دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


کانال تلگرام دکتر فاطمی

آدرس مطب دکتر سلمان فاطم

آدرس دکتر زهره ابوطالبی

سیستم تعادلی بدن

بررسی سیستم تعادلی بدن انسان(مخچه(حس و حرکت) ، سیستم تعادلی گوش (حس محیط)، سیستم تعادلی حس عمقی(حس محیط ) و چشم(حس محیط)) . زمین ما در حال چرخش به دور خورشید است و آن هم با سرعتی بسیار زیاد ، همچنین با سرعت زیادی به دور خود می چرخد .فرض کنید روی صندلی چرخ و فلکی نشسته باشید و چرخ و فلک با سرعت زیاد بچرخد ، در ابتدا احساس بدی ندارید ولی اگر جهت چرخش چرخ و فلک تغییر نکند و دائما در یک سمت حرکت کند ، احساس سرگیجه شدیدی رخ خواهد داد و نهایتا فرد هر چه را خورده است، بالا می أورد .

پس انسانی که قدرت تحمل چرخش چرخ و فلک ساده ای را ندارد چگونه در برابر چرخش بسیار سریع و پیچده زمین ، تاب می آورد ؟
تحمل شگفت آور این چرخش سریع زمین ، با مکانیسمهای دفاعی تعادلی خاصی در بدن انسان انجام میشود .در مرحله اول ، باید این چرخشها درک شود که از طریق سیستمهای حسی تعادل هست .
1- مجاری نیمدایره در گوش داخلی که سه عدد هستند و در جهات مختلف در گوش قرار میگیرند و در برابر شتابهای چرخشی واکنش نشان میدهند . این مجاری پر از مایعی به نام اندولنف و پری لنف هستند و ذرات ریزی در این مایعات شناور است . و در انتهای این نیمدایره ها ، سلولهایی مویى شكل هستند که جهت حركت مایع اندولنف را حس میكنند و أطلاعات را به مغز می فرستند و این سیستم جهت حرکت سر را حس میکند .

مجاری نیم دایره ای در تعادل بدن در حركات چرخشی و زاویه ای نقش دارند. مجاری نیم دایره می توانند حتی قبل از آن كه واقعاً عدم تعادل به وجود بیاید پیش بینی كنند كه عدم تعادل می خواهد ایجاد شود. به این ترتیب، لازم نیست كه شخص به هیچ وجه از حال تعادل خارج شود تا مجاری شروع به تصحیح این وضعیت كند.با توجه به قرار گرفتن این سه مجرای نیمدایره در جهتهای مختلف ، حرکات چرخشی بدن میتواند جهتهای مختلفی از حرکت مایع را داخل این مجاری ایجاد کند و سبب ایجاد ایمپالس های عصبی متفاوت در این مجاری وجهت یابی شود .

2- اندامهای تعادلی اوتریکول و ساکول که مشابه مجاری نیمدایره از مایع و ذرات شناور تشکیل شده است .اوتریكول و ساكول هنگامی كه سر در وضع نزدیك به قائم قرار دارد، به طور فوق العاده مؤثری به حفظ تعادل عمل می كنند. در واقع شخص می تواند حتی نیم درجه عدم تعادل هنگام خم شدن بدن از وضعیت قائم را تشخیص دهد. به عبارت دیگر اوتریكول و ساكول در حفظ تعادل سكونی نقش دارند.همچنین این دو كیسه به تشخیص شتاب خطی كمك می كنند. به عنوان مثال وقتی بدن به طور ناگهانی به جلو پرتاب می شود، یعنی هنگامی كه بدن شتاب بر می دارد، اطلاعات مربوط به عدم تعادل، از طرف این دو كیسه به دستگاه عصبی مركزی ارسال می شود و موجب می شود كه شخص احساس كند كه گویی دارد به طرف عقب سقوط می كند

۳- مخچه که ساختاری در قسمت پشت سر هست و جزو سیستم عصبی مرکزی به حساب میاید و با اطلاعاتی که از قسمتهای مختلف بدن دریافت میکند در حفظ تعادل بدن نقش دارد .مخچه، ظاهری شبیه تخم مرغی را دارد که دچار مقداری تغییر شکل شده است، بدین معنی که از بالا به پایین پهن شده و در خط وسط فشرده شده و از طرفی به طرف دیگر کشیده شده است.مخچه وزنی معادل با ۱۵۰ گرم دارد (مردان بزرگسال). در بالغین وزن مخچه یک هشتم و در اطفال یک بیستم وزن مغز را تشکیل میدهد.

