دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

هوش، ژنتیکی است یا محیطی؟

هوش، ژنتیکی است یا محیطی؟

و آیا چیز ژنتیکی، قابل تغییر هست یا نه؟ این جدال دشوار سالهای اخیر دانشمندان ژنتیک و جامعه شناس باید به نتیجه برسد.

مطالعات جدید می تواند پرده از این جدال قدیمی بگشاید. ژنهای بدن ما بر همه اجزای بدن ما تاثیر گذار است و کشف ژنهای برخی بیماری ها و یا ژن هوش، تایید کننده این مطلب است. ولی شکست خوردن در برابر دستور و فرمان ژنها، هرگز شایسته انسان نیست و نمونه مهم آن، مبارزه سخت پزشکان برای درمان بسیاری از بیماری های ژنتیکی است. مثلا سایکوپاتی ها و بیماری جنون، ریشه ژنتیکی دارد ولی تلاش پزشکان روانپزشک برای درمان آن نشان میدهد به زودی قدرت انسان بر قدرت ژنها پیروز خواهد شد و این مطلب دور نیست(توصیه میشود، به کتاب جدید دکترعلاسالم در مورد دلایل و علل همجنس گرایی، مراجعه شود).

کشف ژن اندازه مغز، همینطور است بزرگ شدن اندازه مغز هم مانند دیگر ساختارهای بدن ما تحت تاثیر ژنهاست ولی چند مطلب باید بررسی شود:

1- آیا مغز بزرگ به تنهایی فرهنگ ساز است؟

2- آیا کوچک شدن اندازه مغز، همیشه در تضاد با فرهنگ و تمدن است؟

3- آیا بزرگ شدن مغز، در همه قسمت های مغز به یک صورت است؟

4- آیا محیط زندگی فرد هیچ تاثیری بر اندازه مغز ندارد؟

5- آیا مهمترین عملکردهای نخستی ها و انسان- که نقش بسیار مهمی در پیشرفت آنها داشته است یعنی هوش عاطفی و قدرت تعامل و عاطفه دو جانبه- تحت تاثیر محیط و پس از دوران بلوغ نمی تواند توسعه پیدا کند؟

جواب سوال 1: مغز بزرگ، به تنهایی فرهنگ ساز نیست پیشینیان ما فرزندانی غیر از ما به نام نئاندرتال هم داشتند که با وجود مغزهای بزرگتر از ما هیچ تمدن و فرهنگی ایجاد نکردند. (توصیه میشود، به فصل پنجم کتاب توهم بی خدایی نوشته سید احمد حسن مراجعه شود)

جواب سوال 2: کوچک شدن مغز یک فرایند کاملا طبیعی در انسان به خصوص پس از چهل سالگی است. و معمولا کارکرد مثبت انسان، پس از چهل سالگی شروع میشود و با همین بیان ساده، میتوانیم بفهمیم گاهی کوچک شدن مغز نه تنها در تضاد با تمدن نیست بلکه همراه با تمدن هم هست.

پس ژنتیکی بودن اندازه مغز، نشان دهنده غیر قابل تغییر بودن فرهنگ و تمدن انسان نیست. و حتی گاهی برای پیشبرد فرهنگ و تمدن انسانی لازم است نه تنها مغز بزرگتر نشود، بلکه کوچکتر هم باشد. (توصیه میشود به سلسله مباحث تفاوت های هوش و اندازه مغز در نژادها و گونههای مختلف در همین کانال مراجعه شود.

جواب سوال 3: هوش، دارای اجزای مختلفی است از هوش عاطفی تا هوش ریاضی و یا هوش اخلاقی و ... و هر کدام اینها در قسمت خاصی از مغز پردازش میشود. آنچه در پژوهش های جدید کشف شده است، توقف رشد مغز پس از بلوغ است و تنها محلی از مغز که پس از بلوغ همچنان به رشد و تکثیر خود ادامه میدهد منطقه مربوط به عواطف و هوش عاطفی است و این مطلب یک ناهمگونی را در تغییرات اندازه مغز در سنین مختلف نشان میدهد. پس بزرگ شدن مغز به صورت کلی نیست و تفاوت هایی در تغییرات اندازه مغز در سنین مختلف وجود دارد که می تواند بسیار زیاد تحت تاثیر عوامل محیطی تغییر کند..
جواب سوال 4 و 5 در قسمت قبلی داده شد:

کشف سه ژن مسئول تکامل مغز انسان

دانشمندان سه ژن را کشف کرده اند که نقشی محوری در تکامل انسان داشته است و سبب زیاد شدن برجسته حجم مغز میشود و این زیاد شدن حجم، پیشرفت معرفتی را زیاد میکند و دانشمندان بیان میکنند، این ژنها، جز در انسان نیست و از حدود سه میلیون سال قبل ایجاد شده است.

