دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

زبان و شناخت حقیقت قسمت سوم

ادامه بحث در مورد زبان و دریافت حقیقت....

موضوع به نوبه خود، عمیق است و شاخه های زیادی دارد نظرات و پیامهای خود را در این مورد نوشتم و اندیشه من اندک است و بسیار باید نظر کنم.

دوست دارم با شما مشارکت کنم تا بهره مند گردم

جدلی بین محققان زبان شناس و روان شناس و دانشمندان اعصاب و دیگران وجود داشته است و مفاد آن، این است که آیا تفکر و زبان، یکی هستند؟ و حتی میتوان این سوال را دوباره مطرح کرد. پژوهشگران این استفهام را مطرح میکنند: آیا انسان می تواند بدون زبان بیندیشد و اگر پاسخ مثبت است میتوان ثابت کرد زبان و تفکر دو چیز متفاوت هستند.

به طور خلاصه میتوانیم بگوئیم اگر کودک قبل از مرحله سخن گفتن با زبان، بتواند فکر کند یعنی ما میتوانیم بدون زبان بیندیشیم و قبل از مرحله کلام، مغز یک فرایند ساده عقلانی را انجام میدهد.(زبان دریافتی متفاوت از زبان ابرازی است. امروزه کاملا مشخص شده است که زبان می تواند فقط به صورت ادراکی رخ دهد بدون آنکه وارد مرحله ابرازی و بیانی شود. منطقه ورنیکه، منطقه ادراک است و مستقل از منطقه بروکا- که مسئول ابراز زبان است- عمل می کند.

میتوان فهمید و درک کرد ولی این ادراک الزاما وارد مرحله بیانی نشود. بسیاری بوده اند که اندیشه ها و تفکرات خود را هرگز بیان نکردند؛ یا به دلیل آنکه اندیشه های آنها درک نمیشده یا به این دلیل که به دلیل اختلالات در مغز یا ابزارهای ابراز بیان، نتوانسته اند اندیشه خود را منتقل کنند یا اساسا آنقدر اندیشه بزرگتر از بیان و زبان است که اصلا لغتی برای ابراز آن یافت نمیشود!)

دلیل دیگر بر اینکه زبان و تفکر دو امر مختلف هستند مساله رویاهاست که احمد حسن در کتاب توهم بی خدایی، آن را طرح کرد و این را دکتر ابتسام مطرح نمود. بله معانی ای وجود دارد که نمیتوان آن را با کلمات بیان کرد پس تفکر ممکن است بزرگتر و عمیق تر از زبانی باشد که از مجموعه واحدها و قواعد تشکیل شدهاست.

(تا زبانی نباشد، ادراکی هم نیست و وقتی بحث زبان ادراکی و زبان ابرازی را مطرح می کنیم منظور این نیست که زبان دریافتی و ادراکی، از خلا وارد ذهن ما شده است بلکه منظور ادراک کلام فرد دیگری است که او هم با زبان ابرازی خود، مطلبی را به ذهن ما وارد کردهاست. خلا و بی چیزی، نمی تواند باعث ادراک شود و آنچه در ذهن ما ادراک را می کارد خودش کلام متکلم دیگری است هرچند زبان او ممکن است عربی و فارسی یا در قید دیگر زبان های مادی ما نباشد و هرچند شاید وسایل ابراز کلام او منطقه بروکا در مغز یا حنجره و دهان و حلق نباشد ولی با بیانی مطلب را رساندهاست و اگر نمی رساند مثلا از رساندن، ناتوان بود یا اساسا ذهن قابلی، برای درک سخنش نمی یافت، مطلبی از او درک نمیشد.)

