دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

تاثیر گیاه خواری بر رشد و تکثیر سلولهای عصبی و مغزی قسمت اول

تاثیر گیاه خواری بر رشد و تکثیر سلولهای عصبی و مغزی(قسمت اول)

گیاه خوری امروز، تبديل به یک برنامه جدید در زندگی خیلی از افراد به خصوص جوانان شده است. در نگاه اول شاید خیلی از آنها لاغر شدن و سبک تر زندگی کردن را به عنوان علت گیاه خواری خود معرفی کنند، ولی حقیقتا رشد این پدیده به خصوص در میان قشر مرفه و تحصیل کرده، لازم میکند به طور مفصل به این مبحث پرداخته شود و فواید و ضررهای احتمالی آن بررسی گردد.

امروز با وجود انواع و اقسام غذاهای گیاهی و غذاهای غنی شده با ويتامين ها، گیاه خواري بسیار آسان شده است.

غذاهایی به صورت آماده، امروز در بازارها وجود دارد که هیچ مواد گوشتی به آن اضافه نمی شود و انتخابهای بسیار گوناگوني را با طعم هاي مختلف در اختیار مردم می گذارد که اصلا بد طعمتر از غذاهای گوشتی نیست.

گیاه خواری شکلهای مختلف دارد. برخی هستند که تا حدی گیاه خوارند مثلا گوشت قرمز را از رژیم غذایی خود حذف میکنند ولی انواع گوشت سفید مانند ماهی و مرغ را مصرف مي کنند. یا گروه دیگری تخم مرغ و شیر را مصرف می کنند ولی از مصرف انواع گوشتها خودداری می کنند. گروهی دیگر دوره هایی از گیاه خواری خالص را در طی سال تجربه می کنند مثلا یک ماه از سال را به گیاه خواری خالص مي پردازند. و یا گروهی مصرف خالص گوشت را در دوره ای محدود می کنند ولی مصرف آب گوشت یا ترکیبات تهیه شده از گوشت را در دوره اي از سال مجاز می دانند.

American Dietetic Association,
رژیم گیاه خواری را غنی از مواد غذایی مفید و بسیار سالم و مفیدتر از غذاهای گوشتی برای جلوگیری از برخي بیماریهای مزمن مانند بیماریهای قلبی و یا دیابت مي داند.

در گياه خواری به خصوص وقتی گوشت قرمز حذف شود، مصرف چربی اشباع و کلسترول کاهش می یابد و در عوض ويتامینهايي مانند سی و ای و فیبر و پتاسیم و منیزيوم و کارتنوييد و فلاونوييد افزایش می یابد و آنها منجر به کاهش فشار خون و کاهش کلسترول زیان بار خون مي شود. در یک مطالعه روی 76000 نفر مشخص شد که میزان مرگ و میر به خاطر بیماریهای مزمن قلبی در گياه خواران، 25% کاهش می یابد.

در مطالعه ای دیگر در Oxford cohort of the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC-Oxford) مشخص گردید که ميزان مرگ و مير قلبی گياه خواران، 19% کمتر از گوشت خواران است. مصرف زیاد فيبرهاي گیاهی و ويتامنيهاي موجود در آن می تواند به کنترل فشار خون و کنترل قند خون کمک کند، با این حال مصرف کربوهيدرات هاي گياهي مانند سیب زمینی در مقادیر زياد، برعکس مي تواند قند خون را بالا ببرد.