این ژنها NOTCH2NL نام دارد و به نظر میرسد به دنبال گروهی از ژنها از حدود صدها میلیون سال قبل آمده باشد. این چهار ژن، مخزن سلول های بنیادی را در قشر مغز تحریک میکند.

قشر مغز، بخش خارجی مغز است و مسئول بلندترین وظایف عقلی مانند تفکر ، زبان، درک ، هوشیاری و ادراک است. و مطالعه نشان داد این ژنها باعث تبدیل سلول های بنیادی به سلول های عصبی در جنین میشود.

این سه یا چهار ژن، تکامل مغز انسان را شارژ بیشتر میکند! این سه ژن، سبب میشود مغز انسان از 500 میلی لیتر در پیشینیان انسان به 1450 میلی لیتر، در انسان موفق و متفاوت امروز برسد.

این ژنهای جدید همچنین میتواند توضیح دهد چرا گاهی تکامل مغز انسان به مسیرهای اشتباه میرسد و منجر به بیماری های عصبی میشود. این ژنها باقیمانده ژنهای قدیمی هستند که پس از تکثیر و تغییرات زیاد به ژنهای کنونی رسیده است. این مطلب را جیمز نونان دانشمند ژنتیک در دانشگاه یال بیان میکند. پژوهشگران نشان داده اند:

این ژنهای سه گانه کمک میکند تعداد سلولهای عصبی در مغز بیشتر شود و یک تیم از همکاران، واکنش های پروتئینی مسئول را مشخص کردند. نونان اضافه میکند: این ها پروتئینی های جدیدی هستند که این توانایی را دارد تا راه های بسیار مهم را به صورت قدرتمندی در مغز تغییر دهند.تا امروز تصور میشد این چهار ژن یکی هستند. NOTCH2NL خودش از دسته

ژنهای NOTCH است که زمان بندی تکامل همه چیز را از مگس میوه تا وال تنظیم میکند. ولی دو مطالعه نشان داده اید که یک سری حوادث ژنتیکی در تاریخچه تکاملی رخ داده است و چهار ژن NOTCH2NL نزدیک به هم را تولید کرده است و این ژنها بر هوش تاثیر گذار است.

ثبت ریشه ژنتیکی هوش، هرگز به معنی مقهور بودن انسان در برابر ژنها نیست. ریشه ژنتیکی هوش به معنی ریشه ژنتیکی اخلاق و تمدن نیست. هوش و اخلاق میتواند در کنار هم باشد ولی همچنین میتواند رو در روی یکدیگر هم باشد!