سؤال این است که تفکر چیست؟ پس وقتی تفکر عبارت است از فرایند عقلی که رمزهای ذخیره شده در حافظه را برای حل مشکل یا جواب سوال یا استدلال یا بیان حکم استفاده میکند پس سوال ما مشخصا آن است که این رموزی- که در تفکر از آن بهره میبریم- از کجا آمدهاست؟

(بسیاری از حقایق، از دهان و حلق بیان نشدهاست. و از فضای خالی یا خلا هم درست نشده است. ابراز آن، با چیزی غیر از ابزارهای مادی است و چون، هیچ چیز خودبخود حاصل نمیشود این موارد هم نیازمند سازنده، سبب یا متکلم و گوینده ای است که آن را بیان و ابراز کند و این متکلم، در حقیقت همان سازنده و آفریننده بیان است)

از نظر بسیاری از پژوهشگران، عرصه رموز، خیلی ساده شامل حافظه ها و معرفت ها و ادراکات حسی ما- در زمانی که در حافظه ذخیره شوند- هستند مثلا عقل های ما سیب را به روشی رمز بندی میکند و آن را به عنوان رمزی نگه می دارد تا در آگاهی و موضعگیریهای جدید از آن استفاده کند.

بسیار خوب اگر چیزی را فرض کنیم که شما فرض کردید یعنی زبان معانی عمیق، فطری و نفسانی است پس لازم است متن زیر را اثبات کنیم: آیا انسان از بیرون عالم مادی ای- که در آن زندگی میکند- معرفت ها و از جمله رمز ها را می شناسد؟ و اگر این اثبات شود تصور میکنم ما میتوانیم بگوئیم لغت معانی، امری مستقل از فرایندهای عقلی موجود در مغز بیولوژیک، است.

اول باید دو امر را از هم افتراق دهیم: اول افراد مادی ای- که به غیب ایمان ندارند- معتقدند رمز هایی که در حافظه جای دارد عبارت است از رمزهای مادی که انسان از زندگی و کارهای روزانه خود دیده یا شنیده است؛ چه معانی ملموس یا مجرد باشد.

دوم: اما کسانی که به غیب ایمان دارند میدانند بسیاری از معرفت ها هست که انسان به دست می آورد ولی علت آن، عالم مادی نیست مثلا وحی وجود دارد و وحی شامل رویاها و مکشوفات است اما اعتقاد ما مثلا به عالم ذر و مشخصات موجود در آن و آزمایش هایی که آنجا هست و دیگر موارد اینگونه است و از اینجا اصطلاح علم لدنی ای شکل گرفت که مؤمنان به آن معتقدند و بیان میکند رسول، علوم و معارفی دارد که آن را از طریق دیگری به غیر از ادراکات عالم مادی به دست آوردهاست.

و برای آنکه امر را نزدیک تر کنم دانشمندان روان شناسی معرفتی، مثالی را در این مورد مطرح میکنند و میگویند کسی که معمولا در قطب شمال زندگی میکند در مقایسه با کسی- که در صحرا زندگی میکند- عبارت هایی بیشتر در مورد یخ و برف دارد و کسی- که در صحرا زندگی میکند- در مقایسه با فردی- که در جایی بدون شتر زندگی میکند- عبارت های بیشتری در مورد شتر دارد و وقتی اینگونه باشد چه مانعی هست و چه فرقی میکند ادراکات مختلف فرد- که از تجارب نفسانی او به دست می آید- از کجا باشد؟ این امر حتی نزد افراد با ریاضت های روحی چه مسلمان و چه غیر مسلمان که به روشی می فهمند پشت دیوار چیست، هم وجود دارد. و این دانشمندان ادعا میکنند چیزی کم ارزشتر از آن هم، اثبات میشود.

به فرض خود برگردیم آیا انسان معارف و از جمله رمزهایی خارج از عالم مادی ای- که در آن زندگی میکند- به دست می آورد؟

چند مطلب هست که در پاسخ به این سوال باید به آن توجه شود اول: مکتب ساختاری، تصور میکند انسان از طریق ساختمان ساختارهای درونی می آموزد و این از طریق تجاربی است که با آن زندگی میکند و وقتی انسان با آگاهی جدیدی مواجه شود ساختار درونی خود را از نو میسازد پس باید بگوئیم این ساختارها در کجا قرار دارد و چگونه انسان میتواند آن را از نو بسازد.

