دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

بحثی درباره هوش و تفاوتهای آن بین گونه ها و نژادهای مختلف ( قسمت اول)

در مباحث قبلی توضیحاتی در مورد توسعه ابزار هوش همراه با افزایش ادراک و حس داده شد .یعنی هر چه بیشتر ببینیم و بشنويم و حس کنیم , لازم است تا هماهنگ کننده این احساسات یعنی مغز هم بزرگتر شود . و این توسعه وسعت مغز و پیچیده شدن عملکردهای آن محدود به زمان خاصی نیست . در طول زمان ، هر وقت شرایط فراهم باشد ، هدف از خلقت یعنی توسعه ابزار هوش رخ خواهد یافت .بررسی ساده موجودات ، از ابتدا تا امروز نشان میدهد هر وقت ، قدرت درک محیط و دیدن یا شنیدن اطراف بیشتر شده است ، سفره همیشه باز کریمی که بی محابا و بدون ملاحظه بخشيده و منتظر کسی بوده است تا بر سر آن جمع شود ، ميهمانهايي را می یابد و این میزبان ، با توجه به ظرفیت آن میهمانها، از کرم خود ، انبوهشان میکند .اگر در مواردی مشاهده میشود که برخی از سفره ، بهره اندکی دارند ، علتش آن است که ظرفیت وجودشان اندکتر است وگرنه کریم مطلق ، هرگز سفره را بر کسی نمی بندد

اینجاست که در می یابیم ، توسعه ابزار هوش با توجه به میزان درک میتواند تغییر کند .در میان گونه های موجودات تا انسان ، این روال حفظ شده است مثلا حلزونی که چشم آن دو بعد را میبیند ، مغزش از حلزون دیگری که سه بعد را میبیند کوچکتر است و مثلا میمونی که میتواند سه رنگ را ببیند از میمونی که چشمش قابلیت درک دو رنگ را دارد ، مغز بزرگتری دارد .در انسانها هم این فرایند قطعا حفظ میشود .انسانی که نگاهش را محدود به عالم سه بعدی اطرافش کند ، قطعا ابزار هوش محدودتری نسبت به دیگرانی دارد که بر ابعاد دیگر هستی مينگرند . و این از طرف کریم مطلقی که بی حساب میبخشد ، هرگز بعید نیست .بله قابلیتهای موجود است که ظرفها را از باران بی دریغ الهی پر میکند .

جمجمه ، ساختاری استخوانی است که در اطراف مغز قرار میگیرد و با توجه به فرم مغز و تفاوت در قسمتهای مختلف آن ، فرمهای مختلفی را به خود میگیرد و همانطور که مثلا محیطهای مختلف و انتخاب طبیعی ،رنگها و اندازه های گوناگونی را در پوست و جسم موجودات ایجاد کرده است ، همین محیط متفاوت میتواند فرمهای مختلفی را برای جمجمه و قسمتهای مختلف مغز ، با توجه به نیاز آن محیط ،ایجاد کند .مثلا تغییر جسم موجودات در آب و هوای مختلف قابل توجه است . موجوداتي که در آب و هوای سردتر زندگی میکنند ، برای آنکه گرمای کمتری را از دست بدهند ، لازم است سطح بدنشان نسبت به حجم کمتر شود و برای این منظور ، بدنهایی با قد بلند و هیکل بزرگ ، سطح پوست را نسبت به حجم کاهش میدهد و کمک میکند تا گرمای کمتری از دست برود ،همین تغییرات در مورد سایز جمجمه و مغز و فرم آنها هم میتواند ایجاد شود , مثلا بررسیهای علمی زیادی روی شکلهای مختلف مغز در قسمتهای مختلف اروپا انجام شده است و تفاوت شکلهای مختلف جمجمه دیده شده است .همینطور مطالعات دیگری در اروپا نشان داده است که اندازه مغز در قسمتهای مختلف اروپا با هم متفاوت است مثلا هرچه به سمت جنوب اروپا حرکت کنیم ،
سایز مغز بزرگتر میشود و بیشترین اندازه مغز در میان اروپاییها ، در مردمان ایتالیا دیده میشود .
https://lesacreduprintemps19.files.wordpress.com