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
چرا حیوانات سخن نمی گویناولین مورد پیوند سر در انتلاشی جدید در درمان ام اسروش های صرفه جویی در ایجاهوش، ژنتیکی است یا محیطیتاثیر گیاه خواری بر رشد ومبانی ذهنی سیاه و سفیدکندر در بیماریهای التهاباز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پشاهکار قرننقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا ما تنها موجودات زنده بحث درباره پیدایش و منشادی متیل فومارات(زادیوا)(چرا حجم مغز گونه انسان دراولین تصویر در تاریخ از ستمایل زیاد به خوردن بستنروش هایی ساده برای کاهش افلج بل، فلجی ترسناک که آنهاوکينگ پیش از مرگش رسالاخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان و شناخت حقیقت قسمت دمجموعه های پر سلولی بدن مکودک ایرانی که هوش او از از تکینگی تا مغز از مغز تثبت امواج الکتریکی در عصشباهت زیاد بین سلول هاي عنقش داروهاي مختلف معروف آیا مغز تا بزرگسالی توسعبحثی در مورد نقش ویتاميندژا وو یا اشنا پنداریچرا در مغز انسان، فرورفتايندگان چگونه خواهند دیدتمدن قدیمی ای در جنوب ایرروش صحبت کردن در حال تکامفلج خوابهاوکينگ پیش از مرگش رسالاختلال در شناسایی حروف و تاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان و شناخت حقیقت قسمت سمحل درک احساسات روحانیکودکان خود را مشابه خود تاز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییشباهت زیاد بین سلول هاي عنقش روزه داری در سالم و جآیا هوش ارثی دریافتی از پبحثی جالب درباره محدودیتدژاوو یا آشناپنداریچراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یتمساح حد واسط میان مغز کوروشهای نو در درمان دیسک بفلج خواب چیستهدف از تکامل مغزاختلالات مخچهتاثیر گیاه خواری بر رشد وزبان، وسیله شناسایی محیطمحل درک احساسات روحانی دکوری گذرای ناشی از موبایاز تکینگی تا مغز- از مغز جنسیت و تفاوت های بیناییشش مرحله تکامل چشمنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هوش سریعی که بدون احسبحثی در مورد نقش کلسیم و دانشمندان ژنی از مغز انسدانشمندان روش هاي جدیدی چراروياها را به یاد نمی آايا اراده آزاد توهم است یتنفس هوازی و میتوکندریروشهای شناسایی قدرت شنوافیلمی بسیار جالب از تغییهزینه ای که برای اندیشیداختلالات حرکتی در انسانتاثیر گیاه خواری بر رشد وسفر نامه سفر به بم و جنوب محدودیت های حافظه و حافظکی غایب شدی تا نیازمند دلاز تکینگی تا مغز- از مغزتجهش های ژنتیکی مفید در ساصرع و درمان های آننقش زبان در سلطه و قدرت اآیا هشیاری کوانتومی وجودبحثی در مورد عملکرد لوب فدانشمندان روشی برای تبدینزاع بین جهل و علم رو به پایا کوچک شدن مغزانسان التنفس هوازی و میتوکندریروشی برای بهبود هوش عاطففیزیکدانان ماشینی برای تهستي مادي ای که ما کوچکتراختلالات صحبت کردن در انتاثیر انتخاب از طرف محیط سفرنامه سفر به بم و جنوب مخچه ، فراتر از حفظ تعادلکاهش التهاب ناشی از بیمااز تکینگی تا مغز، از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادفضررهای مصرف شکر و قند بر نقش غذاها و موجودات درياآیا واکنش های یاد گرفته وبحثی درباره هوش و تفاوتهآیا آگاهی پس از مرگ از بیبحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای مصرفی در ام اسنزاع بین علم و نادانی رو ایا ابزار هوشمندی یا مغز تو دی ان ای خاص ميتوکندريروشی جدید در درمان قطع نخفراموشی همیشه هم بد نیستهستی ما پس از شروعی چگال ادامه بحث تکامل چشمتاثیر ترکیبات استاتین (سسفرنامه سفر به بم و جنوب مخچه ابزاري که وظیفه آن فکایروپاکتیک چیستازدواج های بین گونه ای، رجهشهای مفید و ذکاوتی که دضررهای شکر بر سلامت مغزنقش غذاها و موجودات درياآیا امکان بازسازی اندامهبحثی درباره هوش و تفاوتهداروهای ضد بیماری ام اس ونظریه تکامل در درمان بیمایا بیماری ام اس (مولتیپتولید سلولهای جنسی از سلروشی جدید در درمان سکته مفرایند حذف برخی اجزای مغو هر کس تقوای خدا پیشه کنادغام میان