با تاکید بیان میشود ساختار بیولوژیکی، چیزی نیست که این ساختمانها در آن باشد و سخن در مورد آن، دروازه جدید و مهمی را برای رسیدن به مساله روح می گشاید که بسیاری از ماده گراها آن را انکار میکنند و سید احمد الحسن ع دز کتاب توهم بی خدایی مفصل در این مورد سخن گفته است.(برای بررسی بیشتر، به سلسله مباحث حس و ادراک در همین کانال مراجعه شود)

ثانیا ما به غیب و وحی و رویا ایمان داریم و اینها منابع معرفت هستند و به صورت عادی، قابل حس و درک نیستند و گاهی نمیتوان با زبان سطحی و قواعد در مورد آن، سخن گفت و علاوه بر موضوع رویا که احمد الحسن، آن را باز کرده است میتوان به رویاهای مختلف انصار، استشهاد کرد و دید روش های مختلفی برای تعبیر از آن وجود دارد و اگر از جنبه لغوی به برخی از آنها نگاه شود خیلی مفهوم نیست یا لغت ظاهری آن، بسیار زشت و رکیک است ولی از نظر معنی، بسیار واضح است و مؤمنان به خصوص کسانی که تجربههای مشابه داشتهاند میتوانند آن را درک کنند و رویا را به صورت حقیقتی- که همراه با بیننده رویا زندگی کرده است- احساس کنند.

و نیز مساله درجه بندی رویا را از جهت سطح دلالت آن و وضوح معنای آن، به خصوص اضافه میکنم؛ به خصوص ان درجه بندی که میزان صفای باطنی فرد مشاهده گر رویا را نشان میدهد.

به نظرم این دلیل دیگری است که نشان میدهد لغت، معانی فطری و نفسانی است زیرا سطح رویا نشان دهنده میزان ارتقای روح است و دشوار است تصور کنیم وضوح رویا نشان میدهد مثلا بیننده رویاها، از نظر زبانی باهوش است یا نه.

ثانیا اشاراتی در زبان احمد الحسن هست که واضح میکند شاید زبان خاصی موجود باشد که مرتبط با جنسیت کلمات استفاده شده نیست بلکه ارتباط آن با معنی، محکمتر است و شاید با روح، سخن بگوید با اینکه فرض میشود ما وقتی کلمات معینی را از فردی درک کردیم، این کلمات نقشی را در فهم معنی بازی میکند.

(گوسفندان، چوپان نیکوکار را از روی صدایش می شناسند آنها که از خدا هستند صدای خدا و کلمات خدا و حکمت خدا را می شنوند و آن را از بی خردی شیطان، تشخیص میدهند.)

پس به آنکه کلمه، به او میرسد بنگریم چه کافر باشد یا مومن و فرض کنیم کافر، لغت را می شناسد و مومن نمی شناسند. آیا این معرفت به لغت، نقشی در شناسایی صدای خدا و کلمات و حکمت خدا دارد؟

اگر جواب نه باشد این ثابت میکند انسان می تواند معلوماتی را از غیر عالم مادی به دست بیاورد بلکه ممکن است، معارفی را بشناسد که قبلا از طریق لغتی که قواعد آن، نمیشناخته به دست نیاورده است بله معانی در این مثال مرتبط با نفس است و مرتبط با فرآیندهای عقلی مشخص نیست.

از طولانی شدن مطلب و شاید عدم دسته بندی مطالب عذرخواهی میکنم از خدا برای همه توفیق می خواهم.