مخچه از قدیم یک "ناحیه ساکت مغز" خوانده شده است و این موضوع به طور عمده به این دلیل است که تحریک الکتریکی این ساختار هیچ گونه احساسی تولید نمیکند و به ندرت موجب حرکت میشود. با این وجود حذف یا تخریب و کوچک شدن مخچه واقعاً موجب غیرطبیعی شدن شدید حرکت ما میشود.مخچه به ویژه برای کنترل فعالیتهای عضلانی بسیار سریع از قبیل دویدن، ماشین نویسی، نواختن پیانو و حتی صحبت کردن اهمیت حیاتی دارد. نبود این ناحیه از مغز موجب ناهماهنگ شدن تقریباً کامل این فعالیتها میشود.نبود مخچه موجب فلج شدن هیچ عضله ای نمیشود.

اما چگونه مخچه میتواند تا این حد مهم باشد در حالی که هیچ گونه توانایی مستقیمی برای ایجاد انقباض عضله ندارد؟
پاسخ این است که مخچه به برنامه ریزی متوالی (حرکت پشت سر هم) فعالیتهای حرکتی کمک کرده و هم چنین فعالیتهای حرکتی بدن را به طور مرتب کنترل میکند و آنها را تصحیح میکند تا این حرکات با پیامهایی که از طرف مغز دیکته میشود، مطابقت پیدا کند.مخچه نیز همانند مجاری نیم دایره ای در حركات تعادلی بدن نقش پیش بینی كننده را دارد و جالب این جا است كه انهدام بخش هایی از مخچه (به نام لوب (بخش) های فولكوندولر) از عمل طبیعی مجاری نیمدایره ای نیز جلوگیری می كند.علایم اختلال مخچه عبارتند از: اختلال در تکلم، تلوتلو خوردن هنگام راه رفتن و لرزش در جریان انجام کار ارادی. هم چنین صدمه به مخچه باعث میشود که شخص توانایی انجام حرکات دقیق را نداشته باشد. به عنوان مثال نتواند خط راست بکشد یا با چکش روی میخ بکوبد

۴- ستون پشتی، اطلاعات حس عمقی (پروپریوسپتیو) را که مربوط به تحریک اندامهای داخلی بدن است (به غیر از حس احشاء) به دستگاه عصبی مرکزی گزارش میدهد.این اطلاعات در ستون پشتی نخاع به سمت مغز میروند . اطلاعات حس عمقی مربوط به اطلاعات حاصل از گیرندههای موجود در ماهیچهها ، مفاصل ، رباطها، تاندونها، کپسول مفصلی و فاشیا است که در درک موقعیت و حس حرکت نقش دارند.ستون پشتی نخاع در مقایسه با راه نخاعی-تالاموسی (راه انتقال حسهای درد، حرارت و لمس غیر دقیق)، جدیدتر و تکامل یافته تر است.رشتههای ستون خلفی به علت قطر بیشتر، سرعت بیشتری نسبت به راه نخاعی-تالاموسی در انتقال پیامهای عصبی دارند. در دستگاه نخاعی-تالاموسی، بیشتر احساسها ازنظر شدت فقط در ۱۰ الی ۲۰ نوع قابل تشخیص هستند، ولی برای دستگاه ستون خلفی تا ۱۰۰ نوع هم امکانپذیر است . حس عمقی اطلاعاتی را به سوی اول اهیانه مغز می فرستد ( مسیر اطلاعاتی اگاهانه ) . همچنین اطلاعاتی را به سوی مخچه میبرد - مسیر اطلاعات نا اگاهانه ) و این مسیر نا اگاهانه عامل مهمی در حفظ تعادل هست .

۵- چشمها با دیدن محیط، اطلاعاتی را از اطراف ، به سیستمهای تعادلی می فرستند و به تعادل کمک میکنند . این مطلب برای خیلی از ما قابل درک نیست زیرا سیستم حس عمقی این امکان را میدهد که حتی در فقدان بینایی ، عدم تعادل برجسته إی نداشته باشیم . ولی در فردی که سیستم حس عمقی به خوبی عمل نکند مثلا در یک فرد مبتلا به بیماری قند شدید ، اینجاست که نقش بینایی خیلی برجسته میشود و این بیماران به طور برجسته ای کاهش میزان تعادل را در محیطهای تاریک حس میکنند.پس با سیستمی بسیار پیچیده مواجهیم که بدن ما را آماده مواجهه با چرخشهای پی در پی زمین میکند.