گونه های مختلتاثیر دپاکین بر بیماری مسفرنامه سفر به بم و جنوب مدارک ژنتیکی چگونه انسانکاربرد روباتهای ريزنانواستفاده از هوش مصنوعی در جهشهای مفید و ذکاوتی که دطی یکصد هزار سال اخیر هرچنقش غذاها و موجودات دريانقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا انسان با مغز بزرگش اخبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی فامپیریدین یا نورلهفت چیز که عملکرد مغز تو ایا بدون زبان میتوانیم تتوانایی مغز و دیگر اجزای ريتوکسيمب در درمان ام اسفرد حساس از نظر عاطفی و بویتامین E برای فعالیت صحادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر داروهای ضد التهاب سفرنامه سفر به بم و جنوب مرگ انتقال است یا نابود شکاربرد روباتهای ريز، در استیفن هاوکینگ در مورد هجاذبه و نقش آن در شکلگیریعلم به ما کمک میکند تا موچندین ماده غذایی که ماننآیا احتمال دارد رویا از آبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی تشنجی دربارداریهفت سین یادگاری از میراث ایا تکامل هدفمند استتوازن مهمتر از فعالیت زیراه های جدید برای قضاوت رقانون مندی نقشه ژنتیکی مویتامین E در چه مواد غذایارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر داروی ضد تشنج سدیم سلولهای بنیادی مصنوعی درمزایای شکلات تلخ برای سلکجای مغز مسئول پردازش تجاستیفن هاوکینگ در تفسیر حافظه و اطلاعات در کجاست علایم کمبود ویتامین E را چه زیاد است بر من که در ایآیا احتمال دارد رویا از آبحثی درباره احساسات متفاداروی ضد تشنج با قابليت تهمیشه عسل با موم بخوریمایرادهای موجود در خلقت بتوسعه برخی شغل ها با هوش راه های جدید برای قضاوت رقارچ بی مغز در خدمت موجودویتامین دی گنجینه ای بزرارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکسلسله مباحث هوش مصنوعیمشکلات نخاعیکشف مکانیسم عصبی خوانش پاستخوان های کشف شده، ممکحافظه و اطلاعات در کجاست علایم کمبود ویتامین E را چهار میلیارد سال تکامل بآیا برای تولید مثل همیشه بحثی درباره احساساتی غیرداروی ضد تشنج با قابليت تهوش مصنوعی می تواند بر احاگر نعمت فراموشی نبود بستوصیه های غیر دارویی در سراه پیروزی در زندگی چیستلوب فرونتال یا پیشانی مغواکنش های ناخودآگاه و تقارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکسم زنبور ، کلیدی برای وارمغز ما کوچکتر از نیم نقطهکشف مکانیسمی پیچیده در باصول سلامت کمرحافظه و اطلاعات در کجاستعوارض ازدواج و بچه دار شدچهار ساعت پس از کشتار خوکآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبخش دیگری در وجود انسان هداستانها و مفاهیمی اشتباهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر نعمت فراموشی نبود بستوصیه هایی در مصرف ماهیرشته نوروایمونولوژی و نقلبخند بزن شاید صبح فردا زواسطه ها د رمسیر ایجاد مغارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکسودمندی موجودات ابزی بر مغز چون ابزار هوش است دلیکشف ارتباط جدیدی از ارتباضطراب و ترسحس چشایی و بویاییعید نوروز مبارکنوار مغزی روشی مهم در تشخآیا تکامل و تغییرات ژنتیبرنامه و ساختار پیچیده مدر مانهای کمر دردهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاگر تلاش انسان امروز براتوضیحی ساده در مورد هوش مرشد مغز علت تمایل انسان بلرزش ناشی از اسیب به عصبوراپامیل در بارداریارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر درجه حرارت بر عملکسیاهچاله و تکینگی ابتدایمغز آیندگان چگونه است ؟