هیفا بهبهانی


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
چرا در مغز انسان، فرورفتایا بدون زبان میتوانیم تتکامل ابزار هوش ، راه پر زبان و تکلم برخی بیماریههزینه ای که برای اندیشیدتاثیر درجه حرارت بر عملکمبانی ذهنی سیاه و سفیدکایروپاکتیک چیستپیامهای کاربراناضطراب و ترسحس و ادراک قسمت چهارمنقش داروهاي مختلف معروف آیا امکان بازسازی اندامهبخش دیگری در وجود انسان هدرمان جدید میگرن با انتی چراروياها را به یاد نمی آایا تکامل هدفمند استتکامل ساختار رگهای مغزی زبان و شناخت حقیقت قسمت چفلج بل، فلجی ترسناک که آنهستي مادي ای که ما کوچکترساخت شبکه عصبی مصنوعی با ارتقا و تکامل سنت آفرینش تاثیر درجه حرارت بر عملکمجموعه های پر سلولی بدن مکاربرد روباتهای ريزنانوسایتهای دیگراطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک قسمت پنجمنقش روزه داری در سالم و جآیا انسان با مغز بزرگش اخبرنامه و ساختار پیچیده مدرمانهای بیماری پارکینسچراروياها را به یاد نمی آایرادهای موجود در خلقت بتکامل شناخت انسان با کشفزبان و شناخت حقیقت قسمت افلج خوابهستی ما پس از شروعی چگال سریعترین کامپیوتر موجودارتوکين تراپی روشی جديد تاثیر درجه حرارت بر عملکمحل درک احساسات روحانیکاربرد روباتهای ريز، در اطلاعاتی عمومی در مورد محس و ادراک قسمت سومنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا احتمال دارد رویا از آبرین نت به جای اینترنتدرک فرد دیگر و رفتارهای انزاع بین جهل و علم رو به پاگر نعمت فراموشی نبود بستئوری تکامل امروز در درمزبان و شناخت حقیقت قسمت دفلج خواب چیستویتامین E برای فعالیت صحسرگیجه از شایعترین اختلاارتباط میکروب روده و پارتاثیر درجه حرارت بر عملکمحل درک احساسات روحانی دکجای مغز مسئول پردازش تجبلندی در ذهن ما درک بلندیحساسیت روانی متفاوتنقش زبان در سلطه و قدرت اآیا احتمال دارد رویا از آبرای پیش بینی آینده مغز ددرک و احساسنظریه تکامل در درمان بیماگر نعمت فراموشی نبود بستئوری تکامل در پیشگیری و زبان و شناخت حقیقت قسمت سفیلمی بسیار جالب از تغییویتامین E در چه مواد غذایسردرد و علتهای آنارتباط چاقی و کاهش قدرت بتاثیر درجه حرارت بر عملکمحدودیت های حافظه و حافظکشف مکانیسم عصبی خوانش پبه زودی شبکه مغزی به جای خلاصه ای از مطالب همایش منقش غذاها و موجودات درياآیا برای تولید مثل همیشه برخی اثرات مضر ویتامین ددرک احساسات و تفکرات دیگهفت چیز که عملکرد مغز تو اگر تلاش انسان امروز براتا 20 سال آینده مغز شما به زبان، وسیله شناسایی محیطفیزیکدانان ماشینی برای تویتامین دی گنجینه ای بزرسردرد تنشنارتباط شگفت مغز انسان و فتاثیر رو ح و روان بر جسممخچه ، فراتر از حفظ تعادلکشف مکانیسمی پیچیده در ببوزون هیگز چیستخواندن ، یکی از شستشو دهننقش غذاها و موجودات درياآیا بزرگ شدن مغز فقط در دبرخی اختلالات عصبی مثانهدرک تصویر و زبان های مخلتهفت سین یادگاری از میراث ابزار هوش