مطالعات انجام شده در اروپا را کمتر در منطقه خاورميانه یا آفریقا شاهد هستیم پس اکنون شاید دقیقا نتوان اندازه مغز را بر اساس معیارهای علمی درست بین اروپا و آفریقا و آسیا مقایسه کرد با این حال مطالعاتی نشان میدهد که اندازه مغز در سیاه پوستان آفریقایی بزرگتر از اروپاييهاست .در این بررسیها ، مسائل مختلف دیگری هم لازم است لحاظ شود مثلا فقر و محرومیت و اختلالات حین زایمان که در میان سیاه پوستان شايعتر هست ، میتواند منجر به اختلال در رشد مغز شود ولی در شرایط محیطی و اقتصادی نسبتا یکسان معمولا سیاه پوستان مغز بزرگتری دارند مطالعه انجام شده در لینک زیر است .
http://www.africaresource.com/

در مقاله ای که در بالا عرضه شد ذکر میشود که سایز مغز آفریقاییها به خصوص قسمت جنوبی آفریقا بزرگتر از سایز مغز اروپاييهاست و مغز آنها پهننتر است و در قسمتهای بینی و ماگزيلا و پشت سر، تفاوتهای بین دو نژاد برجسته تر هست .جدای از مطالعه فوق، ميتوانيم بگوئیم اگر اندازه مغز در جنوب اروپا (ايتاليا) بزرگتر باشد، همین تغییر و بزرگ شدن سایز مغز در قسمتهای جنوبی ادامه پیدا کند . البته فاکتورهای بسیار دیگری هم هست که بر رشد سایز مغز مانند رشد دیگر اندامهای بدن تاثیر میگذارد .مثلا در بالا توضیح داده شد که رشد قد تحت تاثیر سرمای محیط اطراف هست ولی سرما تنها فاکتور تعیین کننده طول قد نیست . فقر و ثروت و قحطيها با توجه به چگونگی توزیع مواد غذایی و انرژی و سبک زندگی و نوع ورزشی که هر فرد انجام میدهد با توجه به میزان کششی که بر استخوان و مفاصل وارد میکند قطعا نقش بسیار مهمی را بر آن دارند .

مغز در میان همه اندامهای بدن انسان بیشترین انرژی را مصرف میکند پس کاملا قابل انتظار است که قحطيها و بردگيها و فقر و استضعاف ، تاثیر بسیاری بر اندازه مغز داشته باشد . به همین ترتیب نوع غذایی که جمعیتهای مختلف مصرف میکنند بر رشد سالم اندامها از جمله مغز بسیار تاثیر گذار است . با توجه به مصرف حدود بیست درصد انرژی وارد شده به بدن توسط مغز، اهمیت نوع غذای مصرفی بر مغز خیلی زیاد است .عمق دید در هر فرهنگ و تمدن ، تاثیر بسیاری بر رشد ابزار هوش در آن فرهنگ دارد. و شاید بتوانیم بگوئیم آنچه در ابتدا برای رشد مغز لازم است ، بیشتر کردن عمق نگاهی است که ما داریم و این، لازمه رشد ابزار هوش است ولی برای رشد آن کافی نیست . تغذیه و ورزش و سبک زندگي مناسب و بهداشت مناسب بارداری زنان ، اینها همه برای آبیاری این ریشه لازم است و تا اینها نباشد ،هر چه هم عمق نگاه و درک بالاتر رود ، کمکی به رشد مغز نمیکند

زیرا در این شرایط نامناسب و تغذیه ناکافی، فرض کنید، انرژی دریافتی ، صرف بزرگ شدن مغز گردد ، در این شرایط , رشد مغز و مصرف اکثر انرژی های فرد ، منجر به فقر و محروميت اندامهای دیگر مثلا قلب میشود و طبیعی است که کم شدن مواد غذایی برای قلب ، منجر به تخریب سلولهای حیاتی قلب ميشود و موجود زنده را در معرض خطر و حتی مرگ قرار میدهد .این نگاه عمیق و فراتر از ماده که لازمه رشد ابزار هوش است، در فرهنگهای گوناگون دینی و عرفاني با نسبتهای مختلف میتوان دید ؛چه مسلمان چه مسیحی چه یهودی یا حتی فرهنگها و مذاهب ایران قدیم و چین و هند و این فرايند حتی تا سومريها و اشوريها و دیدگاههای عارفانه آنها در کتیبه هایشان ادامه می یابد و این سومريها نخستین تمدن و فرهنگ قابل توجه در میان همه فرهنگهای بشری است و مربوط به حدود هفت تا ده هزار سال قبل در جنوب عراق هستند .