کشف جمجمه ای درکوه ایرهواطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت اول )عامل کلیدی در کنترل کارآنورون هاي مصنوعی می توانآیا خداباوری محصول تکاملبرین نت به جای اینترنتدر چه مرحله ای از خواب ، رهوش مصنوعی الفاگوابزار هوش در حال ارتقا ازتکامل چشمزمین زیر خلیج فارس تمدنی لزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی مرتب خیلی به قارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکسیاره ابلهانمغز انسان ایا طبیعتا تماگنجینه ای به نام ویتامین اطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک (قسمت دوم )عسل طبیعی موثر در کنترل بنوروپلاستیسیتی چیستآیا دلفین ها می تواند از برای پیش بینی آینده مغز ددرمان های بیماری آلزایمرهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای بقای موجود زندتکامل ابزار هوش ، راه پر زندگی هوشمند در خارج از زلزوم سازگاری قانون مجازاورزش هوازی ، بهترین تمریارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر درجه حرارت بر عملکسیاره ابلهانمغز انسان برای شادمانی طگیاه خواری و گوشت خوار کدبلندی در ذهن ما درک بلندیحس و ادراک قسمت چهارمعصب حقوق نورولووچیزی خارج از مغزهای ما نیآیا دست مصنوعی به زودی قابرخی نکات از گاید لاین پردرمان های رایج ام اسهوش مصنوعی از عروسک تا کابزارهای دفاعی و بقای موتکامل ساختار رگهای مغزی زیباترین چیز در افزایش سممانتین یا آلزیکسا یا ابورزش و میگرنارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر درجه حرارت بر عملکسیستم تعادلی بدنمغز انسان رو به کوچکتر شدگالکانزوماب، دارویی جدیبه زودی شبکه مغزی به جای حس و ادراک قسمت پنجمعضلانی که طی سخن گفتن چقدچگونه مغز پیش انسان یا همآیا راهی برای رفع کم آبی برخی اثرات مضر ویتامین ددرمان جدید میگرن با انتی هوش مصنوعی از عروسک تا کاثر مضر مصرف طولانی مدت رتکامل شناخت انسان با کشفزبان چهار حرفی حیات زمینمنابع انرژي پاک سرچشمه حورزش بهترین درمان بیش فعارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر درجه حرارت بر عملکسیستم دفاعی بدن علیه مغز مغز ایندگان چگونه استگامی در درمان بیماریهای بوزون هیگز چیستحس و ادراک قسمت سوممقالاتچگونه هموساپينس بر زمین آیاما مقهور قوانین فیزیکبرخی اختلالات عصبی مثانهدرمانهای بیماری پارکینسهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مفید قهوهتئوری تکامل امروز در درمزبان و بیان، در سایه پیشرمولتیپل اسکلروز در زنان ورزش در کمر دردارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر درجه حرارت بر عملکسکته مغزیمغز ابزار برتر بقاگاهی لازم است برای فهم و بیماری گیلن باره و بیمارحساسیت روانی متفاوتتاثیر ویتامین دی بر بیماچگونه آن شکری که می خوریمإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبرخی بیماری ها که در آن بدرک فرد دیگر و رفتارهای اهوش مصنوعی از عروسک تا کاثرات مضر ماری جواناتئوری تکامل در پیشگیری و زبان و تکلم برخی بیماریهمواد کوانتومی جدید، ممکنوزوز گوشارزش حقیقی زبان قسمت دومتاثیر درجه حرارت بر عملکساخت شبکه عصبی با الفبایمغز برای فراموشی بیشتر کگاهی مغز بزرگ چالش استبیماری ای شبیه ام اس مولتخلاصه ای از مطالب همایش مصفحه اصلیچگونه جمعیت های بزرگ شکل افراد آغاز حرکت خودشان ربرخی توجهات در ببمار پاردرک و احساسهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزای پر سلولی بدن انسان تا 20 سال آینده مغز شما به زبان و شناخت حقیقت قسمت چموجود بی مغزی که می تواندیک پیشنهاد خوب برای آسان ارزش حقیقی زبان قسمت سومتاثیر رو ح و روان بر جسمساخت شبکه عصبی مصنوعی با مغز بزرگ چقدر مفید هست ؟گزیده ای از وبینار یا کنفبیماری بیش فعالیخواندن ، یکی از شستشو دهنسوالات پزشکیچگونه جمعیت های بزرگ شکل افزایش قدرت ادراکات و حسبرخی سيناپسها طی تکامل و درک احساسات و تفکرات دیگهوش مصنوعی از عروسک تا کماجزایی ناشناخته در شکل گتاثیر مشاهده بر واقعیت بزبان و شناخت حقیقت قسمت اموجودات مقهور ژنها هستندیکی از علل محدودیت مغز اماز نظر علم اعصاب یا نرووستاثیر رژیم گیاه خواری بر ساختار شبکه های مغزی ثابمغز بزرگ چالش است یا منفعگزارش یک مورد جالب لخته وبیماری تی تی پیخواب سالم عامل سلامتیپیامهای کاربرانچگونه حافظه را قویتر کنیالکتروتاکسی(گرایش و حرکبررسي علل احتمالي تغيير درک تصویر و زبان های مخلتهوش مصنوعی در کامپیوترهاتاثیر ویتامین دی بر بیمامیهمانهای