در حال ارتقا ازتاثیر مشاهده بر واقعیت بسفر نامه سفر به بم و جنوب فراموشی همیشه هم بد نیستواکنش های ناخودآگاه و تقسردرد سکه ایارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر رژیم گیاه خواری بر مخچه ابزاري که وظیفه آن فکشف ارتباط جدیدی از ارتببیماری گیلن باره و بیمارخواب سالم عامل سلامتینقش غذاها و موجودات درياآیا تکامل و تغییرات ژنتیبرخی بیماری ها که در آن بدرک عمیق در حیواناتهمیشه عسل با موم بخوریمابزارهای بقای موجود زندتاثیر ویتامین دی بر بیماسفرنامه سفر به بم و جنوب فرایند حذف برخی اجزای مغواسطه ها د رمسیر ایجاد مغسرعت فکر کردن چگونه استارتباط شگفت انگیز مغز انتاثیر رژیم گیاه خواری بر مدارک ژنتیکی چگونه انسانکشف جمجمه ای درکوه ایرهوبیماری ای شبیه ام اس مولتخواب سالم عامل سلامتی و ینقشه مغزی هر فرد منحصر بهآیا خداباوری محصول تکاملبرخی توجهات در ببمار پاردرگیری اعصاب به علت میتوهوش مصنوعی می تواند بر احابزارهای دفاعی و بقای موتاثیر ژنها بر اختلالات خسفرنامه سفر به بم و جنوب فرد حساس از نظر عاطفی و بوراپامیل در بارداریشنا در ابهای گرم جنوب نیارتباط غیرکلامی بین انساتاثیر رژیم گیاه خواری بر مرگ انتقال است یا نابود شگنجینه ای به نام ویتامین بیماری بیش فعالیخواب عامل دسته بندی و حفطچندین ماده غذایی که ماننآیا دلفین ها می تواند از برخی سيناپسها طی تکامل و رقیبی قدرتمند در برابر مهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاثر مضر مصرف طولانی مدت رتاثیر کپسول نوروهرب بر نسفرنامه سفر به بم و جنوب قانون مندی نقشه ژنتیکی مورزش هوازی مرتب خیلی به قشناخت و معرفت، و نقش آن دارتروز یا خوردگی و التهاتاثیر رژیم گیاهخواری بر مزایای شکلات تلخ برای سلگیاه خواری و گوشت خوار کدبیماری تی تی پیخودآگاهی و هوشیاريچه زیاد است بر من که در ایآیا راهی برای رفع کم آبی بررسي علل احتمالي تغيير رمز و رازهای ارتباط غیر کهوش مصنوعی گوگل به کمک تشاثرات مفید قهوهتاثیر کپسول نوروهرب بر تسفرنامه سفر به بم و جنوب قارچ بی مغز در خدمت موجودورزش هوازی ، بهترین تمریشواهدی از دنیسوان(شبه نئارزش حقیقی زبان قسمت اولتاثیر عصاره تغلیظ شده گیمشکلات نخاعیگالکانزوماب، دارویی جدیبیماری ضعف عضلات نزدیک بخودآگاهی و هوشیاريچهار میلیارد سال تکامل بآیاما مقهور قوانین فیزیکبررسی و اپروچ جدید بر بیمرویای شفافهوش مصنوعی الفاگواثرات مضر ماری جواناتاثیر کپسول نوروهرب بر سسلولهای بنیادی مصنوعی درلوب فرونتال یا پیشانی مغورزش و میگرنشاهکار قرنارزش حقیقی زبان قسمت دومتبدیل تراکت صوتی مصنوعی مغز ما کوچکتر از نیم نقطهگامی در درمان بیماریهای بیماریهای تحلیل عضلانی اخطا در محاسبات چیزی کاملچهار ساعت پس از کشتار خوکإِلَهِي هَبْ لِي كَمَالَبررسی سیستم تعادلی بدن اروبات های ریز در درمان بیروزه داری و بیمار ی ام اس هوش مصنوعی از عروسک تا کاجزای پر سلولی بدن انسان تاثیر کپسول نوروهرب بر