باید توجه شود که کاهش مرگ و مير قلبی، اصلا به معنی افزایش اندازه مغز و کاهش مرگ سلولهای عصبی نیست. مغز و قلب دو اندام متفاوت هستند و رشد یکی در این عالم مادی- که تناقضات گوناگون دارد- میتواند منجر به کوچک شدن و کم کاري دیگری شود . وقتی غذای دریافتی و جذب شده در بدن شما محدود است، بدن به ناچار آن را صرف اندامی مانند قلب می کند تا زندگی شما دوام یابد هرچند، مغز کوچک تر و کم کارتر شود و این، قانون بقا به رغم کیفیت پائین تر است. طبیعت مي کوشد تا حیات حفظ شود هرچند کیفیت حیات خیلی هم آرمانی نباشد. سلامت نورون ها و سلول های مغزی الزاما همراه با سلامتي ديگر سلولهاي حیاتی بدن نیست. سلول پرخور عصبی می تواند در زمان محدود بودن انرژی دریافتی و غذا، بسیاری از سلولهای حیاتی بدن را از انرژی محروم کند. بنابراین در شرایط کمبود انرژی دریافتی بهتر است سلولهای عصبي و مغزی از انرژی محروم شوند تا امکان بقای اندامهای حیاتی مانند قلب فراهم شود. به علاوه چربی های اشباع که میتوانند سطح عروق خونی و قلب را بپوشانند و خون رسانی را مختل کنند، زیر بنای ساختمانی غشای پر چربی سلولهای عصبی هستند. با یک پارادوکس برجسته مواجهيم: چربی ها در غشای نرون هاي عصبی عامل حفظ سلول و بقای آن و هدایت عصبی است و در همان حال می تواند با تجمع در رگهای خونی و دریچه های قلبی منجر به ناکارآمدی سیستم گردش خونی شود. باید به نحوی بین این دو، توازن برقرار کرد به طوری که توام با کم شدن مصرف چربی و انرژی هاي زیاد در رژیم غذايي، سلول های مغزي، از اين مزيتها محروم نشوند. و نیز مصرف زیاد چربی و انرژی، با مسدود کردن عروق خونی، منجر به سکته قلبی و مرگ نشود و حفظ این توازن، یک هنر بزرگ است.

گياه خواران در معرض چه کمبودهایی هستند؟

گياه خواران مشکلی از نظر دريافت کلسیم ندارند و منابع زیادی از کلسیم در میان گياهان هست(مثلا کلم معمولی و کلم بروکلي و کلم چيني و اسفناج)ولی میزان ویتامین دی و ویتامین کا در گياهان کم است و اگر این افراد از ترکیبات اضافی و غنی شده با ویتامین دی استفاده نکنند، دچار کمبود ويتامين دی میشوند.

@salmanfatemi

سلمان فاطمی:
البته ویتامن دی اصلی- که بر اثر تابش نور آفتاب بر سطح پوست ایجاد میشود- در صورت تابش کافی آفتاب، ساخته می شود و مشکلی ایجاد نمي گردد. مشکل، وقتی است که فرد گياه خوار به خصوص در عرضهای جغرافیایی بالا باشد و تابش آفتاب کافی نداشته باشد. نقش های مهم ویتامین دی در سلامت سلول های عصبی در قسمتهای مختلف این کانال بیان شد. جهت مطالعه این نقشها به قسمتهای مربوط به کلید واژه (#ويتامين) مراجعه شود.

میزان بالای منیزیم و پتاسیم ترکیبات گیاهی، از میزان اسیدی بودن خون میکاهد و به استحکام استخوان ها کمک مي کند. مصرف زیاد پروتئین در رژیم های گوشتی می تواند اثرات مضری بر استحکام استخوان داشته باشد.

پروتئین: افرادی که در رژیم گیاه خواری خود از تخم مرغ و شیر هم استفاده میکنند(گیاه خواری محدود) معمولا دچار کمبود پروتئین نمي شوند. چون شکل پروتئین گیاهی متفاوت از پروتئین حیوانی است، گياه خواران به مقدار بیشتر پروتئین نیاز دارند(کسانی که گوشت میخورند به 0.4 میلی گرم پروتئین در ازای هر پوند وزن بدن نیاز دارند و این میزان در گياه خواران قدری بیشتر و 0.45 میلیگرم در ازای هر پوند وزن بدن است).

برای تامین پروتئین بیشتر لازم است، گياه خواران از برخی غلات مانند برنج سبوس دار و عدس، نخود ،نخود فرنگی، لوبیا، گندم ،جوی دوسر و جو استفاده کنند .

روشن شد که مصرف زیاد پروتئین به دلیل خاصیت اسیدی کردن خون ، برای استخوانها خوب نیست، پس قدری کمتر بودن پروتئین، زیان آور نیست. بیشتر شدن پروتئین، عضلات را قوي تر و استخوان ها را ضعیف تر میکند و این، ویژگی عالم مادی ماست که هیچ چیز مطلقی در آن وجود ندارد. جایی را قویتر مي کنيم، جای دیگر ضعیف تر می شود!!