ناخوانده عامل یادگیری مهارت های جدید داز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر سریعترین کامپیوتر موجودمغز بزرگ چالشهای پیش روگشایش دروازه جدیدی از طربیماری ضعف عضلات نزدیک بخواب سالم عامل سلامتی و یسایتهای دیگرنگاهی بر قدرت بینایی دراامیوتروفیک لترال اسکلروبررسی و اپروچ جدید بر بیمدرک عمیق در حیواناتهوش مصنوعی در خدمت خلق وحتاثیر ژنها بر اختلالات خمیگرن سردردی ژنتیکی که بیادآوری خواب و رویااز نظر علم اعصاب اراده آزتاثیر رژیم گیاه خواری بر سرگیجه از شایعترین اختلامغز حریص برای خون، کلید تپنج اکتشاف شگفت آور در موبیماریهای تحلیل عضلانی اخواب عامل دسته بندی و حفطنگاهی بر توانایی اجزاي بامگا سه عامل مهم سلامتبررسی سیستم تعادلی بدن ادرگیری اعصاب به علت میتوهوش مصنوعی در خدمت خلق وحتاثیر کپسول نوروهرب بر نمیدان مغناطيسي زمین بشر ژن هوش و ساختارهای حیاتی از تلسکوپ گالیله تا تلسکتاثیر رژیم گیاهخواری بر سردرد و علتهای آنمغز زنان جوانتر از مغز مرپیموزایدبیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريناتوانی از درمان برخی ویامروز دانش ژنتیک هیچ ابهبررسی علل کمر درد در میانرقیبی قدرتمند در برابر مهوش مصنوعی درمانگر کامپیتاثیر کپسول نوروهرب بر تمکانیزمهای دفاعی در برابژن یا نقشه توسعه مغز و نقاز تکنیکی تا مغز از مغز تتاثیر عصاره تغلیظ شده گیسردرد تنشنمغزهای کوچک بی احساسپیوند مغز و سر و چالشهای بیوگرافیخودآگاهی و هوشیاريناتوانی در شناسایی چهره انفجار و توقف تکاملی نشابزرگ شدن مغز محدود به دوررموزی از نخستین تمدن بشرهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتاثیر کپسول نوروهرب بر سما انسانها چه اندازه نزدژنها نقشه ایجاد ابزار هواز تکینگی تا مغز از مغز تتبدیل تراکت صوتی مصنوعی سردرد سکه اینقش قهوه در سلامتیپیوند سر، یکی از راه حلهابیست تمرین ساده برای جلوخطا در محاسبات چیزی کاملنخاع ما تا پایین ستون فقرانگشت نگاری مغز نشان میدتفاوت مغز انسان و میمون هرمز و رازهای ارتباط غیر کهوش مصنوعی ساخته هوش طبیتاثیر کپسول نوروهرب بر سما انسانها چه اندازه نزدژنها ، مغز و ارادهاز تکینگی تا مغز و از مغز تبدیل سلولهای محافط به سسرعت فکر کردن چگونه استنقش هورمون های تیروئید دپیشینیان انسان از هفت میبیشتر کمردردها نیازی به خطا در محاسبات چیزی کاملنخستین تصویر از سیاهچالهاندوهگین نباش اگر درب یا تفاوتهای جنسیتی راهی برارویای شفافهوش احساسیتاثیر گیاه خواری بر رشد وما با کمک مغز خود مختاريمژنهای هوش ، کدامنداز تکینگی تا مغز از مغز تتری فلوپرازینشنا در ابهای گرم جنوب نینقش ژنتیک در درمان اختلاپیشرفتی مستقل از ابزار هبا هوش مصنوعی خودکار روبدفاع در برابر تغییر ساختنرمش های مفید در سرگیجهانسان جدید از چه زمانی پاتقلید مرحله ای نسبتا پیشروبات های ریز در درمان بیهوش احساسیتاثیر گیاه خواری بر رشد وما تحت کنترل ژنها هستیم یکمردرد و علل آناز تکینگی تا مغز از مغز تتشنج چیستشناخت و معرفت، و نقش آن دنقش انتخاب از طرف محیط، نپاسخ گیاهان در زمان خوردبارداری بدون رحمدقیق ترین تصاویر از مغز انرمشهای مهم برای تقویت عانسان عامل توقف رشد مغزتلاش هایی در بیماران قطع روزه داری و بیمار ی ام اس هوش عاطفی بیشتر در زنانتاثیر گیاه خواری بر رشد وماه رجبکمردرد با پوشیدن کفش منااز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر الگوی رشد مغزی با زشناسایی سلول های ایمنی انقش اتصالات بین سلولهای پختگی پس از چهل سالگي به بازسازي مغز و نخاع چالشی دلایلی که نشان میدهد ما بچرا مغزهای ما ارتقا یافت انعطاف پذیری مکانیسمی علتلاشی برای درمان قطع نخاروش مقابله مغز با محدودیهوش عاطفی در زنان بیشتر اتاثیر گیاه خواری بر رشد وماپروتیلینکنفرانس تشنج هتل کوثر اصاز تکینگی تا مغز از مغز تتغییر زودتر اتصالات مغزیشواهدی از دنیسوان(شبه نئنقش حفاظتی مولکول جدید دپرورش مغز مینیاتوری انسابحتی علمی درباره تمایل بديدن با چشم بسته در خواب