشکلات بین دو همسر و برخیداروی تشنجی دربارداریعلایم کمبود ویتامین E را هوش عاطفی بیشتر در زنانآیا مغز تا بزرگسالی توسعاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر تمغز انسان برای شادمانی طدرمان جدید میگرن با انتی تاثیر ویتامین دی بر بیماو هر کس تقوای خدا پیشه کنآیا خداباوری محصول تکاملاز تکینگی تا مغز، از مغز تاثیر گیاهخواری بر رشد و تاثیر انتخاب از طرف محیط نقش مهاجرت در توسعه نسل ارویا بخشی حقیقی از زندگی ورزش هوازی ، بهترین تمریامگا سه عامل مهم سلامتبیماری ای شبیه ام اس مولتتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش زبان در سلطه و قدرت اروشی جدید در درمان سکته مکلرال هیدرات برای خوابانايا اراده آزاد توهم است یبحتی علمی درباره تمایل بفلج بل، فلجی ترسناک که آنتسلیم شدن از نورون شروع مزیباترین چیز در افزایش سنورون های ردیاب حافظهابزار بقای موجود زنده از برین نت به جای اینترنتقبل از انفجار بزرگجهشهای مفید و ذکاوتی که دسفرنامه سفر به بم و جنوب نگاهی بر قدرت بینایی دراکوری گذرای ناشی از موبایابزارهای دفاعی و بقای موبزرگ شدن تقریبا ناگهانی موجود بی مغزی که می تواندحساسیت روانی متفاوتساخت شبکه عصبی با الفبایچراروياها را به یاد نمی آگوشه بیماری اتوزومال رسسادغام میان گونه های مختلتنفس هوازی و میتوکندریمحل درک احساسات روحانی ددقیق ترین تصاویر از مغز اشواهدی از دنیسوان(شبه نئهوش مصنوعی از عروسک تا کپوست ساعتی مستقل از مغز دارزش خود را چگونه میشناستکامل زبانمشکلات روانپزشکی پس از سداروی جدید s3 در درمان ام علایم کمبود ویتامین E را هوش عاطفی در زنان بیشتر اآیا همه جنایت ها نتیجه بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر سمغز انسان رو به کوچک تر شدرمانهای بیماری پارکینسصفحه اصلیوقت نهيب هاي غير علمي گذشآیا دلفین ها می تواند از ازدواج های بین گونه ای، رتاثیر احتمالی عصاره تغلینقش محیط زندگی و مهاجرت درویا تخیل یا واقعیتورزش و میگرنامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبیماری بیش فعالیتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش زبان در سلطه و قدرت اريتوکسيمب در درمان ام اسايا اراده آزاد توهم است یبحث درباره پیدایش و منشافلج خوابتشنج چیستزیرفون داروی ضد ام اسنوروپلاستیسیتی چیستابزار بقای موجود زنده از برای پیش بینی آینده مغز دقدم زدن و حرکت دید را تغیجاذبه و نقش آن در شکلگیریسفرنامه سفر به بم و جنوب نگاهی بر توانایی اجزاي بکی غایب شدی تا نیازمند دلاثر مضر مصرف طولانی مدت ربسیاری از بیماری های جدیموجودات مقهور ژنها هستندخلاصه ای از مطالب همایش مساخت شبکه عصبی مصنوعی با نزاع بین جهل و علم رو به پگوشت خواری یا گیاه خواریادغام دو حیطه علوم مغز و تنفس هوازی و میتوکندریمحدودیت های حافظه و حافظدلایلی که نشان میدهد ما بشاهکار قرنهوش مصنوعی از عروسک تا کپیموزایداز نشانه ها و آثار درک شدتکامل ساختار رگهای مغزی مشکلات روانپزشکی در عقب داروی جدید ضد میگرنعلت خواب آلودگی بعد از خوهوش عاطفی در زنان بیشتر اآیا هوش ارثی دریافتی از پاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کپسول نوروهرب بر سمغز انسان رو به کوچکتر شددرک فرد دیگر و رفتارهای اسوالات پزشکیوقتی فهمیدی خطا کردی برگآیا دست مصنوعی به زودی قااستفاده از هوش مصنوعی در تاثیر ترکیبات استاتین (سنقش نظام غذایی در تکامل مرویاها از مغز است یا ناخوورزش بهترین