ویتامین B12 : این ويتامين فقط در ترکیبات گوشتی و تخم مرغ وجود دارد پس افرادی که منحصرا از گیاهان استفاده می کنند حتما لازم است مواد غذايي آنها با این ویتامین غنی شده باشد. نقش برجسته این ويتامين، در خونسازي و سلامت نورن های عصبي، امروزه کشف شده و نشان داده شده است که کمبود مداوم آن چه بلائی برسر سلولاي عصبی می آورد( بیماری ای مشابه فرم شديد بیماری ام اس) پس گیاه خواران در مورد کمبود این ویتامین به خصوص، باید بسیار محتاط باشند.

آهن: میزان آهن قابل جذب در گوشت و ترکیبات حیوانی بسیار بیشتر از ترکیبات گیاهی است. البته میزان جذب آهن گیاهی در حضور ويتامين سی میوه ها و سبزیجات بیشتر میشود ولی فيتات موجود در غلات از جذب آن مي کاهد. پس کمبود جذب آهن مشکل جدی در گیاه خواران خالص است. البته آهن زیاد، اصلا سودمند نیست. در ادامه بحث ها به آن اشاره خواهد شد.

امگا 3: رژیمهای فاقد ماهی و تخم مرغ، میزان امگا سه کمی دارند( EPA and DHA)

بدن ما قادر است ALA در رژیم های گیاهی را تبدیل به امگا 3 کند ولی این تبدیل اصلا کافی نيست. گياه خواران مي توانند با مصرف جلبک و خزه دریایی، میزان امگا 3 را در بدن خود بیشتر کنند میزان مصرف کافی ALA در گياهخواران زن 1.1 گرم در روز است، ترکیباتي که ALA بیشتری دارند عبارتند از تخم کتان ، گردو و روغن کلزا

جهت مطالعه بیشتر به سایت زیر مراجعه شود.