درک خیلی مسائل برای ما خوش آیند نیست . شاید گاهی نادانی و بی اطلاعی از برخی مسائل کمک کند تا انسان دچار پریشانی نشود . بر همین اساس، خلقت، سیستم تعادلی پیچیده ای را برای انسان آماده کرده است ، تا درکش نسبت به چرخش های زمین کم شود و بتواند به مسائل مهم زندگیش بپردازد .بله تصور کنید اگر قرار بود مدام متوجه چرخشهای زمین باشیم ،چه جهنمی برای ما درست میشد . اگر اختلال کوچکی در هر یک از این سیستمها ایجاد شود ، فرد دچار عدم تعادل و سرگیجه و حرکات غیر متوازن عضلات و حتی استفراغ شدید میشود و آن وقت هست که قدر سیستمهای تعادلی پیچیده خود را که باعث بی خیالی او در برابر محیط اطرافش میشود ،می فهمد .خالق بزرگ هستی ،جهان مادی را چنان پیچده و حیرت آور آفریده است که اگر خیلی شگفتی های آن را درک کنیم نتوانیم آسان و راحت زندگی کنیم پس آن مهربان کریم ، مکانیسمهایی را قرار داده است تا بتوانیم ، تنگی ها و محدودیتهای ماده را که چون زندانی، عاقلان را در خود گرفته است ،تحمل کنند.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول
تلفن : 32223328 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
هوش مصنوعی گوگل به کمک تشبررسی و اپروچ جدید بر بیمتاثیر ویتامین دی بر بیماکاربرد روباتهای ريز، در تاثیر درجه حرارت بر عملکفیلمی بسیار جالب از تغییاولین مورد پیوند سر در انديدن با چشم بسته در خواب نقش ژنتیک در درمان اختلااطلاعاتی عمومی در مورد مزمین زیر خلیج فارس تمدنی هوش مصنوعی گوگل به کمک تشبررسی سیستم تعادلی بدن اصفحه اصلیکجای مغز مسئول پردازش تجتاثیر درجه حرارت بر عملکفراموشی همیشه هم بد نیستايندگان چگونه خواهند دیددژا وو یا اشنا پندارینقش اتصالات بین سلولهای اطلاعاتی عمومی در مورد مزندگی هوشمند در خارج از زهوش مصنوعی در خدمت خلق وحبررسی علل کمر درد در میانسوالات پزشکیگنجینه ای به نام ویتامین تاثیر درجه حرارت بر عملکفرایند حذف برخی اجزای مغايا اراده آزاد توهم است یدژاوو یا آشناپندارینقش حفاظتی مولکول جدید دبلندی در ذهن ما درک بلندیزبان چهار حرفی حیات زمینهوش مصنوعی درمانگر کامپیتلاشی برای درمان قطع نخاپیامهای کاربرانگامی در درمان بیماریهای تاثیر درجه حرارت بر عملکقارچ بی مغز در خدمت موجودايا اراده آزاد توهم است یدانشمندان روش هاي جدیدی نقش حیاتی تلومر دی ان آ دبیماری گیلن باره و بیمارسلولهای بنیادی مصنوعی درهوش مصنوعی درخدمت خلق وحتلاشی جدید در درمان ام اسسایتهای دیگرگزارش یک مورد جالب لخته وتاثیر درجه حرارت بر عملکلوب فرونتال یا پیشانی مغایا ابزار هوشمندی یا مغز داروهای مصرفی در ام اسنقش داروهاي مختلف معروف بیماری ای شبیه ام اس مولتسم زنبور ، کلیدی برای وارهوش احساسیتمدن قدیمی ای در جنوب ایرگشایش دروازه جدیدی از طرتاثیر درجه حرارت بر عملکلرزش ناشی از اسیب به عصبایا بیماری ام اس (مولتیپداروی ضد تشنج با قابليت تنقش زبان در سلطه و قدرت ابیماریهای تحلیل عضلانی اسودمندی موجودات ابزی بر هوش احساسیتنفس هوازی و میتوکندریپنج اکتشاف شگفت آور در موتاثیر درجه حرارت بر عملکلزوم سازگاری قانون مجازاایا تکامل هدفمند استداروی ضد تشنج با قابليت تنقش زبان در سلطه و قدرت ابیوگرافیسیاره ابلهانهاوکينگ پیش از مرگش رسالتنفس هوازی و میتوکندریپیوند مغز و سر و چالشهای تاثیر درجه حرارت بر عملکلزوم سازگاری قانون