این نگاههای فراتر از عالم ماده قطعا تاثیراتی به سزا را در رشد و افزایش پیچیدگی مغز از ابتداي ایجاد انسان تا امروز داشته است .ابتدای خلقت انسان از صحراهای آفریقا بوده است و سپس مهاجرت به عرض های جغرافیایی بالاتر صورت گرفته. انسانهای تمدن ساز اولیه ، یعنی سومريها و اشوريها رنگ پوست تیره ای داشتند و بعدا طی مهاجرت به قسمتهای شمالی ، به تدریج رنگ پوست آنها سفید شد که نقش ویتامین دی در این تحول رنگ پوست بسیار برجسته است .توضیحات مربوط به این تغییر رنگ پوست ، در قسمتهای قبلی در این کانال داده شد .نگاه فرامادي موجود در نسلهای اولیه بشری که سیاه پوست یا تیره پوست بودند و بعدها به منطقه خاورمیانه ،مهاجرت کردند و تعدادی از آنها حتي لايق دریافت وحي و نگاهی فراتر از نگاه مادی شدند ، نقش مهمی در رشد ابزار هوش داشته است ولی متاسفانه نسل بشری ، این میراث پربار را کمتر با خود به نسلهای بعد و مهاجران به عرض های شمالی تر یعنی اروپا منتقل کردند .

آن میراث پر باری که ظرفیت های زیاد نسلهای گذشته با خود حمل کرد ، در نتیجه تغییرات آب و هوایی و عرضهاي جغرافیایی و فشارهای ناشی از آن بر جسم انسان ، نیازمند پردازشي دقیق و کامل از طرف پیشینیان ما بود تا منتشر و فراگیر شود ولي متاسفانه این کار انجام نشد و امروز با موجی عظیم از الحاد و بی خدایی در اروپای امروز مواجهيم و مقصر نتایج زیان بار فشارهای طبیعی بر انسان امروز اروپایی ، حاملان خودبين و بی اطلاع دين چه مسلمان چه مسیحی ، چه یهودی و .... هستند که بار رسالت خود را با هزار رنگ نفسانی آلودند . با این حال در چرک این محیط فاسد ، هنوز حاملاني هم هستند که هرچند مانند ستارگان در تاریکی شب تار اندکند ولی ميکوشند تا رسالت الهی را با نور رحمت و مرحمت خدا و نه با ظلمت خودبینی و ریاست طلبی بشناسانند و این ستارگانند که ابزار هوش بشری را در آینده، بزرگ و بزرگتر خواهند کرد .