https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/becoming-a-vegetarian

@salmanfatemi


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
ديدن با چشم بسته در خواب واکنش های ناخودآگاه و تقبحثی درباره هوش و تفاوتهروشی برای بهبود هوش عاطفگزارش یک مورد جالب لخته وشاهکار قرنمغز ما کوچکتر از نیم نقطهانسان عامل توقف رشد مغزتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه حافظه را قویتر کنیارزش حقیقی زبان قسمت دومدژا وو یا اشنا پنداریواسطه ها د رمسیر ایجاد مغبحثی درباره هوش و تفاوتهروشی جدید در درمان قطع نخفلج خوابگشایش دروازه جدیدی از طرتنفس هوازی و میتوکندریشباهت زیاد بین سلول هاي عمغز آیندگان چگونه است ؟انعطاف پذیری مکانیسمی علتاثیر درجه حرارت بر عملکنگاهی بر قدرت بینایی دراارزش حقیقی زبان قسمت سومدژاوو یا آشناپنداریورزش هوازی مرتب خیلی به قبحثی درباره هوش و تفاوتهروشی جدید در درمان سکته مفلج خواب چیستپنج اکتشاف شگفت آور در موتو دی ان ای خاص ميتوکندريشباهت زیاد بین سلول هاي عمغز انسان ایا طبیعتا تمااولین مورد پیوند سر در انتاثیر درجه حرارت بر عملکنگاهی بر توانایی اجزاي باز نظر علم اعصاب یا نرووسدانشمندان روش هاي جدیدی ورزش هوازی ، بهترین تمریبحثی درباره احساسات متفاريتوکسيمب در درمان ام اسفیلمی بسیار جالب از تغییپیوند مغز و سر و چالشهای تولید سلولهای جنسی از سلصرع و درمان های آنمغز ایندگان چگونه استايندگان چگونه خواهند دیدتاثیر درجه حرارت بر عملکنخاع ما تا پایین ستون فقراز نظر علم اعصاب اراده آزداروهای مصرفی در ام اسورزش و میگرنبحثی درباره احساساتی غیرراه های جدید برای قضاوت رفراموشی همیشه هم بد نیستپیوند سر، یکی از راه حلهاتوانایی مغز و دیگر اجزای ضررهای مصرف شکر و قند بر مغز ابزار برتر بقاايا اراده آزاد توهم است یتاثیر رژیم گیاه خواری بر نرمش های مفید در سرگیجهاز نظر علم اعصاب اراده آزداروهای ضد بیماری ام اس وورزش بهترین درمان بیش فعبخش دیگری در وجود انسان هراه های جدید برای قضاوت رفرایند حذف برخی اجزای مغپیشرفتی مستقل از ابزار هتوصیه های غیر دارویی در سضررهای شکر بر سلامت مغزمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟ايا اراده آزاد توهم است یتاثیر رژیم گیاه خواری بر نرمشهای مهم برای تقویت عاز تلسکوپ گالیله تا تلسکداروی ضد تشنج با قابليت تورزش در کمر دردبرای پیش بینی آینده مغز دراه پیروزی در زندگی چیستفرد حساس از نظر عاطفی و بپختگی پس از چهل سالگي به توصیه هایی در مصرف ماهیطی یکصد هزار سال اخیر هرچمغز بزرگ چالشهای پیش روایا کوچک شدن مغزانسان التاثیر عصاره تغلیظ شده گیچرا حیوانات سخن نمی گویناستفاده از هوش مصنوعی در داروی ضد تشنج با قابليت توزوز گوشبرخی اثرات مضر ویتامین درشد مغز علت تمایل انسان بقارچ بی مغز در خدمت موجودپرورش مغز مینیاتوری انساتوضیحی ساده در مورد هوش معلم به ما کمک میکند تا مومغز زنان جوانتر از مغز مرایا ابزار هوشمندی یا مغز تبدیل سلولهای محافط به سچرا حجم مغز گونه انسان دراستیفن هاوکینگ در مورد هداستانها و مفاهیمی اشتبایک پیشنهاد خوب برای آسان برخی بیماری ها که در آن بزمین زیر خلیج فارس تمدنی لوب فرونتال یا پیشانی مغآیا ما تنها موجودات زنده تکامل ابزار هوش ، راه پر علایم کمبود ویتامین E را مغزهای کوچک بی احساسایا بیماری ام اس (مولتیپتشنج چیستچراروياها را به یاد نمی آاضطراب و ترسدر مانهای کمر دردیکی از علل محدودیت مغز امبرخی توجهات در ببمار پارزندگی هوشمند در خارج از زلرزش ناشی از اسیب به عصبآیا مغز تا بزرگسالی توسعتکامل ساختار رگهای مغزی علایم کمبود ویتامین E را نقش قهوه در سلامتیایا تکامل هدفمند استتغییر زودتر اتصالات