درمان بیش فعانفجار و توقف تکاملی نشابیماری تی تی پیتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش سجده بر عملکرد مغزریواستیگمینای آنکه نامش درمان و یادشبحثی در مورد نقش ویتامينفلج خواب چیستتشنج و حرکات شبه تشنجی قازبان مشترک ژنتیکی موجودانوشیدن چای برای مغز مفید ابزار بقای موجود زنده از برخی نکات از گاید لاین پرقدرت انسان در نگاه به ابعحقیقت قربانی نزاع بین بی سفری به آغاز کیهانناتوانی از درمان برخی ویکیست کلوئید بطن سوماثرات فشار روحی شدیدبعد از کرونامیهمانهای ناخوانده عامل خونریزی مغز در سندرم کووساختار شبکه های مغزی ثابنزاع بین علم و نادانی رو گیلگمش باستانی کیستارتقا و تکامل سنت آفرینش تو دی ان ای خاص ميتوکندريمخچه فراتر از حفظ تعادلدندان ها را مسواک بزنید تشبیه سازی میلیون ها جهان هوش مصنوعی از عروسک تا کپیچیدگی های مغزی در درک زاز نظر علم اعصاب یا نرووستکامل شناخت انسان با کشفمشاهده آینده از روی مشاهداروی ضد تشنج با قابليت تعوامل موثر در پیدایش زباهوشیاری کوانتومیآیا هوش سریعی که بدون احساز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز ایندگان چگونه استدرک و احساسپیامهای کاربرانویتامین E برای فعالیت صحآیا رژیم غذایی گیاهی سلااستیفن هاوکینگ در مورد هاستیفن هاوکینگ در تفسیر تاثیر دپاکین بر بیماری منقش هورمون های تیروئید درویاهای پر رمز و حیرتی درورزش در کمر دردانواع سکته های مغزیبیماری ضعف عضلات نزدیک بتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش غذاها و موجودات درياریسدیپلام تنها داروی تایایندرالبحثی جالب درباره محدودیتفیلمی بسیار جالب از تغییتشنج عدم توازن بین نورون زبان چهار حرفی حیات زمیننوعی سکته مغزی ، وحشتناک ابزار بقای موجود زنده از برخی اثرات مضر ویتامین دلوب فرونتال یا پیشانی مغحقیقت خواب و رویاسلولهای بنیادی مصنوعی درناتوانی در شناسایی چهره کاهش التهاب ناشی از بیمااثرات مفید قهوهتفاوت مغز انسان و میمون همیگرن سردردی ژنتیکی که بخواندن ، یکی از شستشو دهنسازگاری با محیط بین اجزانزاع بین علم و جهل رو به پگیاه خواری و گوشت خوار کدارتوکين تراپی روشی جديد تولید سلولهای جنسی از سلمخچه ، فراتر از حفظ تعادلدو ویژگی انتزاع و قدرت تجشبیه سازی سیستم های کوانهوش مصنوعی از عروسک تا کپیوند مغز و سر و چالشهای از نظر علم اعصاب اراده آزتئوری تکامل امروز در درممعنی روزهداروی ضد تشنج با قابليت تعوامل ایجاد لغت انسانی و هوش، ژنتیکی است یا محیطیآیا هشیاری کوانتومی وجوداز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز ابزار برتر بقادرک احساسات و تفکرات دیگسایتهای دیگرویتامین E در چه مواد غذایآیا رژیم غذایی گیاهی سلااستخوان های کشف شده، ممکتاثیر داروهای ضد التهاب نقش هورمون زنانه استروژنرویای شفافوزوز گوشانگشت نگاری مغز نشان میدبیماریهای تحلیل عضلانی اتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش غذاها و موجودات دريارژیم های غذایی و نقش مهم ایا کوچک شدن مغزانسان البحثی در مورد نقش کلسیم و فیزیکدانان ماشینی برای تتغییر الگوی رشد مغزی با ززبان و کلمه حتی برای کسانچیزی خارج از مغزهای ما نیابزار بقای موجود زنده از برخی اختلالات عصبی مثانهلبخند بزن شاید صبح فردا زحقیقت راستین انسان علم بسلسله مباحث هوش مصنوعینخاع ما تا پایین ستون فقرکاهش دوپامین عامل بیماریاثرات مضر ماری جواناتفاوت های بین زن و مرد فقمیگرن شدید قابل درمان اسخواب