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
ویتامین E در چه مواد غذایبرخی اثرات مضر ویتامین دسریعترین کامپیوتر موجودپیوند سر، یکی از راه حلهاتاثیر گیاه خواری بر رشد ومدارک ژنتیکی چگونه انسانایا کوچک شدن مغزانسان الحس و ادراک قسمت پنجمچگونه آن شکری که می خوریماستیفن هاوکینگ در مورد هرویای شفافویتامین دی گنجینه ای بزربرخی بیماری ها که در آن بسردرد و علتهای آنپیشرفتی مستقل از ابزار هتاثیر گیاه خواری بر رشد ومرگ انتقال است یا نابود شایا ابزار هوشمندی یا مغز حس و ادراک قسمت سومچگونه جمعیت های بزرگ شکل اضطراب و ترسروبات های ریز در درمان بیواکنش های ناخودآگاه و تقبرخی توجهات در ببمار پارسردرد تنشنپختگی پس از چهل سالگي به تاثیر گیاه خواری بر رشد ومزایای شکلات تلخ برای سلایا بیماری ام اس (مولتیپخلاصه ای از مطالب همایش مچگونه جمعیت های بزرگ شکل اطلاعاتی عمومی در مورد مروزه داری و بیمار ی ام اس واسطه ها د رمسیر ایجاد مغبرخی سيناپسها طی تکامل و سرعت فکر کردن چگونه استپرورش مغز مینیاتوری انساتاثیر دپاکین بر بیماری ممشکلات نخاعیایا تکامل هدفمند استخواندن ، یکی از شستشو دهنچگونه حافظه را قویتر کنیاطلاعاتی عمومی در مورد مروش مقابله مغز با محدودیورزش هوازی مرتب خیلی به قبررسي علل احتمالي تغيير شنا در ابهای گرم جنوب نیآیا ما تنها موجودات زنده تاثیر داروهای ضد التهاب مغز ما کوچکتر از نیم نقطهایرادهای موجود در خلقت بخواب سالم عامل سلامتینگاهی بر قدرت بینایی درابلندی در ذهن ما درک بلندیروش صحبت کردن در حال تکامورزش هوازی ، بهترین تمریبررسی و اپروچ جدید بر بیمشاهکار قرنآیا مغز تا بزرگسالی توسعتاثیر داروی ضد تشنج سدیم مغز آیندگان چگونه است ؟اگر نعمت فراموشی نبود بسخواب سالم عامل سلامتی و ینگاهی بر توانایی اجزاي ببه زودی شبکه مغزی به جای روشهای نو در درمان دیسک بورزش و میگرنبررسی سیستم تعادلی بدن اشباهت زیاد بین سلول هاي عآیا هوش ارثی دریافتی از پتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز انسان ایا طبیعتا تمااگر نعمت فراموشی نبود بسخواب عامل دسته بندی و حفطنخاع ما تا پایین ستون فقربوزون هیگز چیستروشهای شناسایی قدرت شنواورزش بهترین درمان بیش فعبررسی علل کمر درد در میانشباهت زیاد بین سلول هاي عآیا هوش سریعی که بدون احستاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ایندگان چگونه استاگر تلاش انسان امروز براخودآگاهی و هوشیارينرمش های مفید در سرگیجهبیماری گیلن باره و بیمارروشی برای بهبود هوش عاطفورزش در کمر دردتفاوت مغز انسان و میمون هصرع و درمان های آنفلج خوابآیا هشیاری کوانتومی وجودتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز ابزار برتر بقااثر مضر مصرف طولانی مدت رخودآگاهی و هوشیارينرمشهای مهم برای تقویت عبیماری ای شبیه ام اس مولتروشی جدید در درمان قطع نخوزوز گوشتلاشی برای درمان قطع نخاضررهای مصرف شکر و قند بر فلج خواب چیستآیا واکنش های یاد گرفته وتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟اثرات مفید قهوهدلایلی که نشان میدهد ما بچرا حیوانات سخن نمی گوینبیماری تی تی پیروشی جدید در درمان سکته میکی از علل محدودیت مغز امتلاشی جدید در درمان ام اسضررهای شکر بر سلامت مغزفیلمی بسیار جالب از تغییآیا آگاهی پس از مرگ از بیتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز بزرگ چالشهای پیش رواثرات مضر ماری جواناديدن با چشم بسته در خواب چرا حجم مغز گونه