مغزیچراروياها را به یاد نمی آاطلاعاتی عمومی در مورد مدر چه مرحله ای از خواب ، ریادگیری مهارت های جدید دبرخی سيناپسها طی تکامل و زبان چهار حرفی حیات زمینلزوم سازگاری قانون مجازاآیا هوش ارثی دریافتی از پتئوری تکامل امروز در درمعوارض ازدواج و بچه دار شدنقش هورمون های تیروئید دایرادهای موجود در خلقت بتغییر عمودی سر انسان از پهفت چیز که عملکرد مغز تو اطلاعاتی عمومی در مورد مدرمان های بیماری آلزایمریادآوری خواب و رویابررسي علل احتمالي تغيير زبان و شناخت حقیقت قسمت چلزوم سازگاری قانون مجازاآیا هوش سریعی که بدون احستئوری تکامل در پیشگیری و عید نوروز مبارکنقش ژنتیک در درمان اختلااگر نعمت فراموشی نبود بسثبت امواج الکتریکی در عصهمیشه عسل با موم بخوریمبلندی در ذهن ما درک بلندیدرمان های رایج ام اسژن هوش و ساختارهای حیاتی بررسی و اپروچ جدید بر بیمزبان و شناخت حقیقت قسمت امنابع انرژي پاک سرچشمه حآیا هشیاری کوانتومی وجودتاثیر ویتامین دی بر بیماعامل کلیدی در کنترل کارآنقش اتصالات بین سلولهای اگر نعمت فراموشی نبود بسجنسیت و تفاوت های بیناییهوش مصنوعی می تواند بر احبه زودی شبکه مغزی به جای درمان جدید میگرن با انتی ژن یا نقشه توسعه مغز و نقبررسی سیستم تعادلی بدن ازبان و شناخت حقیقت قسمت دمولتیپل اسکلروز در زنان آیا واکنش های یاد گرفته وتاثیر کپسول نوروهرب بر نعصب حقوق نورولوونقش حفاظتی مولکول جدید داگر تلاش انسان امروز براجهش های ژنتیکی مفید در ساهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبوزون هیگز چیستبیماری گیلن باره و بیماردرمانهای بیماری پارکینسژنها نقشه ایجاد ابزار هوبررسی علل کمر درد در میانزبان و شناخت حقیقت قسمت سموجودات مقهور ژنها هستندآیا آگاهی پس از مرگ از بیتاثیر کپسول نوروهرب بر تعضلانی که طی سخن گفتن چقدنقش حیاتی تلومر دی ان آ داثر مضر مصرف طولانی مدت رحافظه و اطلاعات در کجاست هوش مصنوعی گوگل به کمک تشبیماری ای شبیه ام اس مولتدرک فرد دیگر و رفتارهای اژنها ، مغز و ارادهبزرگ شدن مغز محدود به دورسفرنامه سفر به بم و جنوب میهمانهای ناخوانده عامل آیا امکان بازسازی اندامهتاثیر کپسول نوروهرب بر سمقالاتنقش داروهاي مختلف معروف اثرات مفید قهوهحافظه و اطلاعات در کجاست هوش مصنوعی الفاگوهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبیماری تی تی پیدرک و احساسژنهای هوش ، کدامندتفاوت مغز انسان و میمون هسفرنامه سفر به بم و جنوب میدان مغناطيسي زمین بشر آیا انسان با مغز بزرگش اختاثیر کپسول نوروهرب بر ستاثیر ویتامین دی بر بیمانقش زبان در سلطه و قدرت ااثرات مضر ماری جواناحافظه و اطلاعات در کجاستهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبیماریهای تحلیل عضلانی ادرک احساسات و تفکرات دیگکنفرانس تشنج هتل کوثر اصتلاشی برای درمان قطع نخاسلولهای بنیادی مصنوعی درما انسانها چه اندازه نزدآیا احتمال دارد رویا از آتاثیر گیاه خواری بر رشد وصفحه اصلینقش زبان در سلطه و قدرت ااجزای پر سلولی بدن انسان حس چشایی و بویاییهوش مصنوعی درمانگر کامپیبیوگرافیدرک تصویر و زبان های مخلتکندر در بیماریهای التهابتلاشی جدید در درمان ام اسسلسله مباحث هوش مصنوعیما انسانها چه اندازه نزدآیا برای تولید مثل همیشه تاثیر گیاه خواری بر رشد وسوالات پزشکینقش غذاها و موجودات دريااخلاق و علوم اعصابحس و ادراک (قسمت اول )هوش مصنوعی درخدمت خلق وحبیوگرافیدرک عمیق در حیواناتکودکان خود را مشابه خود تتمدن قدیمی ای در جنوب ایرسم زنبور ، کلیدی برای وارما تحت کنترل ژنها هستیم یآیا بزرگ شدن مغز فقط در دتاثیر گیاه خواری بر رشد وپیامهای کاربراننقش غذاها و موجودات دريااختلال در شناسایی حروف و حس و ادراک (قسمت دوم )هوش احساسیبیست تمرین