سالم عامل سلامتیسخن پاک و ثابتنظام مثبت زندگیگالکانزوماب، دارویی جدیارتباط میکروب روده و پارتومورها و التهاب مغزی عامخچه ابزاري که وظیفه آن فدو برابر شدن خطر مرگ و میشباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی از عروسک تا کپیوند سر آیا ممکن استاز نظر علم اعصاب اراده آزتئوری تکامل در پیشگیری و مغز فکر میکند مرگ برای دیداستانها و مفاهیمی اشتباعواملی که برای ظهور لغت اهیچگاه از فشار و شکست نترآیا واکنش های یاد گرفته واز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز از بسیاری حقایق می گردرک تصویر و زبان های مخلتویتامین دی گنجینه ای بزرآیا راهی برای رفع کم آبی استروژن مانند سپر زنان دتاثیر داروی ضد تشنج سدیم نقش ژنتیک در درمان اختلاروبات های ریز در درمان بییک پیشنهاد خوب برای آسان اندوهگین نباش اگر درب یا بیهوش کردن در جراحی و بیمتاثیر رو ح و روان بر جسمنقش غذاها و موجودات دريارژیم غذایی حاوی تخم مرغ وایا این جمله درست است کسیبحثی در مورد عملکرد لوب ففرگشت و تکامل تصادفی محض تغییر زودتر اتصالات مغزیزبان و بیان نتیجه ساختماچگونه مغز پیش انسان یا همکمردرد و علل آنابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری ها که در آن بلرزش ناشی از اسیب به عصبحمله ویروس کرونا به مغزسم زنبور ، کلیدی برای وارنخستین تصویر از سیاهچالهکایروپاکتیک چیستاجزای پر سلولی بدن انسان تفاوتهای جنسیتی راهی برامیدان مغناطيسي زمین بشر خواب سالم عامل سلامتی و یسریعترین کامپیوتر موجودنظریه تکامل در درمان بیمگامی در درمان بیماریهای ارتباط چاقی و کاهش قدرت بتوانایی مغز و دیگر اجزای مدارک ژنتیکی چگونه انسانديدن با چشم بسته در خواب شباهت زیاد بین سلول هاي عهوش مصنوعی از عروسک تا کمپیوند سر، یکی از راه حلهااز آغاز خلقت تا نگاه انساتا 20 سال آینده مغز شما به مغز ما کوچکتر از نیم نقطهدر مانهای کمر دردعوارض ازدواج و بچه دار شدهاوکينگ پیش از مرگش رسالآیا آگاهی پس از مرگ از بیاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز به تنهایی برای فرهنگ درک عمیق در حیواناتواکنش های ناخودآگاه و تقآیاما مقهور قوانین فیزیکاصول سلامت کمرتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش آتش در رسیدن انسان بهروح رهایییکی از علل محدودیت مغز امانسان قدیم در شبه جزیره عبیوگرافیتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقشه مغزی هر فرد منحصر بهراه های جدید برای قضاوت رایا ابزار هوشمندی یا مغز فراموش کارها باهوش تر هستغییر عمودی سر انسان از پزبان و بیان، در سایه پیشرچگونه هموساپينس بر زمین کمردرد با پوشیدن کفش مناابزار بقای موجود زنده از برخی بیماری های خاص که بدلزوم سازگاری قانون مجازاحوادث روزگار از جمله ویرسودمندی موجودات ابزی بر نرمش های مفید در سرگیجهکاربرد روباتهای ريزنانواجزایی ناشناخته در شکل گتقلید مرحله ای نسبتا پیشمکانیزمهای دفاعی در برابخواب عامل دسته بندی و حفطسرگیجه از شایعترین اختلاهفت چیز که عملکرد مغز تو گامی در درمان بیماریهای ارتباط هوش ساختار مغز و ژتوازن مهمتر از فعالیت زیمروری بر تشنج و درمان هایدی متیل فومارات(زادیوا)(شش مرحله تکامل چشمهوش مصنوعی از عروسک تا کمپیشینیان انسان از هفت میاز انفجار بزرگ تا انفجار تاثیر مشاهده بر واقعیت بمغز مادران و کودکان در زمدر محل کار ارزش خودت را بعید نوروز مبارکهاوکينگ پیش از مرگش رسالآیا امکان بازسازی اندامهاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز برای فراموشی بیشتر کدرگیری قلب در بیماری ویرواکسن کرونا از حقیقت تاتآزمون ذهنی گربه شرودینگرإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَاضطراب و ترستاثیر درجه حرارت بر عملکنقش انتخاب از طرف محیط، نروزه داری و بیمار ی ام اس یافته های نوین علوم پرده انسان جدید از چه زمانی پابیوگرافیتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقص در تشخیص هیجانات عامراه های جدید برای قضاوت رایا بیماری ام اس (مولتیپبحثی درباره هوش و تفاوتهفراموشی همیشه هم بد نیستتغییرات منطقه بویایی مغززبان و تکلم برخی بیماریهچگونه آن شکری که می خوریمکنفرانس تشنج هتل کوثر اصابزار بقای موجود زنده از برخی توجهات در ببمار پارلزوم سازگاری قانون مجازاحافظه و اطلاعات در کجاست سیاهچاله و تکینگی ابتداینرمشهای مهم برای تقویت عکاربرد روباتهای ريز، در احساس گذر سریعتر زمانتلقین اطلاعات و حافظهما انسانها چه اندازه نزدخودآگاهی و هوشیاريسردرد میگرن در کودکانهفت سین یادگاری از میراث گاهی لازم است برای فهم و ارتباط انسانی، محدود به توسعه هوش مصنوعی قادر اسمرکز هوشیاری، روح یا بدن دژا وو یا اشنا پنداریششمین کنگره بین المللی سهوش مصنوعی در کامپیوترهاپیشرفتی مستقل از ابزار هاز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر نگاه ناظر هوشیار بمغز چون ابزار هوش است دلیدر چه مرحله ای از خواب ، رعامل کلیدی در کنترل کارآهدف یکسان، در مسیرهای متآیا انسان با مغز بزرگش اخاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ چقدر مفید هست ؟درگیری مغز در بیماری کویواکسن کرونا ساخته شده توافراد آغاز حرکت خودشان راطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر درجه حرارت بر عملکنقش اتصالات بین سلولهای روش مقابله مغز با محدودییادگیری مهارت های جدید دانسان عامل توقف رشد مغزبیان ژن های اسکیزوفرنی دتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقطه بی بازگشتایا بدون زبان میتوانیم تبحثی درباره هوش و تفاوتهفرایند تکامل و دشواری هاتغییرات تکاملی سر انسان زبان و شناخت حقیقت قسمت چچگونه انتظارات بر ادراک کنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از برخی روش های تربیتی کودکممانتین یا آلزیکسا یا ابحافظه و اطلاعات در کجاست سیاره ابلهانچرا مغزهای ما ارتقا یافت کجای مغز مسئول پردازش تجاخلاق و علوم اعصابتلاش هایی در بیماران قطع ما انسانها چه اندازه نزدخودآگاهی و هوشیاريسردرد و علتهای آنهمیشه اطمینان تو بر خدا بگاهی مغز بزرگ چالش استارتباط شگفت مغز انسان و فتوسعه برخی شغل ها با هوش مرکز حافظه کجاستدژاوو یا آشناپنداریصرع و درمان های آنهوش مصنوعی در خدمت خلق وحپاسخ گیاهان در زمان خورداز تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر نگاه انسان بر رفتامغز چگونه صداها را فیلتر در هم تنیدگی کوانتومی و پعادت کردن به نعمتهدف از تکامل مغزآیا احتمال دارد رویا از آاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ چالش است یا منفعدرگیری مغز در بیماران مبواکسن دیگر کرونا ساخته شواکسن دیگری ضد کرونا از دافزایش قدرت ادراکات و حساطلاعاتی عمومی در مورد متاثیر درجه حرارت بر عملکنقش حفاظتی مولکول جدید دروش های صرفه جویی در ایجایادآوری خواب و رویاانعطاف پذیری مکانیسمی علبیست تمرین ساده برای جلوتاثیر رژیم گیاهخواری بر راه پیروزی در زندگی