مجازاایرادهای موجود در خلقت بداستانها و مفاهیمی اشتبانقش غذاها و موجودات دريابیوگرافیسیاره ابلهانهدف از تکامل مغزتو دی ان ای خاص ميتوکندريپیوند سر، یکی از راه حلهاتاثیر درجه حرارت بر عملکمولتیپل اسکلروز در زنان اگر نعمت فراموشی نبود بسدر چه مرحله ای از خواب ، رنقش غذاها و موجودات دريابیست تمرین ساده برای جلوسیستم تعادلی بدنهزینه ای که برای اندیشیدتولید سلولهای جنسی از سلپیشرفتی مستقل از ابزار هتاثیر رژیم گیاه خواری بر موجودات مقهور ژنها هستنداگر نعمت فراموشی نبود بسدرمان های بیماری آلزایمرنقش غذاها و موجودات دريابیشتر کمردردها نیازی به سکته مغزیساخت شبکه عصبی با الفبایهستي مادي ای که ما کوچکترتوانایی مغز و دیگر اجزای پختگی پس از چهل سالگي به تاثیر رژیم گیاه خواری بر میهمانهای ناخوانده عامل اگر تلاش انسان امروز برادرمان جدید میگرن با انتی نقشه مغزی هر فرد منحصر بهبا هوش مصنوعی خودکار روبساخت شبکه عصبی مصنوعی با ویتامین E برای فعالیت صحتوصیه های غیر دارویی در سپرورش مغز مینیاتوری انساتاثیر عصاره تغلیظ شده گیمیدان مغناطيسي زمین بشر اثر مضر مصرف طولانی مدت ردرمانهای بیماری پارکینسچهار میلیارد سال تکامل ببارداری بدون رحمبازسازي مغز و نخاع چالشی سردرد و علتهای آنویتامین E در چه مواد غذایتوصیه هایی در مصرف ماهیآیا هوش ارثی دریافتی از پتشنج چیستما انسانها چه اندازه نزداثرات مفید قهوهدرک فرد دیگر و رفتارهای انورون هاي مصنوعی می توانبحث درباره پیدایش و منشاسردرد تنشنویتامین دی گنجینه ای بزرتکامل ابزار هوش ، راه پر آیا هشیاری کوانتومی وجودثبت امواج الکتریکی در عصما انسانها چه اندازه نزداثرات مضر ماری جوانادرک و احساسنوروپلاستیسیتی چیستچیزی خارج از مغزهای ما نیبحثی در مورد نقش ویتامينسرعت فکر کردن چگونه استواکنش های ناخودآگاه و تقتکامل ساختار رگهای مغزی آیا آگاهی پس از مرگ از بیجهش های ژنتیکی مفید در ساما تحت کنترل ژنها هستیم یاخلاق و علوم اعصابدرک احساسات و تفکرات دیگچگونه مغز پیش انسان یا همبحثی جالب درباره محدودیتشنا در ابهای گرم جنوب نیورزش هوازی مرتب خیلی به قتئوری تکامل امروز در درمآیا امکان بازسازی اندامهحافظه و اطلاعات در کجاست مجموعه های پر سلولی بدن ماختلال در شناسایی حروف و درک عمیق در حیواناتچگونه هموساپينس بر زمین بحثی در مورد نقش کلسیم و شاهکار قرنورزش هوازی ، بهترین تمریتئوری تکامل در پیشگیری و آیا انسان با مغز بزرگش اخحافظه و اطلاعات در کجاست محل درک احساسات روحانیاختلالات مخچهدرگیری اعصاب به علت میتوچگونه آن شکری که می خوریمبحثی در مورد عملکرد لوب فشباهت زیاد بین سلول هاي عورزش و میگرنتاثیر ویتامین دی بر بیماآیا احتمال دارد رویا از آحافظه و اطلاعات در کجاستمحل درک احساسات روحانی داختلالات حرکتی در انسانرقیبی قدرتمند در برابر مچگونه جمعیت های بزرگ شکل بحثی درباره هوش و تفاوتهشباهت زیاد بین سلول هاي عورزش بهترین درمان بیش فعتاثیر کپسول نوروهرب بر نآیا برای تولید مثل همیشه حس چشایی و بویاییمخچه ، فراتر از حفظ تعادلاختلالات صحبت کردن در انرویای شفافچگونه جمعیت های بزرگ شکل بحثی درباره هوش و تفاوتهصرع و درمان های آنورزش در کمر دردتاثیر کپسول نوروهرب بر تآیا بزرگ شدن مغز فقط در دحس و ادراک (قسمت اول )مخچه ابزاري که وظیفه آن فادامه بحث تکامل چشمروبات های ریز در