ساده برای جلودرگیری اعصاب به علت میتوکوری گذرای ناشی از موبایتمساح حد واسط میان مغز کوسودمندی موجودات ابزی بر ماه رجبآیا تکامل و تغییرات ژنتیتاثیر گیاه خواری بر رشد وسایتهای دیگرنقش غذاها و موجودات دريااختلالات مخچهحس و ادراک قسمت چهارمهوش احساسیبیشتر کمردردها نیازی به رقیبی قدرتمند در برابر مکاهش التهاب ناشی از بیماتنفس هوازی و میتوکندریسیاره ابلهانمبانی ذهنی سیاه و سفیدآیا خداباوری محصول تکاملتاثیر گیاه خواری بر رشد ونقشه مغزی هر فرد منحصر بهاختلالات حرکتی در انسانحس و ادراک قسمت پنجمهوش عاطفی بیشتر در زنانبا هوش مصنوعی خودکار روبرمز و رازهای ارتباط غیر ککایروپاکتیک چیستسیاره ابلهانمجموعه های پر سلولی بدن مآیا دلفین ها می تواند از تاثیر گیاه خواری بر رشد وچندین ماده غذایی که مانناختلالات صحبت کردن در انحس و ادراک قسمت سومحساسیت روانی متفاوتهوش عاطفی در زنان بیشتر ابارداری بدون رحمرویای شفافکاربرد روباتهای ريزنانوسیستم تعادلی بدنمحل درک احساسات روحانیآیا راهی برای رفع کم آبی تاثیر دپاکین بر بیماری مچهار میلیارد سال تکامل بادامه بحث تکامل چشمخلاصه ای از مطالب همایش مهاوکينگ پیش از مرگش رسالبازسازي مغز و نخاع چالشی روبات های ریز در درمان بیکاربرد روباتهای ريز، در سکته مغزیمحل درک احساسات روحانی دآیاما مقهور قوانین فیزیکتاثیر داروهای ضد التهاب نورون هاي مصنوعی می توانارتوکين تراپی روشی جديد خواندن ، یکی از شستشو دهنهدف از تکامل مغزبحث درباره پیدایش و منشاروزه داری و بیمار ی ام اس کجای مغز مسئول پردازش تجساخت شبکه عصبی با الفبایمحدودیت های حافظه و حافظافراد آغاز حرکت خودشان رتاثیر داروی ضد تشنج سدیم نوروپلاستیسیتی چیستارتباط میکروب روده و پارخواب سالم عامل سلامتیهزینه ای که برای اندیشیدبحثی در مورد نقش ویتامينروش مقابله مغز با محدودیکشف مکانیسم عصبی خوانش پساخت شبکه عصبی مصنوعی با مخچه ، فراتر از حفظ تعادلامیوتروفیک لترال اسکلروتاثیر درجه حرارت بر عملکچیزی خارج از مغزهای ما نیارتباط چاقی و کاهش قدرت بخواب سالم عامل سلامتی و یهستي مادي ای که ما کوچکتربحثی جالب درباره محدودیتروش های صرفه جویی در ایجاکشف مکانیسمی پیچیده در بسریعترین کامپیوتر موجودمخچه ابزاري که وظیفه آن فامگا سه عامل مهم سلامتتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه مغز پیش انسان یا همارتباط شگفت مغز انسان و فخواب عامل دسته بندی و حفطهستی ما پس از شروعی چگال بحثی در مورد نقش کلسیم و روش هایی ساده برای کاهش اکشف ارتباط جدیدی از ارتبسردرد و علتهای آنمدارک ژنتیکی چگونه انسانامروز دانش ژنتیک هیچ ابهتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه هموساپينس بر زمین ارتباط شگفت انگیز مغز انخودآگاهی و هوشیاريویتامین E برای فعالیت صحبحثی در مورد عملکرد لوب فروش صحبت کردن در حال تکامگنجینه ای به نام ویتامین سردرد تنشنمرگ انتقال است یا نابود شانگشت نگاری مغز نشان میدتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه آن شکری که می خوریمارتباط غیرکلامی بین انساخودآگاهی و هوشیاريویتامین E در چه مواد غذایبحثی درباره هوش و تفاوتهروشهای نو در درمان دیسک بگامی در درمان بیماریهای سرعت فکر کردن چگونه استمزایای شکلات تلخ برای سلاندوهگین نباش اگر درب یا تاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه جمعیت های بزرگ شکل ارتروز یا خوردگی و التهادلایلی که نشان میدهد ما بویتامین دی گنجینه ای بزربحثی درباره هوش و تفاوتهروشهای شناسایی قدرت شنواگاهی لازم است برای فهم و شنا در ابهای گرم جنوب نیمشکلات نخاعیانسان جدید از چه زمانی پاتاثیر درجه حرارت بر عملکچگونه جمعیت های بزرگ شکل ارزش حقیقی زبان قسمت اول