چیستچند جهانیایا تکامل هدفمند استبحثی درباره هوش و تفاوتهفرایند حذف برخی اجزای مغثبت امواج الکتریکی در عصزبان و شناخت حقیقت قسمت اچگونه باغبانی باعث کاهش کنگره بین المللی سردرد دابزار بقای موجود زنده از برخی سلولهای عصبی در تلامنابع انرژي پاک سرچشمه ححافظه و اطلاعات در کجاستسیاره ابلهانچرا پس از بیدار شدن از خوکرونا چه بر سر مغز می آوراخلاق پایه تکامل و فرهنگتلاشی برای درمان قطع نخاما با کمک مغز خود مختاريمخانواده پایدارسردرد تنشنهمیشه عسل با موم بخوریمگذر زمان کاملا وابسته به ارتباط شگفت انگیز مغز انتوصیه های غیر دارویی در سمرکز خنده در کجای مغز استدانشمندان ژنی از مغز انسضررهای مصرف شکر و قند بر هوش مصنوعی در خدمت خلق وحپختگی پس از چهل سالگي به از تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر نگاه انسان بر رفتامغز ناتوان از توجیه پیدادرمان های بیماری آلزایمرعارضه جدید ویروس کرونا سهدف از خلقت رسیدن به ابزاآیا احتمال دارد رویا از آاز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ چالشهای پیش رودرگیری مغزی در سندرم کووواکسن سرطانافزایش مرگ و میر سندرم کوبلندی در ذهن ما درک بلندیتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش حیاتی تلومر دی ان آ دروش هایی ساده برای کاهش اژن هوش و ساختارهای حیاتی اولین هیبرید بین انسان وبیشتر کمردردها نیازی به تاثیر عصاره تغلیظ شده گیراست دستی و چپ دستیچندین ماده غذایی که ماننایرادهای موجود در خلقت ببحثی درباره هوش و تفاوتهفرد حساس از نظر عاطفی و بجمجمه انسان های اولیهزبان و شناخت حقیقت قسمت دچگونه تکامل مغزهای کنونیکندر در بیماریهای التهابابزار بقای موجود زنده از برخی سيناپسها طی تکامل و منبع خواب و رویاحس چشایی و بویاییسیر آفرینش از روح تا مغز چرا بیماری های تخریبی مغکشف مکانیسم عصبی خوانش پاختلال در شناسایی حروف و تلاشی تازه برای گشودن معما تحت کنترل ژنها هستیم یخارق العاده و استثنایی بسردرد سکه ایهوموارکتوس ها ممکن است دگربه شرودینگر و تاثیر مشارتباط شگفت انگیز مغز انتوصیه هایی در مصرف ماهیمرگ انتقال است یا نابود شدانشمندان روش هاي جدیدی ضررهای شکر بر سلامت مغزهوش مصنوعی درمانگر کامپیپرورش مغز مینیاتوری انسااز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ویتامین دی بر بیمامغز و سیر تکامل ان دلیلی درمان های جدید میگرنعدم توقف تکامل در یک انداهزینه ای که برای اندیشیدآیا برای تولید مثل همیشه از تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز بزرگ و فعال یا مغز کودرگیری اعصاب به علت میتوواکسنی با تاثیر دوگانه اافسردگی و اضطراب در بیمابه زودی شبکه مغزی به جای تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش خرچنگ های نعل اسبی درروش صحبت کردن در حال تکامژن یا نقشه توسعه مغز و نقاولین مورد پیوند سر در انبا هوش مصنوعی خودکار روبتاریخ همه چیز را ثبت کردهرشته نوروایمونولوژی و نقچه زیاد است بر من که در ایاگر نعمت فراموشی نبود بسبحثی درباره هوش و تفاوتهقیچی ژنتیکیجنسیت و تفاوت های بیناییزبان و شناخت حقیقت قسمت سچگونه جمعیت های بزرگ شکل کوچک شدن مغز از نئاندرتاابزارهای بقای موجود زندبررسي علل احتمالي تغيير منحنی که ارتباط بین معرفحس و ادراک (قسمت اول )سیستم تعادلی بدنچرا حیوانات سخن نمی گوینکشف مکانیسمی پیچیده در باختلالات مخچهتلاشی جدید در درمان ام اسماه رجبخدا موجود استسرعت فکر کردن چگونه استهوش مصنوعی می تواند بر احگزیده ای از وبینار یا کنفارتباط غیرکلامی بین انساتوضیحی ساده در مورد هوش ممراحل ارتقای پله پله کیهدانشمندان روشی برای تبدیطوفان فقر و گرسنگی و بی سهوش مصنوعی درخدمت خلق وحآلودگی هوا و ویروس کرونااز تکینگی تا مغز و از مغز تاثیر ویروس کرونا بر مغز مغز آیندگان چگونه است ؟