سسلسله مباحث هوش مصنوعیلبخند بزن شاید صبح فردا زورزش بهترین درمان بیش فعشباهت زیاد بین سلول هاي عارزش حقیقی زبان قسمت سومتبدیل سلولهای محافط به سمغز چون ابزار هوش است دلیگاهی لازم است برای فهم و بیوگرافیخطا در محاسبات چیزی کاملنورون هاي مصنوعی می توانافراد آغاز حرکت خودشان ربررسی علل کمر درد در میانروش مقابله مغز با محدودیهوش مصنوعی از عروسک تا کاجزایی ناشناخته در شکل گتاثیر گیاه خواری بر رشد وسم زنبور ، کلیدی برای وارلرزش ناشی از اسیب به عصبورزش در کمر دردشباهت زیاد بین سلول هاي عاز نظر علم اعصاب یا نرووستری فلوپرازینمغز آیندگان چگونه است ؟گاهی مغز بزرگ چالش استبیوگرافیدفاع در برابر تغییر ساختنوروپلاستیسیتی چیستافزایش قدرت ادراکات و حسبزرگ شدن مغز محدود به دورتفاوت مغز انسان و میمون هروش های صرفه جویی در ایجاهوش مصنوعی از عروسک تا کاخلاق و علوم اعصابتاثیر گیاه خواری بر رشد وسودمندی موجودات ابزی بر لزوم سازگاری قانون مجازاوزوز گوششش مرحله تکامل چشماز نظر علم اعصاب اراده آزتشنج چیستمغز انسان ایا طبیعتا تماگزارش یک مورد جالب لخته وبیست تمرین ساده برای جلودلایلی که نشان میدهد ما بچیزی خارج از مغزهای ما نیالکتروتاکسی(گرایش و حرکتفاوتهای جنسیتی راهی براروش هایی ساده برای کاهش اهوش مصنوعی از عروسک تا کاختلال در شناسایی حروف و تاثیر گیاه خواری بر رشد وسیاهچاله و تکینگی ابتدایلزوم سازگاری قانون مجازایک پیشنهاد خوب برای آسان صرع و درمان های آناز نظر علم اعصاب اراده آزتغییر الگوی رشد مغزی با زمغز انسان رو به کوچکتر شدگشایش دروازه جدیدی از طربیشتر کمردردها نیازی به ديدن با چشم بسته در خواب چگونه مغز پیش انسان یا همامیوتروفیک لترال اسکلروتقلید مرحله ای نسبتا پیشروش صحبت کردن در حال تکامهوش مصنوعی از عروسک تا کاختلالات مخچهتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیاره ابلهانممانتین یا آلزیکسا یا ابیکی از علل محدودیت مغز امضررهای مصرف شکر و قند بر از تلسکوپ گالیله تا تلسکتغییر زودتر اتصالات مغزیمغز ایندگان چگونه استپنج اکتشاف شگفت آور در موبا هوش مصنوعی خودکار روبدی متیل فومارات(زادیوا)(چگونه هموساپينس بر زمین امگا سه عامل مهم سلامتتلاش هایی در بیماران قطع روشهای نو در درمان دیسک بهوش مصنوعی از عروسک تا کماختلالات حرکتی در انسانتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیاره ابلهانمنابع انرژي پاک سرچشمه حیادگیری مهارت های جدید دضررهای شکر بر سلامت مغزاز تکنیکی تا مغز از مغز تتغییر عمودی سر انسان از پمغز ابزار برتر بقاپیموزایدبارداری بدون رحمدژا وو یا اشنا پنداریچگونه آن شکری که می خوریمامروز دانش ژنتیک هیچ ابهتلاشی برای درمان قطع نخاروشهای شناسایی قدرت شنواهوش مصنوعی در کامپیوترهااختلالات صحبت کردن در انتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیستم تعادلی بدنمولتیپل اسکلروز در زنان یادآوری خواب و رویاطی یکصد هزار