انسان دربیماریهای تحلیل عضلانی اريتوکسيمب در درمان ام اسیادگیری مهارت های جدید دتمدن قدیمی ای در جنوب ایرطی یکصد هزار سال اخیر هرچفراموشی همیشه هم بد نیستآیا امکان بازسازی اندامهتاثیر درجه حرارت بر عملکمغز زنان جوانتر از مغز مراجزای پر سلولی بدن انسان دژا وو یا اشنا پنداریچراروياها را به یاد نمی آبیوگرافیراه های جدید برای قضاوت ریادآوری خواب و رویاتنفس هوازی و میتوکندریعلم به ما کمک میکند تا موفرایند حذف برخی اجزای مغآیا انسان با مغز بزرگش اختاثیر درجه حرارت بر عملکنقش قهوه در سلامتیاخلاق و علوم اعصابدژاوو یا آشناپنداریچراروياها را به یاد نمی آبیوگرافیراه های جدید برای قضاوت رژن هوش و ساختارهای حیاتی تنفس هوازی و میتوکندریعلایم کمبود ویتامین E را قارچ بی مغز در خدمت موجودآیا احتمال دارد رویا از آتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش هورمون های تیروئید داختلال در شناسایی حروف و دانشمندان روش هاي جدیدی هفت چیز که عملکرد مغز تو بیست تمرین ساده برای جلوراه پیروزی در زندگی چیستژن یا نقشه توسعه مغز و نقتو دی ان ای خاص ميتوکندريعلایم کمبود ویتامین E را لوب فرونتال یا پیشانی مغآیا برای تولید مثل همیشه تاثیر درجه حرارت بر عملکنقش ژنتیک در درمان اختلااختلالات مخچهداروهای مصرفی در ام اسهمیشه عسل با موم بخوریمبیشتر کمردردها نیازی به رشد مغز علت تمایل انسان بژنها نقشه ایجاد ابزار هوتولید سلولهای جنسی از سلعوارض ازدواج و بچه دار شدلرزش ناشی از اسیب به عصبآیا بزرگ شدن مغز فقط در دتاثیر درجه حرارت بر عملکنقش اتصالات بین سلولهای اختلالات حرکتی در انسانداروی ضد تشنج با قابليت تهوش مصنوعی می تواند بر احبا هوش مصنوعی خودکار روبزمین زیر خلیج فارس تمدنی ژنهای هوش ، کدامندتوانایی مغز و دیگر اجزای عید نوروز مبارکلزوم سازگاری قانون مجازاآیا تکامل و تغییرات ژنتیتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقش حفاظتی مولکول جدید داختلالات صحبت کردن در انداروی ضد تشنج با قابليت تهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبارداری بدون رحمزندگی هوشمند در خارج از زکندر در بیماریهای التهابتوصیه های غیر دارویی در سعامل کلیدی در کنترل کارآلزوم سازگاری قانون مجازاآیا خداباوری محصول تکاملتاثیر رژیم گیاه خواری بر نقش حیاتی تلومر دی ان آ دادامه بحث تکامل چشمداستانها و مفاهیمی اشتباهوش مصنوعی گوگل به کمک تشبازسازي مغز و نخاع چالشی زبان چهار حرفی حیات زمینکودکان خود را مشابه خود تتوصیه هایی در مصرف ماهیعصب حقوق نورولوومنابع انرژي پاک سرچشمه حآیا دلفین ها می تواند از تاثیر عصاره تغلیظ شده گینقش داروهاي مختلف معروف ارتوکين تراپی روشی جديد در مانهای کمر دردهوش مصنوعی الفاگوبحث درباره پیدایش و منشازبان و شناخت حقیقت قسمت چکوری گذرای ناشی از موبایتوضیحی ساده در مورد هوش معضلانی که طی سخن گفتن چقدمولتیپل اسکلروز در زنان آیاما مقهور قوانین فیزیکتبدیل سلولهای محافط به سنقش زبان در سلطه و قدرت اارتباط میکروب روده و پاردر چه مرحله ای از خواب ، رهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبحثی در مورد نقش ویتامينزبان و شناخت حقیقت قسمت اکاهش التهاب ناشی از بیماتکامل ابزار هوش ، راه پر مقالاتموجودات مقهور ژنها هستندافراد آغاز حرکت خودشان رتشنج چیستنقش زبان در سلطه و قدرت اارتباط چاقی و کاهش قدرت بدرمان های بیماری آلزایمرهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبحثی جالب درباره محدودیتزبان و شناخت حقیقت قسمت دکایروپاکتیک چیستتکامل ساختار رگهای مغزی تاثیر ویتامین دی بر بیمامیهمانهای ناخوانده عامل امیوتروفیک لترال اسکلروتغییر زودتر اتصالات مغزینقش غذاها و موجودات درياارتباط شگفت مغز انسان و فدرمان های رایج ام اسهوش مصنوعی درمانگر کامپیبحثی در مورد نقش کلسیم و زبان و شناخت حقیقت قسمت سکاربرد روباتهای ريزنانوتئوری تکامل امروز در درمصفحه اصلیمیدان مغناطيسي زمین بشر امگا سه عامل مهم سلامتتغییر عمودی سر انسان از پنقش غذاها و موجودات درياارتباط شگفت انگیز مغز اندرمان جدید میگرن با انتی هوش مصنوعی درخدمت خلق وحبحثی در مورد عملکرد لوب فسلولهای بنیادی مصنوعی درکاربرد روباتهای ريز، در تئوری تکامل در پیشگیری و سوالات پزشکیما انسانها چه اندازه نزدامروز دانش ژنتیک هیچ ابهثبت امواج الکتریکی در عصنقش غذاها و موجودات درياارتباط غیرکلامی بین انسادرمانهای بیماری پارکینسهوش احساسیبحثی درباره هوش و تفاوتهسلسله مباحث هوش مصنوعیسم زنبور ، کلیدی برای وارکجای مغز مسئول پردازش تجتاثیر ویتامین دی بر بیماپیامهای کاربرانما انسانها چه اندازه نزدانگشت نگاری مغز نشان میدجهش های ژنتیکی مفید در سانقشه مغزی هر فرد منحصر بهارتروز یا خوردگی و التهادرک فرد دیگر و رفتارهای اهوش احساسیبحثی درباره هوش و تفاوتهسودمندی موجودات ابزی بر کشف مکانیسمی پیچیده در بتاثیر کپسول نوروهرب بر نسایتهای دیگرما تحت کنترل ژنها هستیم یانسان جدید از چه زمانی پاحافظه و اطلاعات در کجاست چندین ماده غذایی که ماننارزش حقیقی زبان قسمت اولدرک و احساسهوش عاطفی بیشتر در زنانبحثی درباره هوش و تفاوتهبحثی درباره هوش و تفاوتهسیاره ابلهانگنجینه ای به نام ویتامین تاثیر کپسول نوروهرب بر تمبانی ذهنی سیاه و سفیدانسان عامل توقف رشد مغزحافظه و اطلاعات در کجاست چهار میلیارد سال تکامل بارزش حقیقی زبان قسمت دومدرک احساسات و تفکرات دیگهاوکينگ پیش از مرگش رسالبحثی درباره هوش و تفاوتهسیاره ابلهانگامی در درمان بیماریهای تاثیر کپسول نوروهرب بر سمجموعه های پر سلولی بدن مانعطاف پذیری مکانیسمی علحافظه و اطلاعات در کجاستنورون هاي مصنوعی می توانارزش حقیقی زبان قسمت سومدرک تصویر و زبان های مخلتهدف از تکامل مغزهزینه ای که برای اندیشیدبحثی درباره احساسات متفاسیستم تعادلی بدنگزارش یک مورد جالب لخته وتاثیر کپسول نوروهرب بر سمحل درک احساسات روحانیاولین مورد پیوند سر در انحس چشایی و بویایینوروپلاستیسیتی چیستاز نظر علم اعصاب یا نرووسدرک عمیق در حیواناتهستي مادي ای که ما کوچکتربحثی درباره احساساتی غیرسکته مغزیگشایش دروازه جدیدی از طرتاثیر گیاه خواری بر رشد ومحل درک احساسات روحانی دايندگان چگونه خواهند دیدحس و ادراک (قسمت اول )چیزی خارج از مغزهای ما نیاز نظر علم اعصاب اراده آزدرگیری اعصاب به علت میتوهستی ما پس از شروعی چگال بخش دیگری در وجود انسان هساخت شبکه عصبی با الفبایپنج اکتشاف شگفت آور در موتاثیر گیاه خواری بر رشد ومخچه ، فراتر از حفظ تعادلايا اراده آزاد توهم است یحس و ادراک (قسمت دوم )چگونه مغز پیش انسان یا هماز نظر علم اعصاب اراده آزرقیبی قدرتمند در برابر مویتامین E برای فعالیت صحبرای پیش بینی آینده مغز دساخت شبکه عصبی مصنوعی با پیوند مغز و سر و چالشهای تاثیر گیاه خواری بر رشد ومخچه ابزاري که وظیفه آن فايا اراده آزاد توهم است یحس و ادراک قسمت چهارمچگونه هموساپينس بر زمین استفاده از هوش مصنوعی در رمز و رازهای ارتباط غیر ک