درمان های جدید در بیماری عسل طبیعی موثر در کنترل بهزینه سنگین انسان در ازاآیا بزرگ شدن مغز فقط در داز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز حریص برای خون، کلید تذهن چند جانبه نیازمند نگواسطه ها د رمسیر ایجاد مغالکتروتاکسی(گرایش و حرکبوزون هیگز چیستتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش داروهاي مختلف معروف روشهای نو در درمان دیسک بژنها نقشه ایجاد ابزار هواولین تصویر در تاریخ از سبار سنین ابزار هوشمندی اتبدیل تراکت صوتی مصنوعی رشد مغز علت تمایل انسان بچهار میلیارد سال تکامل باگر نعمت فراموشی نبود بسبحثی درباره احساسات متفاقانون مندی نقشه ژنتیکی مجنسیت و تفاوت های بیناییزبان، وسیله شناسایی محیطچگونه جمعیت های بزرگ شکل کووید نوزده و خطر بیماریابزارهای پیشرفته ارتباط بررسی و اپروچ جدید بر بیممنشأ اطلاعات و آموخته ها حس و ادراک (قسمت دوم )سیستم دفاعی بدن علیه مغز چرا حجم مغز گونه انسان درکشف ارتباط جدیدی از ارتباختلالات حرکتی در انسانتمایل زیاد به خوردن بستنماپروتیلینخطا در محاسبات چیزی کاملشلیک فراموشیهوش مصنوعی و کشف زبان هایگزارش یک مورد جالب لخته وارتروز یا خوردگی و التهاتکنولوژی جدید که سلول‌همزایای شکلات تلخ برای سلداروهای مصرفی در ام اسطی یکصد هزار سال اخیر هرچهوش مصنوعی ساخته هوش طبیآلزایمراز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر ژنها بر اختلالات خمغز انسان ایا طبیعتا تمادرمان های رایج ام اسعصب حقوق نورولووهزاران سال چشم های بینا وآیا تکامل و تغییرات ژنتیاز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد ومغز زنان جوانتر از مغز مررقیبی قدرتمند در برابر ممغزهای کوچک بی احساسرموزی از نخستین تمدن بشروبینار اساتید نورولوژی دالتهاب شریان تمپورالبیماری های مغز و اعصاب و تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش روزه داری در سالم و جروشهای شناسایی قدرت شنواژنها ، مغز و ارادهاولین سلول مصنوعیبارداری بدون رحمتبدیل سلولهای محافط به سزمین زیر خلیج فارس تمدنی چهار ساعت پس از کشتار خوکاگر تلاش انسان امروز برابحثی درباره احساساتی غیرقانون جنگلجهش های ژنتیکی مفید در ساسفر نامه سفر به بم و جنوب چگونه حافظه را قویتر کنیکودک ایرانی که هوش او از ابزارهای بقا از نخستین هبررسی سیستم تعادلی بدن امهندسی ژنتیک در حال تلاش حس و ادراک قسمت چهارمسکته مغزیچرا خشونت و تعصبکشف جمجمه ای درکوه ایرهواختلالات صحبت کردن در انتمدن قدیمی ای در جنوب ایرمبانی ذهنی سیاه و سفیدخطا در محاسبات چیزی کاملشنا در ابهای گرم جنوب نیهوش مصنوعی گوگل به کمک تشگشایش دروازه جدیدی از طرارزش حقیقی زبان قسمت اولتکامل مداوممسیر دشوار تکامل و ارتقاداروهای ضد بیماری ام اس وظهور امواج مغزی در مغز مصهوش احساسیآیا ممکن است موش کور بی ماز تکینگی تا مغز از مغز تتاثیر کلام در آیات کلام بمغز انسان برای ایجاد تمددرمان های علامتی در ام اسعضلانی که طی سخن گفتن چقدهستي مادي ای که ما کوچکترآیا جهش های ژنتیکی، ویرواز تکینگی تا مغز- از مغز تاثیر گیاه خواری بر رشد و