سال اخیر هرچاز تکینگی تا مغز و از مغز ثبت امواج الکتریکی در عصمغز برای فراموشی بیشتر کپیوند مغز و سر و چالشهای بازسازي مغز و نخاع چالشی دژاوو یا آشناپنداریچگونه جمعیت های بزرگ شکل انفجار و توقف تکاملی نشاتلاشی جدید در درمان ام اسروشی برای بهبود هوش عاطفهوش مصنوعی در خدمت خلق وحادامه بحث تکامل چشمتاثیر گیاه خواری بر رشد وسیستم دفاعی بدن علیه مغز مواد کوانتومی جدید، ممکنژن هوش و ساختارهای حیاتی علم به ما کمک میکند تا مواز تکینگی تا مغز از مغز تجنسیت و تفاوت های بیناییمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟پیوند سر، یکی از راه حلهابحتی علمی درباره تمایل بدانشمندان ژنی از مغز انسچگونه جمعیت های بزرگ شکل انگشت نگاری مغز نشان میدتمایل زیاد به خوردن بستنروشی جدید در درمان قطع نخهوش مصنوعی در خدمت خلق وحادغام میان گونه های مختلتاثیر گیاه خواری بر رشد وسکته مغزیموجود بی مغزی که می تواندژن یا نقشه توسعه مغز و نقعلایم کمبود ویتامین E را از تکینگی تا مغز از مغز تجنسیت و تفاوت های بیناییمغز بزرگ چالش است یا منفعپیشینیان انسان از هفت میبحث درباره پیدایش و منشادانشمندان روش هاي جدیدی چگونه حافظه را قویتر کنیاندوهگین نباش اگر درب یا تمدن قدیمی ای در جنوب ایرروشی جدید در درمان سکته مهوش مصنوعی درمانگر کامپیادغام دو حیطه علوم مغز و تاثیر گیاه خواری بر رشد وساخت شبکه عصبی با الفبایموجودات مقهور ژنها هستندژنها نقشه ایجاد ابزار هوعلایم کمبود ویتامین E را از تکینگی تا مغز از مغز تجهش های ژنتیکی مفید در سامغز بزرگ چالشهای پیش روپیشرفتی مستقل از ابزار هبحثی در مورد نقش ویتاميندانشمندان روشی برای تبدینگاهی بر قدرت بینایی دراانسان جدید از چه زمانی پاانسان عامل توقف رشد مغزتمساح حد واسط میان مغز کوريتوکسيمب در درمان ام اسهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتاثیر انتخاب از طرف محیط میهمانهای ناخوانده عامل ژنها ، مغز و ارادهعوارض ازدواج و بچه دار شداز تکینگی تا مغز- از مغز جهش های ژنتیکی غیر تصادفمغز حریص برای خون، کلید تپاسخ گیاهان در زمان خوردبحثی جالب درباره محدودیتداروهای مصرفی در ام اسنگاهی بر توانایی اجزاي بانعطاف پذیری مکانیسمی علتنفس هوازی و میتوکندریراه های جدید برای قضاوت رهوش مصنوعی ساخته هوش طبیتاثیر ترکیبات استاتین (سمیگرن سردردی ژنتیکی که بژنهای هوش ، کدامندعید نوروز مبارکاز تکینگی تا مغز- از مغز جهشهای مفید و ذکاوتی که دمغز زنان جوانتر از مغز مرپختگی پس از چهل سالگي به بحثی در مورد نقش کلسیم و داروهای ضد بیماری ام اس وناتوانی از درمان برخی ویناتوانی در شناسایی چهره اولین مورد پیوند سر در انتنفس هوازی و میتوکندریراه های جدید برای قضاوت رهوش احساسیتاثیر دپاکین بر بیماری ممیدان مغناطيسي زمین بشر کمردرد با پوشیدن کفش مناعامل کلیدی در کنترل کارآاز تکینگی تا مغز- از مغزتجهشهای مفید و ذکاوتی که دمغزهای کوچک بی احساسپرورش