درمان بیچگونه حافظه را قویتر کنیبحثی درباره هوش و تفاوتهضررهای مصرف شکر و قند بر وزوز گوشتاثیر کپسول نوروهرب بر سآیا تکامل و تغییرات ژنتیحس و ادراک (قسمت دوم )مدارک ژنتیکی چگونه انسانارتوکين تراپی روشی جديد روزه داری و بیمار ی ام اس نگاهی بر قدرت بینایی درابحثی درباره هوش و تفاوتهضررهای شکر بر سلامت مغزیکی از علل محدودیت مغز امتاثیر کپسول نوروهرب بر سآیا خداباوری محصول تکاملحس و ادراک قسمت چهارممرگ انتقال است یا نابود شارتباط میکروب روده و پارروش مقابله مغز با محدودینگاهی بر توانایی اجزاي ببحثی درباره هوش و تفاوتهطی یکصد هزار سال اخیر هرچیادگیری مهارت های جدید دتاثیر گیاه خواری بر رشد وآیا دلفین ها می تواند از حس و ادراک قسمت پنجممزایای شکلات تلخ برای سلارتباط شگفت انگیز مغز انروش صحبت کردن در حال تکامنخاع ما تا پایین ستون فقربحثی درباره احساسات متفاعلم به ما کمک میکند تا مویادآوری خواب و رویاتاثیر گیاه خواری بر رشد وآیاما مقهور قوانین فیزیکحس و ادراک قسمت سوممشکلات نخاعیارتروز یا خوردگی و التهاروشهای نو در درمان دیسک بنرمش های مفید در سرگیجهبحثی درباره احساساتی غیرعلایم کمبود ویتامین E را ژن هوش و ساختارهای حیاتی تاثیر گیاه خواری بر رشد وافراد آغاز حرکت خودشان رخلاصه ای از مطالب همایش ممغز ما کوچکتر از نیم نقطهارزش حقیقی زبان قسمت اولروشهای شناسایی قدرت شنوانرمشهای مهم برای تقویت عبخش دیگری در وجود انسان هعلایم کمبود ویتامین E را ژن یا نقشه توسعه مغز و نقتاثیر گیاه خواری بر رشد وامیوتروفیک لترال اسکلروخواندن ، یکی از شستشو دهنمغز آیندگان چگونه است ؟ارزش حقیقی زبان قسمت دومروشی جدید در درمان قطع نخچرا حیوانات سخن نمی گوینبرای پیش بینی آینده مغز دعوارض ازدواج و بچه دار شدژنها نقشه ایجاد ابزار هوتاثیر گیاه خواری بر رشد وامگا سه عامل مهم سلامتخواب سالم عامل سلامتیمغز انسان ایا طبیعتا تماارزش حقیقی زبان قسمت سومروشی جدید در درمان سکته مچرا حجم مغز گونه انسان دربرخی اثرات مضر ویتامین دعید نوروز مبارکژنهای هوش ، کدامندتاثیر گیاه خواری بر رشد وامروز دانش ژنتیک هیچ ابهخواب سالم عامل سلامتی و یمغز ایندگان چگونه استاز نظر علم اعصاب یا نرووسريتوکسيمب در درمان ام اسچراروياها را به یاد نمی آبرخی بیماری ها که در آن بعامل کلیدی در کنترل کارآکندر در بیماریهای التهابتاثیر دپاکین بر بیماری مانگشت نگاری مغز نشان میدخواب عامل دسته بندی و حفطمغز ابزار برتر بقااز نظر علم اعصاب اراده آزراه های جدید برای قضاوت رچراروياها را به یاد نمی آبرخی توجهات در ببمار پارعصب حقوق نورولووکوری گذرای ناشی از موبایتاثیر داروهای ضد التهاب انسان جدید از چه زمانی پاخودآگاهی و هوشیاريمغز بزرگ چقدر مفید هست ؟از نظر علم اعصاب اراده آزراه های جدید برای قضاوت رهفت چیز که عملکرد مغز تو برخی سيناپسها طی تکامل و عضلانی که طی سخن گفتن چقدکایروپاکتیک چیستتاثیر داروی ضد تشنج سدیم فلج خوابانسان عامل توقف رشد مغزخودآگاهی و هوشیارينقش قهوه در سلامتیاستفاده از هوش مصنوعی در راه پیروزی در زندگی چیستهمیشه عسل با موم بخوریمبررسي علل احتمالي تغيير مقالاتکاربرد روباتهای ريزنانوتاثیر درجه حرارت بر عملکفلج خواب چیستانعطاف پذیری مکانیسمی علدلایلی که نشان میدهد ما بنقش هورمون های تیروئید داضطراب و ترسرشد مغز علت تمایل انسان ب