مغز مینیاتوری انسابحثی در مورد عملکرد لوب فداروی تشنجی درباردارینخاع ما تا پایین ستون فقراولین تصویر در تاریخ از ستو دی ان ای خاص ميتوکندريراه پیروزی در زندگی چیستهوش احساسیتاثیر داروهای ضد التهاب مکانیزمهای دفاعی در برابکنفرانس تشنج هتل کوثر اصعسل طبیعی موثر در کنترل باز تکینگی تا مغز، از مغز جاذبه و نقش آن در شکلگیرینقش قهوه در سلامتیآیا ما تنها موجودات زنده بحثی درباره هوش و تفاوتهداروی ضد تشنج با قابليت تنخستین تصویر از سیاهچالهايندگان چگونه خواهند دیدتولید سلولهای جنسی از سلرشد مغز علت تمایل انسان بهوش عاطفی بیشتر در زنانتاثیر داروی ضد تشنج سدیم ما انسانها چه اندازه نزدکندر در بیماریهای التهابعصب حقوق نورولووازدواج های بین گونه ای، رحافظه و اطلاعات در کجاست نقش هورمون های تیروئید دآیا مغز تا بزرگسالی توسعبحثی درباره هوش و تفاوتهداروی ضد تشنج با قابليت تنرمش های مفید در سرگیجهايا اراده آزاد توهم است یتوانایی مغز و دیگر اجزای زمین زیر خلیج فارس تمدنی هوش عاطفی در زنان بیشتر اتاثیر درجه حرارت بر عملکما انسانها چه اندازه نزدکودک ایرانی که هوش او از عضلانی که طی سخن گفتن چقداستفاده از هوش مصنوعی در حافظه و اطلاعات در کجاست نقش ژنتیک در درمان اختلاآیا هوش ارثی دریافتی از پبحثی درباره هوش و تفاوتهداستانها و مفاهیمی اشتبانرمشهای مهم برای تقویت عايا اراده آزاد توهم است یتوازن مهمتر از فعالیت زیزندگی هوشمند در خارج از زهوش، ژنتیکی است یا محیطیتاثیر درجه حرارت بر عملکما با کمک مغز خود مختاريمکودکان خود را مشابه خود تمقالاتاستیفن هاوکینگ در مورد هحافظه و اطلاعات در کجاستنقش انتخاب از طرف محیط، نآیا هوش سریعی که بدون احسبحثی درباره هوش و تفاوتهدر مانهای کمر دردچرا مغزهای ما ارتقا یافت ایا کوچک شدن مغزانسان التوصیه های غیر دارویی در سزیباترین چیز در افزایش سهاوکينگ پیش از مرگش رسالتاثیر درجه حرارت بر عملکما تحت کنترل ژنها هستیم یکوری گذرای ناشی از موبایتاثیر ویتامین دی بر بیمااستیفن هاوکینگ در تفسیر حس چشایی و بویایینقش اتصالات بین سلولهای آیا هشیاری کوانتومی وجودبحثی درباره هوش و تفاوتهدر چه مرحله ای از خواب ، رچرا حیوانات سخن نمی گوینایا ابزار هوشمندی یا مغز توصیه هایی در مصرف ماهیزبان چهار حرفی حیات زمینهاوکينگ پیش از مرگش رسالتاثیر درجه حرارت بر عملکماه رجبکی غایب شدی تا نیازمند دلصفحه اصلیاستخوان های کشف شده، ممکحس و ادراک (قسمت اول )نقش حفاظتی مولکول جدید دآیا واکنش های یاد گرفته وبحثی درباره احساسات متفادرمان های بیماری آلزایمرچرا حجم مغز گونه انسان درایا بیماری ام اس (مولتیپتوضیحی ساده در مورد هوش مزبان و بیان، در سایه پیشرهدف از تکامل مغزتاثیر درجه حرارت بر عملکماپروتیلینکاهش التهاب ناشی از بیماسوالات پزشکیاصول سلامت کمرحس و ادراک (قسمت دوم )نقش حیاتی تلومر دی ان آ دآیا آگاهی پس از مرگ از بیبحثی درباره احساساتی غیردرمان های رایج ام اس